Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/734 z dnia 15 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 549/2013 w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej oraz uchylające 11 aktów prawnych w dziedzinie rachunków narodowych

Załącznik I

W mocy

W załączniku A do rozporządzenia (UE) nr 549/2013 wprowadza się następujące zmiany:

1) pkt 1.51 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b)

wydatki na systemy uzbrojenia, które spełniają ogólną definicję aktywów, zaklasyfikowano jako nakłady na środki trwałe, a nie jako zużycie pośrednie;”;

2) pkt 1.51 lit. h) otrzymuje brzmienie:

„h)

doprecyzowano sposób traktowania superdywidend wypłacanych przez przedsiębiorstwa publiczne, to znaczy mają one być uznawane za wypłaty nadzwyczajne oraz traktowane jak wycofanie kapitału;”;

3) w pkt 1.118 oznaczenie schematu otrzymuje brzmienie:

„Schemat 1.1 – Schemat sekwencji rachunków”;

4) w pkt 3.98 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Spożycie (P.3) sektora instytucji rządowych i samorządowych obejmuje dwie kategorie, podobne do kategorii rejestrowanych w odniesieniu do INKgd:”;

5) pkt 3.105 otrzymuje brzmienie:

„3.105

Alternatywnie wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych na spożycie indywidualne odpowiadają działowi 15 klasyfikacji spożycia indywidualnego według celu (COICOP), który to dział obejmuje następujące grupy:

15.1

Zasiłki mieszkaniowe (równoznaczne z COFOG grupa 10.6)

15.2

Zdrowie (równoznaczne z COFOG grupy 7.1–7.4)

15.3

Rekreacja i kultura (równoznaczne z COFOG grupy 8.1 i 8.2)

15.4

Edukacja (równoznaczne z COFOG grupy 9.1–9.6)

15.5

Ochrona socjalna (równoznaczne z COFOG grupy 10.1–10.5 oraz grupa 10.7).”;

6) pkt 3.124 otrzymuje brzmienie:

„3.124

Definicja: Nakłady brutto na środki trwałe (P.51g) obejmują nabycie pomniejszone o rozdysponowanie środków trwałych przez producentów będących rezydentami w ciągu danego okresu, powiększone o określone wartości wynikające z podniesienia walorów aktywów nieprodukowanych zrealizowane w wyniku działalności produkcyjnej producentów czy jednostek instytucjonalnych. Środki trwałe to aktywa produkowane wykorzystywane przy produkcji przez więcej niż jeden rok.”;

7) pkt 3.132 lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

oprogramowanie komputerowe i bazy danych przeznaczone do wykorzystania w produkcji przez więcej niż jeden rok;”;

8) pkt 3.138 otrzymuje brzmienie:

„3.138

Koszty przeniesienia prawa własności mogą dotyczyć zarówno aktywów produkowanych, w tym środków trwałych, jak i aktywów nieprodukowanych, takich jak grunty.

W przypadku aktywów produkowanych koszty te są włączone w ceny nabycia. W przypadku gruntów i innych aktywów nieprodukowanych koszty te są oddzielone od kosztów samego zakupu i sprzedaży i rejestrowane w oddzielnej pozycji (P.512) klasyfikacji nakładów brutto na środki trwałe.”;

9) w pkt 3.181 ostatnie zdanie otrzymuje brzmienie:

„Przekazanie wyrobów używanych jest rejestrowane jako ujemny wydatek (rozdysponowanie) dla sprzedającego i jako dodatni wydatek (nabycie) dla nabywcy.”;

10) w pkt 4.40 skreśla się zdanie trzecie;

11) pkt 4.50 otrzymuje brzmienie:

„4.50

Odsetki są rejestrowane na zasadzie memoriałowej, to znaczy jako narastające wierzycielowi w sposób ciągły od kwoty niespłaconego kapitału. Odsetki narastające w każdym okresie księgowym muszą być rejestrowane bez względu na to, czy są faktycznie płacone czy też dodawane do kwoty niespłaconego kapitału. Jeżeli nie są zapłacone, zwiększenie kapitału podstawowego jest rejestrowane na rachunku finansowym jako nabycie aktywa finansowego przez wierzyciela i równe nabyciu zobowiązania przez dłużnika.”;

12) w pkt 4.82 tekst: „W niektórych przypadkach zobowiązanie do zapłaty podatków dochodowych może być ustalone dopiero w późniejszym okresie księgowym niż ten, w którym powstał dochód. W takim przypadku należy zachować pewną elastyczność co do momentu rejestracji podatku. Podatki dochodowe potrącane u źródła, na przykład podatki typu PAYE (ang. pay-as-you-earn, tj. potrącenie podatku przy wypłacie) oraz regularne zaliczki na poczet podatków dochodowych, mogą być rejestrowane w okresach, w których są zapłacone, a wszelkie końcowe zobowiązanie podatkowe dotyczące dochodu może być zaliczone do okresu, na który zostało ustalone zobowiązanie.” otrzymuje brzmienie:

„W niektórych przypadkach zobowiązanie do zapłaty podatków dochodowych może być ustalone dopiero w późniejszym okresie księgowym niż ten, w którym powstał dochód. W związku z tym potrzebna jest pewna elastyczność co do momentu rejestracji podatku. Podatki dochodowe zatrzymywane u źródła, na przykład podatki typu PAYE (ang. pay-as-you-earn, tj. potrącenie podatku przy wypłacie) oraz regularne zaliczki na poczet podatków dochodowych, mogą być rejestrowane w okresach, w których są zapłacone, a wszelkie końcowe zobowiązanie podatkowe dotyczące dochodu może być zaliczone do okresu, na który zostało ustalone zobowiązanie.”;

13) (nie dotyczy wersji polskiej);

14) pkt 5.235 otrzymuje brzmienie:

„5.235

Usługi pośrednictwa finansowego mierzone pośrednio (FISIM), wyświadczone, lecz jeszcze nieopłacone, są ujmowane w ramach odpowiedniego instrumentu finansowego, natomiast przedpłaty składek ubezpieczeniowych są zaliczane do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych (F.61); ani jeden, ani drugi przypadek nie wymaga zapisu w kategorii kredyty handlowe i zaliczki.”;

15) (nie dotyczy wersji polskiej);

16) pkt 7.88 otrzymuje brzmienie:

„7.88

Wartość rynkowa kontraktów typu forward może przechodzić z pozycji dodatnich (aktywa) na ujemne (zobowiązania) i odwrotnie w zależności od zmian ceny w pozycjach bazowych, a tym samym instrumenty te mogą być raz aktywami, a raz zobowiązaniami dla wystawców i posiadaczy. Niektóre kontrakty typu forward działają na zasadzie płatności marż, kiedy to zyski i straty są rozliczane dziennie; w takich przypadkach wartość bilansowa wyniesie zero.”;

17) w pkt 8.09 tablica 8.1 otrzymuje brzmienie:

„Tablica 8.1

Zbiorcza prezentacja rachunków, pozycji bilansujących oraz najważniejszych zmiennych

Rachunki

Pozycje bilansujące

Najważniejsze zmienne

Pełna sekwencja rachunków dla sektorów instytucjonalnych

Rachunki bieżące

Rachunek produkcji

B.1g

Wartość dodana brutto

Produkt krajowy brutto (PKB)

II.

Rachunki podziału i wykorzystania dochodów

II.1

Rachunki podziału pierwotnego dochodów

II.1.1

Rachunek tworzenia dochodów

B.2g

B.3g

Nadwyżka operacyjna brutto

Dochód mieszany brutto

II.1.2

Rachunek podziału pierwotnego dochodów

II.1.2.1

Rachunek dochodu przedsiębiorcy

B.4g

Dochód przedsiębiorcy brutto

II.1.2.2

Rachunek podziału pierwotnego pozostałych dochodów

B.5g

Saldo dochodów pierwotnych brutto

Dochód narodowy brutto (DNB)

II.2

Rachunek podziału wtórnego dochodów

B.6g

Dochód do dyspozycji brutto

Dochód narodowy brutto do dyspozycji

II.3

Rachunek redystrybucji dochodów w naturze

B.7g

Skorygowany dochód do dyspozycji brutto

II.4

Rachunek wykorzystania dochodów

II.4.1

Rachunek wykorzystania dochodów do dyspozycji

B.8g

Oszczędności brutto

Oszczędności narodowe brutto

II.4.2

Rachunek wykorzystania skorygowanych dochodów do dyspozycji

Rachunki akumulacji

III.

Rachunki akumulacji

III.1

Rachunek kapitałowy

III.1.1

Rachunek zmiany wartości netto z tytułu oszczędności i transferów kapitałowych

B.101

Zmiana wartości netto z tytułu oszczędności i transferów kapitałowych

III.1.2

Rachunek nabycia aktywów niefinansowych

B.9

Wierzytelności netto/zadłużenie netto

III.2

Rachunek finansowy

B.9F

Wierzytelności netto/zadłużenie netto

III.3

Rachunek pozostałych zmian aktywów

III.3.1

Rachunek pozostałych zmian wolumenu aktywów

B.102

Zmiany wartości netto z tytułu pozostałych zmian wolumenu aktywów

III.3.2

Rachunki przeszacowań

B.103

Zmiany wartości netto z tytułu nominalnych zysków/strat z tytułu posiadania majątku

III.3.2.1

Rachunek neutralnych zysków/strat z tytułu posiadania majątku

B.1031

Zmiany wartości netto z tytułu neutralnych zysków/strat z tytułu posiadania majątku

III.3.2.2

Rachunek realnych zysków/strat z tytułu posiadania majątku

B.1032

Zmiany wartości netto z tytułu realnych zysków/strat z tytułu posiadania majątku

Bilanse

IV.

Bilanse

IV.1

Bilans otwarcia

B.90

Wartość netto

Wartość narodowa

IV.2

Zmiany w bilansie

B.10

Zmiany wartości netto ogółem

Zmiany wartości narodowej

IV.3

Bilans zamknięcia

B.90

Wartość netto

Wartość narodowa

Rachunki transakcji

0. Rachunek wyrobów i usług

Rachunek zagranicy (rachunek wymiany towarów i usług z zagranicą)

Rachunek bieżący

Rachunek zagranicy

V.I

Rachunek wymiany towarów i usług z zagranicą

B.11

Saldo wymiany towarów i usług z zagranicą

V.II

Rachunek zewnętrzny dochodów pierwotnych i transferów bieżących

B.12

Saldo obrotów bieżących z zagranicą

Rachunki akumulacji

V.III

Rachunki zewnętrzne akumulacji

V.III.1

Rachunek kapitałowy

V.III.1.1

Rachunek zmian wartości netto z tytułu salda obrotów bieżących z zagranicą i transferów kapitałowych

B.101

Zmiany wartości netto z tytułu salda obrotów bieżących z zagranicą i transferów kapitałowych

V.III.1.2

Rachunek nabycia aktywów niefinansowych

B.9

Wierzytelności netto/zadłużenie netto

V.III.2

Rachunek finansowy

B.9F

Wierzytelności netto/zadłużenie netto

V.III.3

Rachunek pozostałych zmian aktywów

V.III.3.1

Rachunek pozostałych zmian wolumenu aktywów

B.102

Zmiany wartości netto z tytułu pozostałych zmian wolumenu aktywów

V.III.3.2

Rachunki przeszacowań

B.103

Zmiany wartości netto z tytułu nominalnych zysków/strat z tytułu posiadania majątku

Bilanse

V.IV

Rachunek zewnętrzny aktywów i zobowiązań

V.IV.1

Bilans otwarcia

B.90

Wartość netto

Zewnętrzna pozycja finansowa netto

V.IV.2

Zmiany w bilansie

B.10

Zmiany wartości netto

V.IV.3

Bilans zamknięcia

B.90

Wartość netto

Zewnętrzna pozycja finansowa netto”

18) pkt 9.61 otrzymuje brzmienie:

„9.61

Analityczne właściwości tablic w układzie produkt na produkt i gałąź na gałąź nie różnią się jednak znacząco. Różnice między tablicami produkt na produkt i gałąź na gałąź wynikają z istnienia zasadniczo ograniczonej produkcji drugorzędnej. W praktyce analityczne zastosowania tablic przepływów międzygałęziowych domyślnie opierają się na założeniu technologii gałęzi, niezależnie od pierwotnej metody zestawienia tablic. Ponadto w praktyce tablica produkt na produkt jest przekształconą tablicą gałąź na gałąź, ponieważ nadal zawiera wszystkie charakterystyki JRD oraz przedsiębiorstw z tablic podaży i wykorzystania.”;

19) pkt 10.27 otrzymuje brzmienie:

„10.27

Jeśli chodzi o transakcje dotyczące usług, często trudniej jest wyszczególnić cechy, które określają jednostkę fizyczną, i mogą powstać różnice zdań w opiniach na temat zastosowanych kryteriów. Trudność ta może to dotyczyć ważnych gałęzi, takich jak usługi pośrednictwa finansowego, usługi w zakresie handlu hurtowego i detalicznego, usługi dla przedsiębiorstw, usługi w zakresie edukacji, prac badawczo-rozwojowych, ochrony zdrowia lub rekreacji. Wybór jednostek fizycznych dla tych rodzajów działalności opisano w podręczniku Handbook on prices and volume measures in national accounts

(*1).

(*1) Eurostat, Handbook on prices and volume measures in national accounts, 2016.”;"

20) w pkt 10.56 przypis drugi otrzymuje brzmienie:

„Eurostat-OECD, Eurostat-OECD Methodological manual on purchasing power parities, 2012.”;

21) w pkt 14.06 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

„Przy obliczaniu FISIM uwzględnia się głównie podsektory S.122 i S.125; umownie nie oblicza się FISIM dla banku centralnego (zob. pkt 14.16).”;

22) w pkt 15.27 tekst: „Aktywa takie (kategoria AN.222) uznaje się wyłącznie, jeżeli ich wartość, korzyści dla posiadacza przewyższające wartość należną jednostce wydającej zezwolenie, można zrealizować poprzez przeniesienie aktywów” otrzymuje brzmienie:

„Aktywo takie (kategoria AN.222) uznaje się wyłącznie, jeżeli jego wartość, korzyści dla posiadacza przewyższające wartość należną jednostce wydającej zezwolenie, można zrealizować poprzez przeniesienie aktywa.”;

23) w pkt 15.31 tablica 15.4 otrzymuje brzmienie:

„Tablica 15.4

Rejestrowanie wykorzystania i zakupu aktywów niefinansowych, według rodzaju transakcji i przepływu

Rodzaj transakcji / pozostałe przepływy ekonomiczne

Rodzaj wykorzystania/ zakupu oraz rodzaj aktywa i rodzaj płatności

Zużycie pośrednie

Leasing operacyjny aktywów produkowanych, np. maszyn i praw własności intelektualnej

Regularne płatności ze strony przedsiębiorstw i instytucji finansowych z tytułu zaopatrzenia w wodę

Usługi pośrednictwa finansowego mierzone pośrednio związane ze świadczeniem leasingu finansowego

Amortyzacja środków trwałych

Wyłącznie w przypadku aktywów produkowanych oraz właściciela ekonomicznego

Spożycie

Leasing operacyjny wyrobów konsumpcyjnych trwałego użytku

Zakup wyrobów konsumpcyjnych trwałego użytku, w tym także finansowanych poprzez leasing finansowy lub poprzez umowę sprzedaży ratalnej

Zakup aktywów niefinansowych

Nakłady na środki trwałe

Zakup aktywów produkowanych (w tym także finansowanych poprzez leasing finansowy)

Nabycie zasobów naturalnych

Zakup zasobów naturalnych, wraz z prawem do eksploatacji aż do ich wyczerpania

Zakup prawa do korzystania z zasobów naturalnych przez dłuższy okres, np. kwot połowowych

Nabycie pozostałych aktywów nieprodukowanych

Zbywalne umowy w sprawie korzystania z budynku lub pomieszczenia w oznaczonym czasie

Zakup umowy zbywalnej na osobę trzecią

Umowy dotyczące przyszłej produkcji, na przykład umowy z piłkarzami i pisarzami

Płatność jako dochody z tytułu własności: renty gruntowe

Dzierżawa związana z wykorzystywaniem zasobów, tj. płatność z tytułu krótkookresowego korzystania z zasobu naturalnego

Regularne płatności z tytułu prawa do poboru wody

Leasing finansowy, tj. zakup aktywów niefinansowych finansowanych jednocześnie pożyczką

Transfer dochodów

Zezwolenia na podjęcie określonej działalności wydawane przez jednostki sektora instytucji rządowych i samorządowych, nieuzależnione od kryteriów kwalifikujących lub za opłatą, która nie jest współmierna z kosztami administracyjnymi procedury udzielania zezwoleń

Zezwolenia na emisję udzielane przez jednostki sektora instytucji rządowych i samorządowych w celu kontrolowania łącznej wielkości emisji

Pozostałe podatki związane z produkcją

Transakcja finansowa: pożyczka

Leasing finansowy, tj. zakup aktywów niefinansowych finansowanych jednocześnie pożyczką

Pozostałe zmiany wolumenu aktywów

Wyczerpanie zasobów naturalnych przez właściciela

Nielegalne pozyskiwanie drewna, nielegalny połów ryb lub polowanie (nierekompensowana konfiskata aktywów kultywowanych lub zasobów naturalnych)

Zmiana ceny aktywów

Wygaśnięcie umów, licencji i zezwoleń rejestrowanych jako aktywa”

24) pkt 15.32 otrzymuje brzmienie:

„15.32

Ograniczając na przykład liczbę samochodów uprawnionych do prowadzenia działalności jako taksówki lub liczbę kasyn poprzez wydawanie zezwoleń, jednostki sektora instytucji rządowych i samorządowych w rzeczywistości umożliwiają zatwierdzonym podmiotom czerpanie zysków z monopolu i odzyskują część z tych zysków w postaci opłaty. Opłaty takie rejestruje się jako pozostałe podatki związane z produkcją. Zasadę tę stosuje się we wszystkich przypadkach, w których jednostki sektora instytucji rządowych i samorządowych wydają zezwolenia, aby ograniczyć liczbę jednostek prowadzących działalność w określonym obszarze, przy czym limit ustalany jest w sposób arbitralny i nie zależy tylko od kryteriów kwalifikujących.”;

25) pkt 15.35 otrzymuje brzmienie:

„15.35

Zezwolenie na podjęcie określonej działalności po raz pierwszy pojawia się jako aktywo na rachunku pozostałych zmian wolumenu aktywów. Zmiany wartości, zarówno wzrost, jak i zmniejszenie, rejestruje się na rachunku przeszacowań jednostki otrzymującej zezwolenie.”;

26) w pkt 16.67 tablica 16.1 otrzymuje brzmienie:

„Tablica 16.1

Pozostałe ubezpieczenia osobowe i majątkowe

Rozchody

Przychody

S.1

S.15

S.14

S.13

S.12

S.11

S.12

S.13

S.14

S.15

S.1

Odpowiednie pozycje w:

Ogółem

Rachunek wyrobów i usług

Rachunek zagranicy

Gospodarka ogółem

INKgd

Gospodarstwa domowe

Sektor instytucji rządowych i samorządowych

Instytucje finansowe

Przedsiębiorstwa niefinansowe

Transakcje i pozycje bilansujące

Przedsiębiorstwa niefinansowe

Instytucje finansowe

Sektor instytucji rządowych i samorządowych

Gospodarstwa domowe

INKgd

Gospodarka ogółem

Zagranica

Rachunek wyrobów i usług

Ogółem

Rachunek zewnętrzny

P.62

Eksport usług

P.72

Import usług

Rachunek produkcji

P.1

Produkcja globalna

P.2

Zużycie pośrednie

Rachunek podziału pierwotnego dochodów

D.441

Dochody z tytułu własności przypisane posiadaczom polis ubezpieczeniowych

Rachunek podziału wtórnego dochodów

D.711

Składki na udziale własnym z tytułu pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych

D.721

Odszkodowania i świadczenia z tytułu pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych

Rachunek wykorzystania dochodów do dyspozycji

P.3

Spożycie

Bilans finansowy (otwarcia)

AF.61

Rezerwy techniczne pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych

Bilans finansowy (zamknięcia)

AF.61

Rezerwy techniczne pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych

Transakcja finansowa

F.61

Rezerwy techniczne pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych

Rachunek przeszacowań

AF.61

Rezerwy techniczne pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych

0 ”

27) pkt 17.148 otrzymuje brzmienie:

„17.148

Jeżeli sektor instytucji rządowych i samorządowych przejmuje odpowiedzialność za wypłatę emerytur i rent dla pracowników jednostki innej niż jednostka sektora instytucji rządowych i samorządowych, w formie faktycznych transakcji, wszelkie płatności dokonane przez taką jednostkę muszą być rejestrowane jako przedpłacone składki na ubezpieczenia społeczne (F.89). Dalsze omówienie tego rodzaju rozwiązania można znaleźć w pkt 20.273–20.275.”;

28) pkt 17.165 otrzymuje brzmienie:

„17.165

Stopa dyskontowa stosowana do szacowania przyszłych świadczeń emerytalno-rentowych w przypadku uprawnień nabytych jest jednym z najważniejszych założeń w modelowaniu systemów emerytalno-rentowych, ponieważ jej łączny wpływ w ciągu wielu dziesięcioleci może być znaczący. Stopa dyskontowa w wybranym podejściu może się zmieniać w czasie, co prowadziłoby do przeszacowań w rachunkach.”;

29) w pkt 18.26 przypis otrzymuje brzmienie:

„United Nations, International merchandise trade statistics: Concepts and definitions, 2010.”;

30) w pkt 20.57, 20.63 i 20.65 słowa „(z wyłączeniem zabezpieczenia społecznego)” otrzymują brzmienie: „(z wyłączeniem funduszy zabezpieczenia społecznego)”;

31) w pkt 20.76 tablica otrzymuje brzmienie:

„Dochody ogółem

podatki ogółem

D.2 + D.5 + D.91

składki netto na ubezpieczenia społeczne

D.61

sprzedaż towarów i usług ogółem

P.11 + P.12 + P.131

pozostałe dochody bieżące

D.39 + D.4 + D.7

pozostałe dochody kapitałowe

D.92 + D.99”

32) pkt 20.77 otrzymuje brzmienie:

„20.77

Podatki ogółem obejmują podatki związane z produkcją i importem (D.2), podatki bieżące od dochodów, majątku itp. (D.5) oraz podatki od kapitału (D.91). Składki netto na ubezpieczenia społeczne składają się z faktycznych składek na ubezpieczenia społeczne (faktycznych składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez pracodawców (D.611) oraz faktycznych składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez gospodarstwa domowe (D.613)), przypisanych umownie składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez pracodawców (D.612) oraz uzupełnień do składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez gospodarstwa domowe (D.614), pomniejszonych o opłaty za usługi związane z systemem ubezpieczeń społecznych (D.61SC).”;

33) w pkt 20.84 ramka 20.1 otrzymuje brzmienie:

„Ramka 20.1 – Od schematu podstawowego ESA do transakcji i agregatów GFS

Przychody ESA

Dochody GFS ESA

P.1

Produkcja globalna, w tym

Produkcja globalna rynkowa (P.11)

Sprzedaż towarów i usług

Produkcja globalna na własne cele finalne (P.12)

Sprzedaż towarów i usług

Produkcja globalna nierynkowa (P.13), w tym:

— Płatności za produkcję globalną nierynkową (P.131)

Sprzedaż towarów i usług

— Produkcja globalna nierynkowa, pozostała (P.132)

Nieuwzględnione w dochodach ogółem

D.2

Podatki związane z produkcją i importem (do otrzymania)

Podatki ogółem

D.3

Dotacje (do otrzymania)

Pozostałe dochody bieżące

D.4

Dochody z tytułu własności

Pozostałe dochody bieżące

D.5

Podatki bieżące od dochodów i majątku

Podatki ogółem

D.61

Składki netto na ubezpieczenia społeczne

D.7

Pozostałe transfery bieżące

Pozostałe dochody bieżące

D.91r

Podatki od kapitału (do otrzymania)

Podatki ogółem

D.92r

Dotacje na inwestycje (do otrzymania)

Pozostałe dochody kapitałowe

D.99r

Pozostałe transfery kapitałowe (do otrzymania)

Pozostałe dochody kapitałowe

Rozchody i transakcje kapitałowe ESA

Wydatki GFS ESA

P.2

Zużycie pośrednie

D.1

Koszty związane z zatrudnieniem

D.2

Podatki związane z produkcją i importem (do zapłacenia)

Pozostałe wydatki bieżące

D.3

Dotacje (do zapłacenia)

Dotacje

D.41

Odsetki

D.4

Dochody z tytułu własności (z wyjątkiem D.41)

Pozostałe wydatki bieżące

D.5

Podatki bieżące od dochodów

Pozostałe wydatki bieżące

D.62

Świadczenia społeczne inne niż transfery socjalne w naturze

D.632

Transfery socjalne w naturze dostarczane za pośrednictwem producentów rynkowych

D.7

Pozostałe transfery bieżące

Pozostałe wydatki bieżące

D.8

Korekta z tytułu zmian w uprawnieniach emerytalno-rentowych

Pozostałe wydatki bieżące

P.31

Spożycie indywidualne na produkcję globalną rynkową

Transfery socjalne w naturze dostarczane za pośrednictwem producentów rynkowych

P.31

Spożycie indywidualne na produkcję globalną nierynkową

Nieuwzględnione w wydatkach ogółem

P.32

Spożycie ogólnospołeczne

Nieuwzględnione w wydatkach ogółem

P.5

Akumulacja brutto

Wydatki kapitałowe

Nabycie pomniejszone o rozdysponowanie aktywów nieprodukowanych

Wydatki kapitałowe

D.92p

Dotacje na inwestycje (do zapłacenia)

Wydatki kapitałowe

D.99p

Pozostałe transfery kapitałowe (do zapłacenia)

Wydatki kapitałowe

W schemacie podstawowym ESA wierzytelności netto/zadłużenie netto (B.9) są pozycją bilansującą rachunku kapitałowego. Pozycja bilansująca sektora instytucji rządowych i samorządowych w prezentacji GFS ESA jest identyczna z wierzytelnościami netto/zadłużeniem netto (B.9). W niniejszej ramce wyjaśniono tę kwestię.

Schemat podstawowy ESA

Pierwszym rachunkiem jest rachunek produkcji, dlatego też pierwszą pozycją przychodów sektora instytucjonalnego w ESA jest jego produkcja globalna. Ponieważ większość usług świadczonych przez sektor instytucji rządowych i samorządowych nie jest sprzedawana po cenach ekonomicznie uzasadnionych, a zatem są to usługi nierynkowe, produkcję globalną sektora instytucji rządowych i samorządowych umownie mierzy się jako sumę kosztów produkcji.

Podobnie spożycie ogólnospołeczne, składające się z usług świadczonych na rzecz społeczeństwa przez sektor instytucji rządowych i samorządowych, takich jak usługi ogólnopaństwowe, obrona narodowa, bezpieczeństwo i porządek publiczny, mierzy się jako sumę kosztów produkcji. Przyjmuje się również umownie, że spożycie ogólnospołeczne (P.32) jest równe spożyciu skorygowanemu (P.4) sektora instytucji rządowych i samorządowych.

Spożycie indywidualne gospodarstw domowych dostarczone bezpośrednio przez sektor instytucji rządowych i samorządowych na zasadzie nierynkowej również mierzy się kosztami produkcji.

W rezultacie następujące dwa rodzaje przepływów przypisuje się

umownie

w rachunkach ESA sektora instytucji rządowych i samorządowych:

1) po stronie przychodów produkcja globalna nierynkowa, pozostała (P.132) rejestrowana na rachunku produkcji;

2) po stronie rozchodów spożycie skorygowane (P.4) oraz transfery socjalne w naturze – produkcja nierynkowa (D.631). Są one rejestrowane na rachunku redystrybucji dochodów w naturze oraz na rachunku wykorzystania skorygowanych dochodów do dyspozycji.

Każdy umownie przypisany przepływ równa się sumie faktycznych przepływów: kosztom produkcji. Te dwa rodzaje przypisanych umownie przepływów, po stronie przychodów i po stronie rozchodów, równoważą się w sekwencji rachunków ESA.

Prezentacja statystyki GFS ESA

Te same podstawowe kategorie transakcji stosuje się w prezentacji GFS ESA, ale głównie na podstawie faktycznych przepływów pieniężnych, w celu uzyskania dochodów ogółem i wydatków ogółem sektora instytucji rządowych i samorządowych. Uwzględnia się jedynie wybrane przypisane umownie przepływy: przypisane umownie składki na ubezpieczenia społeczne oraz transfery kapitałowe w naturze.

Wyeliminowanie po stronie przychodów produkcji globalnej nierynkowej (P.132) w celu uzyskania dochodów ogółem oraz wyeliminowanie po stronie rozchodów spożycia skorygowanego (P.4 = P.32) oraz transferów socjalnych w naturze – produkcja nierynkowa (D.631) w celu uzyskania wydatków ogółem prowadzi do tej samej pozycji bilansującej, tj. wierzytelności netto/zadłużenia netto (B.9).

Jedyne transfery socjalne w naturze uwzględnione w ramach zmiennej wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych ogółem w GFS to transfery socjalne w naturze dostarczane gospodarstwom domowym za pośrednictwem producentów rynkowych (D.632), ponieważ są one przedmiotem rzeczywistych płatności jednostek sektora instytucji rządowych i samorządowych. Transakcje te należy również dodać do sumy kosztów produkcji (równych produkcji globalnej nierynkowej, pozostałej – P.132) w celu uzyskania spożycia sektora instytucji rządowych i samorządowych.

P.3 = P.132 + D.632”

34) (nie dotyczy wersji polskiej);

35) pkt 20.130 otrzymuje brzmienie:

„20.130

Odkup zobowiązania przez jednostkę rejestruje się jako wykup w ramach zobowiązań, a nie jako nabycie aktywów. Podobnie na poziomie podsektora lub sektora zakup przez jednostkę sektora instytucji rządowych i samorządowych zobowiązania wyemitowanego przez inną jednostkę odnośnego podsektora przedstawia się w prezentacji skonsolidowanej jako wykup zobowiązania przez ten podsektor lub sektor.”;

36) pkt 20.158 otrzymuje brzmienie:

„20.158

Podatki lub dotacje płacone przez jedną jednostkę lub jeden podmiot sektora instytucji rządowych i samorządowych na rzecz innej takiej jednostki lub podmiotu nie podlegają konsolidacji. Podatków od produktów lub dotacji do produktów nie można konsolidować w systemie, ponieważ w ESA nie ma kontrpartnera w sektorze dla tych transakcji; odpowiednie kwoty nie są oddzielnie rozpoznawane jako wydatki i dochody (odpowiednio), a zamiast tego uwzględnia się je w wartości zużycia pośredniego lub sprzedaży lub wyklucza się je z tych pozycji.”;

37) pkt 21.22 otrzymuje brzmienie:

„21.22

Wyceny aktywów według wartości godziwej nie tylko dają lepszy obraz bilansu niż wyceny według kosztu historycznego, ale generują także więcej danych dotyczących zysków/strat z tytułu posiadania majątku.”;

38) pkt 22.13 otrzymuje brzmienie:

„22.13

W klasyfikacji COICOP wyróżnia się 15 głównych kategorii:

a) żywność i napoje bezalkoholowe;

b) napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe i narkotyki;

c) odzież i obuwie;

d) użytkowanie mieszkania lub domu, zaopatrzenie w wodę, energię elektryczną, gaz i inne paliwa;

e) wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego;

f) zdrowie;

g) transport;

h) informacja i komunikacja;

i) rekreacja, sport i kultura;

j) usługi edukacyjne;

k) restauracje i usługi zakwaterowania;

l) usługi ubezpieczeniowe i finansowe;

m) opieka osobista, ochrona socjalna oraz pozostałe towary i usługi;

n) spożycie indywidualne instytucji niekomercyjnych działających na rzecz gospodarstw domowych (INKgd); oraz

o) spożycie indywidualne sektora instytucji rządowych i samorządowych.

Pierwsze 13 kategorii składa się na spożycie indywidualne ogółem w gospodarstwach domowych. Dwie ostatnie kategorie identyfikują spożycie indywidualne sektora INKgd oraz sektora instytucji rządowych i samorządowych, tj. ich transfery socjalne w naturze. Wszystkie 15 pozycji łącznie przedstawia spożycie skorygowane w gospodarstwach domowych.”;

39) pkt 22.14 otrzymuje brzmienie:

„22.14

Spożycie indywidualne INKgd oraz sektora instytucji rządowych i samorządowych dzieli się na pięć wspólnych podkategorii wydatków, które odzwierciedlają główne zagadnienia polityki: użytkowanie mieszkania lub domu, zdrowie, rekreację i kulturę, edukację i ochronę socjalną. Są to również funkcje klasyfikacji COICOP w odniesieniu do spożycia indywidualnego w gospodarstwach domowych; ochrona socjalna jest podkategorią kategorii 13 »opieka osobista, ochrona socjalna oraz pozostałe towary i usługi«. W rezultacie klasyfikacja Coicop wykazuje również w odniesieniu do każdej z tych pięciu wspólnych podkategorii rolę prywatnych gospodarstw domowych, sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz INKgd. Na przykład może ona opisać rolę sektora instytucji rządowych i samorządowych w zapewnianiu mieszkań, ochrony zdrowia i edukacji.”;

40) pkt 22.16 otrzymuje brzmienie:

„22.16

Klasyfikacja wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych według funkcji (COFOG) jest jednym z głównych narzędzi służących do opisu i analizy finansów sektora instytucji rządowych i samorządowych. W ramach tej klasyfikacji wyróżnia się 10 głównych działów:

a) działalność ogólnopaństwowa;

b) obrona narodowa;

c) bezpieczeństwo i porządek publiczny;

d) sprawy gospodarcze;

e) ochrona środowiska;

f) gospodarka mieszkaniowa i komunalna;

g) zdrowie;

h) rekreacja, kultura i religia;

i) edukacja; oraz

j) ochrona socjalna.

Klasyfikację tę wykorzystuje się do klasyfikowania spożycia indywidualnego i spożycia ogólnospołecznego w sektorze instytucji rządowych i samorządowych. Służy ona jednak również do pokazania roli innych rodzajów wydatków, takich jak dotacje, dotacje na inwestycje oraz świadczenia społeczne, w realizacji celów polityki.”;

41) w rozdziale 23 wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt 23.05 otrzymuje brzmienie:

„23.05

Poza COFOG i Coicop klasyfikacje funkcjonalne obejmują także COPNI (klasyfikacja wydatków sektora instytucji niekomercyjnych działających na rzecz gospodarstw domowych według celu) i COPP (klasyfikacja wydatków producentów według celu). Klasyfikacje te wykorzystywane są do analizy funkcjonalnej wydatków przedsiębiorstw i instytucji finansowych, instytucji rządowych i samorządowych, gospodarstw domowych i instytucji niekomercyjnych działających na rzecz gospodarstw domowych oraz do funkcjonalnych rachunków satelitarnych.”;

b) tablica pod nagłówkiem „Transakcje dotyczące produktów (P)” otrzymuje brzmienie:

„P.1

Produkcja globalna

P.11

Produkcja globalna rynkowa

P.119

Usługi pośrednictwa finansowego mierzone pośrednio (FISIM)

P.12

Produkcja globalna na własne cele finalne

P.13

Produkcja globalna nierynkowa

P.131

Płatności za produkcję globalną nierynkową

P.132

Pozostała produkcja globalna nierynkowa

P.2

Zużycie pośrednie

P.3

Spożycie

P.31

Spożycie indywidualne

P.32

Spożycie ogólnospołeczne

P.4

Spożycie skorygowane

P.41

Spożycie indywidualne skorygowane

P.42

Spożycie ogólnospołeczne skorygowane

P.5

Akumulacja brutto/P.5n akumulacja netto

P.51g

Nakłady brutto na środki trwałe

P.511

Nabycie pomniejszone o rozdysponowanie środków trwałych

P.5111

Nabycie nowych środków trwałych

P.5112

Nabycie istniejących środków trwałych

P.5113

Rozdysponowanie istniejących środków trwałych

P.512

Koszty związane z przeniesieniem praw własności aktywów nieprodukowanych

P.51c

Amortyzacja środków trwałych (-)

P.51c1

Amortyzacja środków trwałych w nadwyżce operacyjnej brutto (-)

P.51c2

Amortyzacja środków trwałych w dochodzie mieszanym brutto (-)

P.51n

Nakłady netto na środki trwałe

P.52

Przyrost rzeczowych środków obrotowych

P.53

Nabycie pomniejszone o rozdysponowanie aktywów o wyjątkowej wartości

P.6

Eksport towarów i usług

P.61

Eksport towarów

P.62

Eksport usług

P.7

Import towarów i usług

P.71

Import towarów

P.72

Import usług”

c) tekst i tablica pod nagłówkiem „Wyroby konsumpcyjne trwałego użytku” otrzymują brzmienie:

„Wyroby konsumpcyjne trwałego użytku są kodowane z użyciem litery X jako prefiksu i liter DHHCE (wydatki gospodarstw domowych na wyroby konsumpcyjne trwałego użytku) oraz jednej cyfry dla podgrup i dwóch cyfr dla pozycji.

Kody SNA

XDHHCE1

Meble i sprzęt gospodarstwa domowego

XDHHCE11

Meble i wyposażenie wnętrza

XDHHCE12

Dywany i inne wykładziny podłogowe

XDHHCE13

Główne urządzenia gospodarstwa domowego, elektryczne i nie tylko

XDHHCE14

Główne narzędzia i sprzęt dla domu i ogrodu

XDHHCE2

Prywatne środki transportu

XDHHCE21

Samochody osobowe

XDHHCE22

Pojazdy motorowe jednośladowe

XDHHCE23

Rowery

XDHHCE24

Pojazdy ciągnione przez zwierzęta

XDHHCE3

Sprzęt trwałego użytku związany z rekreacją i rozrywką

XDHHCE31

Urządzenia telefoniczne i telefaksowe

XDHHCE32

Sprzęt do odbioru, nagrywania i odtwarzania dźwięku i obrazu

XDHHCE33

Sprzęt fotograficzny i kinematograficzny oraz przyrządy optyczne

XDHHCE34

Sprzęt służący do przetwarzania informacji

XDHHCE35

Sprzęt trwałego użytku do rekreacji na wolnym powietrzu

XDHHCE36

Instrumenty muzyczne i sprzęt trwałego użytku do rekreacji w pomieszczeniach

XDHHCE4

Pozostałe dobra trwałego użytku

XDHHCE41

Biżuteria, zegary i zegarki

XDHHCE42

Przyrządy i urządzenia terapeutyczne”

d) tablica pod nagłówkiem „KLASYFIKACJA SPOŻYCIA INDYWIDUALNEGO WEDŁUG CELU (Coicop)” otrzymuje brzmienie:

„01–13 Spożycie indywidualne gospodarstw domowych

Żywność i napoje bezalkoholowe

01.1

Żywność

01.2

Napoje bezalkoholowe

01.3

Usługi przetwarzania produktów podstawowych do celów produkcji żywności i napojów bezalkoholowych

Napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe i narkotyki

02.1

Napoje alkoholowe

02.2

Usługi produkcji alkoholu

02.3

Tytoń

02.4

Narkotyki

Odzież i obuwie

03.1

Odzież

03.2

Obuwie

Użytkowanie mieszkania lub domu, zaopatrzenie w wodę, energię elektryczną, gaz i inne paliwa

04.1

Rzeczywiste czynsze mieszkaniowe

04.2

Przypisane umownie czynsze mieszkaniowe

04.3

Utrzymanie, remonty i zabezpieczenie mieszkania lub domu

04.4

Zaopatrzenie w wodę i pozostałe usługi związane z użytkowaniem mieszkania lub domu

04.5

Energia elektryczna, gaz i inne paliwa

Wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego

05.1

Meble, wyposażenie mieszkania i dywany

05.2

Artykuły włókiennicze dla gospodarstwa domowego

05.3

Urządzenia domowe

05.4

Zastawa szklana, stołowa i naczynia domowe

05.5

Narzędzia i sprzęt dla domu i ogrodu

05.6

Inne artykuły użytku domowego oraz pozostałe usługi związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego

Zdrowie

06.1

Leki i produkty zdrowotne

06.2

Usługi opieki ambulatoryjnej

06.3

Usługi opieki stacjonarnej

06.4

Pozostałe świadczenia zdrowotne

Transport

07.1

Zakup środków transportu

07.2

Eksploatacja prywatnych środków transportu

07.3

Usługi przewozu osób

07.4

Usługi transportu towarowego

Informacja i komunikacja

08.1

Urządzenia informatyczne i komunikacyjne

08.2

Oprogramowanie komputerowe z wyłączeniem gier

08.3

Usługi w zakresie informacji i komunikacji

Rekreacja, sport i kultura

09.1

Sprzęt rekreacyjny trwałego użytku

09.2

Pozostały sprzęt rekreacyjny

09.3

Artykuły ogrodnicze i zwierzęta domowe

09.4

Usługi w zakresie rekreacji

09.5

Dobra kultury

09.6

Usługi w zakresie kultury

09.7

Gazety, czasopisma, książki i materiały piśmienne

09.8

Imprezy turystyczne

Usługi edukacyjne

10.1

Wczesna edukacja i szkolnictwo podstawowe

10.2

Szkolnictwo średnie

10.3

Szkolnictwo policealne

10.4

Szkolnictwo wyższe

10.5

Edukacja nieprzyporządkowana do konkretnego poziomu

Restauracje i usługi zakwaterowania

11.1

Usługi związane z wyżywieniem

11.2

Usługi związane z zakwaterowaniem

Ubezpieczenia i usługi finansowe

12.1

Ubezpieczenia

12.2

Usługi finansowe

Opieka osobista, ochrona socjalna oraz pozostałe towary i usługi

13.1

Opieka osobista

13.2

Pozostałe artykuły użytku osobistego

13.3

Ochrona socjalna

13.9

Pozostałe usługi

Spożycie indywidualne instytucji niekomercyjnych działających na rzecz gospodarstw domowych (INKgd)

14.1

Użytkowanie mieszkania lub domu

14.2

Zdrowie

14.3

Rekreacja i kultura

14.4

Edukacja

14.5

Ochrona socjalna

14.6

Pozostałe usługi

Spożycie indywidualne sektora instytucji rządowych i samorządowych

15.1

Użytkowanie mieszkania lub domu

15.2

Zdrowie

15.3

Rekreacja i kultura

15.4

Edukacja

15.5

Ochrona socjalna”

(*1) Eurostat, Handbook on prices and volume measures in national accounts, 2016.”;”

Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.