Artykuł 3

Celem ustalenia, czy istnieje znaczący problem w dziedzinie ochrony inwestorów lub zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania i integralności rynków kryptoaktywów bądź dla stabilności całego systemu finansowego lub jego części w co najmniej jednym państwie członkowskim, właściwe organy uwzględniają następujące czynniki i kryteria:

a) stopień złożoności kryptoaktywa lub rodzaju działalności lub praktyki związanej z kryptoaktywami w stosunku do rodzaju klienta, ocenionego zgodnie z lit. c), zaangażowanego w daną działalność lub praktykę, lub któremu kryptoaktywo jest oferowane lub sprzedawane, uwzględniając w szczególności:

(i) stopień przejrzystości kosztów i opłat związanych z kryptoaktywem, działalnością lub praktyką związaną z kryptoaktywami, oraz, w szczególności, brak przejrzystości wynikający z wielowarstwowości kosztów i opłat;

(ii) charakter i skalę ewentualnego ryzyka;

(iii) rozmiar i solidność rezerwy aktywów doprecyzowanej w regulacyjnych standardach technicznych wydanych na podstawie art. 36 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2023/1114;

(iv) fakt, czy kryptoaktywo lub usługa są połączone z innymi produktami lub usługami;

(v) złożoność ewentualnych warunków;

b) skalę potencjalnych negatywnych skutków, uwzględniając w szczególności:

(i) wartość nominalną kryptoaktywa;

(ii) liczbę zaangażowanych klientów, posiadaczy tokenów lub uczestników rynku;

(iii) względny udział produktu w portfelach inwestorów;

(iv) prawdopodobieństwo, skalę i charakter ewentualnej szkody, w tym kwotę potencjalnie poniesionych strat;

(v) przewidywany czas trwania negatywnych skutków;

(vi) wolumen emisji;

(vii) liczbę zaangażowanych pośredników;

(viii) wzrost rynku lub sprzedaży;

(ix) średnią kwotę zainwestowaną przez każdego z klientów w kryptoaktywo;

c) rodzaj klientów zaangażowanych w działalność lub praktykę związaną z kryptoaktywami lub którym kryptoaktywo jest oferowane lub sprzedawane, uwzględniając w szczególności:

(i) kwestię, czy klient jest posiadaczem detalicznym czy też inwestorem kwalifikowanym;

(ii) umiejętności i zdolności klientów, w tym poziom wykształcenia, doświadczenie w zakresie podobnych kryptoaktywów lub praktyk sprzedaży;

(iii) sytuację ekonomiczną klientów, w tym ich dochody i majątek;

(iv) główne cele finansowe klientów, w tym oszczędzanie na emeryturę i finansowanie własności nieruchomości na własne potrzeby mieszkaniowe;

d) stopień przejrzystości kryptoaktywa bądź rodzaju działalności lub praktyki związanej z kryptoaktywami, uwzględniając w szczególności:

(i) wszelkie ukryte koszty i opłaty;

(ii) stosowanie technik przyciągających uwagę klientów, lecz niekoniecznie odzwierciedlających adekwatność lub ogólną jakość produktu lub usługi;

(iii) rodzaj i przejrzystość ryzyka;

(iv) stosowanie nazw produktów, terminologii lub innych informacji, które wprowadzają w błąd, sugerując wyższy stopień bezpieczeństwa lub rentowności niż faktycznie możliwy lub prawdopodobny, lub które sugerują nieistniejące cechy produktu;

(v) wykorzystywanie w komunikacji nieuczciwych, niejasnych lub wprowadzających w błąd informacji;

e) konkretne cechy lub składowe kryptoaktywa bądź działalności lub praktyki związanej z kryptoaktywami;

f) istnienie i stopień rozbieżności między spodziewaną rentownością lub spodziewanym zyskiem dla inwestorów a ryzykiem straty w związku z kryptoaktywem bądź działalnością lub praktyką związaną z kryptoaktywami, uwzględniając w szczególności:

(i) koszty strukturyzowania takich kryptoaktywów bądź takiej działalności lub praktyki oraz inne koszty;

(ii) rozbieżność w stosunku do ryzyka emitenta, które zachowuje emitent;

(iii) profil ryzyka i zysku bądź profil ryzyka lub korzyści;

g) koszt dokonania przez inwestorów sprzedaży odpowiedniego kryptoaktywa lub jego zamiany na inne kryptoaktywo oraz łatwość dokonania takiej operacji, uwzględniając w szczególności:

(i) różnicę pomiędzy ceną ofertową kupna a ceną sprzedaży;

(ii) stopień płynności na rynku kryptoaktywów;

(iii) częstotliwość możliwości obrotu;

(iv) wielkość emisji i wielkość rynku wtórnego;

(v) obecność lub brak obecności dostawców płynności lub animatorów rynku wtórnego;

(vi) właściwości systemu obrotu;

(vii) ewentualne inne bariery wyjścia;

h) kształtowanie ceny i powiązane koszty kryptoaktywa bądź działalności lub praktyki związanej z kryptoaktywami, uwzględniając w szczególności jeden z następujących elementów:

(i) stosowanie ukrytych lub wtórnych opłat;

(ii) opłaty, które nie odzwierciedlają poziomu świadczonej usługi;

i) praktyki sprzedaży związane z kryptoaktywem, uwzględniając w szczególności:

(i) wykorzystywane kanały komunikacji i dystrybucji;

(ii) materiały informacyjne, marketingowe lub inne materiały promocyjne związane z inwestycją;

(iii) zakładane cele inwestycyjne;

(iv) kwestię, czy decyzja o kupnie jest decyzją drugorzędną lub trzeciorzędną podejmowaną w następstwie wcześniejszego zakupu;

j) sytuację finansową i biznesową emitenta kryptoaktywa bądź dostawcy usług w zakresie tego kryptoaktywa, uwzględniając w szczególności jeden z następujących elementów:

(i) sytuację finansową emitenta kryptoaktywa lub dostawcy usług w zakresie tego kryptoaktywa;

(ii) przejrzystość sytuacji biznesowej emitenta kryptoaktywa lub dostawcy usług w zakresie tego kryptoaktywa;

k) kwestię, czy informacje dotyczące kryptoaktywa, dostarczane albo przez emitenta, albo oferującego albo dostawcę usług, są niewystarczające lub niewiarygodne, aby umożliwić uczestnikom rynku, do których są skierowane, podjęcie świadomej decyzji, przy uwzględnieniu charakteru i rodzaju kryptoaktywa;

l) kwestię, czy kryptoaktywo bądź działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami stwarzają istotne zagrożenie dla wyniku transakcji zawieranych przez uczestników lub inwestorów na danym rynku;

m) kwestię, czy działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami mogłyby znacząco zagrozić integralności procesu kształtowania cen na danym rynku w taki sposób, że cena lub wartość przedmiotowego kryptoaktywa nie byłaby już ustalana w wyniku działania usankcjonowanych rynkowych praw podaży i popytu lub uczestnicy rynku nie byliby już w stanie podejmować decyzji inwestycyjnych w oparciu o ceny ukształtowane na takim rynku lub wolumen obrotów;

n) kwestię, czy kryptoaktywo bądź działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami naraziłyby gospodarkę krajową na ryzyko;

o) kwestię, czy charakterystyka kryptoaktywa sprawia, że jest ono szczególnie podatne na wykorzystywanie do celów przestępstw finansowych, a także w szczególności, czy taka charakterystyka może potencjalnie sprzyjać wykorzystywaniu kryptoaktywa do celów:

(i) oszustwa lub nieuczciwego zachowania;

(ii) nadużyć na rynku finansowym lub niewłaściwego wykorzystania informacji w odniesieniu do rynku finansowego;

(iii) rozporządzania dochodami z przestępstwa;

(iv) finansowania terroryzmu;

(v) ułatwiania prania pieniędzy;

p) kwestię, czy kryptoaktywo bądź działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami stwarzają szczególnie istotne zagrożenie dla odporności lub sprawnego funkcjonowania rynków i związanej z nimi infrastruktury;

q) kwestię, czy kryptoaktywo bądź działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami stwarzają istotne ryzyko zakłócenia działalności instytucji finansowych, które uznaje się za istotne dla systemu finansowego państwa członkowskiego danego właściwego organu;

r) znaczenie dystrybucji kryptoaktywa jako źródła finansowania emitenta;

s) kwestię, czy kryptoaktywo bądź działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami stwarzają szczególne zagrożenia dla infrastruktury rynkowej lub infrastruktury systemów płatniczych, w tym systemów obrotu, rozliczania i rozrachunku;

t) kwestię, czy kryptoaktywo bądź działalność lub praktyka związana z kryptoaktywami mogą naruszyć zaufanie inwestorów do systemu finansowego.