Artykuł 81

1. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy świadczą doradztwo w zakresie kryptoaktywów lub zarządzają portfelem w zakresie kryptoaktywów, oceniają, czy usługi w zakresie kryptoaktywów lub kryptoaktywa są odpowiednie dla ich klientów lub potencjalnych klientów, biorąc pod uwagę ich wiedzę i doświadczenie w zakresie inwestowania w kryptoaktywa, ich cele inwestycyjne, w tym ich tolerancję ryzyka i sytuację finansową, jak również ich zdolność do ponoszenia strat.

2. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy świadczą doradztwo w zakresie kryptoaktywów, informują potencjalnych klientów z odpowiednim wyprzedzeniem przed świadczeniem usługi doradztwa w zakresie kryptoaktywów, czy dane doradztwo:

a) jest świadczone w sposób niezależny;

b) opiera się na szerokiej czy też na bardziej ograniczonej analizie różnych kryptoaktywów, w tym czy doradztwo ogranicza się do kryptoaktywów emitowanych lub oferowanych przez podmioty mające bliskie powiązania z dostawcą usług w zakresie kryptoaktywów lub jakiekolwiek inne stosunki prawne lub gospodarcze, takie jak stosunki umowne, które stwarzają ryzyko naruszenia niezależności świadczonego doradztwa.

3. W przypadku gdy dostawca usług w zakresie kryptoaktywów, który świadczy doradztwo w zakresie kryptoaktywów, informuje potencjalnego klienta, że doradztwo jest świadczone w sposób niezależny:

a) ocenia on wystarczający zakres kryptoaktywów dostępnych na rynku, który musi być wystarczająco zróżnicowany, aby zapewnić, by cele inwestycyjne klienta mogły być odpowiednio realizowane i który nie może ograniczać się do kryptoaktywów emitowanych lub dostarczanych przez:

(i) tego samego dostawcę usług w zakresie kryptoaktywów;

(ii) podmioty mające bliskie powiązania z tym samym dostawcą usług w zakresie kryptoaktywów; lub

(iii) inne podmioty, z którymi ten sam dostawca usług w zakresie kryptoaktywów ma bliskie stosunki prawne lub gospodarcze, w tym stosunki umowne, stwarzające ryzyko naruszenia niezależności świadczonego doradztwa;

b) nie może przyjmować ani pobierać wynagrodzenia, prowizji ani jakichkolwiek korzyści pieniężnych lub niepieniężnych, wypłacanych lub przekazywanych przez jakąkolwiek osobę trzecią lub osobę działającą w imieniu osoby trzeciej w związku ze świadczeniem tej usługi na rzecz klientów.

Niezależnie od akapitu pierwszego lit. b) drobne korzyści niepieniężne, które mogą zwiększyć jakość usług w zakresie kryptoaktywów świadczonych na rzecz klienta i które mają taką skalę i charakter, że nie wpływają negatywnie na przestrzeganie przez dostawcę usług w zakresie kryptoaktywów obowiązku działania zgodnie z najlepiej pojętym interesem jego klienta, są dozwolone w przypadkach, gdy są one wyraźnie ujawniane klientowi.

4. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy świadczą doradztwo w zakresie kryptoaktywów, dostarczają również potencjalnym klientom informacje o wszystkich kosztach i związanych z nimi opłatach, w tym kosztach doradztwa, w stosownych przypadkach, kosztach kryptoaktywów polecanych lub sprzedawanych klientowi oraz o tym, w jaki sposób klientowi wolno zapłacić za te kryptoaktywa, z uwzględnieniem również wszelkich płatności dokonywanych przez osoby trzecie.

5. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy zarządzają portfelem kryptoaktywów, nie mogą przyjmować i zatrzymywać opłat, prowizji ani żadnych korzyści pieniężnych lub niepieniężnych wypłacanych lub przekazywanych przez emitenta, oferującego, osobę ubiegającą się o dopuszczenie do obrotu lub jakąkolwiek stronę trzecią lub osobę działającą w imieniu strony trzeciej w związku z zarządzaniem portfelem kryptoaktywów na rzecz swoich klientów.

6. W przypadku gdy dostawca usług w zakresie kryptoaktywów informuje potencjalnego klienta, że jego doradztwo nie jest świadczone w sposób niezależny, dostawca ten może otrzymywać zachęty, pod warunkiem że płatność lub korzyść:

a) ma na celu poprawę jakości odpowiedniej usługi świadczonej klientowi; oraz

b) nie ma negatywnego wpływu na przestrzeganie przez dostawcę usług w zakresie kryptoaktywów jego obowiązku uczciwego, sprawiedliwego i profesjonalnego działania zgodnie z najlepiej pojętym interesem klienta.

Istnienie, charakter i wysokość płatności lub korzyści, o których mowa w ust. 4, lub – w przypadku gdy wysokość nie może zostać ustalona – metoda obliczania tej wysokości są wyraźnie ujawniane klientowi w wyczerpujący, dokładny i zrozumiały sposób przed świadczeniem danej usługi w zakresie kryptoaktywów.

7. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy świadczą doradztwo w zakresie kryptoaktywów, zapewniają, aby osoby fizyczne udzielające porad lub informacji na temat kryptoaktywów lub usług w zakresie kryptoaktywów w ich imieniu posiadały wiedzę i kompetencje niezbędne do wypełniania ich obowiązków. Państwa członkowskie publikują kryteria stosowane na potrzeby oceny tej wiedzy i tych kompetencji.

8. Do celów oceny odpowiedniości, o której mowa w ust. 1, dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów świadczący doradztwo w zakresie kryptoaktywów lub zarządzający portfelem kryptoaktywów uzyskują od swoich klientów lub potencjalnych klientów niezbędne informacje dotyczące ich wiedzy i doświadczenia w inwestowaniu, w tym w zakresie kryptoaktywów, ich celów inwestycyjnych, w tym tolerancji ryzyka, ich sytuacji finansowej, w tym ich zdolności do ponoszenia strat i ich podstawowego zrozumienia ryzyka związanego z nabyciem kryptoaktywów, tak aby umożliwić dostawcom usług w zakresie kryptoaktywów zalecenie klientom lub potencjalnym klientom, czy kryptoaktywa są dla nich odpowiednie, a w szczególności czy są zgodne z ich tolerancją ryzyka i zdolnością do ponoszenia strat.

9. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów świadczący doradztwo w zakresie kryptoaktywów lub zarządzający portfelem kryptoaktywów, ostrzegają klientów lub potencjalnych klientów, że:

a) wartość kryptoaktywów może ulegać wahaniom;

b) kryptoaktywa mogą być narażone na całkowite lub częściowe straty;

c) kryptoaktywa mogą nie być płynne;

d) w stosownych przypadkach kryptoaktywa nie są objęte systemami rekompensat dla inwestorów na mocy dyrektywy 97/9/WE;

e) kryptoaktywa nie są objęte systemami gwarancji depozytów na mocy dyrektywy 2014/49/UE.

10. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy świadczą doradztwo w zakresie kryptoaktywów lub zarządzają portfelem kryptoaktywów, ustanawiają, utrzymują i wdrażają zasady i procedury umożliwiające im gromadzenie i ocenę wszystkich informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do każdego klienta. Podejmują oni wszystkie odpowiednie kroki w celu zapewnienia wiarygodności informacji zgromadzonych na temat swoich klientów lub potencjalnych klientów.

11. Jeżeli klienci nie dostarczają informacji wymaganych zgodnie z ust. 8 lub jeżeli dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów świadczący doradztwo w zakresie kryptoaktywów lub zarządzający portfelem kryptoaktywów, uznają, że usługi w zakresie kryptoaktywów lub kryptoaktywa nie są odpowiednie dla ich klientów, dostawcy usług nie rekomendują takich usług w zakresie kryptoaktywów ani takich kryptoaktywów, ani nie rozpoczynają świadczenia usług zarządzania portfelem takich kryptoaktywów.

12. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów świadczący doradztwo w zakresie kryptoaktywów lub zarządzający portfelem kryptoaktywów, regularnie dokonują – w odniesieniu do każdego klienta – przeglądu oceny odpowiedniości, o której mowa w ust. 1, przynajmniej co dwa lata po wstępnej ocenie przeprowadzonej zgodnie z tym ustępem.

13. Po przeprowadzeniu oceny odpowiedniości, o której mowa w ust. 1, lub jej przeglądu na podstawie ust. 12 dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy świadczą doradztwo w zakresie kryptoaktywów, przekazują klientom sprawozdanie o odpowiedniości, w którym określa się udzielone porady oraz w jaki sposób porady te odpowiadają preferencjom, celom i innym cechom klientów. Sprawozdanie to sporządza się i przekazuje klientom w formacie elektronicznym. W sprawozdaniu tym należy przynajmniej:

a) zawrzeć aktualne informacje na temat oceny, o której mowa w ust. 1; oraz

b) przedstawić zarys udzielonych porad.

W sprawozdaniu o odpowiedniości, o którym mowa w akapicie pierwszym, wyraźnie stwierdza się, że doradztwo opiera się na wiedzy i doświadczeniu klienta w zakresie inwestowania w kryptoaktywa, jego celach inwestycyjnych, tolerancji ryzyka, sytuacji finansowej i zdolności do ponoszenia strat.

14. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, którzy zarządzają portfelem kryptoaktywów, dostarczają swoim klientom, w formacie elektronicznym, okresowe sprawozdania z działań w zakresie zarządzania portfelem prowadzonych w imieniu swoich klientów. Te okresowe sprawozdania zawierają rzetelny i wyważony przegląd podjętych działań i wyników portfela w okresie sprawozdawczym, zaktualizowane sprawozdanie na temat tego, w jaki sposób podejmowane działania odpowiadają preferencjom klienta, jego celom i innym jego cechom charakterystycznym, a także zaktualizowane informacje na temat oceny odpowiedniości, o której mowa w ust. 1, lub jej przeglądu na mocy ust. 12.

Okresowe sprawozdanie, o którym mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, jest przekazywane co trzy miesiące, z wyjątkiem sytuacji, gdy klient ma dostęp do systemu internetowego, w którym dostępne są aktualne wyceny portfela klienta i aktualne informacje na temat oceny odpowiedniości, o której mowa w ust. 1, a dostawca usług w zakresie kryptoaktywów posiada dowody na to, że klient skorzystał z dostępu do wyceny co najmniej raz w danym kwartale. Taki system internetowy uznaje się za format elektroniczny.

15. ESMA do dnia 30 grudnia 2024 r. wyda zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 wytyczne określające:

a) kryteria oceny wiedzy i kompetencji zgodnie z ust. 7;

b) informacje, o których mowa w ust. 8; oraz

c) format okresowego sprawozdania, o którym mowa w ust. 14.