Załącznik I

1. Celem ogólnym Programu jest pomoc Litwie w przeprowadzeniu likwidacji elektrowni jądrowej Ignalina, ze szczególnym naciskiem na radzenie sobie ze związanymi z tym wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa. Po zakończeniu usuwania kaset wypalonego paliwa jądrowego z budynków reaktora kolejnymi poważnymi wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa, z którymi trzeba sobie radzić w ramach Programu, są demontaż rdzenia reaktorów oraz stałe bezpieczne gospodarowanie odpadami z likwidacji i odpadami odziedziczonymi.

2. W okresie finansowania zaczynającym się w 2021 r. w ramach Programu udzielona zostanie pomoc w działaniach uwzględnionych w planie likwidacji przedłożonym przez Litwę zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1369/2013, a w szczególności w zakresie:

a) demontażu i dekontaminacji stref dolnych i górnych wałów reaktorów oraz urządzeń zgodnie z planem likwidacji. Postępy w realizacji tego celu mają być mierzone ilością i rodzajem usuniętych materiałów, jak również za pomocą wartości wypracowanej;

b) projektu demontażu i dekontaminacji stref centralnych wałów reaktora (rdzenie grafitowe). Postępy w realizacji tego celu mają być mierzone za pomocą wartości wypracowanej. Cel ten ma zostać osiągnięty przed 2027 r., kiedy zostaną przyznane odpowiednie zezwolenia na przeprowadzenie faktycznego demontażu i dekontaminacji, co ma zgodnie z planem nastąpić po 2027 r.;

c) bezpiecznego gospodarowania odpadami z likwidacji i odpadami odziedziczonymi aż do tymczasowego przechowywania lub trwałego składowania (w zależności od kategorii odpadów), w tym, w razie konieczności, ukończenia infrastruktury gospodarowania odpadami. Cel ten ma zostać osiągnięty zgodnie z planem likwidacji. Postępy w realizacji tego celu mają być mierzone ilością i rodzajem bezpiecznie przechowywanych lub trwale składowanych odpadów, jak również za pomocą wartości wypracowanej;

d) realizacji programu rozbiórki budynków. Postępy w realizacji tego celu mają być mierzone liczbą rozebranych budynków, jak również za pomocą wartości wypracowanej;

e) uzyskania licencji na likwidację po usunięciu paliwa z bloku 1 i bloku 2 elektrowni jądrowej Ignalina;

f) obniżenia zagrożenia radiologicznego. Postępy w realizacji tego celu mają być mierzone za pomocą oceny bezpieczeństwa działań i obiektu, ze wskazaniem sposobów, w jakie mogłyby wystąpić potencjalne narażenia, a także oszacowaniem prawdopodobieństwa i skali potencjalnych narażeń.

3. W planie likwidacji elektrowni jądrowej Ignalina ustanowiono strukturę podziału pracy w ramach Programu (strukturę organizacyjną rozkładu działań i projektów związanych z likwidacją elektrowni jądrowej Ignalina). Pierwszy poziom tej struktury składa się z następujących sześciu pozycji:

a) P.0 „Organizacja działalności przedsiębiorstwa”;

b) P.1 „Przygotowanie likwidacji”;

c) P.2 „Demontaż/rozbiórka obiektu i rewaloryzacja terenu”;

d) P.3 „Postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym”;

e) P.4 „Postępowanie z odpadami”;

f) P.5 „Program pooperacyjny”.

Pozycja P.0 „Organizacja działalności przedsiębiorstwa” obejmuje zarządzanie przedsiębiorstwem, nadzór i zapewnianie jakości, monitorowanie promieniowania i monitorowanie ekologiczne, bezpieczeństwo fizyczne, inżynieryjne usługi konsultacyjne i wsparcie prawne na rzecz działalności przedsiębiorstwa i komunikacji publicznej.

Pozycja P.1 „Przygotowanie likwidacji” obejmuje zapewnienie wstępnych warunków likwidacji (takich jak inwentaryzacja urządzeń i charakterystyka radiologiczna), zmianę infrastruktury, instalację urządzeń i budowę obiektów, izolowanie systemów i urządzeń oraz dekontaminację instalacji, urządzeń i obiektów przetwórczych.

Pozycja P.2 „Demontaż/rozbiórka obiektu i rewaloryzacja terenu” obejmuje demontaż reaktorów, demontaż urządzeń/instalacji przetwórczych oraz wstępne przetwarzanie odpadów, rozbiórkę obiektów i rewaloryzację terenu.

Pozycja P.3 „Postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym” obejmuje postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym i przechowywanie go.

Pozycja P.4 „Postępowanie z odpadami” obejmuje przetwarzanie, kondycjonowanie, przechowywanie oraz trwałe składowanie odpadów promieniotwórczych o bardzo niskim, niskim i średnim poziomie aktywności pochodzących z działań operacyjnych i likwidacyjnych.

Pozycja P.5 „Program pooperacyjny” obejmuje obsługę i utrzymanie obiektów, zasobów energetycznych, zaopatrzenia w wodę, oczyszczania ścieków i wody.

4. Główne wyzwania dotyczące bezpieczeństwa w okresie finansowania od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. są objęte działaniami w ramach pozycji P.1, P.2 i P.4. W szczególności demontaż rdzeni reaktorów jest objęty pozycją P.2. Mniejsze wyzwania są objęte pozycją P.3, natomiast pozycje P.0 i P.5 obejmują działania wspierające w zakresie likwidacji.

5. W związku z powyższym, opracowując wieloletni program prac, Komisja w ścisłej współpracy z Litwą, bez uszczerbku dla art. 8, rozważy rozdział dostępnych kwot zgodnie z priorytetami określonymi w tabeli 1.

Tabela 1

#

Pozycja

Priorytet

P.0

Organizacja działalności przedsiębiorstwa

II

P.1

Przygotowanie likwidacji

I

P.2

Demontaż/rozbiórka obiektu i rewaloryzacja terenu

I

P.3

Postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym

II

P.4

Postępowanie z odpadami

I

P.5

Program pooperacyjny

III

6. Wiedza i zdobyte doświadczenia oraz wnioski, uzyskane w ramach Programu w odniesieniu do procesu likwidacji są rozpowszechniane wśród zainteresowanych stron w Unii, zwiększając tym samym unijną wartość dodaną Programu. Działania te mogą obejmować:

— rozwijanie więzi i wymian między zainteresowanymi stronami w Unii, w tym tych inicjowanych przez państwa członkowskie,

— dokumentowanie wiedzy formalnej i udostępnianie jej poprzez wielostronne transfery wiedzy na temat kwestii związanych z likwidacją i gospodarowaniem odpadami, najlepszych praktyk w zakresie zarządzania oraz wyzwań technologicznych i procesów likwidacji zarówno na poziomie operacyjnym, jak i organizacyjnym, w celu tworzenia potencjalnych synergii UE.

Działania te są finansowane przez Unię na poziomie 100 % kosztów kwalifikowalnych.

Postępy w zakresie tej działalności mają być zgłaszane przez JRC i mierzone na podstawie wskaźników określonych w wieloletnim programie prac.

7. Trwałe składowanie wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych w głębokich warstwach geologicznych oraz jego przygotowanie jest wyłączone z puli środków finansowych, o której mowa w art. 4 ust. 1.