Załącznik XII

CEL

W niniejszym załączniku przedstawia się szczegółowe informacje odnoszące się do wykorzystania technik ograniczania ryzyka kraju wymienionych w art. 28 lit. a) Porozumienia oraz form wsparcia jakości kredytowej w odniesieniu do ryzyka nabywcy wymienionych w 29 lit. a) Porozumienia; informacje te dotyczą kryteriów, warunków i szczególnych okoliczności mających zastosowanie do ich wykorzystania, a także wpływu na stawki MPR.

TECHNIKI OGRANICZANIA RYZYKA KRAJU

1. Struktura przyszłych przepływów zagranicznych w połączeniu z zagranicznym rachunkiem powierniczym

Definicja:

Sporządzony na piśmie dokument, taki jak umowa, rozwiązanie lub porozumienie powiernicze, który zostaje zapieczętowany i przekazany stronie trzeciej, tzn. osobie niebędącej stroną danego instrumentu, przechowywany przez taką stronę trzecią do czasu spełnienia określonych warunków, a następnie przekazywany przez nią drugiej stronie, aby stać się skutecznym. Jeżeli po uwzględnieniu dodatkowych wymienionych czynników spełnione zostaną poniższe kryteria, technika ta może ograniczyć lub wyeliminować ryzyko przepływów pieniężnych, zwłaszcza w kategoriach krajów wyższego ryzyka.

Kryteria:

— Rachunek powierniczy ma związek z projektem przynoszącym zyski z wymiany walutowej, a wpływy na rachunek powierniczy tworzone są przez sam projekt lub przez inne zagraniczne należności wywozowe.

— Rachunek powierniczy prowadzony jest za granicą, tzn. poza krajem realizacji projektu, gdzie czynniki ryzyka związanego z przepływami pieniężnymi oraz inne czynniki ryzyka kraju są znacznie ograniczone (tzn. kraju OECD o wysokim dochodzie lub kraju strefy euro o wysokim dochodzie).

— Rachunek powierniczy prowadzony jest w banku pierwszej klasy, niebędącym pod bezpośrednią ani pośrednią kontrolą dłużnika ani kraju dłużnika jako posiadacza udziałów.

— Wpływy na rachunek zabezpieczane są długoterminowymi lub innymi właściwymi umowami.

— Środki z połączonych źródeł dochodów (tzn. wygenerowanych przez sam projekt lub z innych źródeł) dłużnika, przepływające przez rachunek są w walucie twardej i można zasadnie oczekiwać, że łącznie będą wystarczające do obsługi zadłużenia przez cały okres kredytu, a ponadto pochodzą od co najmniej jednego zagranicznego klienta posiadającego zdolność kredytową i mającego siedzibę w krajach mniejszego ryzyka niż kraj, w którym zlokalizowany jest projekt (tzn. zazwyczaj kraj OECD o wysokim dochodzie lub kraj strefy euro o wysokim dochodzie).

— Dłużnik nieodwołalnie poleca klientom zagranicznym dokonywać płatności bezpośrednio na rachunek (tzn. płatności nie są przekazywane za pośrednictwem rachunku kontrolowanego przez dłużnika lub przez jego kraj).

— Środki pieniężne na rachunku muszą wystarczać do obsługi zadłużenia przez co najmniej sześć miesięcy. W przypadku stosowania elastycznych terminów spłaty w ramach struktury finansowania projektów, na rachunku musi znajdować się kwota wystarczająca do obsługi zadłużenia przez rzeczywiste sześć miesięcy przy takich elastycznych terminach; kwota ta może ulegać zmianom w czasie, zależnie od profilu obsługi zadłużenia.

— Dłużnik ma ograniczony dostęp do rachunku (tzn. tylko po dokonaniu obsługi zadłużenia wynikającego z kredytu).

— Dochody zdeponowane na rachunku przenoszone są na cały okres kredytu na rzecz kredytodawcy jako bezpośredniego beneficjenta.

— Przy otwarciu rachunku uzyskano wszystkie niezbędne upoważnienia prawne od władz lokalnych i wszelkich innych właściwych władz.

— Rachunek powierniczy i ustalenia umowne nie mogą być warunkowe, odwołalne ani ograniczone czasowo.

Czynniki dodatkowe, które należy uwzględnić:

Technika ta ma zastosowanie z zastrzeżeniem indywidualnego rozpatrzenia powyższych kryteriów, a także m.in. kwestii dotyczących:

— kraju, dłużnika (publiczny czy prywatny), sektora, podatności na niekorzystny wpływ odnoszącej się do objętych umową towarów lub usług, w tym ich dostępności przez cały okres kredytu, klientów;

— struktur prawnych, np. czy mechanizm jest wystarczająco zabezpieczony przed wpływem dłużnika lub jego kraju;

— stopnia, w jakim technika podlega interwencji rządowej, odnowieniu lub wycofaniu;

— tego, czy rachunek będzie wystarczająco chroniony przed czynnikami ryzyka związanymi z projektem;

— kwoty, która będzie wpływać na rachunek, oraz mechanizmu zapewnienia stałych właściwych wpływów;

— sytuacji w stosunku do Klubu Paryskiego (np. ewentualnego zwolnienia);

— ewentualnego wpływu ryzyka kraju innego niż ryzyko przepływów pieniężnych;

— ochrony przed ryzykiem kraju, w którym prowadzony jest rachunek;

— umów z klientami, w tym ich charakteru i okresu obowiązywania; oraz

— globalnej kwoty oczekiwanych zysków zagranicznych w odniesieniu do całkowitej kwoty kredytu.

Wpływ na stawki MPR

Zastosowanie tej techniki ograniczania ryzyka kraju może skutkować poprawą właściwej klasyfikacji ryzyka kraju dla transakcji o jedną kategorię, z wyjątkiem transakcji należących do kategorii ryzyka kraju 1.

2. Finansowanie walutą lokalną

Definicja:

Umowa i finansowanie wynegocjowane w lokalnych walutach wymiennych i dostępnych, niebędących walutą twardą, finansowane lokalnie, co eliminuje lub ogranicza ryzyko przepływów pieniężnych. Wystąpienie pierwszych dwóch czynników ryzyka kraju zasadniczo nie ma wpływu na podstawowe zobowiązanie dłużne w walucie lokalnej.

Kryteria:

— Płatności z tytułu zobowiązań i wierzytelności na rzecz agencji kredytów eksportowych lub na rzecz bezpośredniego kredytodawcy są wyrażane/dokonywane zawsze w walucie lokalnej.

— W normalnym trybie agencja kredytów eksportowych nie ponosi ryzyka przepływów pieniężnych.

— Przy normalnym rozwoju sytuacji nie zachodzi wymóg przeliczenia depozytów w walucie lokalnej na twardą walutę.

— Dokonana przez kredytobiorcę spłata w jego własnej walucie i w jego własnym kraju stanowi ważne zaspokojenie zobowiązania z tytułu pożyczki.

— Jeżeli dochód kredytobiorcy jest w walucie lokalnej, kredytobiorca chroniony jest przed niekorzystnym wpływem zmian kursów wymiany.

— Przepisy dotyczące przepływów pieniężnych w kraju kredytobiorcy nie powinny wpływać na zobowiązania kredytobiorcy w zakresie spłaty, które pozostają w walucie lokalnej.

Czynniki dodatkowe, które należy uwzględnić:

Technika ta jest stosowana wybiórczo w odniesieniu do walut wymiennych i transferowalnych, w przypadkach, kiedy stojąca za nimi gospodarka jest w dobrej kondycji. Uczestnicząca agencja kredytów eksportowych powinna być w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań dotyczących płatności wierzytelności wyrażonych w jej własnej walucie w przypadku gdy waluta lokalna staje się »nietransferowalna« lub »niewymienialna« po podjęciu zobowiązania przez taką agencję. (Jednakże bezpośredni kredytodawca ponosi to ryzyko).

Wpływ na stawki MPR

Zastosowanie tej techniki ograniczania ryzyka kraju może skutkować obniżką nie większą niż 20 % części stawki MPR dotyczącej ryzyka kredytowego kraju (tzn. czynnik waluty lokalnej o wartości nie większej niż 0,2).

WSPARCIE JAKOŚCI KREDYTOWEJ W ODNIESIENIU DO RYZYKA NABYWCY

Poniższa tabela zawiera definicje wsparcia jakości kredytowej w odniesieniu do ryzyka nabywcy, które można stosować, wraz z ich maksymalnym wpływem na właściwe stawki MPR. W przypadku transakcji podlegających stawkom MPR dla kategorii ryzyka kraju 1–7 stosuje się maksymalny CEF wykorzystany we wzorze do obliczania stawki MPR; w przypadku transakcji z rynkowym poziomem odniesienia stosuje się maksymalny możliwy rabat w stosunku do rynkowego poziomu odniesienia obowiązującej stawki MPR (

37

).

Wsparcie jakości kredytowej

Definicja

Maksymalny CEF (Kategoria ryzyka kraju 1–7)

Maksymalny rabat (rynkowa wartość odniesienia)

Przeniesienie wpływów lub należności wynikających z umowy

W przypadku gdy kredytobiorca posiada umowy z silnymi odbiorcami, zagranicznymi lub lokalnymi, przeniesienie umowy możliwe do wyegzekwowania z prawnego punktu widzenia zapewnia prawo do wyegzekwowania umów kredytobiorcy lub podejmowania decyzji dotyczących dużych umów za kredytobiorcę w przypadku zwłoki w spłacie pożyczki. Bezpośrednia umowa ze stroną trzecią transakcji (lokalna agencja rządowa uczestnicząca w transakcji w branży górniczej lub energetycznej) umożliwia kredytodawcom zwrócenie się do rządu w celu dochodzenia środków zaradczych w związku z wywłaszczeniem lub innym naruszeniem zobowiązań umownych związanych z transakcją.

Istniejące przedsiębiorstwo prowadzące działalność na trudnym rynku lub w trudnym sektorze może mieć należności z tytułu sprzedaży produkcji ze strony przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw działających w bardziej stabilnym otoczeniu rynkowym. Należności zasadniczo uiszcza się w walucie twardej, ale nie mogą one stanowić przedmiotu określonego stosunku umownego. Przeniesienie tych należności mogłoby zapewnić zabezpieczenie majątku na rachunkach kredytobiorcy, gwarantując kredytodawcy traktowanie preferencyjne w przepływach pieniężnych wygenerowanych przez kredytobiorcę.

0,10

nie dotyczy

Zabezpieczenie majątkowe

Kontrola majątku za pomocą:

(1) hipoteki na elementach majątku o bardzo dużej ruchomości i wartości oraz

(2) majątku, którego cała wartość zawiera się w nim samym.

Zabezpieczenie majątkowe jest zabezpieczeniem, które można stosunkowo łatwo wykupić, tak jak w przypadku lokomotywy, sprzętu medycznego czy maszyn budowlanych. Przy wycenie takiego zabezpieczenia agencja kredytów eksportowych uwzględnia łatwość odzyskania z prawnego punktu widzenia. Innymi słowy, wartość jest wyższa, gdy zabezpieczenie majątkowe jest ugruntowane w ramach ustanowionego systemu prawnego, i mniejsza, gdy zdolność do odzyskania majątku jest wątpliwa z prawnego punktu widzenia. Dokładną wartość zabezpieczenia majątkowego ustala rynek, przy czym odpowiedni „rynek” jest szerszy niż rynek lokalny, ponieważ majątek może zostać przeniesiony do innej jurysdykcji. UWAGA: Wsparcie jakości kredytowej w postaci zabezpieczenia majątkowego dotyczące transakcji podlegających stawkom MPR dla kategorii ryzyka kraju 1–7 stosuje się w odniesieniu do ryzyka nabywcy, a zabezpieczenie majątkowe pozostaje w kraju zawarcia transakcji.

0,25

15 %

Zabezpieczenie na środkach trwałych

Zabezpieczenie na środkach trwałych jest najczęściej w postaci części składowej, która może być ograniczona przez swoje właściwości fizyczne, np. turbina lub maszyna produkcyjna zintegrowana z linią produkcyjną. Celem i wartością zabezpieczenia na środkach trwałych jest zapewnienie agencji kredytów eksportowych większego wpływu na wykorzystanie majątku w celu zrekompensowania strat poniesionych w przypadku niewykonania zobowiązania. Wartość zabezpieczenia na środkach trwałych jest zróżnicowana w zależności od czynników gospodarczych, prawnych, rynkowych i innych.

0,15

10 %

Rachunek powierniczy

Rachunki powiernicze obejmują rachunki rezerwy do obsługi długu służące jako zabezpieczenie dla kredytodawców lub inne formy rachunków należności pieniężnych służących jako zabezpieczenie dla kredytodawców prowadzone przez stronę niekontrolowaną przez nabywcę/dłużnika ani nie dzielącą z nim wspólnej własności. Kwota depozytu musi być wpłacona lub zdeponowana z wyprzedzeniem. Wartość takiego zabezpieczenia wynosi niemalże zawsze 100 % kwoty nominalnej na takich rachunkach pieniężnych. Taka forma zabezpieczenia pozwala na większą kontrolę nad wykorzystywaniem środków pieniężnych i zapewnia obsługę długu przed dokonaniem wydatków o charakterze uznaniowym. UWAGA: Wsparcie jakości kredytowej w postaci rachunku powierniczego dotyczące transakcji podlegających stawkom MPR dla kategorii ryzyka kraju 1–7 stosuje się w odniesieniu do ryzyka nabywcy, a rachunek powierniczy jest prowadzony w kraju zawarcia transakcji. Zabezpieczenie pieniężne znacznie zmniejsza ryzyko niewykonania zobowiązania w odniesieniu do rat objętych zabezpieczeniem.

Rachunek powierniczy jako % kredytu maksymalnie do 0,10

Rachunek powierniczy jako % kredytu maksymalnie do 10 %