Artykuł 31

1. Fundusz zapewnia pomoc finansową w celu zaspokojenia pilnych i szczególnych potrzeb w przypadku wystąpienia należycie uzasadnionych sytuacji nadzwyczajnych w jednym lub większą liczbą następujących przypadków:

a) wyjątkową sytuacją w zakresie migracji, w której występuje napływ dużej lub nieproporcjonalnej liczby obywateli państw trzecich do jednego lub większej liczby państw członkowskich, co stanowi znaczące i nagłe obciążenie dla ośrodków przyjmowania i ośrodków detencyjnych tych państw członkowskich, systemów i procedur azylowych oraz systemów i procedur zarządzania migracjami w tych państwach;

b) masowym napływem wysiedleńców w rozumieniu dyrektywy Rady 2001/55/WE (

5

);

ba) wystąpieniem sytuacji kryzysowej w rozumieniu art. 1 ust. 4 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1359 (

6

);

c) wyjątkową sytuacją w zakresie migracji w państwach trzecich, w tym w przypadku gdy osoby wymagające ochrony mogłyby zostać pozostawione własnemu losowi z powodu zmian w sytuacji politycznej lub konfliktów, w szczególności jeżeli sytuacja ta może wpłynąć na przepływy migracyjne w kierunku Unii.

W odpowiedzi na taką należycie uzasadnioną sytuację nadzwyczajną Komisja może zadecydować o udzieleniu pomocy w sytuacji nadzwyczajnej, w tym w celu dobrowolnej relokacji, w granicach dostępnych zasobów. W takich przypadkach Komisja informuje o tym w odpowiednim czasie Parlament Europejski i Radę.

2. Środki w państwach trzecich wdraża się zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3.

3. Oprócz alokacji na podstawie art. 13 ust. 1 i załącznika I, na programy państw członkowskich można przydzielić pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, pod warunkiem że zostanie ona następnie ujęta jako taka w programie państwa członkowskiego. Finansowanie to nie może być wykorzystywane na inne działania w ramach programu państwa członkowskiego, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków oraz po zatwierdzeniu przez Komisję w drodze zmiany programu państwa członkowskiego. Płatności zaliczkowe z tytułu pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych mogą wynosić do 95 % wkładu Unii, z zastrzeżeniem dostępności środków finansowych.

4. Dotacje wdrażane w ramach zarządzania bezpośredniego są udzielane i zarządzane zgodnie z tytułem VIII rozporządzenia finansowego.

5. W przypadku gdy jest to niezbędne do realizacji działania, pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych może obejmować wydatki poniesione przed dniem przedłożenia wniosku o udzielenie dotacji lub wniosku o udzielenie pomocy na to działanie, pod warunkiem że wydatki te nie zostały poniesione przed dniem 1 stycznia 2021 r.

6. W przypadku należycie uzasadnionej szczególnie pilnej potrzeby oraz w celu zapewnienia terminowej dostępności zasobów na pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych Komisja może oddzielnie przyjąć decyzję, o której mowa w art. 110 rozporządzenia finansowego, dotyczącą finansowania pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych w drodze aktu wykonawczego mającego natychmiastowe zastosowanie zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 38 ust. 4. Taki akt pozostaje w mocy przez okres nieprzekraczający 18 miesięcy.