Artykuł 45

1. Państwa członkowskie, które w swoich planach strategicznych WPR uwzględniają interwencje związane z ochroną, zrównoważonym wykorzystaniem i rozwojem zasobów genetycznych w rolnictwie i leśnictwie, o których mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) 2021/2115, mogą udzielać wsparcia wyłącznie w formie:

a) zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych na rzecz zachowania w gospodarstwie ras zagrożonych oraz odmian roślin, w przypadku których zachodzi ryzyko erozji genetycznej; lub

b) wsparcia na rzecz działań mających na celu zachowanie oraz zrównoważone wykorzystanie i rozwój zasobów genetycznych w rolnictwie i leśnictwie.

Działania objęte rodzajem zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), nie kwalifikują się do wsparcia zgodnie z lit. b) tego akapitu.

2. Państwa członkowskie zapewniają, aby zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne na rzecz zachowania w gospodarstwie ras zagrożonych oraz odmian roślin, w przypadku których zachodzi ryzyko erozji genetycznej, o których to zobowiązaniach mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), obejmowały wymóg:

a) hodowli zwierząt gospodarskich ras lokalnych uznanych przez państwo członkowskie za zagrożone, genetycznie dostosowane do jednego lub większej liczby tradycyjnych systemów produkcji lub środowisk w tym państwie członkowskim, których status zagrożenia został naukowo potwierdzony przez organ posiadający niezbędne umiejętności i wiedzę w dziedzinie ras zagrożonych, jak określono w art. 2 pkt 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 (

13

); lub

b) ochrony zasobów genetycznych roślin naturalnie dostosowanych do warunków lokalnych i regionalnych i zagrożonych erozją genetyczną.

3. Do wsparcia mogą się kwalifikować następujące gatunki zwierząt gospodarskich ras lokalnych, o których mowa w ust. 2 lit. a):

a) bydło;

b) owce;

c) kozy;

d) koniowate (Equus caballus i Equus asinus);

e) świnie;

f) ptaki;

g) króliki;

h) pszczoły.

4. Państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do wsparcia lokalne rasy, o których mowa w ust. 2 lit. a), wyłącznie wówczas, gdy spełnione są następujące wymogi:

a) na poziomie krajowym określona jest liczba samic hodowlanych;

b) odpowiednio uznany związek hodowców prowadzi księgę hodowlaną dla danej rasy i ją aktualizuje.

5. Państwa członkowskie uznają zasoby genetyczne roślin, o których mowa w ust. 2 lit. b), za zagrożone erozją genetyczną, pod warunkiem że w przedstawiono wystarczające dowody na erozję genetyczną oparte na naukowych wynikach lub wskaźnikach dotyczących zmniejszenia liczby rodzimych lub prymitywnych odmian lokalnych, zróżnicowania ich populacji i – w stosownych przypadkach – zmian w najczęściej występujących praktykach rolniczych na poziomie lokalnym.

6. Państwa członkowskie zapewniają, aby operacje mające na celu zachowanie oraz zrównoważone wykorzystanie i rozwój zasobów genetycznych w rolnictwie i leśnictwie, o których to operacjach mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), obejmowały następujące elementy:

a) ukierunkowane działania wspierające ochronę in situ i ex situ, opis, zbieranie i wykorzystanie zasobów genetycznych w rolnictwie i leśnictwie, łącznie z internetowymi wykazami zasobów genetycznych obecnie chronionych in situ (wraz z ochroną w gospodarstwie rolnym lub leśnym), a także zbiory ex situ i bazy danych;

b) wspólne działania wspierające wymianę informacji między właściwymi organizacjami w państwach członkowskich mającą na celu ochronę, opis, zbieranie i wykorzystanie zasobów genetycznych w rolnictwie lub leśnictwie w Unii;

c) działania towarzyszące: informowanie, rozpowszechnianie, doradztwo, szkolenia i sporządzanie sprawozdań technicznych – z udziałem organizacji pozarządowych i innych zainteresowanych stron.

7. Do celów ust. 1 akapit pierwszy lit. b) stosuje się następujące definicje:

a) „ochrona in situ” w rolnictwie oznacza ochronę materiału genetycznego w ekosystemach i w siedliskach przyrodniczych, a także zachowanie oraz odtwarzanie żyjących populacji gatunków lub ras zdziczałych w ich naturalnym otoczeniu oraz – w przypadku ras udomowionych lub gatunków roślin uprawnych – w środowisku gospodarstwa rolnego, w którym wykształciły one swoje cechy wyróżniające;

b) „ochrona in situ” w leśnictwie oznacza ochronę materiału genetycznego w ekosystemach i w siedliskach przyrodniczych, a także zachowanie oraz odtwarzanie żyjących populacji gatunków w ich naturalnym otoczeniu;

c) „ochrona w gospodarstwie rolnym lub leśnym” oznacza ochronę in situ i rozwój na poziomie gospodarstwa rolnego lub leśnego;

d) „ochrona ex situ” oznacza ochronę materiału genetycznego na potrzeby rolnictwa lub leśnictwa poza jego siedliskiem przyrodniczym;

e) „zbiór ex situ” oznacza zbieranie materiału genetycznego na potrzeby rolnictwa lub leśnictwa poza jego siedliskiem przyrodniczym.