Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz minimalnego progu kapitałowego
Rozdział 2 — GROMADZENIE DANYCH I ZARZĄDZANIE NIMI
Artykuł 323
W mocyRamy zarządzania ryzykiem operacyjnym
1. Instytucje posiadają:
a) dobrze udokumentowany system oceny ryzyka operacyjnego i zarządzania tym ryzykiem, który jest ściśle zintegrowany z procesami bieżącego zarządzania ryzykiem, stanowi integralną część procesu monitorowania i kontrolowania profilu ryzyka operacyjnego instytucji oraz w odniesieniu do którego dokonano jasnego podziału obowiązków; system oceny ryzyka operacyjnego i zarządzania nim służy określaniu ekspozycji instytucji na ryzyko operacyjne i monitorowaniu istotnych danych dotyczących ryzyka operacyjnego, w tym danych dotyczących istotnych strat;
b) funkcję zarządzania ryzykiem operacyjnym, która jest niezależna od jednostek biznesowych i operacyjnych instytucji;
c) system sprawozdawczości dla kadry kierowniczej wyższego szczebla, który udostępnia sprawozdania na temat ryzyka operacyjnego odpowiednim funkcjom w instytucji;
d) system regularnego monitorowania i sprawozdawczości w zakresie ekspozycji na ryzyko operacyjne i ponoszonych strat oraz procedury podejmowania odpowiednich działań naprawczych;
e) rutynowe procedury mające na celu zapewnienie zgodności z przepisami oraz zasady postępowania w przypadku braku zgodności;
f) regularne przeglądy procesów i systemów oceny ryzyka operacyjnego instytucji oraz zarządzania nim, przeprowadzane przez wewnętrznych lub zewnętrznych audytorów, którzy posiadają niezbędną wiedzę;
g) procesy walidacji wewnętrznej, które funkcjonują w sposób należyty i skuteczny;
h) przejrzyste i dostępne przepływy danych oraz procedury związane z systemem oceny ryzyka operacyjnego instytucji.
2. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia obowiązków wynikających z ust. 1 lit. a)–h), biorąc pod uwagę wielkość i złożoność instytucji.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 stycznia 2027 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.
(*14) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020 r. ustanawiające wykonawcze standardy techniczne do celów stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do sprawozdań nadzorczych instytucji oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 680/2014 (Dz.U. L 97 z 19.3.2021, s. 1).”;"
156) w art. 325 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1–5 otrzymują brzmienie:
„1. Instytucja oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla wszystkich swoich pozycji portfela handlowego oraz wszystkich swoich pozycji portfela bankowego obciążonych ryzykiem walutowym lub ryzykiem cen towarów, zgodnie z następującymi metodami:
a) alternatywną metodą standardową określoną w rozdziale 1a;
b) alternatywną metodą modeli wewnętrznych określoną w rozdziale 1b w odniesieniu do tych pozycji przypisanych do jednostki odpowiadającej za handel, dla których instytucja otrzymała zezwolenie swojego właściwego organu na stosowanie tej alternatywnej metody, jak określono w art. 325az ust. 1;
c) uproszczoną metodą standardową, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, pod warunkiem że instytucja spełnia warunki określone w art. 325a ust. 1.
Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego instytucja nie oblicza wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego dla pozycji portfela handlowego oraz pozycji portfela bankowego obciążonych ryzykiem walutowym, w przypadku gdy pozycje te odlicza się od funduszy własnych instytucji. Instytucja dokumentuje stosowanie odstępstwa określonego w niniejszym akapicie, w tym jego wpływ i istotność, oraz – na wniosek – udostępnia właściwemu organowi stosowne informacje.
2. Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego obliczone zgodnie z uproszczoną metodą standardową oznaczają – stosownie do przypadku – sumę następujących wymogów w zakresie funduszy własnych:
a) wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka pozycji, o którym mowa w rozdziale 2, pomnożonych przez:
(i) 1,3 w przypadku ryzyka ogólnego i szczególnego związanego z pozycjami w instrumentach dłużnych, z wyłączeniem instrumentów sekurytyzacyjnych, o których to wymogach mowa w art. 337;
(ii) 3,5 w przypadku ryzyka ogólnego i szczególnego związanego z pozycjami w instrumentach kapitałowych;
b) wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego, o których to wymogach mowa w rozdziale 3, pomnożonych przez 1,2;
c) wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka cen towarów, o których to wymogach mowa w rozdziale 4, pomnożonych przez 1,9;
d) wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu instrumentów sekurytyzacyjnych, o których to wymogach mowa w art. 337.
3. Instytucja stosująca alternatywną metodę modeli wewnętrznych, o której mowa w ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu, do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego pozycji portfela handlowego i pozycji portfela bankowego, które są obciążone ryzykiem walutowym lub ryzykiem cen towarów, przekazuje swojemu właściwemu organowi miesięczne obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dokonane przy użyciu alternatywnej metody standardowej, o której mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, w odniesieniu do każdej jednostki odpowiadającej za handel, do której przypisano te pozycje zgodnie z art. 104b.
4. Instytucja może stosować połączenie alternatywnej metody standardowej, o której mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, oraz alternatywnej metody modeli wewnętrznych, o której mowa w ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu, na stałe, pod warunkiem że łączne wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego obliczone przy użyciu alternatywnej metody modeli wewnętrznych stanowią co najmniej 10 % łącznych wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego. Na zasadzie indywidualnej instytucja nie może stosować żadnej z tych metod w połączeniu z uproszczoną metodą standardową, o której mowa w ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu. Na poziomie skonsolidowanym instytucja może stosować połączenie tych trzech metod do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z art. 325b ust. 4 lit. b), o ile uproszczona metoda standardowa nie jest stosowana w połączeniu z dwiema pozostałymi metodami w ramach jednego podmiotu prawnego.
5. Instytucja nie może stosować alternatywnej metody modeli wewnętrznych, o której mowa w ust. 1 lit. b), w odniesieniu do instrumentów w swoim portfelu handlowym, które stanowią pozycje sekurytyzacyjne lub pozycje wchodzące w zakres alternatywnego korelacyjnego portfela handlowego (ACTP) określone w ust. 6, 7 i 8.”
;
b) ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„9. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych, aby określić, w jaki sposób instytucje mają obliczać wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dotyczące pozycji portfela bankowego obciążonych ryzykiem walutowym lub ryzykiem cen towarów zgodnie z metodami określonymi w ust. 1 lit. a) i b) niniejszego artykułu przy jednoczesnym uwzględnieniu, w stosownych przypadkach, wymogów określonych w art. 104b ust. 5 i 6.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2025 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
157) w art. 325a wprowadza się następujące zmiany:
a) tytuł otrzymuje brzmienie:
„
Warunki stosowania uproszczonej metody standardowej
”;
b) w ust. 1 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„Instytucja może obliczać wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego, stosując uproszczoną metodę standardową, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. c), o ile wielkość jej działalności bilansowej i pozabilansowej, która jest obciążona ryzykiem rynkowym – ustalona na podstawie oceny przeprowadzanej w odstępach comiesięcznych z wykorzystaniem danych z ostatniego dnia miesiąca – jest nie większa niż każdy z następujących progów:”
;
c) w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. b) otrzymuje brzmienie:
„b)
uwzględnia się wszystkie pozycje portfela bankowego obciążone ryzykiem walutowym lub ryzykiem cen towarów, z wyjątkiem pozycji, które są wyłączone z obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego zgodnie z art. 104c lub które odlicza się od funduszy własnych instytucji;”
;
(ii) lit. f) otrzymuje brzmienie:
„f)
wartość bezwzględną zagregowanej pozycji długiej sumuje się z wartością bezwzględną zagregowanej pozycji krótkiej.”
;
(iii) dodaje się akapity w brzmieniu:
„Do celów akapitu pierwszego znaczenie terminów »pozycja długa« i »pozycja krótka« jest takie samo, jak znaczenie określone w art. 94 ust. 3.
Do celów akapitu pierwszego wartość zagregowanej pozycji długiej (krótkiej) jest równa sumie wartości poszczególnych pozycji długich (krótkich) uwzględnionych w obliczeniach zgodnie z lit. a) i b) tego akapitu.”
;
d) w ust. 5 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„Instytucje zaprzestają obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z metodą, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. c), w ciągu trzech miesięcy od wystąpienia jednej z następujących sytuacji:”
;
e) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„6. Instytucja, która zaprzestała obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego przy użyciu metody, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. c), może rozpocząć obliczanie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego przy użyciu tej metody tylko wówczas, gdy wykaże przed właściwym organem, że wszystkie warunki określone w ust. 1 niniejszego artykułu były spełnione nieprzerwanie przez jeden rok.”
;
f) uchyla się ust. 8;
158) w art. 325b dodaje się ustęp w brzmieniu:
„4. W przypadku gdy właściwy organ nie udzielił instytucji zezwolenia, o którym mowa w ust. 2, w odniesieniu do co najmniej jednej instytucji lub jednostki należących do grupy, do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego na zasadzie skonsolidowanej zgodnie z przepisami niniejszego tytułu stosuje się następujące wymogi:
a) instytucja oblicza pozycje netto i wymogi w zakresie funduszy własnych zgodnie z przepisami niniejszego tytułu dla wszystkich pozycji w instytucjach lub jednostkach należących do grupy, w odniesieniu do których instytucja uzyskała zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, stosując sposób ujmowania określony w ust. 1;
b) instytucja oblicza pozycje netto i wymogi w zakresie funduszy własnych zgodnie z przepisami niniejszego tytułu indywidualnie dla wszystkich pozycji w każdej instytucji lub jednostce należących do grupy, w odniesieniu do których instytucja nie uzyskała zezwolenia, o którym mowa w ust. 2;
c) instytucja oblicza całkowite wymogi w zakresie funduszy własnych zgodnie z przepisami niniejszego tytułu na zasadzie skonsolidowanej, sumując kwoty obliczone w lit. a) i b) niniejszego ustępu.
Do celów obliczeń, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a) i b), instytucje i jednostki, o których tam mowa, stosują tę samą walutę sprawozdawczą, co waluta sprawozdawcza stosowana do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych grupy z tytułu ryzyka rynkowego na zasadzie skonsolidowanej zgodnie z niniejszym tytułem.”
;
159) w art. 325c wprowadza się następujące zmiany:
a) tytuł otrzymuje brzmienie:
„
Zakres i struktura alternatywnej metody standardowej oraz dotyczące jej wymogi jakościowe
”;
b) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Instytucje posiadają i udostępniają właściwym organom udokumentowany zbiór wewnętrznych zasad, procedur i mechanizmów kontroli służących monitorowaniu i zapewnianiu zgodności z wymogami określonymi w niniejszym rozdziale. Wszelkie zmiany w tych zasadach, procedurach i mechanizmach kontroli zgłasza się właściwym organom w należytym czasie.”
;
c) dodaje się ustępy w brzmieniu:
„3. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 instytucja oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z alternatywną metodą standardową w odniesieniu do posiadanych przez instytucję własnych instrumentów dłużnych jako sumę dwóch składników, o których mowa w ust. 2 lit. a) i c). Obliczając wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego w odniesieniu do własnych instrumentów dłużnych zgodnie z metodą opartą na wskaźnikach wrażliwości, o których mowa w ust. 2 lit. a), instytucja wyłącza z tego obliczenia ryzyka z własnego spreadu kredytowego instytucji.
4. W instytucjach musi istnieć jednostka do spraw kontroli ryzyka, która jest niezależna od jednostek handlowych i podlega bezpośrednio kadrze kierowniczej wyższego szczebla. Ta jednostka do spraw kontroli ryzyka jest odpowiedzialna za projektowanie i wdrażanie alternatywnej metody standardowej. Opracowuje ona i analizuje miesięczne sprawozdania na temat wyników alternatywnej metody standardowej, a także adekwatności limitów transakcyjnych instytucji.
5. Instytucje dokonują niezależnych przeglądów alternatywnej metody standardowej, z której korzystają do celów niniejszego rozdziału i w stopniu zadowalającym właściwe organy, albo w ramach regularnego procesu kontroli wewnętrznej, albo upoważniając przedsiębiorstwo będące osobą trzecią do przeprowadzenia takiego przeglądu. Wyniki takiego przeglądu zgłasza się odpowiednim organom zarządzającym.
Do celów akapitu pierwszego »przedsiębiorstwo będące osobą trzecią« oznacza przedsiębiorstwo, które świadczy usługi audytu lub konsultingowe na rzecz instytucji oraz które posiada personel mający wystarczające kwalifikacje w dziedzinie ryzyka rynkowego.
6. Przegląd alternatywnej metody standardowej, o którym mowa w ust. 5, obejmuje działalność zarówno jednostek handlowych, jak i niezależnej jednostki do spraw kontroli ryzyka; w ramach takiego przeglądu ocenia się co najmniej poniższe elementy:
a) wewnętrzne zasady, procedury i mechanizmy kontroli służące monitorowaniu oraz zapewnianiu zgodności z wymogami, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu;
b) adekwatność dokumentacji systemu i procesów zarządzania ryzykiem oraz organizację jednostki do spraw kontroli ryzyka, o której mowa w ust. 4 niniejszego artykułu;
c) dokładność określonych w art. 325t obliczeń wskaźników wrażliwości i procesu stosowanego do wyprowadzania tych obliczeń z modeli wyceny stosowanych przez instytucję, które to wskaźniki służą jako podstawa sprawozdawczości w zakresie zysków i strat dla kadry kierowniczej wyższego szczebla;
d) proces weryfikacji, który instytucja stosuje do oceny spójności, terminowości i rzetelności źródeł danych wykorzystywanych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego przy użyciu alternatywnej metody standardowej, w tym niezależności tych źródeł danych.
Instytucja przeprowadza przegląd, o którym mowa w akapicie pierwszym, co najmniej raz do roku lub nie rzadziej niż raz na dwa lata, jeżeli instytucja może wykazać w sposób zadowalający właściwy organ, że wielkość, znaczenie systemowe, charakter, skala i złożoność jej działalności zaliczanej do portfela handlowego uzasadnia rzadsze przeprowadzanie przeglądu.
7. Właściwe organy weryfikują, czy obliczenie, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, w tym wdrożenie przez instytucję wymogów określonych w niniejszym rozdziale i w art. 325a, przeprowadzono w sposób kompletny.
8. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia metodyki oceny, zgodnie z którą właściwe organy przeprowadzają weryfikację określoną w ust. 7.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2028 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
160) w art. 325j wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Instytucja oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania, stosując jedną z poniższych metod:
a) instytucja, która spełnia warunek określony w art. 104 ust. 8 lit. a), oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla tej pozycji, stosując co miesiąc w stosunku do pozycji bazowych przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania metodę pełnego przeglądu, tak jakby pozycje te były bezpośrednio w posiadaniu instytucji;
b) instytucja, która spełnia warunek określony w art. 104 ust. 8 lit. b), oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla tej pozycji, stosując jedną z następujących metod:
(i) instytucja uznaje pozycję w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania za pojedynczą pozycję kapitałową przypisaną do koszyka »pozostałe sektory« w art. 325ap ust. 1 tabela 8;
(ii) instytucja uznaje limity określone w zakresie uprawnień przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania i w odpowiednich przepisach.
Do celów obliczeń, o których mowa w akapicie pierwszym lit. b) ppkt (ii) niniejszego ustępu, instytucja może obliczać wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta oraz wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej pozycji przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w instrumentach pochodnych przy użyciu metody uproszczonej określonej w art. 132a ust. 3.”
;
b) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„1a. Do celów metod, o których mowa w ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu instytucja:
a) stosuje wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka niewykonania zobowiązania określone w sekcji 5 oraz narzut z tytułu ryzyka rezydualnego określony w sekcji 4 w odniesieniu do pozycji w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania w przypadku, gdy zakres uprawnień tego przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania umożliwia mu inwestowanie w ekspozycje, które podlegają tym wymogom w zakresie funduszy własnych; stosując metodę, o której mowa w ust. 1 lit. b) ppkt (i) niniejszego artykułu, instytucja uznaje pozycję w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania za pojedynczą pozycję kapitałową bez ratingu przypisaną do koszyka »bez ratingu« w art. 325y ust. 1 tabela 2; oraz
b) w odniesieniu do wszystkich pozycji w tym samym przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania stosuje tę samą metodę spośród metod określonych w ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych niezależnie jako oddzielny portfel.”
;
c) ust. 3, 4 i 5 zastępuje się ustępami w brzmieniu:
„3. Instytucja może zastosować połączenie metod, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), w odniesieniu do swoich pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania. Instytucja stosuje jednak tylko jedną z tych metod w odniesieniu do wszystkich pozycji w tym samym przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania
4. Do celów ust. 1 lit. b) ppkt (ii) niniejszego artykułu instytucja oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego, określając hipotetyczny portfel w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania, z którym wiązałyby się najwyższe wymogi w zakresie funduszy własnych obliczone zgodnie z art. 325c ust. 2 lit. a), na podstawie zakresu uprawnień przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania lub odpowiednich przepisów prawa, w stosownych przypadkach uwzględniając w jak największym stopniu dźwignię finansową.
Instytucja wykorzystuje ten sam hipotetyczny portfel, o którym mowa w akapicie pierwszym, do obliczania, w stosownych przypadkach, wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka niewykonania zobowiązania określonych w sekcji 5 oraz narzutu z tytułu ryzyka rezydualnego określonego w sekcji 4 w odniesieniu do pozycji w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania.
Właściwy organ zatwierdza metodę opracowaną przez instytucję do celów określenia hipotetycznych portfeli wszystkich pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, do których stosuje się obliczenia, o których mowa w akapicie pierwszym.
5. Instytucja może stosować metody, o których mowa w ust. 1, tylko wówczas, gdy przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania spełnia wszystkie warunki określone w art. 132 ust. 2. Jeżeli przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 132 ust. 2, instytucja przypisuje swoje pozycje w tym przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania do portfela bankowego.
6. W celu obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego pozycji przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania zgodnie z metodą określoną w ust. 1 lit. a) instytucje mogą polegać na osobie trzeciej w celu dokonania takich obliczeń, o ile spełnione są wszystkie poniższe warunki:
a) osobą trzecią jest jeden z następujących podmiotów:
(i) instytucja przyjmująca depozyty lub przyjmująca depozyty instytucja finansowa przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, pod warunkiem że przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania inwestuje wyłącznie w papiery wartościowe i deponuje wszystkie papiery wartościowe w tej instytucji przyjmującej depozyty lub instytucji finansowej przyjmującej depozyty;
(ii) w przypadku przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania nieobjętych ppkt (i) niniejszej litery – przedsiębiorstwo zarządzające przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania, o ile spełnia ono kryteria określone w art. 132 ust. 3 lit. a);
(iii) sprzedawca będący osobą trzecią, pod warunkiem że dane, informacje lub wskaźniki ryzyka są przekazywane lub obliczane przez osoby trzecie, o których mowa w ppkt (i) lub (ii) niniejszej litery, lub przez innego takiego sprzedawcę będącego osobą trzecią;
b) osoba trzecia przekazuje instytucji dane, informacje lub wskaźniki ryzyka w celu obliczenia wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania zgodnie z metodą, o której mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu;
c) audytor zewnętrzny instytucji potwierdził odpowiedniość przekazanych przez osobę trzecią danych, informacji lub wskaźników ryzyka, o których mowa w lit. b) niniejszego ustępu, a właściwy organ instytucji, na wniosek, otrzymuje nieograniczony dostęp do tych danych, informacji lub wskaźników ryzyka.
7. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu doprecyzowania technicznych elementów metodyki ustalania hipotetycznych portfeli do celów metody określonej w ust. 4, w tym sposobu, w jaki instytucje mają, w stosownych przypadkach, uwzględniać w tej metodyce dźwignię finansową w jak największym stopniu.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 stycznia 2027 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
161) art. 325q ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Czynnikami ryzyka walutowego vega, które mają stosować instytucje do opcji o instrumentach bazowych wrażliwych na kurs walutowy, są zmienności implikowane kursów wymiany między parami walutowymi. Wspomniane zmienności implikowane przyporządkowuje się do następujących terminów zapadalności zgodnie z terminami zapadalności odpowiadających im opcji podlegających wymogom w zakresie funduszy własnych: 0,5 roku, 1 rok, 3 lata, 5 lat i 10 lat.”
;
162) w art. 325s ust. 1 wzór na sk
otrzymuje brzmienie:
„
”;
163) w art. 325t wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego niniejszego ustępu właściwe organy mogą zażądać od instytucji, która otrzymała zezwolenie na stosowanie alternatywnej metody modeli wewnętrznych określonej w rozdziale 1b, by stosowała funkcje wyceny systemu pomiaru ryzyka w ramach swojej metody modeli wewnętrznych przy obliczaniu wskaźników wrażliwości na podstawie niniejszego rozdziału do celów obliczeń i wymogów sprawozdawczych określonych w art. 325 ust. 3.”
;
b) ust. 5 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
te alternatywne definicje są wykorzystywane do celów wewnętrznego zarządzania ryzykiem lub opracowywania przeznaczonych dla kadry kierowniczej wyższego szczebla sprawozdań na temat zysków i strat przez niezależną jednostkę do spraw kontroli ryzyka działającą w ramach instytucji;”
;
c) w ust. 6 lit. a) i b) otrzymują brzmienie:
„a)
te alternatywne definicje są wykorzystywane do celów wewnętrznego zarządzania ryzykiem lub opracowywania przeznaczonych dla kadry kierowniczej wyższego szczebla sprawozdań na temat zysków i strat przez niezależną jednostkę do spraw kontroli ryzyka działającą w ramach instytucji;
b) instytucja wykazuje, że te alternatywne definicje są bardziej odpowiednie do ujęcia wskaźników wrażliwości pozycji niż wzory określone w niniejszej podsekcji, że liniowe przekształcenie, o którym mowa w akapicie pierwszym, odzwierciedla wskaźnik wrażliwości na ryzyko vega oraz że wynikające stąd wskaźniki wrażliwości nie różnią się w istotnym stopniu od wskaźników uzyskanych w wyniku zastosowania tych wzorów.”
;
164) w art. 325u wprowadza się następujące zmiany:
a) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„4a. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, do dnia 31 grudnia 2032 r., instytucja nie stosuje wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rezydualnego do instrumentów, które mają wyłącznie na celu zabezpieczenie ryzyka rynkowego pozycji w portfelu handlowym, które generują wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rezydualnego i podlegają temu samemu rodzajowi ryzyka rezydualnego co zabezpieczane przez nie pozycje.
Właściwy organ udziela zezwolenia na stosowanie podejścia, o którym mowa w akapicie pierwszym, jeżeli instytucja może na bieżąco wykazać w sposób zadowalający właściwy organ, że dane instrumenty spełniają kryteria niezbędne, by traktować je jako pozycje zabezpieczające.
Instytucja zgłasza właściwemu organowi wynik obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rezydualnego w odniesieniu do wszystkich instrumentów, do których stosuje się odstępstwo określone w akapicie pierwszym.”
;
b) dodaje się ustępy w brzmieniu:
„6. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia kryteriów, które instytucje mają stosować w celu identyfikacji pozycji kwalifikujących się do odstępstwa określonego w ust. 4a. Kryteria te obejmują co najmniej charakter instrumentów, o których mowa w tym ustępie, zysk i stratę netto połączonych pozycji, wskaźniki wrażliwości połączonych pozycji oraz ryzyka, które pozostają niezabezpieczone w połączonych pozycjach, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości, że pierwotna pozycja może zostać zabezpieczona kwotą częściową.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 30 czerwca 2024 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.
7. Do dnia 31 grudnia 2029 r. EUNB przedstawi Komisji sprawozdanie na temat wpływu stosowania traktowania, o którym mowa w ust. 4a. Na podstawie ustaleń tego sprawozdania Komisja w stosownym przypadku przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w celu przedłużenia traktowania, o którym mowa w tym ustępie.”
;
165) w art. 325v dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. W przypadku będących przedmiotem obrotu niesekurytyzacyjnych kredytowych instrumentów pochodnych i niesekurytyzacyjnych instrumentów pochodnych na akcje kwoty JTD dla poszczególnych elementów składowych ustala się, stosując metodę pełnego przeglądu.”
;
166) w art. 325x dodaje się ustęp w brzmieniu:
„5. W przypadku gdy warunki umowne lub prawne dotyczące pozycji w instrumentach pochodnych, której instrumentem bazowym jest dłużny lub kapitałowy instrument pieniężny i który jest zabezpieczony tym dłużnym lub kapitałowym instrumentem pieniężnym, pozwalają instytucji na zamknięcie obu części tej pozycji w momencie, gdy wygasa ta część pozycji, której termin zapadalności przypada wcześniej, bez ekspozycji na ryzyko niewykonania zobowiązania instrumentu bazowego, kwotę netto z tytułu niespodziewanego niewykonania zobowiązania połączonej pozycji ustala się na poziomie zero.”
;
167) w art. 325y dodaje się ustęp w brzmieniu:
„6. Do celów niniejszego artykułu ekspozycji przypisuje się kategorię jakości kredytowej odpowiadającą kategorii jakości kredytowej, która zostałaby jej przypisana zgodnie z metodą standardową dotyczącą ryzyka kredytowego określoną w tytule II rozdział 2.”
;
168) w art. 325ab uchyla się ust. 2;
169) w art. 325ad wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Kwoty JTD netto mnoży się przez:
a) w przypadku produktów nietranszowanych – wagi ryzyka niewykonania zobowiązania odpowiadające ich jakości kredytowej, jak określono w art. 325y ust. 1 i 2;
b) w przypadku produktów transzowanych – wagi ryzyka niewykonania zobowiązania, o których mowa w art. 325aa ust. 1.”
;
b) w ust. 3 wzór na DRCb
otrzymuje brzmienie:
„
”;
170) w art. 325ae ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Wagi ryzyka czynników ryzyka określone na podstawie walut uwzględnionych w podkategorii walut o największej płynności, o których mowa w art. 325bd ust. 7 lit. b), oraz waluty krajowej danej instytucji są następujące:
a) w przypadku czynników ryzyka stóp wolnych od ryzyka – wagi ryzyka, o których mowa w ust. 1 tabela 3 niniejszego artykułu, podzielone przez
;
b) w przypadku czynnika ryzyka stopy inflacji oraz czynników ryzyka bazy walutowej – wagi ryzyka, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, podzielone przez
.”
;
171) w art. 325ah wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
(i) w tabeli 4 sektor odpowiadający koszykowi 13 otrzymuje brzmienie:
„Podmioty sektora finansowego, w tym instytucje kredytowe zarejestrowane lub utworzone przez rząd centralny, samorząd regionalny lub władze lokalne, podmioty udzielające kredytów preferencyjnych i obligacje zabezpieczone”
;
(ii) dodaje się akapit w brzmieniu:
„Do celów niniejszego artykułu ekspozycji przypisuje się kategorię jakości kredytowej odpowiadającą kategorii jakości kredytowej, która zostałaby jej przypisana zgodnie z metodą standardową dotyczącą ryzyka kredytowego określoną w tytule II rozdział 2.”
;
b) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 instytucje mogą przypisać ekspozycję na ryzyko z tytułu obligacji zabezpieczonej bez ratingu do koszyka 4, jeżeli instytucja, która wyemitowała obligację zabezpieczoną, posiada stopień jakości kredytowej 1–3.”
;
172) w art. 325ai ust. 1 definicja ρkl
(name) otrzymuje brzmienie:
„ρkl
(name) wynosi 1, jeżeli obie nazwy wskaźników wrażliwości k i l są identyczne; wynosi 35 %, jeżeli obie nazwy wskaźników wrażliwości k i l należą do koszyków 1–18 określonych w art. 325ah ust. 1 tabela 4, a w przeciwnym wypadku – 80 %;”
;
173) w art. 325aj definicja γbc
(rating) otrzymuje brzmienie:
„γbc
(rating) wynosi:
a) 1, jeżeli koszyki b oraz c należą do koszyków 1–17, a ponadto oba koszyki należą do tej samej kategorii jakości kredytowej (»stopień jakości kredytowej 1–3« albo »stopień jakości kredytowej 4–6«); w przeciwnym wypadku – 50 %; do celów tych obliczeń uznaje się, że koszyk 1 należy do tej samej kategorii jakości kredytowej co koszyki o stopniu jakości kredytowej 1–3;
b) 1, jeżeli koszyk b albo koszyk c to koszyk 18;
c) 1, jeżeli koszyk b albo koszyk c to koszyk 19, a drugi koszyk charakteryzuje się stopniem jakości kredytowej 1–3; w przeciwnym wypadku – 50 %;
d) 1, jeżeli koszyk b albo koszyk c to koszyk 20, a drugi koszyk charakteryzuje się stopniem jakości kredytowej 4–6; w przeciwnym wypadku – 50 %;”
;
174) w art. 325ak wprowadza się następujące zmiany:
a) w tabeli 6 wprowadza się następujące zmiany:
(i) w kolumnie „Jakość kredytowa” wprowadza się następujące zmiany:
1) wiersz drugi otrzymuje brzmienie:
„Stopień jakości kredytowej 1–10”
2) wiersz trzeci otrzymuje brzmienie:
„Stopień jakości kredytowej 11–17”
;
(ii) sektor odpowiadający koszykowi 13 otrzymuje brzmienie:
„Podmioty sektora finansowego, w tym instytucje kredytowe zarejestrowane lub utworzone przez rząd centralny, samorząd regionalny lub władze lokalne, podmioty udzielające kredytów preferencyjnych i obligacje zabezpieczone”
;
b) dodaje się akapity w brzmieniu:
„Do celów niniejszego artykułu ekspozycji przypisuje się kategorię jakości kredytowej odpowiadającą kategorii jakości kredytowej, która zostałaby jej przypisana zgodnie z metodą standardową dotyczącą ryzyka kredytowego określoną w tytule II rozdział 2.
Na zasadzie odstępstwa od akapitu drugiego instytucje mogą przypisać ekspozycję na ryzyko z tytułu obligacji zabezpieczonej bez ratingu do koszyka 4, jeżeli instytucja, która emituje obligację zabezpieczoną, posiada stopień jakości kredytowej 1–3.”
;
175) w art. 325am wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 tabela 7 w kolumnie „Jakość kredytowa” wprowadza się następujące zmiany:
(i) wiersz pierwszy otrzymuje brzmienie:
„Pozycja uprzywilejowana i stopień jakości kredytowej 1–10”
(ii) wiersz drugi otrzymuje brzmienie:
„Pozycja inna niż uprzywilejowana i stopień jakości kredytowej 1–10”
;
(iii) wiersz trzeci otrzymuje brzmienie:
„Stopień jakości kredytowej 11–17 i bez ratingu”
;
b) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. Do celów niniejszego artykułu ekspozycji przypisuje się kategorię jakości kredytowej odpowiadającą kategorii jakości kredytowej, która zostałaby jej przypisana zgodnie z metodą zewnętrznych ratingów określoną w tytule II rozdział 5.”
;
176) w art. 325as w tabeli 9 wprowadza się następujące zmiany:
a) nazwa koszyka 3 otrzymuje brzmienie:
„Energia – energia elektryczna”
;
b) dodaje się pola w brzmieniu:
„
3a
Energia – handel uprawnieniami do emisji w ramach EU ETS
40 %
3b
Energia – handel uprawnieniami do emisji poza EU ETS
60 %
”
177) w art. 325ax wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„1. Koszyki czynników ryzyka vega są podobne do koszyków określonych dla czynników ryzyka delta zgodnie z sekcją 3 podsekcja 1.
2. Wagi ryzyka w przypadku wskaźników wrażliwości czynników ryzyka vega przypisuje się zgodnie z klasą ryzyka czynników ryzyka w następujący sposób:
Tabela 1
Klasa ryzyka
Waga ryzyka
Ryzyko ogólne stopy procentowej
100 %
Pozycje niestanowiące sekurytyzacji ryzyka spreadu kredytowego
100 %
Sekurytyzacje ryzyka spreadu kredytowego (włączone do ACTP)
100 %
Sekurytyzacje ryzyka spreadu kredytowego (niewłączone do ACTP)
100 %
Akcje (spółki o dużej kapitalizacji i indeksy)
77,78 %
Akcje (spółki o małej kapitalizacji i pozostałe sektory)
100 %
Ceny towarów
100 %
Kurs walutowy
100 %
”;
b) uchyla się ust. 3.
c) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„6. W odniesieniu do czynników ryzyka zakrzywienia ryzyka ogólnego stopy procentowej, spreadu kredytowego i cen towarów waga ryzyka zakrzywienia to równoległe przesunięcie wszystkich wierzchołków w przypadku każdej krzywej na podstawie najwyższej wagi ryzyka delta, o której mowa w podsekcji 1 dla stosownego koszyka ryzyka.”
;
178) w art. 325az wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Instytucja może wykorzystywać alternatywną metodę modeli wewnętrznych do obliczania swoich wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego, pod warunkiem że instytucja spełnia wszystkie wymogi określone w niniejszym rozdziale.”
;
b) w ust. 2 akapit pierwszy wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. c) i d) otrzymują brzmienie:
„c)
jednostki odpowiadające za handel spełniły wymogi dotyczące weryfikacji historycznej, o których mowa w art. 325bf ust. 3;
d) jednostki odpowiadające za handel spełniły wymogi dotyczące przypisania zysków i strat, o których mowa w art. 325bg;”
;
(ii) dodaje się literę w brzmieniu:
„g)
żadnych pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, które spełniają warunek określony w art. 104 ust. 8 lit. b), nie przypisano do jednostek odpowiadających za handel.”
;
c) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Instytucje, którym udzielono zezwolenia na stosowanie alternatywnej metody modeli wewnętrznych, muszą także spełniać wymogi dotyczące sprawozdawczości określone w art. 325 ust. 3.”
;
d) ust. 8 lit. b) otrzymuje brzmienie:
„b)
metody oceny, według której właściwe organy sprawdzają przestrzeganie przez instytucje wymogów określonych w niniejszym rozdziale.”
;
e) ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„9. EUNB wydaje opinię w sprawie wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu i w art. 325bf ust. 6 akapit drugi.
Do celów wydania tej opinii EUNB monitoruje warunki rynkowe, aby ocenić, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności, i – jeśli tak – niezwłocznie powiadamia Komisję.
10. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia warunków i wskaźników, które EUNB ma stosować w celu stwierdzenia, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 30 czerwca 2024 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
179) w art. 325ba wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Obliczając wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego przy użyciu modelu wewnętrznego zgodnie z akapitem pierwszym, instytucja nie uwzględnia własnych spreadów kredytowych przy obliczaniu miar, o których mowa w lit. a) i b), w odniesieniu do pozycji we własnych instrumentach dłużnych instytucji.”
;
b) w ust. 2 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego instytucja nie podlega dodatkowemu wymogowi w zakresie funduszy własnych z tytułu posiadanych własnych instrumentów dłużnych.”
;
c) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. Instytucja stosująca alternatywny model wewnętrzny oblicza łączne wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla wszystkich pozycji portfela handlowego oraz wszystkich pozycji portfela bankowego generujących ryzyko walutowe lub ryzyko cen towarów zgodnie z następującym wzorem:
gdzie:
AIMA
= suma wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w ust. 1 i 2;
PLAaddon
= dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych, o którym mowa w art. 325bg ust. 2;
ASAnon-aima
= wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego obliczone zgodnie z alternatywną metodą standardową, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. a), dla portfela obejmującego pozycje portfela handlowego oraz pozycje portfela bankowego generujące ryzyko walutowe lub ryzyko cen towarów, w przypadku których do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego instytucja stosuje alternatywną metodę standardową;
ASAallportfolio
= wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego obliczone zgodnie z alternatywną metodą standardową, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. a), dla portfela obejmującego wszystkie pozycje portfela handlowego oraz wszystkie pozycje portfela bankowego generujące ryzyko walutowe lub ryzyko cen towarów;
ASAaima
= wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego obliczone zgodnie z alternatywną metodą standardową, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. a), dla portfela obejmującego pozycje portfela handlowego oraz pozycje portfela bankowego generujące ryzyko walutowe lub ryzyko cen towarów, w przypadku których do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego instytucja stosuje metodę, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. b);”
;
180) w art. 325bc dodaje się ustęp w brzmieniu:
„6. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia kryteriów stosowania parametrów wejściowych w modelu pomiaru ryzyka, o którym mowa w niniejszym artykule, w tym kryteriów dokładności danych oraz kryteriów kalibracji parametrów wejściowych, w przypadku gdy dane rynkowe nie są wystarczające.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 stycznia 2026 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
181) w art. 325bd dodaje się ustęp w brzmieniu:
„5a. Waluty państw członkowskich uczestniczących w ERM II uwzględnia się w podkategorii walut o największej płynności i waluty krajowej w ramach szerokiej kategorii czynnika ryzyka stopy procentowej, ujętej w tabeli 2.”
;
182) w art. 325be wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Do celów oceny, o której mowa w akapicie pierwszym, właściwe organy mogą zezwolić instytucjom na korzystanie z danych rynkowych przekazanych przez sprzedawców będących osobami trzecimi.”
;
b) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„1a. Właściwe organy mogą zobowiązać instytucję do uznania czynnika ryzyka – który instytucja oceniła jako możliwy do modelowania zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu – za niemożliwy do modelowania, jeżeli parametry wejściowe wykorzystane do określenia scenariuszy przyszłych wstrząsów zastosowanych do czynnika ryzyka nie spełniają – w sposób zadowalający właściwe organy – wymogów, o których mowa w art. 325bc ust. 6.”
;
c) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„2a. W wyjątkowych okolicznościach występujących w okresach znacznego ograniczenia niektórych rodzajów działalności handlowej na rynkach finansowych właściwe organy mogą zezwolić instytucjom stosującym metodę określoną w niniejszym rozdziale na uznanie czynników ryzyka – które instytucje te oceniły jako niemożliwe do modelowania zgodnie z ust. 1 – za możliwe do modelowania, o ile spełnione są poniższe warunki:
a) czynniki ryzyka ujmowane w ten sposób odpowiadają rodzajom działalności handlowej, które uległy znacznemu ograniczeniu na rynkach finansowych;
b) sposób ujmowania jest tymczasowy i nie stosuje się go dłużej niż przez sześć miesięcy w ciągu jednego roku obrachunkowego;
c) sposób ujmowania nie zmniejsza znacząco łącznych wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego instytucji, które go stosują;
d) właściwe organy niezwłocznie powiadamiają EUNB o wszelkich decyzjach zezwalających instytucjom na stosowanie metody określonej w niniejszym rozdziale do celów uznania czynników ryzyka – które oceniono jako niemożliwe do modelowania – za możliwe do modelowania, a także o odnośnej działalności handlowej oraz uzasadniają taką decyzję.”
;
d) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia kryteriów oceny możliwości modelowania czynników ryzyka zgodnie z ust. 1, także w przypadku wykorzystania danych rynkowych przekazanych przez sprzedawców będących osobami trzecimi, i w celu określenia częstotliwości tej oceny.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2025 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
183) w art. 325bf wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
(i) w akapicie pierwszym formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„Mnożnik (mc) jest równy co najmniej sumie wartości 1,5 i narzutu określonego zgodnie z tabelą 3. W odniesieniu do portfela, o którym mowa w ust. 5, narzut ten oblicza się na podstawie liczby przekroczeń, które wystąpiły w ciągu ostatnich 250 dni roboczych zgodnie z dokonaną przez instytucję weryfikacją historyczną wartości zagrożonej obliczonej zgodnie z lit. a) niniejszego akapitu. Obliczenie narzutu podlega następującym wymogom:”
;
(ii) akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„W wyjątkowych okolicznościach właściwe organy mogą zezwolić instytucji na jedno z poniższych działań lub oba poniższe działania:
a) ograniczenie narzutu do narzutu wynikającego z przekroczeń w ramach weryfikacji historycznej hipotetycznych zmian, jeżeli liczba przekroczeń w ramach weryfikacji historycznej rzeczywistych zmian nie wynika z braków w alternatywnym modelu wewnętrznym instytucji;
b) wyłączenie przekroczeń potwierdzonych w ramach weryfikacji historycznej hipotetycznych lub rzeczywistych zmian z obliczania narzutu, w przypadku gdy przekroczenia te nie wynikają z braków w alternatywnym modelu wewnętrznym instytucji.”
;
(iii) dodaje się akapit w brzmieniu:
„Do celów akapitu pierwszego właściwe organy mogą zwiększyć wartość mc powyżej sumy, o której mowa w tym akapicie, jeżeli alternatywny model wewnętrzny instytucji wykazuje braki uniemożliwiające dokonanie właściwego pomiaru wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego.”
;
b) ust. 8 otrzymuje brzmienie:
„8. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 i 6 właściwe organy mogą zezwolić instytucji na nieliczenie przekroczenia, gdy jednodniową zmianę wartości jej portfela przewyższającą odpowiadającą jej wartość zagrożoną obliczoną przy użyciu modelu wewnętrznego tej instytucji można przypisać niemożliwemu do modelowania czynnikowi ryzyka.”
;
c) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„10. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia warunków oraz kryteriów, zgodnie z którymi instytucja może otrzymać zezwolenie na nieliczenie przekroczenia, gdy jednodniową zmianę wartości jej portfela przewyższającą odpowiadającą jej wartość zagrożoną obliczoną przy użyciu modelu wewnętrznego tej instytucji można przypisać niemożliwemu do modelowania czynnikowi ryzyka.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2026 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
184) w art. 325bg wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1, 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„1. Jednostka danej instytucji odpowiadająca za handel spełnia wymogi dotyczące przypisania zysków i strat, jeżeli teoretyczne zmiany wartości portfela tej jednostki oparte na stosowanym przez instytucję modelu pomiaru ryzyka są zbliżone albo wystarczająco zbliżone do hipotetycznych zmian wartości portfela tej jednostki, opartych na stosowanym przez instytucję modelu wyceny.
2. Niezależnie od przepisów ust. 1 niniejszego artykułu, jeżeli teoretyczne zmiany wartości portfela jednostki odpowiadającej za handel, oparte na stosowanym przez instytucję modelu pomiaru ryzyka, są wystarczająco zbliżone do hipotetycznych zmian wartości portfela tej jednostki odpowiadającej za handel, opartych na stosowanym przez instytucję modelu wyceny, w odniesieniu do wszystkich pozycji przypisanych do tej jednostki odpowiadającej za handel instytucja oblicza dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych obok wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 325ba ust. 1 i 2.
3. Na podstawie wyników wymogu dotyczącego przypisania zysków i strat, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, instytucja określa i dokumentuje dokładny wykaz czynników ryzyka uwzględnionych w stosowanym przez nią modelu pomiaru ryzyka, które to czynniki uznaje się za właściwe do celów sprawdzenia, czy instytucja przestrzega wymogu przeprowadzania weryfikacji historycznej określonego w art. 325bf. Instytucja monitoruje wszelkie zmiany w wykazie tych czynników ryzyka.”
;
b) w ust. 4 wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. a) i b) otrzymują brzmienie:
„a)
kryteriów wskazujących, czy teoretyczne zmiany wartości portfela jednostki odpowiadającej za handel są zbliżone lub wystarczająco zbliżone do hipotetycznych zmian wartości portfela jednostki odpowiadającej za handel do celów ust. 1, z uwzględnieniem międzynarodowych zmian regulacyjnych;
b) dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w ust. 2;”
;
(ii) uchyla się lit. e);
(iii) akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2025 r.
”;
185) w art. 325bh wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. d) otrzymuje brzmienie:
„d)
wewnętrzny model pomiaru ryzyka obejmuje czynniki ryzyka odpowiadające złotu i poszczególnym walutom obcym, w których denominowane są pozycje instytucji; w odniesieniu do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania uwzględnia się ich rzeczywiste pozycje walutowe; instytucje mogą oprzeć się na sprawozdaniu osoby trzeciej na temat pozycji walutowej przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, pod warunkiem że w odpowiedni sposób zapewniono poprawność tego sprawozdania;”
;
(ii) dodaje się literę w brzmieniu:
„i)
w przypadku pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania do pozycji bazowych tych przedsiębiorstw instytucje stosują metodę pełnego przeglądu co najmniej raz w tygodniu w celu obliczenia swoich wymogów w zakresie funduszy własnych zgodnie z niniejszym rozdziałem; w przypadku gdy metoda pełnego przeglądu jest stosowana co tydzień, instytucje muszą być w stanie monitorować ryzyka wynikające ze znaczących zmian w składzie przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania; instytucje, które nie posiadają odpowiednich parametrów wejściowych lub informacji niezbędnych do obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania zgodnie z metodą pełnego przeglądu, mogą polegać na osobie trzeciej w celu uzyskania tych parametrów wejściowych lub informacji, o ile spełnione są wszystkie poniższe warunki:
(i) osobą trzecią jest jeden z następujących podmiotów:
1) instytucja przyjmująca depozyty lub przyjmująca depozyty instytucja finansowa przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, pod warunkiem że przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania inwestuje wyłącznie w papiery wartościowe i deponuje wszystkie papiery wartościowe w tej instytucji przyjmującej depozyty lub instytucji finansowej przyjmującej depozyty;
2) przedsiębiorstwo zarządzające przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania, pod warunkiem że spełnia ono kryteria określone w art. 132 ust. 3 lit. a);
3) sprzedawca będący osobą trzecią, pod warunkiem że dane, informacje lub wskaźniki ryzyka są przekazywane lub obliczane przez osoby trzecie, o których mowa w pkt 1) lub 2) niniejszego punktu, lub przez innego takiego sprzedawcę będącego osobą trzecią;
(ii) osoba trzecia przekazuje instytucji dane, informacje lub wskaźniki ryzyka do celów obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania zgodnie z metodą pełnego przeglądu, o której mowa w akapicie pierwszym;
(iii) audytor zewnętrzny instytucji potwierdził odpowiedniość przekazanych przez osobę trzecią danych, informacji lub wskaźników ryzyka, o których mowa w pkt (ii), a właściwy organ, na wniosek, otrzymuje nieograniczony dostęp do tych danych, informacji lub wskaźników ryzyka.”
;
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Instytucja może stosować korelacje empiryczne w ramach szerokich kategorii czynników ryzyka i, do celów obliczenia miary swobodnych oczekiwanych braków UESt, o której mowa w art. 325bb ust. 1, pomiędzy szerokimi kategoriami czynników ryzyka wyłącznie wówczas, gdy stosowana przez instytucję metoda służąca do pomiaru tych korelacji jest oparta na solidnych założeniach, jest spójna albo z mającymi zastosowanie horyzontami płynnościowymi, albo – w stopniu zadowalającym właściwy organ – z podstawowym 10-dniowym horyzontem czasowym określonym w art. 325bc ust. 1 i została wdrożona w sposób rzetelny.”
;
c) uchyla się ust. 3;
186) w art. 325bi ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
a) lit. b) otrzymuje brzmienie:
„b)
instytucja posiada jednostkę do spraw kontroli ryzyka, która jest niezależna od jednostek handlowych i podlega bezpośrednio kadrze kierowniczej wyższego szczebla; jednostka ta:
(i) jest odpowiedzialna za projektowanie i wdrażanie każdego wewnętrznego modelu pomiaru ryzyka wykorzystywanego w ramach alternatywnej metody modeli wewnętrznych do celów niniejszego rozdziału;
(ii) odpowiada za ogólny system zarządzania ryzykiem;
(iii) przygotowuje i analizuje dzienne sprawozdania na temat wyników każdego modelu wewnętrznego stosowanego do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego oraz na temat adekwatności środków, które należy podejmować, w postaci limitów transakcyjnych.”
;
b) po akapicie pierwszym dodaje się akapit w brzmieniu:
„Jednostka do spraw walidacji, która jest odrębna od jednostki do spraw kontroli ryzyka, o której mowa w akapicie pierwszym lit. b), przeprowadza wstępną i bieżącą walidację każdego wewnętrznego modelu pomiaru ryzyka wykorzystywanego w ramach alternatywnej metody modeli wewnętrznych na potrzeby niniejszego rozdziału.”
;
187) w art. 325bo ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. W swoich wewnętrznych modelach ryzyka niewykonania zobowiązania instytucje uwzględniają w strategiach zabezpieczających istotne ryzyka bazowe wynikające z różnic w rodzaju produktu, stopniu uprzywilejowania w strukturze kapitałowej, ratingach wewnętrznych lub zewnętrznych, dacie emisji i innych różnic.
Instytucje zapewniają, aby niedopasowania terminów zapadalności między instrumentem zabezpieczającym a instrumentem zabezpieczanym – które mogłyby wystąpić w jednorocznym horyzoncie czasowym, w przypadku gdy te niedopasowania nie zostały uwzględnione w stosowanym przez instytucje wewnętrznym modelu ryzyka niewykonania zobowiązania – nie prowadziły do istotnego niedoszacowania ryzyka.
Instytucje uznają instrument zabezpieczający tylko w takim zakresie, w jakim może być on utrzymany, nawet jeżeli dłużnik stoi przed zdarzeniem kredytowym lub innym zdarzeniem.”
;
188) w art. 325bp wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 5 wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
dolny pułap wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynosi 0,01 % w odniesieniu do ekspozycji, którym przypisuje się wagę ryzyka równą 0 % zgodnie z art. 114–118, oraz 0,01 % w odniesieniu do obligacji zabezpieczonych, którym przypisuje się wagę ryzyka równą 10 % zgodnie z art. 129; w pozostałych przypadkach dolny pułap wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynosi 0,03 %;”
;
(ii) lit. d) i e) otrzymują brzmienie:
„d)
instytucja, która otrzymała zezwolenie na oszacowanie wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania zgodnie z tytułem II rozdział 3 sekcja 1 w odniesieniu do kategorii ekspozycji i systemu ratingowego odpowiadających danemu emitentowi, do obliczania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez tego emitenta stosuje metodę tamże określoną, pod warunkiem że dostępne są dane na potrzeby dokonania takiego oszacowania;
e) instytucja, która nie otrzymała zezwolenia na oszacowanie wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, o którym mowa w lit. d), opracowuje wewnętrzną metodę lub wykorzystuje źródła zewnętrzne, aby oszacować te wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania zgodnie z wymogami mającymi zastosowanie do szacunków wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynikającymi z niniejszego artykułu.”
;
(iii) dodaje się akapit w brzmieniu:
„Do celów akapitu pierwszego lit. d) dane do oszacowania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez danego emitenta pozycji portfela handlowego są dostępne, jeżeli na dzień przeprowadzania obliczeń instytucja posiada pozycję portfela bankowego dotyczącą tego samego dłużnika, w odniesieniu do którego dokonuje oszacowania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania zgodnie z tytułem II rozdział 3 sekcja 1 w celu obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych określonych w tym rozdziale.”
;
b) w ust. 6 wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. c) i d) otrzymują brzmienie:
„c)
instytucja, która otrzymała zezwolenie na oszacowanie LGD zgodnie z tytułem II rozdział 3 sekcja 1 w odniesieniu do kategorii ekspozycji i systemu ratingowego odpowiadających danej ekspozycji, do obliczania oszacowań LGD tego emitenta stosuje metodę tamże określoną, pod warunkiem że dostępne są dane na potrzeby dokonania takiego oszacowania;
d) instytucja, która nie otrzymała zezwolenia na oszacowanie LGD, o którym mowa w lit. c), opracowuje wewnętrzną metodę lub wykorzystuje źródła zewnętrzne, aby oszacować LGD zgodnie z wymogami mającymi zastosowanie do oszacowań LGD na mocy niniejszego artykułu.”
;
(ii) dodaje się akapit w brzmieniu:
„Do celów akapitu pierwszego lit. c) dane do oszacowania LGD danego emitenta pozycji portfela handlowego są dostępne, jeżeli na dzień przeprowadzania obliczeń instytucja posiada pozycję portfela bankowego dotyczącą tej samej ekspozycji, w odniesieniu do której dokonuje oszacowania LGD zgodnie z tytułem II rozdział 3 sekcja 1 w celu obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych określonych w tym rozdziale.”
;
189) art. 332 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Kredytowe instrumenty pochodne zgodnie z art. 325 ust. 6 lub 8 uwzględnia się jedynie przy określaniu wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka szczególnego zgodnie z art. 338 ust. 2.”
;
190) w art. 337 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Określając wagi ryzyka do celów ust. 1, instytucje stosują wyłącznie metodę określoną w tytule II rozdział 5 sekcja 3.”
;
b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Instytucja sumuje swoje pozycje ważone wynikające z zastosowania ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, niezależnie od tego, czy są to pozycje długie czy krótkie, aby obliczyć swój wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka szczególnego, z wyjątkiem pozycji sekurytyzacyjnych podlegających art. 338 ust. 2.”
;
191) art. 338 otrzymuje brzmienie:
„Artkuł 338<
Wymóg w zakresie funduszy własnych dla korelacyjnego portfela handlowego
1. Do celów niniejszego artykułu instytucja określa swój korelacyjny portfel handlowy zgodnie z art. 325 ust. 6, 7 i 8.
2. Za wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka szczególnego dla korelacyjnego portfela handlowego instytucja przyjmuje wyższą z poniższych kwot:
a) całkowity wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka szczególnego, który miałby zastosowanie wyłącznie do pozycji długich netto korelacyjnego portfela handlowego;
b) całkowity wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka szczególnego, który miałby zastosowanie wyłącznie do pozycji krótkich netto korelacyjnego portfela handlowego.”
;
192) art. 348 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszej sekcji pozycje w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania podlegają wymogowi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka pozycji, obejmującego ryzyko ogólne i szczególne, w wysokości 32 %. Bez uszczerbku dla przepisów art. 353 w połączeniu ze zmodyfikowaną metodą ujmowania złota określoną w art. 352 ust. 4, pozycje w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania podlegają wymogowi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka pozycji, obejmującego ryzyko ogólne i szczególne, i ryzyka walutowego w wysokości 40 %.”
;
193) art. 351 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 351
Wymogi de minimis i ważenie ryzyka walutowego
Jeżeli suma całkowitej pozycji walutowej netto instytucji i jej pozycji netto w złocie obliczona zgodnie z procedurą określoną w art. 352 przekracza 2 % jej łącznych funduszy własnych, instytucja oblicza wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego. Wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego jest sumą całkowitej pozycji walutowej netto i pozycji netto w złocie wyrażoną w walucie sprawozdawczej, pomnożoną przez 8 %.”
;
194) w art. 352 uchyla się ust. 2;
195) w art. 361 wprowadza się następujące zmiany:
a) uchyla się lit. c);
b) akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„Instytucje powiadamiają właściwe organy o stosowaniu niniejszego artykułu.”
;
196) w części trzeciej tytuł IV uchyla się rozdział 5;
197) w art. 381 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„Do celów niniejszego tytułu »ryzyko związane z CVA« oznacza ryzyko strat wynikających ze zmian wartości CVA obliczonej dla portfela transakcji z kontrahentem, jak określono w akapicie pierwszym, z powodu zmian czynników ryzyka spreadu kredytowego kontrahenta i innych czynników ryzyka uwzględnionych w portfelu transakcji.”
;
198) w art. 382 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Przy obliczaniu funduszy własnych wymaganych na mocy przepisów ust. 1 instytucja bierze pod uwagę transakcje finansowane z użyciem papierów wartościowych wyceniane według wartości godziwej zgodnie ze standardami rachunkowości mającymi zastosowanie do instytucji, jeżeli ekspozycje instytucji na ryzyko związane z CVA wynikające z tych transakcji są istotne.”
;
b) dodaje się ustępy w brzmieniu:
„4a. Na zasadzie odstępstwa od ust. 4 niniejszego artykułu instytucja może zdecydować się na obliczenie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, stosując dowolną z metod, o których mowa w art. 382a ust. 1, w odniesieniu do transakcji, które są wyłączone zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, jeżeli instytucja korzysta z uznanych zabezpieczeń określonych zgodnie z art. 386 w celu ograniczenia ryzyka związanego z CVA dotyczącego tych transakcji. Instytucje ustanawiają zasady służące określeniu stosowania i obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dotyczącego takich transakcji.
4b. Instytucje składają swoim właściwym organom sprawozdania na temat wyników obliczeń wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dla wszystkich transakcji, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu. Do celów tego wymogu dotyczącego sprawozdawczości instytucje obliczają wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, stosując odpowiednie metody określone w art. 382a ust. 1, które wykorzystałyby do spełnienia wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, gdyby transakcje te nie zostały wyłączone z zakresu zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.”
;
c) dodaje się akapit w brzmieniu:
„6. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia warunków i kryteriów, które instytucje mają stosować do przeprowadzenia oceny, czy ekspozycje na ryzyko związane z CVA wynikające z transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej są istotne, a także częstotliwości dokonywania takiej oceny.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2026 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”
;
199) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 382a
Metody obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA
1. Instytucja oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dla wszystkich transakcji, o których mowa w art. 382, zgodnie z poniższymi metodami:
a) metodą standardową określoną w art. 383, jeżeli instytucja otrzymała od właściwego organu zezwolenie na stosowanie tej metody;
b) metodą podstawową określoną w art. 384;
c) metodą uproszczoną określoną w art. 385, o ile instytucja spełnia warunki ustanowione w ust. 1 tego artykułu.
2. Instytucja nie może stosować metody, o której mowa w ust. 1 lit. c), w połączeniu z metodami, o których mowa w lit. a) lub b) tego ustępu.
3. Instytucja może stosować stałe połączenie metod, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), do obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA w odniesieniu do:
a) różnych kontrahentów;
b) różnych uznanych pakietów kompensowania z tym samym kontrahentem;
c) różnych transakcji w ramach tego samego uznanego pakietu kompensowania, o ile spełniony jest dowolny z warunków, o których mowa w ust. 5.
4. Do celów ust. 3 lit. c) instytucje dzielą uznany pakiet kompensowania na hipotetyczny pakiet kompensowania obejmujący transakcje podlegające metodzie, o której mowa w ust. 1 lit. a), oraz na hipotetyczny pakiet kompensowania obejmujący transakcje podlegające metodzie, o której mowa w ust. 1 lit. b).
5. Do celów ust. 3 lit. c) warunki, o których w nim mowa, są następujące:
a) podział jest zgodny z traktowaniem prawnego pakietu kompensowania przy obliczaniu CVA do celów rachunkowości;
b) zezwolenie udzielone przez właściwe organy na stosowanie metody, o której mowa w ust. 1 lit. a), ogranicza się do odpowiedniego hipotetycznego pakietu kompensowania i nie obejmuje wszystkich transakcji w ramach uznanego pakietu kompensowania.
Instytucje dokumentują sposób, w jaki stosują one na stałe połączenie metod, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), i zgodnie z niniejszym ustępem, do obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA.”
;
200) art. 383 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 383
Metoda standardowa
1. Właściwy organ udziela instytucji zezwolenia na obliczenie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA w odniesieniu do portfela transakcji z co najmniej jednym kontrahentem przy użyciu metody standardowej zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, po dokonaniu oceny, czy instytucja spełnia następujące wymogi:
a) instytucja utworzyła odrębną jednostkę, która jest odpowiedzialna za ogólne zarządzanie ryzykiem w instytucji i zabezpieczanie ryzyka związanego z CVA;
b) w odniesieniu do każdego określonego kontrahenta instytucja opracowała regulacyjny model CVA do obliczania CVA dla tego kontrahenta zgodnie z art. 383a;
c) w odniesieniu do każdego danego kontrahenta instytucja jest w stanie co najmniej raz w miesiącu obliczyć wskaźniki wrażliwości jego CVA na odnośne czynniki ryzyka określone zgodnie z art. 383b;
d) w odniesieniu do wszystkich pozycji w uznanych zabezpieczeniach uwzględnionych zgodnie z art. 386 do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA przy zastosowaniu metody standardowej instytucja jest w stanie co najmniej raz w miesiącu obliczyć wskaźniki wrażliwości tych pozycji na odnośne czynniki ryzyka określone zgodnie z art. 383b;
e) instytucja ustanowiła jednostkę do spraw kontroli ryzyka, która jest niezależna od jednostek handlowych i od jednostki, o której mowa w lit. a), i podlega bezpośrednio organowi zarządzającemu; ta jednostka do spraw kontroli ryzyka jest odpowiedzialna za opracowanie i wdrożenie metody standardowej oraz sporządza i analizuje comiesięczne sprawozdania dotyczące wyników tej metody; ponadto jednostka do spraw kontroli ryzyka ocenia adekwatność przyjętych przez instytucję limitów dotyczących działalności handlowej i uwzględnia wyniki tej oceny w swoich comiesięcznych sprawozdaniach; jednostka do spraw kontroli ryzyka dysponuje wystarczającą liczbą pracowników wykwalifikowanych w stopniu odpowiednim do realizacji jej zadania.
Do celów akapitu pierwszego lit. c) niniejszego ustępu wskaźnik wrażliwości CVA kontrahenta na czynnik ryzyka oznacza względną zmianę wartości tej CVA będącą wynikiem zmiany wartości jednego z istotnych czynników ryzyka tej CVA obliczaną przy użyciu regulacyjnego modelu CVA instytucji zgodnie z art. 383i oraz 383j.
Do celów akapitu pierwszego lit. d) niniejszego ustępu wskaźnik wrażliwości pozycji w uznanym zabezpieczeniu na czynnik ryzyka oznacza względną zmianę wartości tej pozycji będącą wynikiem zmiany wartości jednego z istotnych czynników ryzyka tej pozycji obliczaną przy użyciu stosowanego przez instytucję modelu wyceny zgodnie z art. 383i oraz 383j.
2. Do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA stosuje się następujące definicje:
1) »klasa ryzyka« oznacza dowolną z następujących kategorii:
a) ryzyko stopy procentowej;
b) ryzyko spreadu kredytowego kontrahenta;
c) ryzyko referencyjnego spreadu kredytowego;
d) ryzyko cen akcji;
e) ryzyko cen towarów;
f) ryzyko walutowe;
2) »portfel CVA« oznacza portfel, na który składają się zagregowana CVA i uznane zabezpieczenia, o których mowa w ust. 1 lit. d);
3) »zagregowana CVA« oznacza sumę CVA obliczonych przy użyciu regulacyjnego modelu CVA w odniesieniu do kontrahentów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy.
3. Instytucje określają wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA przy zastosowaniu metody standardowej jako sumę poniższych wymogów w zakresie funduszy własnych obliczonych zgodnie z art. 383b:
a) wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka delta ujmujących ryzyko zmiany portfela CVA instytucji w wyniku zmian odnośnych czynników ryzyka niezwiązanych ze zmiennością;
b) wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka vega ujmujących ryzyko zmiany portfela CVA instytucji w wyniku zmian odnośnych czynników ryzyka związanych ze zmiennością.”
;
201) dodaje się artykuły w brzmieniu:
„Artykuł 383a
Regulacyjny model CVA
1. Regulacyjny model CVA stosowany do obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA zgodnie z art. 383 musi być oparty na solidnych założeniach, wdrażany w sposób rzetelny oraz musi spełniać wszystkie poniższe wymogi:
a) regulacyjny model CVA daje możliwość modelowania CVA danego kontrahenta z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, umowy o kompensowaniu i umowy o dostarczenie zabezpieczenia na poziomie pakietu kompensowania zgodnie z niniejszym artykułem;
b) instytucja szacuje wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez kontrahenta na podstawie spreadów kredytowych kontrahenta i oczekiwanej straty z tytułu niewykonania zobowiązania ustalonej dla tego kontrahenta zgodnie z konsensusem rynkowym;
c) oczekiwana strata z tytułu niewykonania zobowiązania, o której mowa w lit. a), jest taka sama jak oczekiwana strata z tytułu niewykonania zobowiązania ustalona zgodnie z konsensusem rynkowym, o której mowa w lit. b), chyba że instytucja może wykazać, że stopień uprzywilejowania portfela transakcji z tym kontrahentem różni się od stopnia uprzywilejowania uprzywilejowanych niezabezpieczonych obligacji wyemitowanych przez tego kontrahenta;
d) w dowolnej chwili w przyszłości symulowana zdyskontowana przyszła ekspozycja z tytułu portfela transakcji z kontrahentem będzie obliczana za pomocą modelu ekspozycji poprzez przeszacowanie wszystkich transakcji w tym portfelu na podstawie symulowanych łącznych zmian czynników ryzyka rynkowego, które są istotne dla tych transakcji, z wykorzystaniem odpowiedniej liczby scenariuszy oraz poprzez dyskontowanie cen do dnia obliczeń przy użyciu stóp procentowych wolnych od ryzyka;
e) regulacyjny model CVA zapewnia możliwość modelowania znaczącej zależności między symulowaną zdyskontowaną przyszłą ekspozycją portfela transakcji a spreadami kredytowymi kontrahenta;
f) w przypadku gdy transakcje zaliczane do portfela są objęte pakietem kompensowania podlegającym umowie o dostarczenie zabezpieczenia i bieżącej wycenie rynkowej, zabezpieczenie przekazane i otrzymane w ramach tej umowy uznaje się za czynnik ograniczający ryzyko w symulowanej zdyskontowanej przyszłej ekspozycji, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe warunki:
(i) instytucja określa okres ryzyka w związku z uzupełnieniem zabezpieczenia istotny dla tego pakietu kompensowania zgodnie z wymogami ustanowionymi w art. 285 ust. 2 i 5 oraz odzwierciedla ten okres ryzyka przy obliczaniu symulowanej zdyskontowanej przyszłej ekspozycji;
(ii) wszystkie mające zastosowanie elementy umowy o dostarczenie zabezpieczenia, w tym częstotliwość wezwań do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego, rodzaj zabezpieczenia uznanego na podstawie umowy, kwoty progowe, minimalne kwoty transferu, kwoty niezależne i początkowe depozyty zabezpieczające zarówno w przypadku instytucji, jak i kontrahenta, są odpowiednio odzwierciedlone przy obliczaniu symulowanej zdyskontowanej przyszłej ekspozycji;
(iii) instytucja ustanowiła jednostkę do spraw zarządzania zabezpieczeniami, która spełnia wymogi art. 287, w odniesieniu do wszystkich zabezpieczeń uznanych do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA przy zastosowaniu metody standardowej.
Do celów akapitu pierwszego lit. a) CVA ma znak dodatni i oblicza się ją jako funkcję właściwej dla kontrahenta oczekiwanej straty z tytułu niewykonania zobowiązania, odpowiedniego zbioru wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w momentach w przyszłości oraz odpowiedniego zbioru symulowanych zdyskontowanych przyszłych ekspozycji portfela transakcji z tym kontrahentem istniejących w momentach w przyszłości w okresie do upływu terminu zapadalności najdłuższej transakcji w tym portfelu.
Do celów wykazania, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. c), zabezpieczenie otrzymane od kontrahenta nie zmienia stopnia uprzywilejowania ekspozycji.
Do celów akapitu pierwszego lit. f) ppkt (iii) niniejszego ustępu, jeżeli instytucja ustanowiła już jednostkę do spraw zarządzania zabezpieczeniami na potrzeby stosowania metody modeli wewnętrznych, o której mowa w art. 283, instytucja nie jest zobowiązana do ustanowienia dodatkowej jednostki do spraw zarządzania zabezpieczeniami, o ile instytucja ta wykaże przed swoim właściwym organem, że jednostka taka spełnia wymogi określone w art. 287 w odniesieniu do zabezpieczeń uznanych do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA przy zastosowaniu metody standardowej.
2. Do celów ust. 1 lit. b), jeżeli spready swapu ryzyka kredytowego kontrahenta można zaobserwować na rynku, instytucja stosuje te spready. Jeżeli takie spready swapu ryzyka kredytowego nie są dostępne, instytucja stosuje jedno z następujących:
a) spready kredytowe z innych instrumentów wyemitowanych przez danego kontrahenta, odzwierciedlające obecne warunki rynkowe;
b) wskaźniki zastępcze spreadów, które są odpowiednie z punktu widzenia ratingu, branży i regionu działalności kontrahenta.
3. Instytucja korzystająca z regulacyjnego modelu CVA musi spełniać wszystkie poniższe wymogi jakościowe:
a) model ekspozycji, o którym mowa w ust. 1, jest częścią wewnętrznego systemu zarządzania ryzykiem związanym z CVA stosowanego przez instytucję, który obejmuje rozpoznawanie, pomiar, zarządzanie, zatwierdzanie i sprawozdawczość wewnętrzną w zakresie CVA i ryzyka związanego z CVA do celów rachunkowości;
b) w instytucji istnieje proces mający na celu zapewnienie zgodności z udokumentowanym zbiorem wewnętrznych zasad, mechanizmów kontroli, oceny wyników modeli i procedur dotyczących modelu ekspozycji, o którym mowa w ust. 1;
c) instytucja posiada niezależną jednostkę do spraw walidacji, która odpowiada za skuteczną wstępną i bieżącą walidację modelu ekspozycji, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu; jednostka ta jest niezależna od jednostek ds. kredytów gospodarczych i od jednostek handlowych, w tym od jednostki, o której mowa w art. 383 ust. 1 lit. a), i podlega bezpośrednio kadrze kierowniczej wyższego szczebla; dysponuje ona wystarczającą liczbą pracowników wykwalifikowanych w stopniu odpowiednim do realizacji tego celu;
d) kadra kierownicza wyższego szczebla jest aktywnie zaangażowana w proces kontroli ryzyka i uznaje kontrolę ryzyka związanego z CVA za istotny aspekt działalności, na który należy przeznaczyć odpowiednie zasoby;
e) instytucja dokumentuje proces wstępnej i bieżącej walidacji modelu ekspozycji, o którym mowa w ust. 1, na poziomie szczegółowości, który umożliwiłby osobie trzeciej zrozumienie sposobu działania modeli, ich ograniczeń i głównych założeń oraz odtworzenie analizy; w dokumentacji tej określa się minimalną częstotliwość, z jaką będzie przeprowadzana bieżąca walidacja, a także inne okoliczności – takie jak nagła zmiana zachowań rynkowych – w których musi być przeprowadzona dodatkowa walidacja; opisuje się w niej sposób przeprowadzania walidacji w odniesieniu do przepływów danych i portfeli, stosowane analizy oraz sposób konstruowania reprezentatywnych portfeli kontrahentów;
f) modele wyceny wykorzystywane w modelu ekspozycji, o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do danego scenariusza symulowanych czynników ryzyka rynkowego testuje się w ramach procesu wstępnej i bieżącej walidacji modelu względem odpowiednich, niezależnych poziomów odniesienia dotyczących szerokiego zakresu sytuacji rynkowych; modele wyceny opcji uwzględniają nieliniowy charakter wartości opcji w odniesieniu do czynników ryzyka rynkowego;
g) instytucja regularnie przeprowadza niezależny przegląd swojego wewnętrznego systemu zarządzania ryzykiem związanym z CVA, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu, w ramach własnego procesu kontroli wewnętrznej; przegląd ten obejmuje działania zarówno jednostki, o której mowa w art. 383 ust. 1 lit. a), jak i niezależnej jednostki do spraw walidacji, o której mowa w lit. c) niniejszego ustępu;
h) regulacyjny model CVA stosowany przez instytucję do obliczania symulowanej zdyskontowanej przyszłej ekspozycji, o której mowa w ust. 1, uwzględnia warunki i specyfikacje transakcji oraz umowy o dostarczenie zabezpieczenia w sposób terminowy, kompletny i ostrożny; warunki i specyfikacje przechowywane są w bezpiecznej bazie danych, która podlega formalnej i okresowej kontroli; przekazywanie danych o warunkach i specyfikacjach transakcji oraz umowach o dostarczenie zabezpieczenia w odniesieniu do modelu ekspozycji również podlega kontroli wewnętrznej oraz istnieją formalne procesy dokonywania uzgodnień między modelem wewnętrznym a systemami danych źródłowych w celu sprawdzania na bieżąco, czy warunki i specyfikacje transakcji oraz umowy o dostarczenie zabezpieczenia są uwzględniane w systemie ekspozycji w sposób prawidłowy lub przynajmniej ostrożny;
i) bieżące i historyczne rynkowe parametry wejściowe wykorzystywane w modelu stosowanym przez instytucję do obliczania symulowanej zdyskontowanej przyszłej ekspozycji, o której mowa w ust. 1, są pozyskiwane niezależnie od linii biznesowych, a także wprowadzane do tego modelu w sposób terminowy i kompletny oraz przechowywane w bezpiecznej bazie danych, która podlega formalnej i okresowej kontroli; instytucja posiada odpowiednio opracowany proces zapewniania rzetelności danych na potrzeby postępowania z niewłaściwymi obserwacjami danych; jeżeli model opiera się na zastępczych danych rynkowych, instytucja opracowuje wewnętrzne zasady określania odpowiednich danych zastępczych i na bieżąco wykazuje w sposób empiryczny, że dane zastępcze w sposób ostrożny odzwierciedlają ryzyko bazowe;
j) model ekspozycji, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia informacje specyficzne dla danej transakcji oraz informacje umowne niezbędne, by zagregować ekspozycje na poziomie pakietu kompensowania; instytucja sprawdza, czy w ramach modelu transakcje są przypisane właściwemu pakietowi kompensowania.
Do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, model ekspozycji, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, może mieć różne specyfikacje i założenia umożliwiające spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 383a, z tym że rynkowe parametry wejściowe i uznawanie kompensowania muszą pozostać takie same jak te wykorzystywane do celów rachunkowości.
4. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia:
a) sposobu, w jaki wskaźniki zastępcze spreadów, o których mowa w ust. 2 lit. b), mają być ustalane przez instytucję do celów obliczania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania;
b) dalszych elementów technicznych, które instytucje mają brać pod uwagę przy obliczaniu właściwej dla kontrahenta oczekiwanej straty z tytułu niewykonania zobowiązania, wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez kontrahenta oraz symulowanej zdyskontowanej przyszłej ekspozycji portfela transakcji z tym kontrahentem oraz CVA, o których mowa w ust. 1;
c) jakie inne instrumenty, o których mowa w ust. 2 lit. a), są właściwe do celów oszacowania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez kontrahenta oraz sposobu, w jaki instytucje mają dokonywać takiego oszacowania.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2027 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.
5. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia:
a) warunków oceny istotności rozszerzeń i zmian stosowania metody standardowej, o której mowa w art. 383 ust. 3;
b) metody oceny, według której właściwe organy mają sprawdzać przestrzeganie przez instytucje wymogów określonych w art. 383 i 383a.
EUNB przedłoży Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 10 lipca 2028 r.
Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.