Artykuł 48

1. W celu utrzymywania trwałych użytków zielonych stosownie do normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) nr 1 wymienionej w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2021/2115 państwa członkowskie zapewniają, aby stosunek trwałych użytków zielonych do użytków rolnych nie zmniejszył się o więcej niż 10 % w porównaniu ze wskaźnikiem referencyjnym, który każde państwo członkowskie ma ustanowić w swoim planie strategicznym WPR, dzieląc obszary trwałych użytków zielonych przez całkowitą powierzchnię użytków rolnych.

Do celów ustanowienia wskaźnika referencyjnego, o którym mowa w akapicie pierwszym:

a) „obszary trwałych użytków zielonych” oznaczają trwałe użytki zielone zadeklarowane w 2018 r. zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (

15

), przez rolników otrzymujących płatności bezpośrednie i zatwierdzone zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 (

16

), w razie potrzeby dostosowane przez państwa członkowskie w celu uwzględnienia wpływu ewentualnej zmiany, w szczególności w definicji trwałych użytków zielonych, która ma zostać ustanowiona przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (UE) 2021/2115;

b) „całkowita powierzchnia użytków rolnych” oznacza użytki rolne zadeklarowane w 2018 r., zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, przez rolników otrzymujących płatności bezpośrednie i zatwierdzone zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w razie potrzeby dostosowane przez państwa członkowskie, w szczególności w celu uwzględnienia wpływu ewentualnej zmiany definicji użytków rolnych, która ma zostać ustanowiona przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/2115.

1a. W przypadku gdy obszar trwałych użytków zielonych, o którym mowa w ust. 1 akapit drugi lit. a), zmniejszył się ze względu na zmiany strukturalne w systemach rolniczych danego państwa członkowskiego, spowodowane znacznym zmniejszeniem produkcji zwierzęcej skutkującym znacznym zmniejszeniem zapotrzebowania na paszę i wypas zwierząt gospodarskich w tym państwie członkowskim, dane państwo członkowskie może, jeden raz w okresie programowania 2023–2027, dostosować wskaźnik referencyjny ustanowiony zgodnie z ust. 1, aby uwzględnić zmniejszenie wielkości obszaru trwałych użytków zielonych.

Dostosowanie obszaru trwałych użytków zielonych, o którym mowa w akapicie pierwszym, odpowiada zmniejszeniu obszaru trwałych użytków zielonych, które można przypisać zmianom strukturalnym w systemach rolniczych na poziomie, na którym w danym państwie członkowskim wdrażana jest norma GAEC 1.

Państwo członkowskie ocenia zmniejszenie obszaru trwałych użytków zielonych oraz zmiany strukturalne w systemach rolniczych na podstawie okresu pięciu kolejnych lat, rozpoczynającego się nie wcześniej niż w 2019 r.

2. Wskaźnik trwałych użytków zielonych ustanawia się każdego roku na podstawie obszarów zadeklarowanych na dany rok przez beneficjentów otrzymujących płatności bezpośrednie na podstawie tytułu III rozdział II rozporządzenia (UE) 2021/2115 lub płatności roczne na podstawie art. 70, 71 i 72 tego rozporządzenia zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 (

17

).

Państwa członkowskie mogą ustanowić wskaźnik trwałych użytków zielonych i wskaźnik referencyjny na poziomie krajowym, regionalnym, subregionalnym, na poziomie grupy gospodarstw lub gospodarstwa.

Trwałych użytków zielonych i użytków rolnych zadeklarowanych przez rolników otrzymujących płatności w ramach systemu dla małych gospodarstw, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia (UE) 2021/2115, nie uwzględnia się przy obliczaniu stosunku trwałych użytków zielonych do całkowitej powierzchni użytków rolnych ani przy obliczaniu wskaźnika referencyjnego.

3. W przypadku stwierdzenia, że stosunek, o którym mowa w ust. 2, zmniejszył się o ponad 10 % na poziomie, na którym wdrażana jest norma dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) nr 1, zainteresowane państwo członkowskie nakłada na poziomie gospodarstwa obowiązek ponownego przekształcenia gruntów w trwałe użytki zielone lub ustanowienia obszaru trwałych użytków zielonych w odniesieniu do części lub wszystkich rolników posiadających grunty, które w przeszłości przekształcono z trwałych użytków zielonych w grunty o innym przeznaczeniu.

Jeżeli jednak obszar trwałych użytków zielonych w danym roku jest utrzymany w ujęciu bezwzględnym w granicach 0,5 % obszarów trwałych użytków zielonych ustanowionych zgodnie z ust. 1 akapit drugi lit. a), obowiązek określony w ust. 1 akapit pierwszy uznaje się za spełniony.

Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o nałożeniu na poziomie gospodarstwa obowiązku ponownego przekształcenia gruntów w trwałe użytki zielone lub założenia obszaru trwałych użytków zielonych wyłącznie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy i w zakresie, w jakim dany obszar, który ma zostać ponownie przekształcony w obszar trwałych użytków zielonych lub na którym mają zostać założone trwałe użytki zielone w danym roku, przekracza obszar trwałych użytków zielonych zarejestrowanych jako użytki rolne w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) 2021/2116, i niezadeklarowanych w tym roku przez beneficjentów do celów otrzymania wsparcia zgodnie z rodzajem interwencji przewidzianym w tytule III rozdział II rozporządzenia (UE) 2021/2115;

b) w przypadku gdy i w zakresie, w jakim zmniejszenie wskaźnika trwałych użytków zielonych w danym roku o ponad 10 % na poziomie, na którym wdrażana jest norma dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) nr 1, nie jest spowodowane zwiększeniem całkowitej powierzchni użytków rolnych zadeklarowanej w tym samym roku.

4. Ust. 3 akapit pierwszy nie ma zastosowania w przypadku, gdy spadek poniżej progu 10 % jest wynikiem:

a) podjętych zobowiązań lub obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b) i c) rozporządzenia (UE) 2021/2115, w związku z którymi na przedmiotowych obszarach nie prowadzi się już działalności rolniczej i które nie obejmują plantacji choinek świątecznych ani uprawy zbóż lub drzew do produkcji energii; lub

b) przekształcenia obszaru trwałych użytków zielonych do celów innych niż działalność rolnicza, jak określono w planach strategicznych WPR, a przedmiotowy obszar nie stanowi już użytków rolnych w rozumieniu planów strategicznych WPR.

5. Do celów obliczania wskaźnika, o którym mowa w ust. 2, obszary ponownie przekształcone w trwałe użytki zielone, ustanowione jako trwałe użytki zielone zgodnie z ust. 3 lub ustanowione jako trwałe użytki zielone w ramach wdrażania przez państwa członkowskie normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) nr 1 uznaje się za trwałe użytki zielone od pierwszego dnia ich ponownego przekształcenia lub ich ustanowienia. Obszary te wykorzystuje się do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych zgodnie z definicją przewidzianą w art. 4 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (UE) 2021/2115 przez co najmniej pięć kolejnych lat lub, jeżeli państwa członkowskie tak postanowią zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (UE) 2021/2115, przez co najmniej siedem kolejnych lat po ponownym przekształceniu lub ustanowieniu, lub – w przypadku obszarów już wykorzystywanych do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych – przez liczbę lat pozostającą do osiągnięcia co najmniej pięciu kolejnych lat lub, w stosownych przypadkach, przez co najmniej siedem kolejnych lat.