Artykuł 19

1. Komisja może zwrócić się do państwa członkowskiego z wnioskiem o dokonanie przeglądu stosownych programów i zaproponowanie w nich zmian, w przypadku gdy jest to niezbędne, aby wspierać wykonanie stosownych zaleceń Rady.

Wniosek taki może zostać złożony w następujących celach:

a) w celu wsparcia wykonania stosownego zalecenia dla poszczególnych krajów przyjętego zgodnie z art. 121 ust. 2 TFUE oraz stosownego zalecenia Rady przyjętego zgodnie z art. 148 ust. 4 TFUE, skierowanych do danego państwa członkowskiego;

b) w celu wsparcia wykonania stosownych zaleceń Rady skierowanych do danego państwa członkowskiego i przyjętych zgodnie z art. 7 ust. 2 lub art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 (

10

), pod warunkiem że takie zmiany uznaje się za konieczne do korekty zakłóceń równowagi makroekonomicznej.

2. Komisja uzasadnia wniosek skierowany do państwa członkowskiego zgodnie z ust. 1, wraz z odniesieniem do konieczności wsparcia wykonania stosownych zaleceń, i wskazuje w nim programy lub priorytety, których jej zdaniem dotyczy dana sprawa, oraz charakter oczekiwanych zmian. Taki wniosek nie może być złożony przed 2023 r. ani po 2026 r. ani też w odniesieniu do tych samych programów w ciągu dwóch kolejnych lat.

3. Państwo członkowskie przekazuje odpowiedź na wniosek, o którym mowa w ust. 1, w terminie dwóch miesięcy od jego otrzymania i opisuje w niej zmiany, które uważa za niezbędne w stosownych programach, podaje powody wprowadzenia takich zmian, wskazuje programy, których te zmiany dotyczą, określa charakter proponowanych zmian i ich oczekiwany wpływ na wykonanie zaleceń i na wdrażanie Funduszy. W razie konieczności Komisja przedstawia uwagi w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania tej odpowiedzi.

4. Państwo członkowskie przedkłada propozycję zmian w stosownych programach w terminie dwóch miesięcy od dnia przekazania odpowiedzi, o której mowa w ust. 3.

5. W przypadku gdy Komisja nie zgłosiła uwag lub gdy uznała, że wszelkie przedstawione uwagi zostały należycie uwzględnione, przyjmuje decyzję zatwierdzającą zmiany stosownych programów nie później niż w terminie czterech miesięcy od jej przedłożenia przez państwo członkowskie.

6. W przypadku gdy państwo członkowskie nie podejmie skutecznych działań w odpowiedzi na wniosek złożony zgodnie z ust. 1, w terminach określonych w ust. 3 i 4, Komisja może w ciągu trzech miesięcy po przekazaniu swoich uwag zgodnie z ust. 3 lub po przedłożeniu propozycji przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 4 przedłożyć Radzie wniosek o zawieszenie całości lub części płatności w odniesieniu do danych programów lub priorytetów. W swoim wniosku Komisja określa powody stwierdzenia, że państwo członkowskie nie podjęło skutecznych działań. Przedkładając wniosek, Komisja bierze pod uwagę wszystkie istotne informacje i należycie uwzględnia wszelkie elementy wynikające z ustrukturyzowanego dialogu i opinie wyrażone w ramach tego dialogu zgodnie z ust. 14.

Rada podejmuje decyzję w sprawie tego wniosku w drodze aktu wykonawczego. Ten akt wykonawczy ma zastosowanie wyłącznie do wniosków o płatność złożonych od dnia jego przyjęcia.

7. Komisja zwraca się do Rady z wnioskiem o zawieszenie całości lub części zobowiązań lub płatności w odniesieniu do co najmniej jednego programu państwa członkowskiego, w przypadku gdy Rada stwierdzi zgodnie z art. 126 ust. 8 lub 11 TFUE, że dane państwo członkowskie nie podjęło skutecznych działań, aby skorygować nadmierny deficyt, chyba że Rada stwierdzi istnienie znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej w strefie euro lub w całej Unii w rozumieniu art. 3 ust. 5 i art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 (

11

).

8. Komisja może zwrócić się do Rady z wnioskiem o zawieszenie całości lub części zobowiązań lub płatności w odniesieniu do co najmniej jednego programu państwa członkowskiego w następujących przypadkach:

a) gdy Rada przyjmie dwa kolejne zalecenia w ramach tej samej procedury dotyczącej nadmiernego zakłócenia równowagi zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z racji tego, że państwo członkowskie przedstawiło niewystarczający plan działań naprawczych;

b) gdy Rada przyjmie dwie następujące po sobie decyzje w ramach tej samej procedury dotyczącej nadmiernego zakłócenia równowagi zgodnie z art. 10 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 stwierdzające, że dane państwo członkowskie nie zastosowało się do zaleceń, ponieważ nie podjęło zalecanych działań naprawczych;

c) gdy Komisja stwierdzi, że państwo członkowskie nie zastosowało środków, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 332/2002 (

12

), i w związku z tym postanowi nie zatwierdzać wypłaty pomocy finansowej przyznanej temu państwu członkowskiemu;

d) gdy Rada uzna, że dane państwo członkowskie nie realizuje programu dostosowań makroekonomicznych, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 (

13

), lub środków wymaganych na mocy decyzji Rady przyjętej zgodnie z art. 136 ust. 1 TFUE.

9. Pierwszeństwo ma zawieszenie zobowiązań. Zawieszenie płatności następuje wyłącznie wtedy, gdy konieczne jest niezwłoczne działanie oraz w przypadku istotnej niezgodności. Zawieszenie płatności ma zastosowanie do wniosków o płatność w odniesieniu do danych programów złożonych po dniu decyzji o zawieszeniu.

10. Wniosek Komisji dotyczący decyzji o zawieszeniu zobowiązań uznaje się za przyjęty przez Radę, jeżeli Rada nie podejmie, w drodze aktu wykonawczego, decyzji o odrzuceniu takiego wniosku większością kwalifikowaną w terminie jednego miesiąca od przedłożenia tego wniosku przez Komisję.

Zawieszenie zobowiązań stosuje się do zobowiązań dla Funduszy dla danego państwa członkowskiego od dnia 1 stycznia roku następującego po przyjęciu decyzji o zawieszeniu.

Rada przyjmuje decyzję, w drodze aktu wykonawczego, w sprawie wniosku Komisji, o którym mowa w ust. 7 i 8, w odniesieniu do zawieszenia płatności.

11. Zakres i poziom zawieszenia zobowiązań lub płatności, które ma zostać nałożone, jest proporcjonalny, zgodny z zasadą równego traktowania państw członkowskich i uwzględnia sytuację gospodarczą i społeczną danego państwa członkowskiego, w szczególności poziom bezrobocia, poziom ubóstwa lub wykluczenia społecznego w danym państwie członkowskim w porównaniu ze średnią unijną oraz wpływ zawieszenia na gospodarkę tego państwa członkowskiego. W sposób szczególny brany jest pod uwagę wpływ zawieszeń na programy o krytycznym znaczeniu dla przeciwdziałania niekorzystnym warunkom gospodarczym lub społecznym.

12. Zawieszeniu zobowiązań podlega nie więcej niż 25 % zobowiązań dotyczących następnego roku kalendarzowego dla Funduszy lub 0,25 % nominalnego PKB, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa, w którymkolwiek z następujących przypadków:

a) w przypadku pierwszej niezgodności z procedurą nadmiernego deficytu, o której mowa w ust. 7;

b) w przypadku pierwszej niezgodności związanej z planem działań naprawczych zgodnie z procedurą dotyczącą nadmiernego zakłócenia równowagi, o której mowa w ust. 8 lit. a);

c) w przypadku niezgodności z zalecanym działaniem naprawczym zgodnie z procedurą dotyczącą nadmiernego zakłócenia równowagi, o której mowa w ust. 8 lit. b);

d) w przypadku pierwszej niezgodności, o której mowa w ust. 8 lit. c) i d).

W przypadku utrzymującej się niezgodności zawieszenie zobowiązań może przekroczyć maksymalne wartości procentowe określone w akapicie pierwszym.

13. Rada uchyla zawieszenie zobowiązań na wniosek Komisji w następujących przypadkach:

a) jeżeli procedura nadmiernego deficytu zostaje zawieszona zgodnie z art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 lub jeżeli Rada zdecydowała zgodnie z art. 126 ust. 12 TFUE o uchyleniu decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu;

b) jeżeli Rada zatwierdziła plan działań naprawczych przedstawiony przez dane państwo członkowskie zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 lub gdy zawieszona zostaje procedura dotycząca nadmiernego zakłócenia równowagi zgodnie z art. 10 ust. 5 tego rozporządzenia, lub jeżeli Rada zamknęła procedurę dotyczącą nadmiernego zakłócenia równowagi zgodnie z art. 11 tego rozporządzenia;

c) jeżeli Komisja stwierdziła, że dane państwo członkowskie podjęło właściwe środki, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 332/2002;

d) jeżeli Komisja stwierdziła, że zainteresowane państwo członkowskie podjęło stosowne działania w celu realizacji programu dostosowań makroekonomicznych, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia (UE) nr 472/2013, lub środki wymagane na mocy decyzji Rady przyjętej zgodnie z art. 136 ust. 1 TFUE.

Po uchyleniu przez Radę zawieszenia zobowiązań Komisja ponownie ujmuje w budżecie zawieszone zobowiązania zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093.

Zawieszonych zobowiązań nie można ponownie ująć w budżecie po 2027 r.

Termin umorzenia zobowiązań w odniesieniu do kwoty ponownie ujętej w budżecie zgodnie z art. 105 zaczyna się od roku, w którym zawieszone zobowiązanie zostało ponownie ujęte w budżecie.

Na wniosek Komisji Rada podejmuje decyzję dotyczącą uchylenia zawieszenia płatności, w przypadku gdy spełnione zostały mające zastosowanie warunki określone w akapicie pierwszym. Wniosek Komisji w sprawie decyzji dotyczącej uchylenia zawieszenia zobowiązań uznaje się za przyjęty przez Radę, chyba że Rada zdecyduje, w drodze aktu wykonawczego, o odrzuceniu takiego wniosku większością kwalifikowaną w terminie miesiąca od przedstawienia wniosku Komisji.

14. Komisja na bieżąco informuje Parlament Europejski o wykonaniu niniejszego artykułu. W szczególności, gdy jeden z warunków określonych w ust. 6, 7 lub 8 jest spełniony dla jednego z państw członkowskich, Komisja niezwłocznie informuje Parlament Europejski i przekazuje szczegółowe informacje dotyczące Funduszy oraz programów, które mogą podlegać zawieszeniu.

Parlament Europejski może zaprosić Komisję do ustrukturyzowanego dialogu na temat stosowania niniejszego artykułu, mając na względzie przekazane informacje, o których mowa w akapicie pierwszym.

Niezwłocznie po jego przyjęciu Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek o zawieszenie lub wniosek o uchylenie takiego zawieszenia. Parlament Europejski może zwrócić się do Komisji o wyjaśnienie powodów złożenia wniosku.

15. Do dnia 31 grudnia 2025 r. Komisja przeprowadzi przegląd stosowania niniejszego artykułu. W tym celu Komisja przygotuje sprawozdanie, które przekaże Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, załączając do niego w razie potrzeby wniosek ustawodawczy.

16. W przypadku poważnych zmian w sytuacji społecznej i gospodarczej w Unii Komisja może przedłożyć wniosek w sprawie przeglądu stosowania niniejszego artykułu lub też Parlament Europejski bądź Rada, działając zgodnie z, odpowiednio, art. 225 lub 241 TFUE, mogą zwrócić się do Komisji o przedłożenie takiego wniosku.

17. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do programów ESF+, FAMI, IZGW, FBW ani Interreg.