Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona)
Załącznik X
W mocyPOTENCJAŁ EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA
Kompleksowa ocena krajowego potencjału w zakresie ogrzewania i chłodzenia, o której mowa w art. 25 ust. 1, zawiera i opiera się na następujących elementach:
Część I
PRZEGLĄD OGRZEWANIA I CHŁODZENIA
1. Zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie pod względem szacowanej energii użytecznej (
20
) oraz ilościowe określenie zużycia energii końcowej w GWh rocznie (
21
) w podziale na sektory:
a) budynków mieszkalnych;
b) usług;
c) przemysłu;
d) jakikolwiek inny sektor, który indywidualnie zużywa ponad 5 % całkowitego krajowego zapotrzebowania na użytkowe ciepło i chłód.
2. Określenie, a w przypadku lit. a) ppkt (i) określenie lub oszacowanie, bieżącego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą:
a) według technologii, w GWh rocznie (
22
), w ramach sektorów, o których mowa w pkt 1, rozróżniając w miarę możliwości pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnych i źródeł odnawialnych:
(i) wytwarzaną na miejscu w obiektach mieszkalnych i usługowych przy zastosowaniu:
— kotłów ciepłowniczych,
— wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,
— pompy ciepła,
— innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu;
(ii) wytwarzaną na miejscu w obiektach niebędących obiektami usługowymi i mieszkalnymi przy zastosowaniu:
— kotłów ciepłowniczych,
— wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,
— pompy ciepła,
— innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu;
(iii) dostarczaną z zewnątrz przy zastosowaniu:
— wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,
— ciepła odpadowego,
— innych technologii i źródeł dostarczania energii z zewnątrz;
b) wskazanie instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy oraz ich potencjał w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, w GWh rocznie:
(i) instalacji ciepłowniczych, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 50 MW;
(ii) instalacji wykorzystujących kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku II część II, o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW;
(iii) spalarni odpadów;
(iv) instalacji energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW, innych niż instalacje określone w ppkt (i) i (ii), generujących ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych;
(v) instalacji przemysłowych o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe;
c) udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła lub chłodu odpadowego w końcowym zużyciu energii przez sektor systemów ciepłowniczych i chłodniczych (
23
) w ciągu ostatnich pięciu lat, zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/2001;
3. Zagregowane dane dotyczące jednostek kogeneracyjnych w istniejących sieciach ciepłowniczych i chłodniczych, w pięciu zakresach mocy, obejmujące:
a) zużycie energii pierwotnej;
b) sprawność ogólną;
c) oszczędności energii pierwotnej;
d) współczynniki emisji CO2.
4. Zagregowane dane dotyczące istniejących sieci ciepłowniczych i chłodniczych zaopatrywanych z kogeneracji w pięciu zakresach mocy obejmujące:
a) ogólne zużycie energii pierwotnej;
b) zużycie energii pierwotnej z jednostek kogeneracyjnych;
c) udział kogeneracji w zaopatrzeniu systemów ciepłowniczych lub chłodniczych;
d) straty w systemach ciepłowniczych;
e) straty w systemach chłodniczych;
f) gęstość przyłączenia;
g) udział systemów w podziale na różne grupy temperatury eksploatacji.
5. Mapa całego terytorium kraju, która przy zapewnieniu ochrony wrażliwych informacji handlowych, wskazuje:
a) obszary zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużym zapotrzebowaniu na energię w gminach i aglomeracjach miejskich;
b) istniejące punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b), oraz instalacje przesyłowych systemu ciepłowniczego;
c) planowane punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, spełniających kryteria wskazane w pkt 2 lit. b), oraz wyznaczone nowe obszary dla systemu ciepłowniczego i chłodniczego.
6. Prognoza tendencji zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w celu zobrazowania perspektywy na kolejne 30 lat, w GWh, z uwzględnieniem w szczególności prognoz na najbliższe 10 lat, zmiany zapotrzebowania w budynkach i różnych sektorach przemysłu oraz wpływu polityki i strategii związanych z zarządzaniem zapotrzebowaniem, takich jak długoterminowe strategie renowacji budynków zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 (
24
).
Część II
CELE, STRATEGIE I ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI
7. Planowany wkład państwa członkowskiego w realizację jego krajowych założeń, celów i wkładów w odniesieniu do pięciu wymiarów unii energetycznej, jak określono w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2018/1999, osiągnięty poprzez efektywność w zakresie ogrzewania i chłodzenia, w szczególności w odniesieniu do art. 4 lit. b) pkt 1–4 oraz art. 15 ust. 4) lit. b) tego rozporządzenia, ze wskazaniem, który z tych elementów ma charakter dodatkowy w stosunku do krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu zgłoszonego na podstawie art. 3 i art. 7–12 tego rozporządzenia.
8. Ogólny przegląd istniejących strategii i środków opisanych w najnowszym sprawozdaniu przedłożonym zgodnie z art. 3, 20 i 21 oraz art. 27 lit. a) rozporządzenia (UE) 2018/1999.
Część III
ANALIZA POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA
9. Analizę potencjału gospodarczego (
25
) różnych technologii w zakresie ogrzewania i chłodzenia należy przeprowadzić w odniesieniu do całego terytorium kraju z wykorzystaniem analizy kosztów i korzyści, o której mowa w art. 25 ust. 3, i określić alternatywne scenariusze bardziej efektywnych i odnawialnych technologii grzewczych i chłodniczych, rozróżniając w stosownych przypadkach pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnianych i źródeł odnawialnych.
Należy wziąć pod uwagę następujące technologie:
a) przemysłowe ciepło i chłód odpadowy;
b) spalanie odpadów;
c) wysokosprawna kogeneracja;
d) odnawialne źródła energii – takie jak energia geotermalna, słoneczna i biomasa) – inne niż źródła wykorzystywane w procesie wysokosprawnej kogeneracji;
e) pompy ciepła;
f) ograniczanie strat ciepła i chłodu z istniejących sieci systemu ciepłowniczego i chłodniczego.
g) systemy ciepłownicze i chłodnicze;
10. Analiza potencjału gospodarczego obejmuje następujące etapy i kwestie:
a) Kwestie:
(i) analiza kosztów i korzyści do celów art. 25 ust. 3 obejmuje analizę ekonomiczną uwzględniającą czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe (
26
) oraz analizę finansową przeprowadzaną w celu oceny projektów z punktu widzenia inwestorów; zarówno analizy ekonomiczne, jak i finansowe wykorzystują wartość bieżącą netto jako kryterium oceny;
(ii) scenariusz bazowy powinien służyć jako punkt odniesienia i uwzględnia strategie realizowane w czasie opracowywania takiej kompleksowej oceny (
27
) oraz powinien być powiązany z danymi zgromadzonymi na podstawie części I i części II pkt 6 niniejszego załącznika;
(iii) scenariusze alternatywne do scenariusza bazowego uwzględniają cele rozporządzenia (UE) 2018/1999 w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych; każdy scenariusz przedstawia następujące elementy w porównaniu ze scenariuszem bazowym:
— potencjał gospodarczy ocenianych technologii z wykorzystaniem wartości bieżącej netto jako kryterium,
— ograniczenia emisji gazów cieplarnianych,
— oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie,
— wpływ na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym.
Scenariusze, które nie są możliwe do realizacji ze względów technicznych, finansowych czy z powodu przepisów krajowych, można wykluczyć na wczesnym etapie analizy kosztów i korzyści, pod warunkiem że jest to uzasadnione na podstawie wnikliwych, jawnych i dobrze udokumentowanych analiz.
W analizowanych scenariuszach ocena i podejmowane decyzje powinny uwzględniać koszty i oszczędność energii wynikające ze zwiększonej elastyczności zaopatrzenia w energię i ze sprawniejszego funkcjonowania sieci elektroenergetycznych, w tym koszty, których udało się uniknąć, a także oszczędności związane z obniżonymi inwestycjami w infrastrukturę.
b) Koszty i korzyści:
Koszty i korzyści, o których mowa w lit. a), obejmują co najmniej następujące koszty i korzyści:
(i) koszty:
— koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych,
— koszty kapitałowe powiązanych sieci energetycznych,
— zmienne i stałe koszty operacyjne,
— koszty energii,
— koszty środowiskowe, zdrowotne oraz koszty w zakresie bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie,
— koszty związane z rynkiem pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie.
(ii) korzyści:
— wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy (energia cieplna, chłód i energia elektryczna),
— korzyści zewnętrzne, takie jak korzyści środowiskowe, korzyści pod względem emisji gazów cieplarnianych oraz korzyści w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie,
— skutki dla rynku pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie.
c) Scenariusze istotne w odniesieniu do scenariusza bazowego:
Należy uwzględnić wszystkie istotne scenariusze w odniesieniu do scenariusza bazowego, w tym rolę efektywnego indywidualnego ogrzewania i chłodzenia. Analiza kosztów i korzyści może obejmować ocenę projektu albo grupy projektów w przypadku oceny o szerszym zakresie lokalnym, regionalnym lub krajowym w celu ustalenia najbardziej opłacalnego i korzystnego rozwiązania ciepłowniczego lub chłodniczego w porównaniu do scenariusza bazowego dla danego obszaru geograficznego na potrzeby planowania;
d) Granice i zintegrowane podejście:
(i) granica geograficzna obejmuje odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny;
(ii) analiza kosztów i korzyści uwzględnia wszystkie odpowiednie scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granicy systemowej i geograficznej, w tym technologie uwzględnione w części III pkt 9 niniejszego załącznika, oraz tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie i jego charakterystykę.
e) Założenia:
(i) na potrzeby analiz kosztów i korzyści państwa członkowskie przedstawiają założenia dotyczące cen dla głównych czynników wejściowych i wyjściowych oraz stopy dyskontowe;
(ii) stopa dyskontowa zastosowana w analizie ekonomicznej do obliczenia wartości bieżącej netto dobierana jest zgodnie z wytycznymi europejskimi lub krajowymi;
(iii) państwa członkowskie wykorzystują krajowe, europejskie lub międzynarodowe prognozy rozwoju cen energii stosownie do potrzeb w kontekście krajowym, regionalnym lub lokalnym;
(iv) ceny stosowane w analizie ekonomicznej odzwierciedlają koszty i korzyści społeczno-gospodarcze. Koszty zewnętrzne, takie jak skutki środowiskowe i zdrowotne, powinny być uwzględniane w możliwie szerokim zakresie, mianowicie w przypadku gdy istnieje cena rynkowa lub gdy są one już zawarte w europejskich lub krajowych przepisach.
f) Analiza wrażliwości: analizę wrażliwości uwzględnia się w celu oceny kosztów i korzyści projektu lub grupy projektów w oparciu o zmienne czynniki mające istotny wpływ na wynik obliczeń, takie jak różne ceny energii, poziomy zapotrzebowania, stopy dyskontowe i inne.
Część IV
POTENCJALNE NOWE STRATEGIE I ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI
11. Przegląd ustawodawczych i nieustawodawczych środków z zakresu polityki (
28
) w celu wykorzystania potencjału gospodarczego określonego zgodnie z pkt 9 i 10, wraz z prognozą dotyczącą:
a) ograniczeń emisji gazów cieplarnianych;
b) oszczędności energii pierwotnej w GWh rocznie;
c) wpływu na udział wysokosprawnej kogeneracji;
d) wpływu na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia;
e) powiązania z krajowym programowaniem finansowym i oszczędności dla budżetu publicznego i uczestników rynku;
f) szacowanych środków wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.