Artykuł 4

1. Finansowanie unijne udzielane w ramach Instrumentu wykonuje się poprzez:

a) programy geograficzne;

b) programy tematyczne;

c) działania szybkiego reagowania.

2. Programy geograficzne obejmują współpracę krajową i wielokrajową na następujących obszarach:

a) sąsiedztwo;

b) Afryka Subsaharyjska;

c) Azja i Pacyfik;

d) Ameryki i Karaiby.

Programy geograficzne mogą obejmować wszystkie państwa trzecie z wyjątkiem kandydatów i potencjalnych kandydatów określonych w rozporządzeniu IPA III oraz krajów i terytoriów zamorskich.

Mogą być również ustanawiane programy geograficzne o zasięgu kontynentalnym lub transregionalnym, w szczególności program panafrykański obejmujący kraje afrykańskie, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a) i b), oraz program obejmujący kraje Afryki, Karaibów i Pacyfiku, o których mowa w akapicie pierwszym lit. b), c) i d).

Programy geograficzne na obszarze objętym polityką sąsiedztwa mogą obejmować każde państwo lub terytorium wymienione w załączniku I.

Ze względu na realizację celów Instrumentu programy geograficzne dotyczą obszarów współpracy określonych w załączniku II.

3. Programy tematyczne obejmują działania związane z realizacją celów zrównoważonego rozwoju na poziomie globalnym w następujących obszarach:

a) prawa człowieka i demokracja;

b) organizacje społeczeństwa obywatelskiego;

c) pokój, stabilność i zapobieganie konfliktom;

d) wyzwania globalne.

Programy tematyczne mogą obejmować wszystkie państwa trzecie, jak również kraje i terytoria zamorskie.

Ze względu na realizację celów Instrumentu programy tematyczne dotyczą obszarów interwencji określonych w załączniku III.

4. Działania szybkiego reagowania umożliwiają wczesne podjęcie działań, które:

a) przyczyniają się do przywrócenia pokoju, stabilności i zapobiegania konfliktom w sytuacjach nagłych, początku kryzysu, kryzysowych i pokryzysowych, w tym takich, które mogą wynikać z przepływów migracyjnych i przymusowych wysiedleń;

b) przyczyniają się do wzmocnienia odporności państw, społeczeństw, wspólnot i osób oraz do łączenia pomocy humanitarnej z działaniami na rzecz rozwoju i, w stosownych przypadkach, budowaniem pokoju;

c) są ukierunkowane na potrzeby i priorytety polityki zagranicznej Unii.

Działania szybkiego reagowania mogą obejmować wszystkie państwa trzecie, jak również kraje i terytoria zamorskie.

Ze względu na realizację celów Instrumentu działania szybkiego reagowania dotyczą obszarów interwencji określonych w załączniku IV.

5. Działania realizowane w ramach Instrumentu wdrażane są przede wszystkim poprzez programy geograficzne.

Działania wdrażane poprzez programy tematyczne stanowią uzupełnienie działań finansowanych na mocy programów geograficznych oraz wspierają globalne i transregionalne inicjatywy służące realizacji celów uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym, w szczególności celów zrównoważonego rozwoju i porozumienia paryskiego, a także ochronie globalnych dóbr publicznych lub rozwiązywaniu wyzwań globalnych. Działania wdrażane w ramach programów tematycznych mogą być również podejmowane w przypadku gdy:

a) nie ma programu geograficznego;

b) program geograficzny został zawieszony;

c) nie ma porozumienia w sprawie danego działania z odnośnym krajem partnerskim; lub

d) dane działanie nie może być odpowiednio uwzględnione w programach geograficznych.

Działania szybkiego reagowania stanowią uzupełnienie programów geograficznych i tematycznych. Działania szybkiego reagowania są opracowywane i wdrażane w sposób, który w stosownych przypadkach umożliwia zachowanie ich ciągłości w ramach programów geograficznych lub tematycznych.

6. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 44 w celu zmiany załączników II, III i IV.

7. Komisja jest uprawniona do przyjęcia – do dnia 31 grudnia 2021 r. – aktu delegowanego służącego uzupełnieniu niniejszego rozporządzenia, zgodnie z art. 44, o przepisy określające:

a) cele szczegółowe i priorytetowe obszary współpracy w oparciu o obszary współpracy w ramach programów geograficznych przewidziane w załączniku II, łącznie z nadawaniem priorytetu, w odniesieniu do następujących subregionów: sąsiedztwo południowe, sąsiedztwo wschodnie, Afryka Zachodnia, Afryka Wschodnia i Środkowa, Afryka Południowa i Ocean Indyjski, Bliski Wschód, Azja Środkowa, Azja Południowa, Azja Północna i Południowo–Wschodnia, region Pacyfiku, Ameryki i Karaiby;

b) indykatywnych celów tematycznych dla filara geograficznego; oraz

c) orientacyjnych alokacji finansowych dla następujących subregionów: Afryka Zachodnia, Afryka Wschodnia i Środkowa, Afryka Południowa i Ocean Indyjski.

Akt delegowany, o którym mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, poddaje się przeglądowi w ramach ewaluacji śródokresowej, o której mowa w art. 42 ust. 2.