Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3019 z dnia 27 listopada 2024 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (wersja przekształcona)
Załącznik I
W mocyWYMAGANIA DOTYCZĄCE ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH
Część A
Systemy zbierania
Systemy zbierania muszą uwzględniać wymagania związane z oczyszczaniem ścieków komunalnych.
Projektowanie, budowę i utrzymanie systemów zbierania przeprowadza się zgodnie z najlepszą wiedzą techniczną, bez powodowania nadmiernych kosztów, szczególnie w odniesieniu do:
— objętości i charakterystyki ścieków komunalnych,
— zapobieganiu wyciekom ścieków komunalnych, infiltracji lub niewłaściwemu podłączeniu do systemów zbierania,
— ograniczenia zanieczyszczenia wód odbiornika powodowanego przez przelewy burzowe, z uwzględnieniem odpowiednich wymogów art. 5 i załącznika V.
Część B
Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych do wód odbiornika
1. Oczyszczalnie ścieków komunalnych muszą być tak zaprojektowane lub zmodernizowane, aby reprezentatywne próbki ścieków dopływających i ścieków oczyszczonych można było pobrać przed odprowadzeniem do wód odbiornika.
2. Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych i oczyszczalni ścieków komunalnych obsługujących aglomeracje, o których mowa w art. 6, 7 i 8, muszą spełniać wymagania z tabeli 1 niniejszego załącznika.
3. Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych, o których mowa w art. 7 ust. 1, lub z oczyszczalni ścieków komunalnych obsługujących aglomeracje, o których mowa w art. 7 ust. 3, oprócz wymagań, o których mowa w pkt 2, muszą spełniać wymagania podane w tabeli 2 niniejszego załącznika, z wyjątkiem przypadków, w których stosuje się art. 7 ust. 8.
4. Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub z oczyszczalni ścieków komunalnych obsługujących aglomeracje, o których mowa w art. 8 ust. 4, muszą spełniać wymagania podane w tabeli 3 niniejszego załącznika.
5. Wcześniejsze przepisy i specjalne zezwolenia dotyczące zrzutów z oczyszczalni ścieków komunalnych wykorzystujących biomedia obejmują:
— opis technologii obejmujących stosowanie biomediów w oczyszczaniu przeprowadzanym przez oczyszczalnię ścieków komunalnych, w tym rodzaj i objętość biomediów stosowanych w oczyszczalni i opis środków podejmowanych w celu uniknięcia uwalniania biomediów do środowiska,
— obowiązek stałego monitorowania uwalniania biomediów do środowiska i zapobiegania wszelkiemu uwalnianiu tego typu,
— obowiązek niezwłocznego zgłaszania właściwym organom wszelkich istotnych przypadków uwalniania biomediów do wód odbiornika.
6. Wymagania bardziej rygorystyczne niż określone w tabelach 1, 2 i 3 stosuje się, gdy jest to konieczne, aby zapewnić spełnienie przez wody odbiornika wymagań ustanowionych w dyrektywach 2000/60/WE, 2008/56/WE, 2008/105/WE i 2006/7/WE.
7. Punkty odprowadzania ścieków komunalnych wybierane są w taki sposób, żeby w miarę możliwości do minimum ograniczały szkodliwy wpływ na wody odbiornika.
Część C
Metody monitorowania i oceny wyników
1. Państwa członkowskie zapewniają, aby stosowana była metoda monitorowania, która spełnia wymagania określone w pkt 2–5. W stosownych przypadkach, wszystkie metody analizy muszą być zgodne z takimi samymi minimalnymi kryteriami w zakresie wyników, jak kryteria zdefiniowane w dyrektywie 2009/90/WE i innych odpowiednich przepisach.
Metody alternatywne wobec tych, o których mowa w pkt 2, 3 i 4, mogą być stosowane wówczas, gdy można wykazać, że dają równoważne wyniki.
Państwa członkowskie dostarczają Komisji wszelkie istotne informacje dotyczące stosowanej metody monitorowania.
2. Próbki proporcjonalne do przepływu lub próbki pobierane w regularnych odstępach czasu w okresie 24 godzin muszą być pobierane w tym samym, dokładnie określonym punkcie wylotu, a w miarę potrzeby w punkcie wlotu do oczyszczalni ścieków komunalnych. Jednakże wszelkie próbki pobierane w regularnych odstępach czasu wykorzystywane do monitorowania mikrozanieczyszczeń muszą być pobierane w okresie 48 godzin.
Stosuje się międzynarodowe zasady dobrych praktyk laboratoryjnych mające na celu ograniczenie do minimum rozkładu zanieczyszczeń w próbkach w czasie między ich pobraniem i analizą.
3. Minimalna liczba próbek w ciągu roku ustalana jest odpowiednio do wielkości oczyszczalni, a próbki muszą być pobierane w regularnych odstępach czasu, dla równoważnej liczby mieszkańców:
RLM 1 000 – 9 999 :
Jedna próbka w miesiącu (zob. uwaga 1)
RLM 10 000 –49 999 :
Dwie próbki w miesiącu.
W przypadku mikrozanieczyszczeń jedna próbka w miesiącu.
RLM 50 000 –149 999 :
Jedna próbka w tygodniu.
W przypadku mikrozanieczyszczeń dwie próbki w miesiącu.
RLM 150 000 lub więcej:
Dwie próbki w tygodniu.
W przypadku mikrozanieczyszczeń dwie próbki w miesiącu.
Uwaga 1: W przypadku aglomeracji, których dotyczy działalność sezonowa, dopuszczalne są przerwy wynoszące maksymalnie dwa miesiące bez pobierania próbek, pod warunkiem że w miesiącach działalności sezonowej pobierane będą dodatkowe próbki. Łącznie w ciągu roku należy pobrać 12 próbek.
4. Oczyszczone ścieki komunalne mogą być uznane za zgodne z danymi parametrami, jeśli dla każdego odpowiedniego parametru rozpatrywanego indywidualnie próbki tych ścieków wskazują, że są one zgodne z odpowiednią wartością parametru w sposób następujący:
a) dla parametrów określonych w tabelach 1 i 3 maksymalna liczba próbek, które mogą nie spełniać wymagań wyrażonych stężeniem lub stopniem redukcji, określona jest w tabeli 4;
b) dla parametrów określonych w tabeli 1 wyrażonych stężeniem niespełniające wymagań próbki pobrane w normalnych warunkach pracy nie mogą mieć większego odchylenia od wartości parametru niż 100 %, z wyjątkiem parametru odnoszącego się do zawiesin ogólnych, dla którego można przyjąć odchylenia od wartości parametru wynoszące do 150 %;
c) dla parametrów określonych w tabeli 2 średnia roczna z próbek dla każdego parametru musi być zgodna z odpowiednimi wartościami parametru określonymi w tej tabeli; stosuje się wartości stężeń lub minimalnego stopnia redukcji wyrażonego w procentach;
d) dla parametrów określonych w tabeli 3 częstotliwość pobierania próbek, o której mowa w części C pkt 3, oznacza, że jedna próbka jest pobierana w punkcie wlotu i jedna w punkcie wylotu z oczyszczalni ścieków komunalnych, aby zweryfikować zgodność z minimalnym stopniem usuwania określonym w tabeli 3; aby ocenić, czy osiągnięto wymagany 80-procentowy minimalny stopień usuwania, stosuje się średnią wartość procentowych stopni usuwania wszystkich substancji wykorzystanych w obliczeniach.
5. Próbki pobiera się w taki sposób, aby odzwierciedlały zanieczyszczenie w przepływach podczas suchych warunków pogodowych. Wartości skrajne dotyczące jakości wody nie są brane pod uwagę, jeśli są wynikiem sytuacji nadzwyczajnych spowodowanych przez ulewne deszcze.
6. Analizy dotyczące odprowadzania ścieków ze stawów służących do oczyszczania ścieków przeprowadza się na próbkach filtrowanych, jednak stężenie zawiesin ogólnych w niefiltrowanych próbkach wody z takich zrzutów nie może przekraczać 150 mg/l.
Tabela 1: Wymagania dotyczące ścieków komunalnych odprowadzanych z oczyszczalni podlegających art. 6 niniejszej dyrektywy. Stosuje się wielkości stężeń lub stopień redukcji wyrażony w procentach.
Nazwa parametru
Stężenie
Minimalny stopień redukcji (zob. uwaga 4)
Metoda porównawcza pomiaru
Biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT5 przy 20 o C), bez nitryfikacji (zob. uwaga 1)
25 mg/l O2
70–90
40 na podst. art. 6 ust. 4
Homogenizowana, nieprzefiltrowana, niedekantowana próbka. Oznaczenie tlenu rozpuszczonego przed i po pięciodniowej inkubacji przy 20 oC ± 1 oC w całkowitej ciemności. Dodatek inhibitora nitryfikacji.
Chemiczne zapotrzebowanie na tlen (ChZT) (zob. uwaga 2)
125 mg/l O2
75
Homogenizowana, nieprzefiltrowana, niedekantowana próbka. Dwuchromian potasu.
Ogólny węgiel organiczny (zob. uwaga 2)
37 mg/l
75
Norma EN 1484
Zawiesiny ogólne
35 mg/l (zob. uwaga 3)
90 (zob. uwaga 3)
— Filtrowanie reprezentatywnej próbki przez sączek membranowy 0,45 μm. Suszenie w 105 oC i ważenie.
— Wirowanie reprezentatywnej próbki (przez co najmniej 5 min. ze średnim przyspieszeniem 2 800 do 3 200 g). Suszenie w 105 oC i ważenie.
Uwaga 1: Wskaźnik ten może zostać zastąpiony innym: ogólnym węglem organicznym (OWO) lub ogólnym zapotrzebowaniem na tlen (OZT), jeśli można określić relację pomiędzy BZT5 i wskaźnikiem zastępczym.
Uwaga 2: Państwa członkowskie dokonują pomiaru chemicznego zapotrzebowania na tlen (ChZT) lub ogólnego węgla organicznego.
Uwaga 3: Ten wymóg jest fakultatywny.
Uwaga 4: Redukcja w stosunku do ładunku ścieków dopływających.
Tabela 2: Wymagania dotyczące oczyszczania trzeciego stopnia zrzutów z oczyszczalni ścieków komunalnych, o których mowa w art. 7 ust. 1, lub z oczyszczalni ścieków komunalnych obsługujących aglomeracje, o których mowa w art. 7 ust. 3. W odniesieniu do zrzutów z oczyszczalni ścieków komunalnych, o których mowa w art. 7 ust. 1, zastosowanie mają oba parametry. W przypadku aglomeracji, o których mowa w art. 7 ust. 3, można stosować jeden lub oba parametry w zależności od warunków miejscowych. Stosuje się wielkości stężeń lub stopień redukcji wyrażony w procentach.
Nazwa parametru
Stężenie
Minimalny stopień redukcji wyrażony w procentach
(zob. uwagi 1 i 2)
Metoda porównawcza pomiaru
Fosfor ogólny (zob. uwaga 4)
0,7 mg/l (RLM wynosząca co najmniej 10 000 , ale poniżej 150 000 )
0,5 mg/l (RLM wynosząca co najmniej 150 000 )
87,5 (RLM wynosząca co najmniej 10 000 , ale poniżej 150 000 )
90 (RLM wynosząca co najmniej 150 000 )
Spektrofotometria absorpcji molekularnej
Azot ogólny (zob. uwaga 4)
10 mg/l (RLM wynosząca co najmniej 10 000 , ale poniżej 150 000 )
8 mg/l (RLM wynosząca co najmniej 150 000 )
(zob. uwaga 5)
80
(zob. uwaga 3)
Spektrofotometria absorpcji molekularnej
Uwaga 1: Redukcja w stosunku do ładunku ścieków dopływających lub ładunku generowanego w aglomeracji, jeśli może zostać zapewniony ten sam poziom ochrony środowiska.
Uwaga 2: Jeżeli jedna z części oczyszczonych ścieków komunalnych jest wykorzystywana do nawadniania w rolnictwie, składniki odżywcze w tej części można uwzględniać w obliczaniu ładunku ścieków dopływających i wyłączać z odprowadzonego ładunku ścieków.
Uwaga 3: W wyjątkowych sytuacjach wynikających ze szczególnych okoliczności lokalnych naturalną retencję azotu można uwzględniać – w państwach członkowskich, w których naturalna retencja azotu była uwzględniana przy obliczaniu minimalnej procentowej redukcji azotu, o której mowa w tabeli 2 załącznika I do dyrektywy 91/271/EWG i w przypadku gdy zostanie wykazane, że część azotu pochodzącego ze ścieków komunalnych może zostać wyeliminowana z wód odbiornika – do dnia 31 grudnia 2045 r. przy obliczaniu minimalnej procentowej redukcji azotu, o której mowa w tabeli 2 niniejszego załącznika, z zastrzeżeniem spełnienia wszystkich następujących warunków:
1) średni hydrauliczny czas retencji odprowadzanego zrzutu wynosi co najmniej 1,5 roku, zanim trafi do obszaru wrażliwego na azot wyznaczonego na podstawie art. 7 ust. 2;
2) zapewniony został program stałego monitorowania i oceny parametru azotu ogólnego:
a) na wylotach wszystkich oczyszczalni ścieków komunalnych oraz w stosownych przypadkach w spływie powierzchniowym wód opadowych z terenów zurbanizowanych z aglomeracji o RLM wynoszącej co najmniej 10 000 zlokalizowanych w obszarach zasilania obszaru wrażliwego na azot wyznaczonego na podstawie art. 7 ust. 2;
b) na odpowiednich wlotach obszaru wyznaczonego na podstawie art. 7 ust. 2;
c) w miejscach pobierania próbek reprezentatywnych dla wód odbiornika i odpowiednich jednolitych części wód w obszarze zasilania obszaru wyznaczonego na podstawie art. 7 ust. 2;
3) osiągnięto minimalną procentową redukcję azotu określoną w tabeli 2; tę wartość procentową oblicza się na podstawie danych zebranych w ramach programu stałego monitorowania i oceny, o którym mowa w pkt 2;
4) można wykazać, że uwalnianie azotu z oczyszczalni ścieków komunalnych zlokalizowanych w obszarze zasilania danego obszaru nie jest szkodliwe dla środowiska, w tym dla różnorodności biologicznej, ani dla zdrowia ludzkiego i nie powoduje zmian w ekosystemie;
5) stężenie składników odżywczych na obszarach, o których mowa w warunku (2) lit. c), jest zgodne z warunkiem określonym w załączniku V.1.2.1 do dyrektywy 2000/60/WE w celu ustalenia dobrego stanu ekologicznego tych obszarów;
6) stosowanie naturalnej retencji azotu jest zgłaszane Komisji zgodnie z art. 22 ust. 1 lit. a) oraz potencjalnie zainteresowanym sąsiadującym państwom członkowskim wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do sprawdzenia, że spełnione są warunki (1), (2), (3), (4) i (5).
Uwaga 4: Wymóg ten stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r. do istniejących oczyszczalni ścieków komunalnych zobowiązanych do dotrzymania terminów ustanowionych na podstawie art. 7 ust. 1 oraz do aglomeracji na podstawie art. 7 ust. 3. Do czasu dotrzymania tych terminów do tych oczyszczalni ścieków komunalnych zastosowanie mają obowiązki określone w art. 32 ust. 3.
Uwaga 5: W przypadku gdy temperatura na odpływie z reaktora biologicznego jest niższa niż 12 oC, wyniki uzyskane z pobranych próbek mogą zostać wyłączone z obliczeń średniej rocznej dla azotu, o której mowa w części C pkt 4 lit. c) niniejszego załącznika, w przypadku gdy można wykazać, że:
1) zapewniono, aby nie spowodowało to szkodliwych skutków dla środowiska;
2) osiągnięcie wartości dla azotu określonych w tabeli 2 wymagałoby nadmiernych kosztów lub nadmiernego zużycia energii.
W przypadku gdy temperatura na odpływie z reaktora biologicznego jest niższa niż 5 oC, wyniki uzyskane z pobranych próbek mogą zostać wyłączone z obliczeń średniej rocznej dla azotu, o której mowa w części C pkt 4 lit. c) niniejszego załącznika.
Tabela 3: Wymagania dotyczące oczyszczania czwartego stopnia zrzutów z oczyszczalni ścieków komunalnych, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub z oczyszczalni ścieków komunalnych obsługujących aglomeracje, o których mowa w art. 8 ust. 4.
Wskaźniki
Minimalny stopień usuwania w stosunku do ładunku ścieków dopływających
Substancje, które mogą zanieczyszczać wodę nawet przy niskich stężeniach (zob. uwaga 1)
80 % (zob. uwaga 2)
Uwaga 1: Mierzy się stężenie substancji organicznych, o których mowa w lit. a) i b).
a) Kategoria 1 (substancje, w przypadku których oczyszczanie jest bardzo łatwe):
(i) amisulpryd (nr CAS 71675-85-9),
(ii) karbamazepina (nr CAS 298-46-4),
(iii) citalopram (nr CAS 59729-33-8),
(iv) klarytromycyna (nr CAS 81103-11-9),
(v) diklofenak (nr CAS 15307-86-5),
(vi) hydrochlorotiazyd (nr CAS 58-93-5),
(vii) metoprolol (nr CAS 37350-58-6),
(viii) wenlafaksyna (nr CAS 93413-69-5);
b) Kategoria 2 (substancje, które mogą być łatwo usunięte):
(i) benzotriazol (nr CAS 95-14-7),
(ii) kandesartan (nr CAS 139481-59-7),
(iii) irbesartan (nr CAS 138402-11-6),
(iv) mieszanina 4-metylobenzotriazolu (nr CAS 29878-31-7) i 5-metylo-benzotriazolu (nr CAS 136-85-6).
Uwaga 2: Procentowy stopień usuwania oblicza się na podstawie przepływu w suchych warunkach pogodowych dla co najmniej sześciu substancji. Liczba substancji w kategorii 1 musi być dwukrotnie większa niż liczba substancji w kategorii 2. Jeżeli w wystarczającym stężeniu można zmierzyć mniej niż sześć substancji, właściwy organ wyznacza inne substancje w celu obliczenia wyrażonego w procentach minimalnego stopnia usuwania, gdy jest to konieczne. Aby ocenić, czy osiągnięto wymagany 80-procentowy minimalny stopień usuwania, stosuje się średnią określonych procentowych wartości stopni usuwania wszystkich indywidualnych substancji wykorzystanych w obliczeniach.
Tabela 4: Wymogi dotyczące próbek
Liczba próbek pobrana w każdym roku
Maksymalna dopuszczalna liczba próbek, które nie są zgodne z wymogami
4–7
1
8–16
2
17–28
3
29–40
4
41–53
5
54–67
6
68–81
7
82–95
8
96–110
9
111–125
10
126–140
11
141–155
12
156–171
13
172–187
14
188–203
15
204–219
16
220–235
17
236–251
18
252–268
19
269–284
20
285–300
21
301–317
22
318–334
23
335–350
24
351–365
25
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.