Załącznik V

1. Stopień odporności

Względną podatność danej odmiany ziemniaka przypisuje się zgodnie z punktami podanymi w tabeli i wzorem określonym w pkt 2.16. Wynik 9 odpowiada najwyższemu poziomowi odporności.

Standardowa punktacja w odniesieniu do względnej podatności odmian ziemniaka na określone agrofagi

Względna podatność (%) (RS)

Wynik

≤ 1

9

1<RS≤ 3

8

3<RS≤ 5

7

5<RS≤ 10

6

10<RS≤ 15

5

15<RS≤ 25

4

25<RS≤ 50

3

50<RS≤ 100

2

> 100

1

2. Protokół przeprowadzania testu odporności

2.1. Test przeprowadza się w warunkach kwarantanny, na otwartej przestrzeni, w szklarniach albo w komorach klimatycznych.

2.2. Test przeprowadza się w donicach, z których każda zawiera co najmniej jeden litr gleby lub innego odpowiedniego podłoża.

2.3. Temperatura gleby w pojemnikach do testów przez cały czas trwania testu nie przekracza 25 °C, przy czym zapewnia się odpowiednie podlewanie.

2.4. Do badań wykorzystuje się jedno oczko zarówno w przypadku odmiany badanej jak i kontrolnej.

2.5. W każdym teście jako standardową podatną odmianę kontrolną wykorzystuje się odmianę ziemniaka „Desirée”. Do celów kontroli wewnętrznych można wykorzystać dodatkowo inne w pełni podatne odmiany kontrolne o znaczeniu lokalnym.

2.6. W testach odporności na patotypy Globodera rostochiensis Ro1, Ro5 oraz patotypy Globodera pallida Pa1 i Pa3 wykorzystuje się następujące standardowe populacje określonego agrofaga:

Ro1: populacja Ecosse

Ro5: populacja Harmerz

Pa1: populacja Scottish

Pa3: populacja Chavornay.

Można wykorzystać dodatkowo inne populacje o znaczeniu lokalnym. Dla tych populacji dostępne są zapisy dotyczące sposobu określenia ich patotypu. Można dodać nowe populacje wirulentne, uwzględniając, że takie populacje mogą nie być jeszcze stabilne, a patotypy jeszcze nie ustalone.

2.7. Tożsamość populacji standardowej sprawdza się przy użyciu właściwych metod. Do doświadczeń testowych zaleca się wykorzystanie co najmniej dwóch odpornych odmian lub dwóch różnicujących standardowych klonów o znanej odporności.

2.8. Na inokulum określonego agrofaga (Pi) składa się ogółem 5 zdolnych do zakażenia jaj i osobników młodocianych na ml gleby. Do inokulacji można wykorzystać cysty określonego agrofaga lub zawiesinę jaj i osobników młodocianych określonego agrofaga.

2.9. Żywotność cyst określonego agrofaga użytego jako inokulum musi wynosić co najmniej 70 %. Zaleca się, aby cysty miały od 6 do 24 miesięcy i były przechowywane przez co najmniej cztery miesiące bezpośrednio przed użyciem w temperaturze 4 °C.

2.10. Stosuje się co najmniej 4 powtórzenia (donice) na kombinację populacji określonego agrofaga i poddawanej testom odmiany ziemniaka.

2.11. Czas trwania testu wynosi co najmniej 3 miesiące, a przed zakończeniem doświadczenia bada się dojrzałość rozwijających się osobników żeńskich.

2.12. Cysty określonego agrofaga z 4 powtórzeń są pobierane i liczone oddzielnie dla każdej donicy.

2.13. Liczebność ostatecznej populacji (Pf) na standardowej podatnej odmianie kontrolnej na koniec testu odporności ustala się przez policzenie wszystkich cyst ze wszystkich powtórzeń oraz jaj i osobników młodocianych z co najmniej 4 powtórzeń.

2.14. Na standardowej podatnej odmianie kontrolnej musi zostać uzyskane tempo reprodukcji wynoszące co najmniej 20 × (Pf/Pi).

2.15. Współczynnik zmienności (CV) na standardowej podatnej odmianie kontrolnej nie może przekraczać 35 %. Na późniejszym etapie można zastosować inne testy statystyczne, jeśli istnieją dowody na to, że zwiększą one precyzję wyników testu.

2.16. Względną podatność poddanej testom odmiany ziemniaka w stosunku do standardowej podatnej odmiany kontrolnej ustala się i wyraża jako wartość procentową według następującego wzoru:

Pfodmiany poddanej testom/Pfstandardowej podatnej odmiany kontrolnej × 100 %.

2.17. Jeżeli poddana testom odmiana ziemniaka charakteryzuje się względną podatnością wynoszącą co najmniej 3 %, wystarcza policzenie cyst. W przypadkach gdy względna podatność wynosi mniej niż 3 %, oprócz cyst liczy się jaja i osobniki młodociane.

2.18. W przypadku gdy wyniki testów w pierwszym roku wskazują, że dana odmiana jest w pełni podatna na dany patotyp (gdy wynik wynosi < 3), nie ma konieczności powtarzania tych testów w następnym roku.

2.19. Jeśli poddawana testom odmiana nie jest w pełni podatna na dany patotyp (gdy wynik wynosi ≥ 3), wyniki testów są potwierdzane przez co najmniej jedną dodatkową próbę przeprowadzaną w innym roku. Do ustalenia wyniku zgodnie ze standardową tabelą punktacji wykorzystywana jest średnia arytmetyczna względnej podatności z 2 lat zgodnie z tabelą przedstawioną w pkt 1.

(

1

) Bulman, S.R. I Marshall, J.W. (1997), „Differentiation of Australasian potato cyst nematode (PCN) populations using the Polymerase Chain Reaction (PCR)”, New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science nr 25, s. 123–129.

(

2

) Skantar, A.M., Handoo, Z.A., Carta, L.K., Chitwood, D.J. (2007), „Morphological and molecular identification of Globodera pallida associated with Potato in Idaho”, Journal of Nematology nr 39(2), s. 133–144.

(

3

) Lombard L, Dekker-Nooren CCEM, Wuijster B, van Kessel, SP, van Duivenbode I, van Bruggen AS, van Heese EYJ (2024) „Comparing the effectiveness of real time PCRs to simultaneously detect and identify viable Globodera pallida and G. rostochiensis

” („Porównanie skuteczności PCR w czasie rzeczywistym w celu jednoczesnego wykrywania i identyfikacji żywotnych Globodera pallida i G. rostochiensis

”). Eur J Plant Pathol, https://doi.org/10.1007/s10658-024-02864-7

(

4

) ISPM nr 4. 1995. Wymogi dotyczące ustanawiania obszarów wolnych od agrofaga. Rzym, IPPC, FAO. https://www.ippc.int/en/publications/614/