Artykuł 51

1. Agencja ustanawia mechanizm rozpatrywania skarg w celu zapewnienia przestrzegania praw podstawowych we wszystkich swych działaniach.

2. Każda osoba bezpośrednio poszkodowana w wyniku działania eksperta uczestniczącego w pracach zespołu wsparcia ds. azylu, a także każda osoba, która uważa, że w wyniku tych działań zostały naruszone jej prawa podstawowe, lub jakikolwiek przedstawiciel takiej osoby może złożyć pisemną skargę do Agencji.

3. Dopuszczalne są jedynie uzasadnione skargi dotyczące konkretnych naruszeń praw podstawowych. Skargi, które kwestionują decyzję organu krajowego dotyczącą indywidualnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, są niedopuszczalne. Skargi anonimowe, stanowiące nadużycie, składane w złym zamiarze, niepoważne, dokuczliwe, hipotetyczne lub niekonkretne również są niedopuszczalne.

4. Urzędnik ds. praw podstawowych jest odpowiedzialny za rozpatrywanie skarg wpływających do Agencji i czyni to zgodnie z prawem do dobrej administracji. W tym celu urzędnik ds. praw podstawowych:

a) rozważa dopuszczalność skargi;

b) rejestruje skargi dopuszczalne;

c) przekazuje wszystkie zarejestrowane skargi dyrektorowi wykonawczemu;

d) przekazuje skargi dotyczące ekspertów uczestniczących w pracach zespołu wsparcia ds. azylu państwu członkowskiemu pochodzenia;

e) informuje o skardze właściwy organ lub podmiot właściwy ds. praw podstawowych w danym państwie członkowskim; oraz

f) rejestruje działania następcze ze strony Agencji lub danego państwa członkowskiego i zapewnia ich wykonania.

5. Zgodnie z prawem do dobrej administracji w przypadku skargi dopuszczalnej powiadamia się skarżącego o zarejestrowaniu skargi, rozpoczęciu jej rozpatrywania oraz o tym, że otrzyma on odpowiedź, jak tylko będzie ona dostępna. Jeżeli skarga zostaje przekazana organowi lub podmiotowi krajowemu, skarżącemu przekazywane są jego dane kontaktowe. Jeżeli skarga jest niedopuszczalna, skarżącego powiadamia się o przyczynach niedopuszczalności i, w miarę możliwości, podaje się mu dalsze możliwe rozwiązania dotyczące przedmiotu skargi. Wszystkie decyzje muszą być sporządzone na piśmie i zawierać uzasadnienie.

6. W przypadku zarejestrowanej skargi dotyczącej członka personelu Agencji dyrektor wykonawczy zapewnia właściwe działania następcze w porozumieniu z urzędnikiem ds. praw podstawowych, w tym w razie konieczności środki dyscyplinarne. Dyrektor wykonawczy w wyznaczonym terminie informuje urzędnika ds. praw podstawowych o ustaleniach dokonanych przez Agencję i działaniach następczych podjętych przez nią w reakcji na skargę, w tym o wszelkich środkach dyscyplinarnych.

7. Jeżeli skarga dotyczy kwestii ochrony danych, dyrektor wykonawczy włącza do współpracy inspektora ochrony danych Agencji. Urzędnik ds. praw podstawowych i inspektor ochrony danych sporządzają pisemnie protokół uzgodnień, w którym określają podział obowiązków między nimi i sposób, w jaki będą oni współpracowali w odniesieniu do otrzymanych skarg.

8. W przypadku skargi dotyczącej eksperta danego państwa członkowskiego, w tym oddelegowanych ekspertów krajowych, państwo członkowskie pochodzenia zapewnia odpowiednie działania następcze, w tym środki dyscyplinarne, o ile to konieczne, i inne środki zgodnie z prawem krajowym. Państwo członkowskie pochodzenia informuje urzędnika ds. praw podstawowych o dokonanych ustaleniach i działaniach następczych podjętych w reakcji na skargę w wyznaczonym terminie, a następnie, w razie potrzeby, w regularnych odstępach czasu. Agencja podejmuje działania następcze w danej sprawie, jeżeli nie otrzyma sprawozdania od państwa członkowskiego pochodzenia.

9. Jeżeli ekspert oddelegowany przez państwo członkowskie, w tym oddelegowani eksperci krajowi, zostanie uznany za winnego naruszenia praw podstawowych lub obowiązków w zakresie ochrony międzynarodowej, dyrektor wykonawczy zwraca się do państwa członkowskiego o niezwłoczne odsunięcie takiego eksperta lub oddelegowanego eksperta krajowego od działalności Agencji. W przypadku gdy ekspert oddelegowanego przez Agencję zostanie uznany za winnego naruszenia praw podstawowych lub obowiązków w zakresie ochrony międzynarodowej, dyrektor wykonawczy odsuwa takiego eksperta od działalności Agencji.

10. Urzędnik ds. praw podstawowych składa dyrektorowi wykonawczemu i Zarządowi sprawozdanie z wyników rozpatrywania skargi i działań następczych podjętych w tym zakresie przez Agencję i dane państwa członkowskie. Agencja zawiera informacje na temat mechanizmu rozpatrywania skarg w swoim sprawozdaniu rocznym na temat sytuacji w dziedzinie azylu w Unii, o którym mowa w art. 69.

11. Agencja, w tym urzędnik ds. praw podstawowych, postępuje ze wszelkimi danymi osobowymi zawartymi w skardze oraz przetwarza je zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1725 państwa członkowskie postępują ze wszelkimi danymi osobowymi zawartymi w skardze oraz przetwarzają je zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679 lub dyrektywą (UE) 2016/680, stosowanie do przypadku. Przedłożenie skargi przez skarżącego uważa się za wyrażenie przez niego zgody na przetwarzanie jego danych osobowych przez Agencję i urzędnika ds. praw podstawowych w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) 2018/1725. Aby zabezpieczyć interesy skarżących, skargi rozpatrywane są w sposób poufny przez urzędnika ds. praw podstawowych, zgodnie z prawem krajowym i prawem Unii, chyba że skarżący wyraźnie zrzeka się przysługującego mu prawa do poufności. Zrzeczenie się przez skarżącego prawa do poufności rozumie się jako wyrażenie przez niego zgody na ujawnienie – w razie konieczności – przez urzędnika ds. praw podstawowych lub Agencję właściwym władzom lub organom tożsamości skarżącego w odniesieniu do spraw będących przedmiotem skargi.