Załącznik III

1. Pobieranie próbek i przeprowadzanie testów na potrzeby urzędowych kontroli występowania, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, odbywa się w następujący sposób:

pobieranie próbek obejmuje pozyskanie próbki gleby w objętości co najmniej 1 500 ml gleby/ha z co najmniej 100 ukłuć/ha, najlepiej w oparciu o prostokątną siatkę, pokrywającą cały punkt produkcji, w której odległość pomiędzy punktami pobrania próbek wynosi nie mniej niż 5 m na szerokość i nie więcej niż 20 m na długość. Cała próbka jest wykorzystywana do dalszych czynności badawczych, tj. do ekstrakcji cyst, identyfikacji gatunków oraz, w stosownych przypadkach, do ustalenia patotypu/grupy wirulencji.

Przeprowadzanie testów z zastosowaniem następujących metod ekstrakcji określonego agrofaga, które są opisane w odpowiednich zatwierdzonych i uznanych na szczeblu międzynarodowym protokołach diagnostycznych:

a) w odniesieniu do pobierania – metody oparte na aparacie Fenwicka, wirówce Schuilinga, aparacie Seinhorsta lub aparacie Korta;

b) w odniesieniu do wykrywania i identyfikacji – jedną z następujących metod:

(i) izolacja cyst Globodera z pozostałości gleby po ekstrakcji na podstawie morfologii cyst, a następnie identyfikacja gatunków na podstawie morfologii poszczególnych cyst i osobników młodocianych w połączeniu z konwencjonalnym testem PCR według Bulmana i Marshalla, 1997 (

1

) (w przypadku wątpliwości dotyczących występowania G. tabacum, można dodatkowo wykonać konwencjonalny test PCR według Skantara et al., 2007 (

2

);

(ii) izolacja cyst Globodera z pozostałości gleby po ekstrakcji na podstawie morfologii cyst, a następnie identyfikacja gatunków na podstawie morfologii poszczególnych cyst i osobników młodocianych w połączeniu z testem PCR w czasie rzeczywistym według Gamela et al., 2017 lub metodą PCR w czasie rzeczywistym według Lombarda et al. 2024 (

3

);

(iii) izolacja cyst mątwika z pozostałości gleby po ekstrakcji, a następnie wykrywanie gatunków metodą PCR w czasie rzeczywistym według Gamela et al., 2017 (3) ;

(iv) izolacja cysty mątwika z pozostałości gleby po ekstrakcji na podstawie morfologii cyst, a następnie wykrywanie i identyfikacja gatunków na podstawie PCR w czasie rzeczywistym żywotnych cyst i żywych młodych osobników według Lombarda et al. 2024.

2. Pobieranie próbek na potrzeby urzędowych kontroli monitoringowych, o których mowa w art. 7, przeprowadza się zgodnie z jedną z następujących metod:

a) pobieranie próbek, o którym mowa w pkt 1, przy czym minimalna objętość próbek wynosi co najmniej 400 ml gleby/ha;

b) ukierunkowane pobieranie próbek gleby o objętości co najmniej 400 ml po ocenie wizualnej korzeni, w przypadku gdy występują widoczne objawy lub

c) pobieranie próbek gleby o objętości co najmniej 400 ml, która to gleba miała kontakt z ziemniakami po dokonaniu zbioru, pod warunkiem że można ustalić punkt produkcji, w którym były uprawiane ziemniaki.

Przeprowadzanie testów na potrzeby urzędowych kontroli monitoringowych, o których mowa w art. 7, przeprowadza się zgodnie z pkt 1.

3. Na zasadzie odstępstwa od pkt 1 standardową objętość próbek można zmniejszyć do minimum wynoszącego 400 ml gleby/ha w każdym z następujących przypadków:

a) istnieją dowody w postaci dokumentów potwierdzające, że w danym punkcie produkcji nie były uprawiane ani obecne w ciągu sześciu lat przed przeprowadzeniem urzędowej kontroli występowania ziemniaki ani rośliny wymienione w załączniku I pkt 1;

b) nie stwierdzono występowania osobnika określonego agrofaga w próbkach pobranych w ilości 1 500 ml gleby/ha podczas dwóch ostatnich, kolejnych urzędowych kontroli występowania, przy czym po przeprowadzeniu pierwszej urzędowej kontroli występowania nie uprawiano ziemniaków ani roślin wymienionych w załączniku I pkt 1 oprócz tych, dla których wymaga się zgodnie z art. 4 ust. 1 przeprowadzenia urzędowej kontroli występowania;

c) nie stwierdzono występowania osobnika określonego agrofaga lub cyst określonego agrofaga bez zawartości organizmów żywych podczas ostatniej urzędowej kontroli występowania, która musiała obejmować próbkę pobraną w ilości co najmniej 1 500 ml gleby/ha, przy czym po przeprowadzeniu ostatniej urzędowej kontroli występowania nie uprawiano ziemniaków ani roślin wymienionych w załączniku I pkt 1 oprócz tych, dla których wymaga się zgodnie z art. 4 ust. 1 przeprowadzenia urzędowej kontroli występowania.

4. Objętość próbek można zmniejszyć w przypadku pól o wielkości odpowiednio ponad 8 ha i ponad 4 ha w każdym z następujących przypadków:

a) w przypadku standardowej objętości, o której mowa w pkt 1, z pierwszych 8 ha pobiera się próbki z zastosowaniem wielkości określonej w tym punkcie, ale dla każdego dodatkowego hektara objętość tę można zmniejszyć do minimum wynoszącego 400 ml gleby/ha;

b) w przypadku zmniejszonej wielkości próbki, o której mowa w pkt 3, z pierwszych 4 ha pobiera się próbki z zastosowaniem wielkości określonej w tym punkcie, ale dla każdego dodatkowego hektara objętość tę można dodatkowo zmniejszyć do minimum wynoszącego 200 ml gleby/ha.

5. W trakcie kolejnej urzędowej kontroli występowania, o której mowa w art. 3 ust. 1, można nadal stosować w danym punkcie produkcji, do chwili wykrycia określonych agrofagów, zmniejszoną wielkość próbki, o której mowa w pkt 3 i 4.

6. Standardową wielkość próbki gleby można zmniejszyć do minimum wynoszącego 200 ml gleby/ha, pod warunkiem że punkt produkcji znajduje się na obszarze uznanym za wolny od określonego agrofaga, a sposób wyznaczenia i utrzymywania tego obszaru oraz prowadzenia na nim kontroli jest zgodny z odpowiednimi międzynarodowymi standardami dla środków fitosanitarnych (ISPM nr 4) (

4

).

7. Minimalna wielkość próbki gleby wynosi we wszystkich przypadkach 200 ml gleby na jeden punkt produkcji.