Artykuł 3

1. Celem ogólnym IPA III jest udzielanie wsparcia beneficjentom wymienionym w załączniku I w przyjmowaniu i realizowaniu reform politycznych, instytucjonalnych, prawnych, administracyjnych, społecznych i gospodarczych, aby beneficjenci ci przestrzegali wartości unijnych i stopniowo dostosowywali się do przepisów, norm, polityk i praktyk Unii (zwanych dalej „dorobkiem prawnym”) z myślą o przyszłym członkostwie w Unii, przyczyniając się tym samym do wzajemnej stabilności, bezpieczeństwa, pokoju i dobrobytu.

2. Cele szczegółowe IPA III są następujące:

a) wzmocnienie praworządności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności – w tym poprzez propagowanie niezależności sądownictwa, zwiększone bezpieczeństwo oraz walkę z korupcją i przestępczością zorganizowaną, zapewnianie zgodności z prawem międzynarodowym, wolność mediów i wolność nauki oraz środowisko sprzyjające rozwojowi organizacji społeczeństwa obywatelskiego, propagowanie niedyskryminacji i tolerancji, zapewnianie poszanowania praw osób należących do mniejszości oraz promowanie równości płci oraz poprawa zarządzania migracją, w tym zarządzania granicami i przeciwdziałania migracji nieuregulowanej, a także rozwiązanie problemu przymusowych wysiedleń;

b) poprawa skuteczności administracji publicznej i wspieranie przejrzystości, reform strukturalnych oraz dobrego rządzenia na wszystkich szczeblach, w tym w obszarze zamówień publicznych i pomocy państwa;

c) kształtowanie przepisów, norm, polityk i praktyk beneficjentów wymienionych w załączniku I w celu ich dostosowania do przepisów, norm, polityk i praktyk Unii oraz pogłębienie współpracy regionalnej, pojednania i stosunków dobrosąsiedzkich, a także kontaktów międzyludzkich i komunikacji strategicznej;

d) wzmocnienie rozwoju gospodarczego i społecznego oraz spójności, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży, w tym poprzez wysokiej jakości polityki w dziedzinie kształcenia i zatrudnienia, poprzez wspieranie inwestycji i rozwoju sektora prywatnego, ze szczególnym naciskiem na małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), a także na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich;

e) wzmocnienie ochrony środowiska, zwiększenie odporności na zmianę klimatu, przyspieszenie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, rozwój gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego oraz wzmocnienie zrównoważonej konektywności we wszystkich jej wymiarach;

f) wsparcie spójności terytorialnej i współpracy transgranicznej ponad granicami lądowymi i morskimi, w tym współpracy ponadnarodowej i międzyregionalnej.

3. Zgodnie z celami szczegółowymi pomoc może, w stosownych przypadkach, dotyczyć następujących priorytetów tematycznych:

a) utworzenie i wspieranie od początkowego etapu prawidłowego funkcjonowania instytucji niezbędnych do zapewnienia praworządności oraz dalsze umacnianie instytucji demokratycznych;

b) wzmocnienie zdolności do radzenia sobie z wyzwaniami związanymi z migracją na poziomie regionalnym i międzynarodowym;

c) wzmocnienie zdolności w zakresie komunikacji strategicznej, w tym informowania społeczeństwa o reformach niezbędnych do spełnienia kryteriów członkostwa w Unii;

d) wzmocnienie dobrego rządzenia i reformowanie administracji publicznej zgodnie z zasadami administracji publicznej;

e) wzmocnienie zarządzania budżetem i gospodarką;

f) wzmocnienie wszystkich aspektów stosunków dobrosąsiedzkich, stabilności regionalnej i wzajemnej współpracy;

g) wzmocnienie zdolności Unii i jej partnerów w zakresie zapobiegania konfliktom, budowania pokoju oraz reagowania na potrzeby przedkryzysowe i pokryzysowe;

h) zwiększenie zdolności, niezależności i pluralizmu organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

i) propagowanie dostosowania przepisów, norm, polityk i praktyk beneficjentów do tych obowiązujących w Unii;

j) wspieranie równości płci i wzmacniania pozycji kobiet i dziewcząt;

k) zwiększenie dostępu do kształcenia, szkolenia i uczenia się przez całe życie – oraz podniesienie ich jakości – na wszystkich szczeblach, wsparcie sektora kultury i sektora kreatywnego oraz sportu;

l) sprzyjanie tworzeniu zatrudnienia o wysokiej jakości i dostępu do rynku pracy;

m) propagowanie ochrony socjalnej i włączenia społecznego oraz walka z ubóstwem;

n) propagowanie inteligentnego, zrównoważonego, sprzyjającego włączeniu społecznemu i bezpiecznego transportu, usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych, a także zwiększanie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikacji źródeł energii;

o) poprawa otoczenia sektora prywatnego i konkurencyjności przedsiębiorstw, w szczególności MŚP;

p) poprawa dostępu do technologii i usług cyfrowych oraz zintensyfikowanie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji;

q) przyczynianie się do bezpieczeństwa dostaw żywności i wody;

r) ochrona środowiska i poprawa jakości środowiska;

s) współpraca z beneficjentami wymienionymi w załączniku I w zakresie pokojowego wykorzystywania energii jądrowej w obszarze zdrowia, rolnictwa i bezpieczeństwa żywności;

t) zwiększenie zdolności sektora rolno-spożywczego i sektora rybołówstwa do radzenia sobie z presją konkurencyjną i siłami rynkowymi.

4. Z myślą o promowaniu stosunków dobrosąsiedzkich, wspieraniu integracji z Unią i promowaniu rozwoju społeczno-gospodarczego pomoc na rzecz współpracy transgranicznej między beneficjentami wymienionymi w załączniku I może w stosownych przypadkach dotyczyć następujących priorytetów tematycznych:

a) propagowanie zatrudnienia, mobilności pracowników oraz społecznego i kulturowego włączenia ponad granicami;

b) ochrona środowiska oraz wspieranie przystosowywania się do zmiany klimatu, łagodzenie zmiany klimatu oraz zapobieganie ryzyku i zarządzanie nim;

c) propagowanie zrównoważonego transportu i poprawa infrastruktury publicznej;

d) propagowanie gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego;

e) propagowanie turystyki oraz ochrona i promowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego;

f) inwestycje na rzecz młodzieży, sportu, kształcenia i umiejętności;

g) propagowanie sprawowania rządów na poziomie lokalnym i regionalnym;

h) propagowanie inicjatyw transgranicznych na rzecz pojednania i sprawiedliwości okresu przejściowego;

i) poprawa konkurencyjności, otoczenia biznesowego oraz rozwój MŚP, handlu i inwestycji;

j) wzmocnienie badań naukowych, rozwoju technologicznego, innowacji i technologii cyfrowych.

5. Priorytety tematyczne udzielania pomocy stosownie do potrzeb i zdolności beneficjentów wymienionych w załączniku I są szczegółowo określone w załączniku II. Priorytety tematyczne współpracy transgranicznej pomiędzy beneficjentami wymienionymi w załączniku I są szczegółowo określone w załączniku III. Każdy z tych priorytetów tematycznych może przyczyniać się do osiągnięcia więcej niż jednego celu szczegółowego.

6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia, przed przyjęciem ram programowania IPA, aktu delegowanego zgodnie z art. 14 i 15 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez określenie niektórych celów szczegółowych i priorytetów tematycznych dotyczących pomocy związanych ze sprawami, o których mowa w ust. 3 lit. a)–m) i r) oraz w ust. 4 lit. a)–j) niniejszego artykułu.