Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniające dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 517/2014
Rozdział III — Ograniczenia i kontrola stosowania
Artykuł 13
W mocyKontrola stosowania
1. Zabrania się stosowania SF6 w procesie odlewania ciśnieniowego magnezu i w recyklingu stopów magnezu odlewanych ciśnieniowo.
2. Zabrania się stosowania SF6 do napełniania opon pojazdów.
3. Zabrania się stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 do konserwacji lub serwisowania urządzeń chłodniczych o wielkości napełnienia czynnikiem chłodniczym w ilości co najmniej 40 ton ekwiwalentu CO2. Od dnia 1 stycznia 2025 r. zabrania się stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 do konserwacji lub serwisowania jakichkolwiek urządzeń chłodniczych.
Zakazy, o których mowa w akapicie pierwszym, nie mają zastosowania do sprzętu wojskowego lub urządzeń przeznaczonych do zastosowań służących schładzaniu produktów do temperatur poniżej -50 °C.
Zakazy, o których mowa w akapicie pierwszym, nie mają zastosowania do następujących kategorii fluorowanych gazów cieplarnianych do dnia 1 stycznia 2030 r.:
a) zregenerowanych fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 stosowanych do konserwacji lub serwisowania istniejących urządzeń chłodniczych, o ile pojemniki zawierające te gazy zostały opatrzone etykietą zgodnie z art. 12 ust. 7;
b) poddanych recyklingowi fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 stosowanych do konserwacji lub serwisowania istniejących urządzeń chłodniczych, o ile zostały one odzyskane z takich urządzeń; takie gazy poddane recyklingowi są stosowane tylko przez podmiot, który przeprowadził ich odzysk w ramach konserwacji lub serwisowania, lub podmiot, dla którego odzysk przeprowadzono w ramach konserwacji lub serwisowania.
Zakazy, o których mowa w akapicie pierwszym, nie mają zastosowania do urządzeń chłodniczych, w odniesieniu do których udzielono autoryzacji na zwolnienie zgodnie z art. 11 ust. 5.
4. Od dnia 1 stycznia 2026 r. zabrania się stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 do konserwacji lub serwisowania urządzeń klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła.
Do dnia 1 stycznia 2032 r. zakaz, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie ma zastosowania do następujących kategorii fluorowanych gazów cieplarnianych:
a) zregenerowanych fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 stosowanych do konserwacji lub serwisowania istniejących urządzeń klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła, o ile pojemniki zawierające te gazy zostały opatrzone etykietą zgodnie z art. 12 ust. 7;
b) poddanych recyklingowi fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 2 500 stosowanych do konserwacji lub serwisowania istniejących urządzeń klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła, o ile gazy te zostały odzyskane z takich urządzeń; takie gazy poddane recyklingowi są stosowane tylko przez podmiot, który przeprowadził ich odzysk w ramach konserwacji lub serwisowania, lub podmiot, dla którego odzysk przeprowadzono w ramach konserwacji lub serwisowania.
5. Od dnia 1 stycznia 2032 r. zabrania się stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 750 do konserwacji lub serwisowania stacjonarnych urządzeń chłodniczych, z wyjątkiem chillerów.
Zakaz, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie ma zastosowania do sprzętu wojskowego, urządzeń przeznaczonych do zastosowań służących schładzaniu produktów do temperatur poniżej -50 °C lub urządzeń przeznaczonych do zastosowań służących do schładzania w elektrowniach jądrowych.
Zakaz, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie ma zastosowania do następujących kategorii fluorowanych gazów cieplarnianych:
a) zregenerowanych fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 750 stosowanych do konserwacji lub serwisowania istniejących stacjonarnych urządzeń chłodniczych, z wyjątkiem chillerów, o ile pojemniki zawierające te gazy zostały opatrzone etykietą zgodnie z art. 12 ust. 7;
b) poddanych recyklingowi fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I o współczynniku globalnego ocieplenia wynoszącym co najmniej 750 stosowanych do konserwacji lub serwisowania istniejących stacjonarnych urządzeń chłodniczych, z wyjątkiem chillerów, o ile takie gazy zostały odzyskane z takich urządzeń; takie gazy poddane recyklingowi są stosowane tylko przez podmiot, który przeprowadził ich odzysk w ramach konserwacji lub serwisowania, lub podmiot, dla którego odzysk przeprowadzono w ramach konserwacji lub serwisowania.
6. Na uzasadniony wniosek właściwego organu państwa członkowskiego i z uwzględnieniem celów niniejszego rozporządzenia Komisja ocenia dostępność zregenerowanych i poddanych recyklingowi fluorowanych gazów cieplarnianych objętych zakresem stosowania ust. 4 i 5. W przypadku gdy ocena Komisji wskazuje na potwierdzony niedobór zregenerowanego i poddanego recyklingowi fluorowanego gazu cieplarnianego, Komisja może wyjątkowo udzielić autoryzacji, w drodze aktów wykonawczych, na zwolnienie z zakazów określonych w ust. 4 lub 5 przez okres do 4 lat w zakresie niezbędnym do uzupełnienia stwierdzonych niedoborów. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 2.
7. Od dnia 1 stycznia 2035 r. zabrania się stosowania SF6 do konserwacji lub serwisowania rozdzielnic elektrycznych, o ile ten gaz nie jest zregenerowany lub poddany recyklingowi, chyba że wykazano, że zregenerowane lub poddane recyklingowi SF6:
a) nie mogą być stosowane z przyczyn technicznych; lub
b) nie są dostępne w razie potrzeby nagłej naprawy.
W takich przypadkach użytkownik na wniosek właściwego organu danego państwa członkowskiego lub Komisji przedstawia dowody uzasadniające ich stosowanie.
Niniejszy ustęp nie ma zastosowania do sprzętu wojskowego.
8. Od dnia 1 stycznia 2026 r. zabrania się stosowania desfluranu jako wziewnego środka znieczulającego, z wyjątkiem sytuacji gdy takie zastosowanie jest ściśle wymagane, a z przyczyn medycznych nie można zastosować żadnego innego środka znieczulającego. Zakład opieki zdrowotnej przechowuje dowody dotyczące uzasadnienia medycznego i przedstawia je na wniosek właściwemu organowi danego państwa członkowskiego lub Komisji.
9. Zabrania się wprowadzania do użytku następujących rozdzielnic elektrycznych, które wykorzystują w medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny fluorowane gazy cieplarniane lub których działanie jest od nich zależne, na następujących zasadach:
a) od dnia 1 stycznia 2026 r. rozdzielnice elektryczne średniego napięcia w dystrybucji pierwotnej i wtórnej do 24 kV włącznie;
b) od dnia 1 stycznia 2030 r. rozdzielnice elektryczne średniego napięcia w dystrybucji pierwotnej i wtórnej powyżej 24 kV do 52 kV włącznie;
c) od dnia 1 stycznia 2028 r. rozdzielnice elektryczne napięcia od ponad 52 kV do 145 kV włącznie i o prądzie zwarcia do 50 kA, włącznie wykorzystujące fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku globalnego ocieplenia równym 1 lub większym;
d) od dnia 1 stycznia 2032 r. rozdzielnice elektryczne wysokiego napięcia powyżej 145 kV lub o prądzie zwarcia powyżej 50 kA i wykorzystujące fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku globalnego ocieplenia równym 1 lub większym.
10. Wycofania z użytku rozdzielnicy elektrycznej działającej na terytorium Unii, a następnie jej wprowadzenia do użytku w innym miejscu w Unii nie uznaje się za wprowadzenie do użytku do celów niniejszego artykułu.
11. Na zasadzie odstępstwa od ust. 9 wprowadzanie do użytku rozdzielnic elektrycznych, które wykorzystują fluorowane gazy cieplarniane jako medium izolujące lub przerywające łuk elektryczny o współczynniku globalnego ocieplenia poniżej 1 000 lub których działanie jest od nich zależne, jest dozwolone, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia uwzględniającego specyfikację techniczną urządzeń wymaganych do określonego zastosowania występuje jedna z następujących sytuacji:
a) w ciągu pierwszych 2 lat od odpowiednich dat, o których mowa w ust. 9 lit. a) i b), nie otrzymano żadnych ofert lub otrzymano jedynie oferty dotyczące urządzeń od jednego producenta rozdzielnic elektrycznych z medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny, które nie wykorzystuje fluorowanych gazów cieplarnianych;
b) w ciągu pierwszych 2 lat od odpowiednich dat, o których mowa w ust. 9 lit. c) i d), nie otrzymano żadnych ofert lub otrzymano jedynie oferty dotyczące urządzeń od jednego producenta rozdzielnic elektrycznych z medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny o współczynniku globalnego ocieplenia poniżej 1;
c) po upływie dwuletniego okresu, o którym mowa w lit. a), nie otrzymano żadnych ofert dotyczących urządzeń od jednego producenta rozdzielnic elektrycznych z medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny, które nie wykorzystuje fluorowanych gazów cieplarnianych lub
d) po upływie dwuletniego okresu, o którym mowa w lit. b), nie otrzymano żadnych ofert dotyczących urządzeń od jednego producenta rozdzielnic elektrycznych z medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny wykorzystującym fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku globalnego ocieplenia poniżej 1.
12. Na zasadzie odstępstwa od ust. 11 wprowadzanie do użytku rozdzielnic elektrycznych z medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny wykorzystujących fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku globalnego ocieplenia równym 1 000 lub większym są dozwolone, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia uwzględniającego specyfikację techniczną urządzeń wymaganych do określonego zastosowania nie otrzymano żadnych ofert dotyczących rozdzielnic elektrycznych z medium izolującym lub przerywającym łuk elektryczny wykorzystujące fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku globalnego ocieplenia poniżej 1 000 .
13. Ust. 9 nie ma zastosowania do rozdzielnic elektrycznych, w przypadku których zgodnie z wymogami dotyczącymi ekoprojektu przyjętymi na podstawie dyrektywy 2009/125/WE określono, że emisje ekwiwalentu CO2 w całym ich cyklu życia będą niższe od emisji z podobnych urządzeń, które spełniają odpowiednie wymogi dotyczące ekoprojektu, i są zgodne z limitami współczynnika globalnego ocieplenia określonymi w ust. 9.
14. Ust. 9 nie ma zastosowania, jeżeli operator może przedstawić dowód na to, że zamówienie na rozdzielnice elektryczne zostało złożone przed dniem 11 marca 2024 r.
15. Ust. 9 nie ma zastosowania w przypadku, gdy urządzenia użyte do rozbudowy istniejących rozdzielnic elektrycznych wykorzystujących fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku globalnego ocieplenia niższym niż fluorowane gazy cieplarniane wykorzystane w istniejących rozdzielnicach elektrycznych nie są kompatybilne z istniejącymi rozdzielnicami elektrycznymi, a użycie tych urządzeń wymagałoby wymiany całej istniejącej rozdzielnicy elektrycznej.
16. W przypadku gdy zastosowanie ma odstępstwo wymienione w ust. 10, 11, 12, 13, 14 lub 15, operator przechowuje dokumentację potwierdzającą przyznanie odstępstwa przez co najmniej 5 lat i udostępnia ją na wniosek właściwego organu danego państwa członkowskiego lub Komisji.
17. W przypadku zastosowania odstępstw wymienionych w ust. 11, 12, 14 lub 15 operator powiadamia właściwy organ w państwie członkowskim, w którym rozdzielnicę elektryczną wprowadzono do użytku.
18. Części urządzeń mogą być instalowane w celu naprawy lub serwisowania istniejących rozdzielnic elektrycznych, pod warunkiem że nie dojdzie do zmiany rodzaju zastosowanego fluorowanego gazu cieplarnianego skutkującej wzrostem współczynnika globalnego ocieplenia zastosowanego fluorowanego gazu cieplarnianego lub zwiększeniem ilości fluorowanych gazów cieplarnianych zawartych w urządzeniu.
19. Zabrania się wprowadzania do użytku jakichkolwiek urządzeń lub wykorzystania jakichkolwiek produktów wymienionych w pkt 2 lit. b), pkt 4, pkt 5 lit. c), pkt 7 lit. b), c) i d), pkt 8 lit. b)–e), pkt 9 lit. b)–f), pkt 11 lit. c), pkt 17 lit. c) i pkt 19 lit. b) załącznika IV po odpowiedniej dacie zakazu określonej w tych punktach, chyba że operator może przedstawić dowody na to, że:
a) odpowiednie wymogi bezpieczeństwa w danym miejscu nie pozwalają instalować urządzeń lub wykorzystywać produktów wykorzystujących fluorowane gazy cieplarniane poniżej wartości współczynnika globalnego ocieplenia określonej w odpowiednich zakazach; lub
b) urządzenie lub produkt wprowadzono do obrotu przed odpowiednią datą zakazu określoną w załączniku IV.
20. Operator przechowuje dokumentację zawierającą dowód, o którym mowa w ust. 19, przez co najmniej 5 lat i udostępnia ją na wniosek właściwego organu danego państwa członkowskiego lub Komisji.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.