Artykuł 14

1. Agencja w ścisłej współpracy z Komisją opracowuje mechanizm monitorowania do celów monitorowania pod względem operacyjnym i technicznym stosowania WESA, aby zapobiegać ewentualnym nieprawidłowościom w systemach azylowych i systemach przyjmowania w państwach członkowskich lub identyfikować je, a także by ocenić ich zdolność i gotowość do działania w sytuacjach nieproporcjonalnej presji w celu zwiększenia skuteczności tych systemów.

2. Na wniosek dyrektora wykonawczego i w porozumieniu z Komisją Zarząd opracowuje wspólną metodologię na potrzeby mechanizmu monitorowania określonego w niniejszym rozdziale. Wspólna metodologia zawiera obiektywne kryteria wykorzystywane do monitorowania, opis metod, procesów i narzędzi mechanizmu monitorowania, takich jak praktyczne ustalenia dotyczące wizyt na miejscu, w tym wizyt zapowiadanych z niewielkim wyprzedzeniem, oraz zasady powoływania zespołów ekspertów.

3. Monitorowane obejmuje operacyjne i techniczne stosowanie wszystkich aspektów WESA, a w szczególności:

a) ustanowionego rozporządzeniem (UE) nr 604/2013 systemu ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, procedur ochrony międzynarodowej, stosowania kryteriów oceny potrzeb w zakresie ochrony i rodzaju przyznawanej ochrony, w tym w odniesieniu do poszanowania praw podstawowych, gwarancji ochrony dzieci oraz szczególnych potrzeb osób znajdujących się w trudnej sytuacji;

b) dostępności personelu i potencjału personelu w zakresie tłumaczeń pisemnych i ustnych, a także zdolności personelu do efektywnego rozpatrywania spraw azylowych i zarządzania nimi, w tym rozpatrywania odwołań, bez uszczerbku dla niezawisłości sądowej i z pełnym poszanowaniem organizacji wymiaru sprawiedliwości poszczególnych państw członkowskich;

c) warunków przyjmowania, zdolności, infrastruktury, wyposażenia i, w miarę możliwości, zasobów finansowych.

4. Monitorowanie może w szczególności odbywać się na podstawie informacji dostarczonych przez dane państwo członkowskie, analizy informacji na temat sytuacji azylowej, o której mowa w art. 5, oraz kontroli wyrywkowych.

Agencja może uwzględnić dostępne informacje pochodzące od właściwych międzyrządowych organizacji lub organów, w szczególności UNHCR, i innych odnośnych organizacji na podstawie ich wiedzy fachowej.

5. Agencja może przeprowadzać wizyty na miejscu do celów monitorowania. Agencja przeprowadza wizyty zapowiedziane z niewielkim wyprzedzeniem, jedynie do celów art. 15 ust. 2.

6. Państwa członkowskie, na wniosek Agencji, dostarczają jej informacji dotyczących aspektów wspólnego europejskiego systemu azylowego, o których mowa w ust. 3.

Na wniosek Agencji państwa członkowskie dostarczają jej informacji na temat planowania ewentualnościowego dotyczącego środków, jakie należy podjąć w celu zaradzenia ewentualnej nieproporcjonalnej presji na ich systemy azylu lub przyjmowania. Agencja – za zgodą danego państwa członkowskiego – pomaga państwom członkowskim w przygotowaniu i przeglądzie ich planowania ewentualnościowego.

7. Państwa członkowskie współpracują z Agencją, w tym poprzez ułatwianie wszelkich kontroli na miejscu przeprowadzanych do celów monitorowania. Dyrektor wykonawczy powiadamia z wystarczającym wyprzedzeniem dane państwa członkowskie o każdej z takich wizyt. W przypadku wizyt zapowiedzianych z niewielkim wyprzedzeniem dyrektor wykonawczy informuje dane państwo członkowskie 72 godziny przed rozpoczęciem takiej wizyty.