Artykuł 3

1. Zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim” państwa członkowskie zapewniają przeprowadzanie oceny rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, w tym zasobów po stronie popytu i elastyczności systemu, przy podejmowaniu decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji o wartości przekraczającej 100 000 000 EUR każda lub 175 000 000 EUR w przypadku projektów dotyczących infrastruktury transportowej, w odniesieniu do następujących sektorów:

a) systemów energetycznych; oraz

b) sektorów nieenergetycznych, w przypadku gdy sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną, w tym sektor budynków, transportu, gospodarki wodnej, technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), rolnictwa oraz finansów.

2. Do dnia 11 października 2027 r. Komisja przeprowadzi ocenę progów określonych w ust. 1 z myślą o ich skorygowaniu w dół, z uwzględnieniem ewentualnych zmian w sytuacji gospodarczej i sytuacji na rynku energii. Do dnia 11 października 2028 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, w dalszej kolejności w stosownym przypadku przedstawiając wnioski ustawodawcze.

3. Podczas stosowania niniejszego artykułu państwa członkowskie zachęca się do uwzględniania zalecenia Komisji (UE) 2021/1749 (

4

).

4. Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku gdy decyzje dotyczące polityki, planowania i inwestycji podlegają wymogom zatwierdzania i monitorowania, właściwe organy monitorowały stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w tym, w razie potrzeby, integrację sektorową i skutki międzysektorowe.

5. Stosując zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, państwa członkowskie:

a) propagują i, w przypadku gdy wymagane są analizy kosztów i korzyści, zapewniają stosowanie metod analizy kosztów i korzyści, które umożliwiają właściwą ocenę szerszych korzyści płynących z rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, w stosownych przypadkach z uwzględnieniem całego cyklu życia i perspektywy długoterminowej, efektywności systemu i opłacalności, bezpieczeństwa dostaw oraz kwantyfikacji z perspektywy społecznej, zdrowotnej, gospodarczej i neutralności klimatycznej, zasad zrównoważoności i gospodarki o obiegu zamkniętym w ramach transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, a także udostępniają takie metody publicznie;

b) uwzględniają wpływ na ubóstwo energetyczne;

c) określają jednostkę lub jednostki odpowiedzialne za monitorowanie stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz wpływu ram regulacyjnych, w tym rozporządzeń finansowych, decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji, o których mowa w ust. 1, na zużycie energii i efektywność energetyczną oraz systemy energetyczne;

d) składają Komisji, w ramach swoich zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu złożonych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, sprawozdanie na temat tego, jak zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” uwzględniono na poziomie krajowym, a w stosownych przypadkach – na poziomie regionalnym i lokalnym – przy podejmowaniu decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji w odniesieniu do krajowych i regionalnych systemów energetycznych, przy czym sprawozdanie to zawiera co najmniej następujące elementy:

(i) ocenę stosowania i korzyści wynikających z zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w systemach energetycznych, w szczególności w odniesieniu do zużycia energii;

(ii) wykaz działań podjętych w celu usunięcia wszelkich zbędnych regulacyjnych lub pozaregulacyjnych barier we wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i rozwiązań po stronie popytu, w tym przez identyfikację krajowych przepisów i środków sprzecznych z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”.

6. Do dnia 11 kwietnia 2024 r. Komisja przyjmie wytyczne przedstawiające wspólne ramy ogólne, w tym procedury nadzoru, monitorowania i sprawozdawczości, które państwa członkowskie mogą stosować przy opracowywaniu metod analizy kosztów i korzyści, o których mowa w ust. 5 lit. a), do celu porównywalności, przy jednoczesnym pozostawieniu państwom członkowskim możliwości dostosowania do warunków krajowych i lokalnych.