Artykuł 57

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów dystrybucyjnych opracowywali plany w zakresie wycofania sieci z eksploatacji, w sytuacjach gdy spodziewane jest zmniejszenie zapotrzebowania na gaz ziemny powodujące konieczność wycofania z eksploatacji dystrybucyjnych sieci gazu ziemnego lub ich części. Takie plany opracowuje się w ścisłej współpracy z operatorami dystrybucyjnych sieci wodorowych, operatorami systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej oraz operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych, z zapewnieniem skutecznej integracji systemu energetycznego i odzwierciedleniem zmniejszonego stosowania gazu ziemnego do ogrzewania i chłodzenia budynków, w przypadku gdy dostępne są bardziej energooszczędne i racjonalne pod względem kosztów rozwiązania alternatywne. Państwa członkowskie mogą zezwolić operatorom systemów dystrybucyjnych – zgodnie z niniejszym artykułem i operatorom dystrybucyjnych sieci wodorowych – zgodnie z art. 56, którzy prowadzą działalność w tym samym regionie, na opracowanie wspólnego planu, jeżeli przekształcenie ma obejmować części infrastruktury gazu ziemnego. Państwa członkowskie, które zezwalają na jeden wspólny plan zapewniają, by był on wystarczająco przejrzysty i jasno wskazywał objęte tym planem szczególne potrzeby sektora gazu ziemnego oraz szczególne potrzeby sektora wodoru. W stosownych przypadkach, należy przeprowadzić odrębne modelowanie dla każdego nośnika energii, z przygotowaniem osobnych rozdziałów przedstawiających mapy sieci w odniesieniu do gazu ziemnego i mapy sieci w odniesieniu do wodoru.

Państwa członkowskie, w których przygotowuje się odrębne plany dla gazu ziemnego i dla wodoru zapewniają ścisłą współpracę między operatorami systemu dystrybucyjnego i operatorami dystrybucyjnej sieci wodorowej w sytuacjach, w których konieczne jest podjęcie decyzji w celu zapewnienia efektywności systemu z uwzględnieniem wszystkich nośników energii, na przykład decyzji dotyczących przekształcenia infrastruktury.

2. Plany w zakresie wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji muszą być zgodne z co najmniej z następującymi zasadami:

a) plany te opierają się na planach dotyczących ogrzewania i chłodzenia opracowanych zgodnie z art. 25. ust. 6 dyrektywy (UE) 2023/1791 i należycie uwzględniają zapotrzebowanie sektorów nieobjętych planami w zakresie ogrzewania i chłodzenia;

b) plany te opierają się na rozsądnych założeniach dotyczących rozwoju produkcji, zatłaczania i dostaw gazu ziemnego, w tym biometanu, z jednej strony, i zużycia gazu ziemnego we wszystkich sektorach na poziomie dystrybucji, z drugiej strony;

c) operatorzy systemów dystrybucyjnych identyfikują wymagane dostosowania infrastruktury, przy czym priorytetowo traktuje się rozwiązania po stronie popytu niewymagające nowych inwestycji w infrastrukturę, a w planach wskazuje się infrastrukturę, która ma zostać wycofana z eksploatacji, również w celu zapewnienia przejrzystości w odniesieniu do ewentualnego przekształcenia takiej infrastruktury do celów transportu wodoru;

d) operatorzy systemów dystrybucyjnych przeprowadzają proces konsultacji otwarty dla odpowiednich zainteresowanych stron podczas opracowywania planu, aby umożliwić im wczesne i skuteczne uczestnictwo w procesie planowania, w tym dostarczanie i wymianę wszystkich istotnych informacji; wyniki konsultacji i plan wycofania sieci z eksploatacji są przekazywane odpowiedniemu organowi krajowemu;

e) plany i wyniki konsultacji z zainteresowanymi stronami są publikowane na stronach internetowych operatorów systemów dystrybucyjnych, a strony te są regularnie aktualizowane w celu zapewnienia, aby odpowiednie zainteresowane strony zostały wystarczająco poinformowane w stopniu umożliwiającym im efektywny udział w konsultacjach;

f) plany są aktualizowane co najmniej raz na cztery lata w oparciu o najnowsze prognozy na temat zapotrzebowania na gaz ziemny i dostaw tego gazu w danym regionie i obejmują okres dziesięciu lat;

g) operatorzy systemów dystrybucyjnych aktywni w tym samym regionie mogą opracować jeden wspólny plan wycofania sieci z eksploatacji;

h) plany te są spójne z ogólnounijnym planem rozwoju sieci w odniesieniu do gazu ziemnego, o którym mowa w art. 32 rozporządzenia (UE) 2024/1789 i z krajowymi dziesięcioletnimi planami rozwoju sieci opracowanymi zgodnie z art. 55 niniejszej dyrektywy;

i) plany te są spójne ze zintegrowanym krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu danego państwa członkowskiego, zintegrowanym krajowym sprawozdaniem z postępów w dziedzinie energii i klimatu oraz z długoterminową strategią przedłożoną zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 i wspierają cel neutralności klimatycznej określony w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119.

3. Odpowiednie organy krajowe oceniają, czy plany w zakresie wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji są zgodne z zasadami ustanowionymi w ust. 2. Zatwierdzają lub odrzucają taki plan i mogą wymagać wprowadzenia do niego zmian.

4. Opracowanie planów w zakresie wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji ułatwia ochronę odbiorców końcowych zgodnie z art. 13, a także uwzględnia ich prawa zgodnie z art. 38 ust. 6.

5. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu obowiązków wymienionych w ust. 1–4 wobec operatorów systemów dystrybucyjnych, które do dnia 4 sierpnia 2024 r. obsługują mniej niż 45 000 przyłączonych odbiorców. W przypadku gdy operatorzy systemów dystrybucyjnych są zwolnieni z obowiązku przedłożenia planu wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji, informują oni organ regulacyjny o wycofaniu takiej sieci lub jej części z eksploatacji.

6. W przypadku gdy niektóre części dystrybucyjnej sieci gazu ziemnego mogą wymagać wycofania z eksploatacji przed końcem ich pierwotnie przewidzianego cyklu życia, organ regulacyjny ustanawia wytyczne dotyczące strukturalnego podejścia do amortyzacji takich aktywów i ustalania taryf zgodnie z art. 78 ust. 7. Opracowując takie wytyczne, organy regulacyjne konsultują się z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w szczególności z operatorami systemów dystrybucyjnych i organami ochrony konsumentów.