Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2832 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

Artykuł 1

Zakres stosowania

1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym we wszystkich sektorach, z wyjątkiem:

a) pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rybołówstwa i akwakultury;

b) pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury, gdy kwotę pomocy ustalono na podstawie ceny lub ilości produktów nabytych lub wprowadzonych do obrotu;

c) pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność związaną z produkcją podstawową produktów rolnych;

d) pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych w jednym z następujących przypadków:

(i) kiedy wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów podstawowych lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą;

(ii) kiedy przyznanie pomocy uwarunkowane jest przekazaniem jej w części lub w całości producentom surowców;

e) pomocy przyznawanej na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, tzn. pomocy bezpośrednio związanej z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej;

f) pomocy uwarunkowanej pierwszeństwem użycia krajowych towarów i usług w stosunku do towarów i usług pochodzących z przywozu.

2. Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w jednym z sektorów, o których mowa w ust. 1 lit. a), b), c) lub d), a także działalność w jednym lub większej liczbie innych sektorów wchodzących w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia lub w innych obszarach działalności wchodzących w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do pomocy przyznanej w związku z działalnością w sektorach lub obszarach działalności wchodzących w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że dane państwo członkowskie zapewni – wykorzystując odpowiednie środki, takie jak rozdzielenie działalności lub oddzielenie rachunkowości – by działalność w sektorach wyłączonych z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia nie odnosiła korzyści z pomocy de minimis przyznanej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 2

Definicje

1. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a) „produkty rolne” oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa i akwakultury wchodzących w zakres stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 (

1

);

b) „produkcja podstawowa produktów rolnych” oznacza wytwarzanie płodów ziemi i produktów pochodzących z chowu zwierząt wymienionych w załączniku I do Traktatu, bez poddawania ich jakiemukolwiek dalszym czynnościom zmieniającym właściwości tych produktów;

c) „przetwarzanie produktów rolnych” oznacza wszelkie czynności dokonywane na produkcie rolnym, w wyniku których powstaje produkt będący również produktem rolnym, z wyjątkiem czynności wykonywanych w gospodarstwach, niezbędnych do przygotowania produktów zwierzęcych lub roślinnych do pierwszej sprzedaży;

d) „wprowadzanie do obrotu produktów rolnych” oznacza posiadanie lub wystawianie produktu rolnego w celu sprzedaży, oferowanie go na sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzania produktu na rynek, z wyjątkiem jego pierwszej sprzedaży przez producenta produktów pierwotnych na rzecz podmiotów zajmujących się odsprzedażą lub przetwórstwem i czynności przygotowujących produkt do takiej pierwszej sprzedaży; sprzedaż produktów przez producenta produktów pierwotnych konsumentom końcowym uznaje się za wprowadzanie do obrotu produktów rolnych, jeśli następuje w odpowiednio wydzielonym do tego celu miejscu;

e) „produkty rybołówstwa i akwakultury” oznaczają produkty określone w art. 5 lit. a) i b) rozporządzenia (UE) nr 1379/2013;

f) „produkcja podstawowa produktów rybołówstwa i akwakultury” oznacza wszelkie czynności związane z połowami, hodowlą lub uprawą organizmów wodnych, a także czynności wykonywane w gospodarstwie lub na pokładzie, niezbędne, aby przygotować zwierzę lub roślinę do pierwszej sprzedaży, w tym cięcie, filetowanie lub zamrażanie, oraz pierwsza sprzedaż odsprzedawcom lub przetwórcom;

g) „przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury” oznacza wszelkie czynności, takie jak składowanie, przetwarzanie i przekształcanie, przeprowadzane od chwili wyładunku lub, w przypadku akwakultury, zbioru, które skutkują powstaniem produktu przetworzonego, a także jego dystrybucję;

h) „podmiot nienastawiony na zysk” oznacza podmiot niezależnie od jego statusu prawnego (ustanowionego na mocy prawa publicznego lub prywatnego) lub sposobu finansowania; głównym celem takiego podmiotu jest podejmowanie zadań społecznych, reinwestowanie wszelkich zysków i prowadzenie w przeważającej mierze działalności niehandlowej. Jeżeli taki podmiot prowadzi również działalność handlową, musi zapewnić oddzielenie rachunkowości w zakresie finansowania, kosztów i przychodów z takiej działalności handlowej od rachunkowości dotyczącej działalności niehandlowej.

2. Do celów niniejszego rozporządzenia „jedno przedsiębiorstwo” oznacza wszystkie jednostki gospodarcze, które pozostają w co najmniej jednym z następujących stosunków:

a) jedna jednostka gospodarcza posiada w drugiej jednostce gospodarczej większość praw głosu akcjonariuszy lub wspólników;

b) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innej jednostki gospodarczej;

c) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wywierać dominujący wpływ na inną jednostkę gospodarczą zgodnie z umową zawartą z tą jednostką lub zgodnie z postanowieniami w jej akcie założycielskim lub umowie spółki;

d) jedna jednostka gospodarcza, która jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innej jednostce gospodarczej, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami lub wspólnikami tej jednostki, większość praw głosu akcjonariuszy lub wspólników tej jednostki.

Jednostki gospodarcze pozostające w jakimkolwiek ze stosunków, o których mowa w lit. a)–d), poprzez co najmniej jedną inną jednostkę gospodarczą również są uznawane za jedno przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwa wykonujące usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, których nie łączą żadne stosunki z wyjątkiem faktu, że każde z nich jest bezpośrednio powiązane z tym samym organem publicznym lub tymi samymi organami publicznymi, lub z tym samym podmiotem nienastawionym na zysk lub tymi samymi podmiotami nienastawionymi na zysk, do celów niniejszego rozporządzenia nie powinny być jednak traktowane jako jedno przedsiębiorstwo.

Artykuł 3

Pomoc de minimis

1. Jeżeli środki pomocy przyznane przedsiębiorstwom na wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu, uznaje się, że nie spełniają one wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego nie podlegają wymogowi zgłoszenia przewidzianemu w art. 108 ust. 3 Traktatu.

2. Całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu wykonującemu usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym nie może przekroczyć 750 000 EUR w okresie 3 lat.

3. Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w chwili, gdy przedsiębiorstwo uzyskuje prawo do otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu.

4. Pułap określony w ust. 2 stosuje się bez względu na formę pomocy de minimis lub realizowany za jej pośrednictwem cel, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii.

5. Do celów stosowania pułapu określonego w ust. 2 pomoc wyraża się jako dotację pieniężną. Wszystkie podane wartości są wartościami brutto, tj. nie uwzględniają potrąceń z tytułu podatków ani innych opłat. W przypadku gdy pomoc przyznawana jest w formie innej niż dotacja, kwotę pomocy stanowi ekwiwalent dotacji brutto pomocy.

6. Pomoc wypłacana w kilku ratach jest dyskontowana do wartości w momencie przyznania pomocy. Stopą procentową stosowaną do dyskontowania jest stopa dyskontowa obowiązująca w chwili przyznania pomocy.

7. Jeżeli w efekcie udzielenia nowej pomocy de minimis na rzecz usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym przekroczony zostałby pułap określony w ust. 2, taka nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

8. W przypadku połączeń lub przejęć przedsiębiorstw, w celu ustalenia, czy nowa pomoc de minimis dla nowego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstwa przejmującego nie przekracza pułapu określonego w ust. 2, uwzględnia się wszelką wcześniejszą pomoc de minimis przyznaną któremukolwiek z łączących się przedsiębiorstw. Pomoc de minimis przyznana zgodnie z prawem przed takim połączeniem lub przejęciem pozostaje zgodna z prawem.

9. Jeżeli przedsiębiorstwo podzieli się na co najmniej dwa osobne przedsiębiorstwa, pomoc de minimis przyznaną przed podziałem należy przydzielić przedsiębiorstwu, które z niej skorzystało, co oznacza co do zasady przedsiębiorstwo, które przejmuje działalność, w odniesieniu do której pomoc de minimis została wykorzystana. Jeżeli taki przydział jest niemożliwy, pomoc de minimis przydziela się proporcjonalnie na podstawie wartości księgowej kapitału podstawowego nowych przedsiębiorstw według stanu na dzień wejścia podziału w życie.

Artykuł 4

Obliczanie ekwiwalentu dotacji brutto

1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się jedynie do pomocy, w przypadku której możliwe jest uprzednie dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez konieczności przeprowadzania oceny ryzyka („przejrzysta pomoc de minimis”).

2. Pomoc w formie dotacji lub dopłat do oprocentowania uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis.

3. Pomoc w formie pożyczek uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, jeżeli:

a) beneficjent nie jest przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego ani nie spełnia określonych właściwym dla niego prawem krajowym kryteriów objęcia zbiorowym postępowaniem upadłościowym na wniosek wierzycieli. W przypadku dużych przedsiębiorstw beneficjent musi znajdować się w sytuacji porównywalnej co najmniej z oceną kredytową „B-” oraz albo

b) pożyczka jest objęta zabezpieczeniem pokrywającym co najmniej 50 % pożyczki oraz kwota pożyczki wynosi albo 3 750 000 EUR w okresie 5 lat albo 1 875 000 EUR w okresie 10 lat; jeżeli kwota pożyczki jest niższa niż podane powyżej kwoty lub pożyczki udzielono na okres krótszy niż odpowiednio 5 albo 10 lat, ekwiwalent dotacji brutto takiej pożyczki oblicza się jako odpowiedni odsetek pułapu określonego w art. 3 ust. 2 niniejszego rozporządzenia; albo

c) ekwiwalent dotacji brutto obliczono na podstawie stopy referencyjnej obowiązującej w chwili przyznania pomocy.

4. Pomoc w formie dokapitalizowania uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, tylko jeżeli całkowita kwota dokapitalizowania ze środków publicznych nie przekracza pułapu określonego w art. 3 ust. 2.

5. Pomoc w formie środków finansowania ryzyka przyjmujących postać inwestycji kapitałowych i quasi-kapitałowych jest uznawana za przejrzystą pomoc de minimis, jeżeli kapitał dostarczany jednemu przedsiębiorstwu nie przekracza pułapu określonego w art. 3 ust. 2.

6. Pomoc w formie gwarancji uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, jeżeli:

a) beneficjent nie jest przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego ani nie spełnia określonych właściwym dla niego prawem krajowym kryteriów objęcia zbiorowym postępowaniem upadłościowym na wniosek wierzycieli. W przypadku dużych przedsiębiorstw beneficjent musi znajdować się w sytuacji porównywalnej co najmniej z oceną kredytową „B-” oraz albo

b) gwarancja nie przekracza 80 % pożyczki bazowej w każdym momencie, straty są ponoszone proporcjonalnie i w ten sam sposób przez pożyczkodawcę i gwaranta, odzyskane kwoty netto generowane w wyniku spłaty długu z gwarancji udzielonych przez pożyczkobiorcę obniżają proporcjonalnie straty poniesione przez pożyczkodawcę i gwaranta, przy czym gwarantowana kwota wynosi 5 625 000 EUR, a czas trwania gwarancji wynosi 5 lat lub gwarantowana kwota wynosi 2 813 036 EUR, a czas trwania gwarancji wynosi 10 lat; jeżeli gwarantowana kwota jest niższa niż podane wyżej kwoty lub gwarancji udzielono na okres krótszy niż odpowiednio 5 lub 10 lat, ekwiwalent dotacji brutto gwarancji oblicza się jako odpowiedni odsetek stosownego pułapu określonego w art. 3 ust. 2, albo

c) ekwiwalent dotacji brutto obliczono na podstawie bezpiecznych stawek określonych w zawiadomieniu Komisji; albo

d) przed jej wdrożeniem,

(i) metoda wykorzystana do obliczania ekwiwalentu dotacji brutto gwarancji została zgłoszona Komisji na podstawie innego rozporządzenia Komisji w obszarze pomocy państwa obowiązującego w danym okresie i zatwierdzona przez Komisję jako zgodna z zawiadomieniem w sprawie gwarancji lub dowolnym aktem zastępującym to zawiadomienie oraz

(ii) metoda ta jednoznacznie odnosi się do przedmiotowego rodzaju gwarancji i rodzaju transakcji bazowej w kontekście stosowania niniejszego rozporządzenia.

7. Pomoc w formie innych instrumentów uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, jeżeli instrument określa poziom maksymalny zapewniający, aby nie został przekroczony pułap określony w art. 3 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 5

Kumulacja

1. Pomoc de minimis przyznaną zgodnie z niniejszym rozporządzeniem można łączyć z pomocą de minimis przyznaną zgodnie z innymi rozporządzeniami w sprawie pomocy de minimis (

2

).

2. Pomocy de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia nie można jednak łączyć z żadną rekompensatą w odniesieniu do tej samej usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, bez względu na to, czy rekompensata ta stanowi pomoc państwa.

3. Pomocy de minimis przyznanej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem nie można łączyć z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowalnych ani z pomocą państwa na ten sam środek finansowania ryzyka, jeżeli takie połączenie skutkowałoby przekroczeniem odpowiedniego maksymalnego poziomu intensywności pomocy lub kwoty pomocy, ustalonych pod kątem specyficznych uwarunkowań każdego przypadku w rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych lub w decyzji przyjętej przez Komisję. Pomoc de minimis, której nie przyznano w odniesieniu do konkretnych kosztów kwalifikowalnych lub której nie można przypisać do takich kosztów, można łączyć z inną pomocą państwa przyznaną na mocy rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych lub na mocy decyzji przyjętej przez Komisję.

Artykuł 6

Nadzór i sprawozdawczość

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby od 1 stycznia 2026 r. informacje na temat pomocy de minimis przyznanej na rzecz usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym były rejestrowane w centralnym rejestrze na poziomie krajowym lub unijnym. Informacje w centralnym rejestrze zawierają dane identyfikacyjne beneficjenta, kwotę pomocy, datę przyznania pomocy, organ przyznający pomoc, instrument pomocy oraz sektor według statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej w Unii („NACE”). Sposób utworzenia centralnego rejestru zakłada łatwy publiczny dostęp do zawartych w nim informacji przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z przepisami Unii dotyczącymi ochrony danych, w tym w razie potrzeby przez pseudonimizację konkretnych wpisów.

2. Państwa członkowskie rejestrują w centralnym rejestrze informacje wymienione w ust. 1 na temat pomocy de minimis przyznanej przez dowolny organ w danym państwie członkowskim w terminie 20 dni roboczych od daty przyznania pomocy. Państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić prawidłowość danych znajdujących się w centralnym rejestrze.

3. Państwa członkowskie przechowują ewidencję zarejestrowanych informacji dotyczących pomocy de minimis przez okres 10 lat od daty przyznania pomocy.

4. Państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po zweryfikowaniu, że w efekcie nowej pomocy de minimis całkowita kwota pomocy de minimis przyznana danemu przedsiębiorstwu nie wzrośnie do poziomu przekraczającego pułap określony w art. 3 ust. 2 niniejszego rozporządzenia oraz że przestrzegane są wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu.

5. Państwa członkowskie korzystające z centralnego rejestru na poziomie krajowym przekazują Komisji do 30 czerwca każdego roku zagregowane dane dotyczące pomocy de minimis przyznanej za poprzedni rok. Zagregowane dane zawierają liczbę beneficjentów, całkowitą kwotę przyznanej pomocy de minimis oraz całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznanej w podziale na sektory (z wykorzystaniem „klasyfikacji NACE”). Pierwsze przekazanie danych dotyczy pomocy de minimis przyznanej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r. Państwa członkowskie mogą przekazywać Komisji dane dotyczące wcześniejszych okresów, dla których dostępne są zagregowane dane.

6. Na pisemny wniosek Komisji dane państwo członkowskie przekazuje Komisji, w ciągu 20 dni roboczych lub w terminie dłuższym określonym w takim wniosku, wszelkie informacje, jakie Komisja uzna za niezbędne do oceny, czy spełnione zostały warunki niniejszego rozporządzenia, w szczególności czy nieprzekroczona została całkowita kwota pomocy de minimis otrzymana przez przedsiębiorstwo w rozumieniu niniejszego rozporządzenia lub innych rozporządzeń dotyczących pomocy de minimis.

Artykuł 7

Przepisy przejściowe

1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznanej przed jego wejściem w życie, jeżeli pomoc spełnia wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu.

2. Uznaje się, że wszelka indywidualna pomoc de minimis przyznana w okresie od 29 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2023 r. i spełniająca warunki rozporządzenia (UE) nr 360/2012 nie odpowiada wszystkim kryteriom określonym w art. 107 ust. 1 Traktatu, w związku z czym jest zwolniona z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 Traktatu.

3. Po upływie okresu obowiązywania niniejszego rozporządzenia wszelka pomoc de minimis, która spełnia warunki niniejszego rozporządzenia, może być przyznana w sposób prawomocny na okres kolejnych 6 miesięcy.

4. Dopóki centralny rejestr nie powstanie i nie będzie obejmował okresu 3 lat, państwo członkowskie, w przypadku gdy ma zamiar przyznać przedsiębiorstwu pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, powiadamia to przedsiębiorstwo w formie pisemnej lub elektronicznej o kwocie przyszłej pomocy wyrażonej jako ekwiwalent dotacji brutto oraz o jej charakterze de minimis, bezpośrednio odnosząc się do niniejszego rozporządzenia. Jeśli pomoc de minimis przyznaje się różnym przedsiębiorstwom zgodnie z niniejszym rozporządzeniem na podstawie programu pomocy, w ramach którego otrzymują one różne kwoty pomocy indywidualnej, zainteresowane państwo członkowskie może wypełnić ten obowiązek, informując przedsiębiorstwa o wysokości kwoty odpowiadającej maksymalnej kwocie pomocy, która ma być przyznana w ramach tego programu. W takich przypadkach stała kwota służy do określenia, czy nie przekroczono pułapu określonego w art. 3 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Przed przyznaniem pomocy państwo członkowskie uzyskuje od zainteresowanego przedsiębiorstwa oświadczenie, w formie pisemnej lub elektronicznej, na temat wszelkiej innej otrzymanej pomocy de minimis, w odniesieniu do której niniejsze rozporządzenie lub inne rozporządzenia dotyczące pomocy de minimis mają zastosowanie przez okres 3 lat.

Artykuł 8

Wejście w życie i okres stosowania

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dnia 1 stycznia 2024 r.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 grudnia 2030 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

(

1

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000 (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 1).

(

2

)

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U. L 352 z 24.12.2013, s. 9), rozporządzenie Komisji (UE) nr 717/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rybołówstwa i akwakultury (Dz.U. L 190 z 28.6.2014, s. 45) oraz rozporządzenie (UE) 2023/2831.