Artykuł 31

1. Oceniając kompletność dokumentacji dotyczącej konstrukcji, szczegółów operacyjnych i uzasadnienia systemów ratingowych, o której mowa w art. 144 ust. 1 lit. e) i którą określono w art. 175 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, właściwe organy sprawdzają, czy dokumentacja jest kompletna i obejmuje następujące elementy:

a) adekwatność systemu ratingowego i modeli stosowanych w ramach systemu ratingowego z uwzględnieniem cech portfela;

b) opis źródeł danych i praktyk w zakresie czyszczenia danych;

c) definicje niewykonania zobowiązania i straty;

d) decyzje dotyczące metody;

e) specyfikację techniczną modeli;

f) niedoskonałości i ograniczenia modeli oraz ewentualne czynniki łagodzące ich skutki;

g) wyniki testów wdrożeniowych modeli w systemach informatycznych, w szczególności informacje o tym, czy wdrożenie przebiegło pomyślnie i bezbłędnie;

h) samoocenę zgodności z wymogami regulacyjnymi w zakresie metody wewnętrznych ratingów, o których mowa w art. 169–191 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

2. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. a) właściwe organy sprawdzają, czy:

a) w dokumentacji wyraźnie przedstawiono cel systemu ratingowego i modeli;

b) dokumentacja zawiera opis zakresu stosowania systemu ratingowego oraz zakresu stosowania modeli wykorzystywanych w ramach systemu ratingowego, tj. wyszczególnienie rodzajów ekspozycji objętych każdym modelem w ramach systemu ratingowego, zarówno w ujęciu jakościowym, jak i ilościowym, rodzaju wyników każdego modelu oraz sposobu wykorzystania wyników;

c) dokumentacja zawiera wyjaśnienie, w jaki sposób informacje uzyskane za pomocą systemu ratingowego i wyniki modeli uwzględnia się do celów zarządzania ryzykiem, podejmowania decyzji i procesów przyznawania kredytów, o których mowa w art. 19.

3. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. b) właściwe organy sprawdzają, czy dokumentacja zawiera:

a) szczegółowe informacje dotyczące wszystkich danych wykorzystanych do opracowania modelu, w tym dokładne określenie zawartości modelu, jego źródła, formatu i kodowania oraz, w stosownych przypadkach, wyłączeń danych z modelu;

b) wszelkie procedury czyszczenia danych, w tym procedury dotyczące wyłączeń danych, wykrywania i przetwarzania wartości nietypowych oraz dostosowania danych, jak również wyraźne uzasadnienie ich zastosowania oraz ocenę ich wpływu.

4. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. c) właściwe organy sprawdzają, czy odpowiednio udokumentowano definicje niewykonania zobowiązania i straty stosowane przy opracowywaniu modelu, w szczególności w przypadku gdy do celów specyfikacji modelu stosuje się inne definicje niewykonania zobowiązania niż te, które stosuje instytucja zgodnie z art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

5. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. d) właściwe organy sprawdzają, czy dokumentacja zawiera:

a) szczegółowe informacje dotyczące konstrukcji, teorii, założeń i logiki leżących u podstaw modelu;

b) szczegółowe opisy metod odnoszących się do modelu i ich uzasadnienia, technik statystycznych i przybliżeń oraz, w stosownych przypadkach, uzasadnienie i szczegółowe informacje na temat metod segmentacji, wyników procesów statystycznych oraz diagnostyki i miar zdolności predykcyjnej modeli;

c) rolę ekspertów z odpowiednich obszarów działalności w opracowywaniu systemu ratingowego i modeli, w tym szczegółowy opis procesu konsultacji z ekspertami z odpowiednich obszarów działalności przy projektowaniu systemu ratingowego i modeli, jak również wyniki i uzasadnienie przedstawione przez tych ekspertów z odpowiednich obszarów działalności;

d) wyjaśnienie, w jaki sposób łączy się model statystyczny i osąd ludzki w celu uzyskania wyników modelu końcowego;

e) wyjaśnienie, w jaki sposób instytucja uwzględnia niezadowalającą jakość danych, brak jednorodnych pul ekspozycji, zmiany w procesach biznesowych, środowisku gospodarczym lub prawnym oraz inne czynniki związane z jakością danych, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie systemu ratingowego lub modelu;

f) opis analiz przeprowadzonych na potrzeby modeli statystycznych lub innych metod automatycznych, w zależności od przypadku:

(i) analizy jednoczynnikowej rozpatrywanych zmiennych i odpowiednich kryteriów wyboru zmiennych;

(ii) analizy wieloczynnikowej wybranych zmiennych i odpowiednich kryteriów wyboru zmiennych;

(iii) procedury projektowania modelu końcowego, w tym:

— ostatecznego wyboru zmiennych,

— korekt zmiennych wynikających z analizy wieloczynnikowej na podstawie osądu ludzkiego,

— transformacji zmiennych,

— przypisywania wag zmiennym,

— metody komponowania składników modelu, w szczególności w przypadku gdy łączy się udział elementów jakościowych i ilościowych.

6. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. e) właściwe organy sprawdzają, czy dokumentacja zawiera:

a) specyfikację techniczną struktury modelu końcowego, w tym specyfikacje modelu końcowego, elementy wejściowe, takie jak rodzaj i format wybranych zmiennych, wagi zastosowane w odniesieniu do zmiennych oraz elementy wyjściowe, takie jak rodzaj i format danych wyjściowych;

b) odniesienia do kodów komputerowych i stosowanych narzędzi w zakresie języków i programów informatycznych, umożliwiających osobie trzeciej odtworzenie ostatecznych wyników.

Do celów lit. b) osobą trzecią może być dostawca w przypadku modeli dostawcy.

7. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. f) właściwe organy sprawdzają, czy dokumentacja zawiera opis niedoskonałości i ograniczeń modelu, ocenę tego, czy spełniono kluczowe założenia modelu, oraz przewidywania dotyczące sytuacji, w których model może działać w sposób niespełniający oczekiwań lub stać się nieadekwatny, a także ocenę znaczenia niedoskonałości modelu i ewentualnych czynników je łagodzących.

8. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. g) właściwe organy sprawdzają, czy:

a) w dokumentacji określono proces, który należy stosować podczas wdrażania nowego lub zmienionego modelu w środowisku produkcyjnym;

b) dokumentacja obejmuje wyniki testów wdrożenia modeli ratingowych w systemach informatycznych, w tym potwierdzenie, że model ratingowy wdrożony w systemie produkcyjnym jest taki sam jak model opisany w dokumentacji i działa zgodnie z przeznaczeniem.

9. Do celów weryfikacji przeprowadzanej na podstawie ust. 1 lit. h) właściwe organy sprawdzają, czy samoocenę instytucji w zakresie spełnienia wymogów regulacyjnych w odniesieniu do metody IRB przeprowadza się oddzielnie dla każdego systemu ratingowego i poddaje kontroli przez jednostkę audytu wewnętrznego lub inną porównywalną niezależną jednostkę ds. audytu.