Artykuł 9

1. Państwa członkowskie i państwa stowarzyszone uczestniczące w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy jednomyślnie wyznaczają pełnomocnika ds. zamówień, który działa w ich imieniu na potrzeby tego zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy. Pełnomocnik ds. zamówień przeprowadza postępowania o udzielenie zamówień i zawiera wynikające z nich umowy z wykonawcami w imieniu uczestniczących państw. Pełnomocnik ds. zamówień może uczestniczyć w danym działaniu jako beneficjent i może występować w roli koordynatora ze strony konsorcjum, i tym samym może mieć możliwość zarządzania środkami z instrumentu i środkami finansowymi uczestniczących państw członkowskich i państw stowarzyszonych i łączenia tych środków.

Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla przepisów w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, ustanowionych w dyrektywie 2009/81/WE.

2. Postępowania o udzielenie zamówień, o których mowa w ust. 1, opierają się na umowie podpisywanej przez uczestniczące państwa członkowskie i państwa stowarzyszone z pełnomocnikiem ds. zamówień na warunkach określonych w programie prac. Umowa określa w szczególności praktyczne ustalenia regulujące zamówienia realizowane na zasadzie współpracy i proces podejmowania decyzji w odniesieniu do wyboru procedury, oceny ofert i udzielenia zamówienia.

3. Umowa, o której mowa w ust. 2, może upoważniać pełnomocnika ds. zamówień do zamawiania dodatkowych ilości odpowiedniego produktu związanego z obronnością dla Ukrainy lub Mołdawii. Upoważnienie takie jest zatwierdzane jednomyślnie przez państwa członkowskie uczestniczące w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy.

Takie ustalenia dotyczące udzielania dodatkowych zamówień pozostają bez uszczerbku dla mającego zastosowanie prawa Unii i muszą być zgodne z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczym państw członkowskich dotyczącymi eksportu produktów związanych z obronnością.

4. Postępowania o udzielenie zamówień realizowanych na zasadzie współpracy i umowy w sprawie zamówień realizowanych na zasadzie współpracy obejmują wymogi dotyczące uczestnictwa wykonawców i podwykonawców biorących udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy, określone w ust. 5–12.

5. Wykonawcy i podwykonawcy biorący udział we zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy muszą mieć siedzibę i posiadać zarządcze struktury wykonawcze w Unii lub w państwie stowarzyszonym. Nie mogą oni podlegać kontroli ze strony niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego albo – alternatywnie – muszą oni być uprzednio poddani monitorowaniu w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452 (22) oraz, w razie potrzeby, objęci środkami ograniczania ryzyka, z uwzględnieniem celów określonych w art. 3 niniejszego rozporządzenia.

6. Na zasadzie odstępstwa od ust. 5 niniejszego artykułu, podmiot prawny mający siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym i kontrolowany przez niestowarzyszone państwo trzecie lub podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego może uczestniczyć w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy, o ile przedstawi gwarancje zweryfikowane przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, w którym wykonawca lub podwykonawca biorący udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy ma siedzibę. Gwarancje muszą zapewniać, aby uczestnictwo danego wykonawcy lub podwykonawcy biorącego udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy nie było sprzeczne z interesami Unii i państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony ustalonymi w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na podstawie tytułu V TUE ani z celami określonymi w art. 3 niniejszego rozporządzenia.

7. Gwarancje, o których mowa w ust. 6 niniejszego artykułu, mogą się opierać na standardowym wzorze dostarczonym przez Komisję, wspomaganą przez komitet, o którym mowa w art. 16, i muszą stanowić część specyfikacji technicznych, tak by zapewnić zharmonizowane podejście w całej Unii. W szczególności gwarancje muszą potwierdzać, że do celów danego zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy istnieją środki zapewniające, by:

a) kontrola nad wykonawcą lub podwykonawcą biorącym udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy nie była sprawowana w sposób ograniczający lub zawężający jego zdolność do realizacji zamówienia i osiągania wyników; oraz

b) dostęp niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego do informacji niejawnych dotyczących zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy był uniemożliwiony, a pracownicy lub inne osoby biorące udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy posiadali krajowe poświadczenie bezpieczeństwa wydane przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

8. Pełnomocnik ds. zamówień przekazuje Komisji powiadomienie o zastosowanych środkach ograniczania ryzyka w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2019/452, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, lub gwarancjach, o których mowa w ust. 6 niniejszego artykułu. Dalsze informacje na temat zastosowanych środków ograniczania ryzyka lub gwarancji są udostępniane Komisji na jej wniosek. Komisja informuje komitet, o którym mowa w art. 16 niniejszego rozporządzenia, o wszelkich powiadomieniach przekazanych zgodnie z niniejszym ustępem.

9. Infrastruktura, obiekty, aktywa oraz zasoby wykonawców i podwykonawców biorących udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy wykorzystywane do celów zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy, muszą znajdować się na terytorium państwa członkowskiego lub państwa stowarzyszonego. Jeżeli wykonawcy lub podwykonawcy biorący udział w danym zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy, nie mają łatwo dostępnych alternatyw ani odpowiedniej infrastruktury, obiektów, aktywów oraz zasobów w Unii ani w państwie stowarzyszonym, mogą oni korzystać ze swojej infrastruktury oraz swoich obiektów, aktywów i zasobów zlokalizowanych lub przechowywanych poza terytorium państw członkowskich lub państw stowarzyszonych, pod warunkiem że takie korzystanie nie jest sprzeczne z interesami Unii i państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony oraz odbywa się w sposób spójny z celami określonymi w art. 3.

10. Postępowania o udzielenie zamówień realizowanych na zasadzie współpracy i umowy w sprawie zamówień realizowanych na zasadzie współpracy muszą również obejmować wymóg, aby dany produkt związany z obronnością nie podlegał restrykcjom ze strony niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego bezpośrednio lub pośrednio poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny, ograniczającym zdolność państwa członkowskiego do korzystania z tego produktu związanego z obronnością.

11. Na zasadzie odstępstwa od ust. 10 oraz w świetle sytuacji geopolitycznej i pilnej potrzeby realizacji zamówień produktów związanych z obronnością przy wykorzystaniu wsparcia z instrumentu, wymóg, o którym mowa w tym ustępie, nie ma zastosowania do pilnie potrzebnych i krytycznych produktów związanych z obronnością, pod warunkiem że spełnione są oba poniższe warunki:

a) państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone uczestniczące w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy zobowiązują się do zbadania możliwości zastąpienia komponentów objętych restrykcjami alternatywnym komponentem, który nie jest przedmiotem restrykcji, pochodzącym z Unii;

b) zamówione produkty związane z obronnością były używane przed dniem 24 lutego 2022 r. przez siły zbrojne większości państw członkowskich uczestniczących w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy.

12. Koszt komponentów pochodzących z Unii lub państw stowarzyszonych nie może być niższy niż 65 % szacowanej wartości produktu końcowego. Nie można pozyskiwać żadnych komponentów z niestowarzyszonych państw trzecich, które naruszają interesy Unii i państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony obejmujące poszanowanie zasady stosunków dobrosąsiedzkich.

13. Do celów niniejszego artykułu termin „podwykonawcy biorący udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy” oznacza dowolny podmiot prawny, który dostarcza kluczowych czynników produkcji posiadających unikalne cechy niezbędne do działania produktu i któremu przydzielono co najmniej 15 % wartości zamówienia.