Artykuł 69

1. Państwa członkowskie dysponują systemami zarządzania i kontroli w odniesieniu do swoich programów zgodnie z niniejszym tytułem oraz zapewniają ich funkcjonowanie zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i z kluczowymi wymogami wymienionymi w załączniku XI.

2. Państwa członkowskie zapewniają zgodność z prawem i prawidłowość wydatków ujętych w zestawieniach wydatków przedkładanych Komisji i podejmują wszystkie niezbędne działania mające na celu zapobieganie nieprawidłowościom, w tym nadużyciom finansowym, oraz ich wykrywanie i korygowanie, a także sporządzają sprawozdania na ten temat. Działania te obejmują zbieranie informacji na temat beneficjentów rzeczywistych odbiorców finansowania unijnego zgodnie z załącznikiem XVII. Przepisy dotyczące zbierania i przetwarzania takich danych muszą być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych. Komisja, Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych i Europejski Trybunał Obrachunkowy mają niezbędny dostęp do tych informacji.

W przypadku programów wspieranych z FAMI, FBW i IZGW obowiązki dotyczące zbierania informacji o beneficjentach rzeczywistych odbiorców finansowania unijnego zgodnie z załącznikiem XVII, jak określono w akapicie pierwszym, mają zastosowanie od dnia 1 stycznia 2023 r.

3. Państwa członkowskie na wniosek Komisji podejmują działania niezbędne do zapewnienia skutecznego funkcjonowania swoich systemów zarządzania i kontroli oraz zgodności z prawem i prawidłowości wydatków zgłoszonych Komisji. W przypadku gdy działaniem takim jest audyt, mogą w nim uczestniczyć urzędnicy Komisji lub ich upoważnieni przedstawiciele.

4. Państwa członkowskie zapewniają odpowiednią jakość, dokładność i wiarygodność systemu monitorowania i danych dotyczących wskaźników.

5. Państwa członkowskie zapewniają publikowanie informacji zgodnie z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu i w rozporządzeniach dotyczących poszczególnych Funduszy, z wyjątkiem przypadków gdy prawo Unii lub prawo krajowe wykluczają taką publikację ze względów bezpieczeństwa, porządku publicznego, dochodzeń karnych lub ochrony danych osobowych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679.

6. Państwa członkowskie dysponują systemami i procedurami służącymi zapewnieniu, aby wszystkie dokumenty wymagane na potrzeby ścieżki audytu określone w załączniku XIII były przechowywane zgodnie z wymogami określonymi w art. 82.

7. Państwa członkowskie przyjmują rozwiązania mające na celu zapewnienie skutecznego rozpatrywania skarg dotyczących Funduszy. Za określenie zakresu, przepisów i procedur dotyczących tych rozwiązań odpowiadają państwa członkowskie w zgodzie ze swoimi ramami instytucjonalnymi i prawnymi. Nie stanowi to uszczerbku dla ogólnej możliwości kierowania skarg do Komisji przez obywateli i zainteresowane strony. Na wniosek Komisji państwa członkowskie rozpatrują skargi złożone do Komisji objęte zakresem programów wdrażanych w tych państwach oraz informują Komisję o rezultatach tych działań.

Do celów niniejszego artykułu skargi obejmują wszelkie spory pomiędzy potencjalnymi i wybranymi beneficjentami w odniesieniu do zaproponowanych lub wybranych operacji oraz wszelkie spory ze stronami trzecimi dotyczące wdrażania programu lub operacji w jego ramach, bez względu na kwalifikację prawnych środków dochodzenia roszczeń ustanowionych na mocy prawa krajowego.

8. Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelka wymiana informacji między beneficjentami a instytucjami programu odbywała się za pomocą systemów elektronicznej wymiany danych zgodnie z załącznikiem XIV.

Państwa członkowskie promują korzyści płynące z elektronicznej wymiany danych i zapewniają beneficjentom wszelkie niezbędne wsparcie w tym względzie.

W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego instytucja zarządzająca może – na wyraźny wniosek beneficjenta – wyjątkowo zaakceptować wymianę informacji w formie papierowej, bez uszczerbku dla obowiązku rejestracji i przechowywania danych zgodnie z art. 72 ust. 1 lit. e).

W przypadku programów wspieranych z EFMRA, FAMI, FBW i IZGW akapit pierwszy ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2023 r.

Akapit pierwszy nie ma zastosowania do programów ani priorytetów objętych art. 4 ust. 1 lit. m) rozporządzenia w sprawie EFS+.

9. Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelka oficjalna wymiana informacji z Komisją odbywała się za pomocą systemu elektronicznej wymiany danych zgodnie z załącznikiem XV.

10. Państwo członkowskie dostarcza – lub zapewnia, aby instytucje zarządzające dostarczyły – do dnia 31 stycznia i 31 lipca prognozy dotyczące kwoty, na którą będą opiewać wnioski o płatność, które mają zostać przedłożone na bieżący i kolejny rok kalendarzowy, zgodnie z załącznikiem VIII.

11. Każde państwo członkowskie dysponuje – najpóźniej w chwili złożenia wniosku o płatność końcową za pierwszy rok obrachunkowy i nie później niż w dniu 30 czerwca 2023 r. – opisem systemu zarządzania i kontroli zgodnie ze wzorem przedstawionym w załączniku XVI. Aktualizuje ono ten opis na bieżąco, by odzwierciedlać wszelkie późniejsze zmiany.

12. Państwa członkowskie zgłaszają nieprawidłowości zgodnie z kryteriami ustalania przypadków nieprawidłowości wymagających zgłaszania, danymi podlegającymi przekazaniu, a także formatem do celów zgłaszania określonym w załączniku XII.