Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3101 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2005/35/WE w odniesieniu do zanieczyszczeń pochodzących ze statków oraz w sprawie wprowadzenia kar administracyjnych za naruszenia
Artykuł 1
W mocyZmiany w dyrektywie 2005/35/WE
W dyrektywie 2005/35/WE wprowadza się następujące zmiany:
1) tytuł otrzymuje brzmienie:
„Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/35/WE z dnia 7 września 2005 r. w sprawie egzekwowania międzynarodowych standardów dotyczących zanieczyszczeń pochodzących ze statków oraz wprowadzenia kar administracyjnych za przestępstwa związane z zanieczyszczeniami”
;
2) art. 1 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 1
Cel
1. Celem niniejszej dyrektywy jest włączenie do prawa Unii międzynarodowych standardów dotyczących zanieczyszczeń pochodzących ze statków oraz zapewnienie, aby każde przedsiębiorstwo odpowiedzialne lub inna osoba prawna lub fizyczna odpowiedzialna za nielegalne zrzuty substancji zanieczyszczających podlegały skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom administracyjnym, co ma służyć poprawie bezpieczeństwa na morzu oraz lepszej ochronie środowiska morskiego przed zanieczyszczeniami pochodzącymi ze statków.
2. Niniejsza dyrektywa nie uniemożliwia państwom członkowskim przyjmowania, zgodnie z prawem Unii i prawem międzynarodowym, bardziej rygorystycznych środków w drodze ustanowienia kar administracyjnych lub sankcji karnych zgodnie z ich prawem krajowym.”
;
3) art. 2 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
1) »konwencja MARPOL 73/78« oznacza podpisaną w 1973 r. Międzynarodową konwencję o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, w tym Protokoły z 1978 r. i 1997 r. do tej konwencji, w jej aktualnej wersji;
2) »substancje zanieczyszczające« oznaczają substancje uregulowane w załączniku I (oleje), załączniku II (szkodliwe substancje ciekłe przewożone luzem), załączniku III (substancje szkodliwe przewożone morzem w opakowaniach), załączniku IV (ścieki ze statków) i załączniku V (odpady ze statków) do konwencji MARPOL 73/78 oraz pozostałości pochodzące z systemów oczyszczania gazów spalinowych;
3) »pozostałości pochodzące z systemów oczyszczania gazów spalinowych« oznaczają wszelkie materiały usunięte z wody płuczkowej lub upuszczonej wody przez układ oczyszczania, ścieki, które nie spełniają kryterium zrzutu, lub inne pozostałości usunięte z systemu oczyszczania gazów spalinowych w wyniku funkcjonowania sposobu spełniania wymogów w celu zmniejszenia emisji, określonego w prawidle 4 załącznika VI do konwencji MARPOL 73/78, stosowanego jako rozwiązanie alternatywne pod względem zmniejszenia emisji w stosunku do norm określonych w prawidle 14 załącznika VI do konwencji MARPOL 73/78, uwzględniając wytyczne opracowane przez Międzynarodową Organizację Morską (IMO);
4) »zrzut« oznacza każde usunięcie substancji ze statku, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny następuje, zgodnie z art. 2 konwencji MARPOL 73/78;
5) »statek« oznacza jednostkę pływającą jakiegokolwiek typu, niezależnie od bandery, używaną w środowisku morskim, w tym wodoloty, poduszkowce, statki podwodne oraz urządzenia pływające;
6) »osoba prawna« oznacza każdy podmiot prawny posiadający taki status zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym, inny niż państwa, organy publiczne sprawujące władzę państwową lub międzynarodowe organizacje publiczne;
7) »przedsiębiorstwo« oznacza właściciela statku lub jakąkolwiek inną organizację lub osobę, taką jak zarządca lub podmiot czarterujący statek bez załogi, która przejęła od właściciela odpowiedzialność za eksploatację statku.”
;
4) art. 4 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 4
Naruszenia i wyjątki
1. Państwa członkowskie zapewniają uznanie zrzutów substancji zanieczyszczających na którymkolwiek z obszarów określonych w art. 3 ust. 1 za naruszenia, chyba że:
a) w przypadku substancji zanieczyszczających uregulowanych w załączniku I do konwencji MARPOL 73/78 zrzuty te spełniają warunki określone w prawidłach 15, 34, 4.1, 4.2 lub 4.3 załącznika I do konwencji MARPOL 73/78 oraz sekcji 1.1.1 części II-A Międzynarodowego kodeksu dla statków uprawiających żeglugę na wodach polarnych (zwanego dalej »kodeksem polarnym«);
b) w przypadku substancji zanieczyszczających uregulowanych w załączniku II do konwencji MARPOL 73/78 zrzuty te spełniają warunki określone w prawidłach 13, 3.1.1, 3.1.2 lub 3.1.3 załącznika II do konwencji MARPOL 73/78 oraz sekcji 2.1 części II-A kodeksu polarnego;
c) w przypadku substancji zanieczyszczających uregulowanych w załączniku III do konwencji MARPOL 73/78 zrzuty te spełniają warunki określone w prawidle 8.1 załącznika III do konwencji MARPOL 73/78;
d) w przypadku substancji zanieczyszczających uregulowanych w załączniku IV do konwencji MARPOL 73/78 zrzuty te spełniają warunki określone w prawidłach 3, 11.1 i 11.3 załącznika IV do konwencji MARPOL 73/78 oraz sekcji 4.2 części II-A kodeksu polarnego;
e) w przypadku substancji zanieczyszczających uregulowanych w załączniku V do konwencji MARPOL 73/78 zrzuty te spełniają warunki określone w prawidłach 4.1, 4.2, 5, 6.1, 6.2 i 7 załącznika V do konwencji MARPOL 73/78 oraz sekcji 5.2 części II-A kodeksu polarnego; oraz
f) w przypadku pozostałości pochodzących z systemów oczyszczania gazów spalinowych zrzuty te spełniają warunki określone w prawidłach 4, 14.1, 14.4, 14.6, 3.1.1 oraz 3.1.2 załącznika VI do konwencji MARPOL 73/78 z uwzględnieniem wytycznych opracowanych przez IMO, w tym rezolucji MEPC.340(77) w jej aktualnej wersji.
2. Każde państwo członkowskie przyjmuje wszelkie środki niezbędne do zapewnienia, aby przedsiębiorstwo lub inna osoba fizyczna lub prawna, które dopuściły się naruszenia w rozumieniu ust. 1, zostały pociągnięte do odpowiedzialności.”
;
5) uchyla się art. 5, 5a i 5b;
6) art. 6 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 6
Egzekwowanie przepisów w odniesieniu do statków w porcie państwa członkowskiego
1. Jeżeli zaistniałe nieprawidłowości lub otrzymane informacje powodują podejrzenie, że statek pozostający dobrowolnie w porcie lub przy terminalu przybrzeżnym państwa członkowskiego zrzucił lub zrzuca substancje zanieczyszczające w którymkolwiek z obszarów, o których mowa w art. 3 ust. 1, to państwo członkowskie zapewnia, aby przeprowadzono odpowiednią inspekcję lub inne odpowiednie działanie, z uwzględnieniem odpowiednich wytycznych przyjętych przez IMO oraz zgodnie ze swoim prawem krajowym.
2. W zakresie, w jakim w wyniku inspekcji, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, ujawniono fakty mogące wskazywać na naruszenie w rozumieniu art. 4, państwo członkowskie stosuje przepisy niniejszej dyrektywy. Powiadamia się o tym właściwe organy tego państwa członkowskiego oraz państwa bandery.
3. Orientacyjny wykaz nieprawidłowości lub informacji, który należy wziąć pod uwagę przy stosowaniu ust. 1 niniejszego artykułu, przedstawiono w załączniku I do niniejszej dyrektywy.”
;
7) art. 8 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 8
Kary administracyjne
1. Bez uszczerbku dla obowiązków państw członkowskich wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1203 (*1) państwa członkowskie ustanawiają system kar administracyjnych w rozumieniu ich krajowego systemu prawnego za naruszenie przepisów krajowych wykonujących art. 4 niniejszej dyrektywy oraz zapewniają ich stosowanie. Przewidziane kary administracyjne muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby kary administracyjne wprowadzone w ramach transpozycji niniejszej dyrektywy obejmowały grzywny, które nakłada się na przedsiębiorstwo pociągnięte do odpowiedzialności za naruszenie.
3. W przypadku gdy system prawny państwa członkowskiego nie przewiduje kar administracyjnych, niniejszy artykuł można stosować w taki sposób, że o zastosowanie sankcji, w tym grzywien, o których mowa w ust. 2, wnosi właściwy organ, a nakłada je właściwy sąd krajowy, przy jednoczesnym zapewnieniu skuteczności tych rozwiązań prawnych i równoważności ich skutku względem administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez właściwe organy. W każdym przypadku sankcje nałożone zgodnie z niniejszym ustępem muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające oraz stosowane zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. Do dnia 6 lipca 2027 r. zainteresowane państwa członkowskie powiadomią Komisję o przepisach ich prawa przyjętych na podstawie niniejszego ustępu oraz, niezwłocznie, o wszelkich późniejszych zmianach tych przepisów lub zmianach mających wpływ na te przepisy.
(*1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1203 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne i zastępująca dyrektywy 2008/99/WE i 2009/123/WE (Dz.U. L, 2024/1203, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1203/oj).”;"
8) uchyla się art. 8a, 8b i 8c;
9) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 8d
Skuteczne stosowanie sankcji
1. W celu zapewnienia skuteczności, proporcjonalności i odstraszającego charakteru sankcji państwa członkowskie zapewniają, aby przy określaniu i stosowaniu rodzaju i wysokości kary administracyjnej wobec przedsiębiorstwa uznanego przez właściwe organy za odpowiedzialne lub innej osoby prawnej lub fizycznej uznanej przez właściwe organy za odpowiedzialną – zgodnie z art. 8 – za naruszenie w rozumieniu art. 4 właściwe organy uwzględniały wszystkie istotne okoliczności naruszenia, a w szczególności:
a) charakter, wagę i czas trwania danego zrzutu;
b) stopień zawinienia lub winy osoby odpowiedzialnej w rozumieniu systemu prawnego danego państwa członkowskiego;
c) szkody wyrządzone środowisku lub zdrowiu ludzi przez dany zrzut, w tym, w stosownych przypadkach, jego wpływ na rybołówstwo, turystykę i społeczności nadbrzeżne;
d) zdolność finansową przedsiębiorstwa odpowiedzialnego lub innej odpowiedzialnej osoby prawnej lub fizycznej;
e) w stosownych przypadkach, korzyści ekonomiczne uzyskane lub oczekiwane przez przedsiębiorstwo odpowiedzialne lub inną osobę prawną lub fizyczną odpowiedzialną w wyniku danego naruszenia;
f) środki podjęte przez przedsiębiorstwo odpowiedzialne lub odpowiedzialną osobę prawną lub fizyczną w celu zapobieżenia zrzutowi lub złagodzenia jego skutków;
g) poziom współpracy przedsiębiorstwa odpowiedzialnego lub innej odpowiedzialnej osoby prawnej lub fizycznej z właściwym organem, w tym wszelkie działania mające na celu obejście lub utrudnienie odpowiedniej inspekcji lub innego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez właściwy organ; oraz
h) wszelkie wcześniejsze naruszenia przepisów dotyczących zanieczyszczeń pochodzących ze statków, których dopuściło się przedsiębiorstwo odpowiedzialne lub inna odpowiedzialna osoba prawna lub fizyczna.
2. Państwa członkowskie nie mogą ustanawiać ani stosować kar administracyjnych za naruszenia objęte niniejszą dyrektywą, których poziom jest zbyt niski, aby zapewnić skuteczność, proporcjonalność i odstraszający charakter tych kar.”
;
10) art. 10 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 10
Wymiana informacji i doświadczeń
1. Do celów niniejszej dyrektywy państwa członkowskie i Komisja – przy wsparciu ze strony Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA) – współpracują w zakresie wymiany informacji, wykorzystując unijny system wymiany informacji morskich określony w art. 22a ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/59/WE (*2) (zwany dalej „»SafeSeaNet«) i w załączniku III do niej, w celu:
a) polepszenia informacji wymaganych do skutecznego wykonywania niniejszej dyrektywy, w szczególności informacji przekazywanych przez europejski system satelitarnego wykrywania zanieczyszczeń ustanowiony na podstawie niniejszej dyrektywy (zwany dalej »CleanSeaNet«) i przez inne odpowiednie mechanizmy sprawozdawcze, aby wypracować wiarygodne metody śledzenia substancji zanieczyszczających w morzach;
b) opracowania i wdrożenia odpowiedniego systemu kontroli i monitorowania, łączącego informacje przekazane zgodnie z lit. a) z informacjami udostępnianymi przez Komisję państwom członkowskim w SafeSeaNet, THETIS-EU i innych unijnych informacyjnych bazach danych i narzędziach, aby ułatwić proces wczesnej identyfikacji i monitorowania statków zrzucających substancje zanieczyszczające, z myślą o optymalizacji podejmowanych przez organy krajowe działań wykonawczych;
c) optymalnego wykorzystywania informacji przekazywanych zgodnie z lit. a) i b) niniejszego ustępu oraz informacji zgłaszanych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 10a, aby ułatwić dostęp do takich informacji oraz proces ich wymiany między właściwymi organami a organami innych państw członkowskich i Komisją, oraz
d) zapewnienia, do dnia 6 lipca 2030 r., aby właściwe organy przeprowadziły cyfrową analizę wszystkich ostrzeżeń o dużej wiarygodności oraz wskazały, czy weryfikują te ostrzeżenia o dużej wiarygodności przesyłane co roku za pośrednictwem CleanSeaNet, dążąc do zweryfikowania co najmniej 25 % tych ostrzeżeń o dużej wiarygodności, przy czym »weryfikacja« oznacza wszelkie działania następcze podejmowane przez właściwe organy w związku z ostrzeżeniem przesyłanym za pośrednictwem CleanSeaNet w celu ustalenia, czy dane ostrzeżenie odpowiada nielegalnemu zrzutowi. Jeżeli państwo członkowskie nie weryfikuje ostrzeżenia, powinno podać powody, dla których tego nie robi.
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby informacje o poważnych przypadkach zanieczyszczenia pochodzącego ze statków były terminowo rozpowszechniane wśród zainteresowanych społeczności rybackich i nadbrzeżnych.
3. Komisja zapewnia zorganizowanie wymiany doświadczeń między organami krajowymi państw członkowskich i ekspertami, w tym z sektora prywatnego, społeczeństwa obywatelskiego i związków zawodowych, w zakresie stosowania niniejszej dyrektywy w całej Unii, aby wypracować wspólne praktyki i wytyczne w zakresie egzekwowania jej przepisów.
4. Komisja zapewnia organizację wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk między właściwymi organami krajowymi państw członkowskich w zakresie sposobów zapewniania skutecznego ustalania i stosowania sankcji. Na podstawie tej wymiany informacji Komisja może zaproponować wytyczne, w tym wytyczne dotyczące rodzajów substancji zanieczyszczających i problematycznych obszarów wrażliwych.
(*2) Dyrektywa 2002/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2002 r. ustanawiająca wspólnotowy system monitorowania i informacji o ruchu statków i uchylająca dyrektywę Rady 93/75/EWG (Dz.U. L 208 z 5.8.2002, s. 10).”;"
11) dodaje się artykuły w brzmieniu:
„Artykuł 10a
Sprawozdawczość
1. Komisja ustanawia elektroniczne narzędzie sprawozdawcze na potrzeby gromadzenia informacji dotyczących wdrażania systemu egzekwowania przepisów przewidzianego w niniejszej dyrektywie oraz wymiany tych informacji między państwami członkowskimi a Komisją.
2. Państwa członkowskie zapewniają przekazywanie następujących informacji dotyczących działań podejmowanych przez ich właściwe organy za pośrednictwem elektronicznego narzędzia sprawozdawczego, o którym mowa w ust. 1:
a) informacji dotyczących działań następczych podjętych przez właściwe organy w związku z ostrzeżeniem przesłanym za pośrednictwem CleanSeaNet lub powodów niepodjęcia działań następczych w związku z takim ostrzeżeniem, możliwie jak najszybciej po zakończeniu tego rodzaju działań lub po podjęciu decyzji o niepodjęciu działań następczych;
b) informacji dotyczących inspekcji lub innych odpowiednich działań przeprowadzonych lub podjętych zgodnie z art. 6, możliwie jak najszybciej po zakończeniu inspekcji lub innych odpowiednich działań;
c) informacji dotyczących działań podjętych zgodnie z art. 7, możliwie jak najszybciej po zakończeniu takich działań; oraz
d) informacji dotyczących sankcji nakładanych zgodnie z niniejszą dyrektywą – po zakończeniu postępowania administracyjnego i, w stosownych przypadkach, sądowego – bez zbędnej zwłoki, a w każdym przypadku najpóźniej do dnia 30 czerwca każdego roku w przypadku sankcji nałożonych w poprzednim roku kalendarzowym. Informacje dotyczące sankcji muszą zostać zanonimizowane w zakresie, w jakim obejmują dane osobowe.
3. Aby zapewnić jednolite stosowanie niniejszego artykułu, Komisja może – w drodze aktów wykonawczych – przyjąć szczegółowe przepisy dotyczące procedury przekazywania informacji, o których mowa w ust. 2, w tym określić rodzaj informacji objętych obowiązkiem zgłoszenia. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13.
4. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o organach, które mają dostęp do elektronicznego narzędzia sprawozdawczego, o którym mowa w ust. 1.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.