Artykuł 2

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „emisje metanu” oznaczają wszelkie emisje bezpośrednie z dowolnych komponentów, niezależnie od tego, czy wynikają one z uwalniania do atmosfery, niecałkowitego spalania gazu w pochodni, czy z wycieków;

2) „komponent” oznacza każdą część lub każdy element urządzeń wykorzystywanych w instalacjach lub infrastrukturze związanych z ropą naftową, gazem ziemnym lub węglem, mogące emitować metan;

3) „operator” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która prowadzi lub kontroluje składnik aktywów lub, jeżeli przewiduje to prawo krajowe, której przekazano uprawnienia do podejmowania decyzji ekonomicznych w zakresie technicznego funkcjonowania składnika aktywów;

4) „aktywa” oznaczają jednostkę gospodarczą lub operacyjną, która może składać się z kilku obiektów lub zakładów, w tym z aktywów eksploatowanych i aktywów nieeksploatowanych;

5) „aktywa eksploatowane” oznaczają aktywa znajdujące się pod kontrolą operacyjną operatora;

6) „aktywa nieeksploatowane” oznaczają aktywa, które nie znajdują się pod kontrolą operacyjną operatora;

7) „zakłady” oznacza zbiór komponentów w pewien sposób ze sobą powiązanych jako podjednostki aktywów;

8) „przesył” oznacza przesył zdefiniowany w art. 2 pkt 17 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 (22);

9) „operator systemu przesyłowego” oznacza operatora systemu przesyłowego zdefiniowanego w art. 2 pkt 18 dyrektywy (UE) 2024/1788;

10) „dystrybucja” oznacza dystrybucję zdefiniowaną w art. 2 pkt 19 dyrektywy (UE) 2024/1788;

11) „operator systemu dystrybucyjnego” oznacza operatora systemu dystrybucyjnego zdefiniowanego w art. 2 pkt 20 dyrektywy (UE) 2024/1788;

12) „operator kopalni” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która prowadzi lub kontroluje kopalnię węgla lub, jeżeli przewiduje to prawo krajowe, której przekazano uprawnienia do podejmowania decyzji ekonomicznych w zakresie technicznego funkcjonowania kopalni węgla;

13) „weryfikacja” oznacza działania prowadzone przez weryfikatora w celu dokonania oceny zgodności z niniejszym rozporządzeniem raportów przekazanych przez operatorów, przedsiębiorstwa oraz operatorów kopalń na podstawie niniejszego rozporządzenia;

14) „weryfikator” oznacza osobę prawną, która prowadzi działania weryfikacyjne i w chwili wydawania oświadczenia weryfikacyjnego jest akredytowana przez krajową jednostkę akredytującą na podstawie rozporządzenia (WE) nr 765/2008, lub – bez uszczerbku dla przepisów art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia – osobę fizyczną w inny sposób upoważnioną do prowadzenia działań weryfikacyjnych;

15) „źródło” oznacza komponent lub strukturę geologiczną uwalniające metan do atmosfery w sposób zamierzony lub niezamierzony, przerywany lub ciągły;

16) „współczynnik emisji” oznacza współczynnik umożliwiający kwantyfikację emisji gazu na jednostkę działalności, który opiera się na próbie danych pomiarowych albo na innych metodach kwantyfikacji emisji, uśrednionych w celu uzyskania reprezentatywnego wskaźnika emisji dla danego poziomu działalności w danym zbiorze warunków eksploatacji;

17) „ogólny współczynnik emisji” oznacza znormalizowany współczynnik emisji dla każdego rodzaju źródła emisji, który wyprowadza się na podstawie wykazów lub baz danych, w żadnym przypadku jednak niezweryfikowany za pomocą pomiarów bezpośrednich;

18) „szczególny współczynnik emisji” oznacza współczynnik emisji dla rodzaju źródła emisji wyprowadzony z pomiarów bezpośrednich;

19) „pomiar bezpośredni” oznacza pomiar emisji metanu na poziomie źródła przy użyciu urządzenia do pomiaru, które umożliwia taki pomiar;

20) „kwantyfikacja” oznacza działalność mającą na celu określenie wielkości emisji metanu na podstawie pomiarów bezpośrednich, lub – w przypadku gdy pomiary takie nie są wykonalne – na podstawie innych metod, takich jak narzędzia symulacyjne i inne szczegółowe obliczenia inżynierskie lub na podstawie połączenia takich metod;

21) „emisje metanu na poziomie zakładu” oznaczają wszystkie źródła emisji w obrębie danego zakładu górniczego;

22) „pomiar na poziomie zakładu” oznacza pomiar, który umożliwia uzyskanie pełnego obrazu emisji występujących w całym zakładzie, w tym – w przypadku sieci rurociągów – emisji z segmentów takiej sieci, i zazwyczaj wiąże się z wykorzystaniem czujników, zamontowanych na platformach mobilnych, takich jak pojazdy, drony, statki powietrzne, łodzie i satelity, lub wykorzystaniem innych środków, takich jak czujniki stałe lub ciągłe sieci czujników punktowych;

23) „przedsiębiorstwo” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która prowadzi co najmniej jeden z następujących […] rodzajów działalności: poszukiwanie i produkcja ropy naftowej i gazu ziemnego, gromadzenie i przetwarzanie gazu ziemnego lub jego przesył, dystrybucja i składowanie podziemne – w tym LNG;

24) „instalacja LNG” oznacza instalację LNG zdefiniowaną w art. 2 pkt 33 dyrektywy (UE) 2024/1788;

25) „badanie mające na celu wykrywanie wycieków i naprawę” lub „badanie LDAR” oznacza badanie mające na celu identyfikowanie i wykrywanie źródeł wycieków metanu i innych niezamierzonych emisji metanu oraz naprawę lub wymianę odpowiednich komponentów;

26) „badanie mające na celu wykrywanie wycieków i naprawę typu 1” lub „badanie LDAR typu 1” oznacza badanie mające na celu wykrywanie wycieków i naprawę przeprowadzane zgodnie z wymogami określonymi na mocy art. 14 ust. 2, 7 i 8 i w części 1 załącznika I w odniesieniu do badań LDAR typu 1;

27) „badanie mające na celu wykrywanie wycieków i naprawę typu 2” lub „badanie LDAR typu 2” oznacza badanie mające na celu wykrywanie wycieków i naprawę przeprowadzane zgodnie z wymogami określonymi na mocy art. 14 ust. 2, 7, 8 i w części 1, załącznika I w odniesieniu do badań LDAR typu 2;

28) „miejsce produkcji” oznacza miejsce, w którym ropa naftowa lub gaz ziemny są wydobywane z ziemi i w którym nie przeprowadza się przetwarzania;

29) „miejsce przetwarzania” oznacza miejsce, w którym do przetwarzania ropy naftowej i gazu ziemnego wykorzystuje się procesy, takie jak oddzielenie ropy naftowej i gazu ziemnego od wody;

30) „wyłączenie” oznacza sytuację, w której zakład górniczy lub część jego komponentów przestają działać w normalnych warunkach eksploatacji i zostają wyłączone oraz w której wymagane jest całkowite lub częściowe zmniejszenie ciśnienia przed rozpoczęciem prac naprawczych lub konserwacyjnych;

31) „uwalnianie do atmosfery” oznacza bezpośrednie uwalnianie niespalonego metanu do atmosfery;

32) „spalanie gazu w pochodni” oznacza unieszkodliwienie metanu poprzez jego kontrolowane spalanie w przeznaczonym do tego urządzeniu;

33) „rutynowe spalanie gazu w pochodni” oznacza spalanie metanu w pochodni podczas normalnej produkcji ropy naftowej lub gazu ziemnego ze względu na brak odpowiedniej infrastruktury lub geologii umożliwiających ponowne zatłoczenie metanu, wykorzystanie go na miejscu lub wysłanie go na rynek, z wyłączeniem spalania gazu w pochodni z powodu sytuacji nadzwyczajnej lub awarii;

34) „pochodnia” oznacza urządzenie wyposażone w palnik zapłonu stosowany do spalania gazu;

35) „sytuacja nadzwyczajna” oznacza tymczasową, niespodziewaną i nieczęstą sytuację, w której emisje metanu są nieuniknione i konieczne do zapobieżenia bezpośredniemu i znaczącemu negatywnemu wpływowi na bezpieczeństwo ludzi, zdrowie publiczne lub środowisko, z wyjątkiem sytuacji wynikających z następujących zdarzeń lub z nimi związanych:

a) niezainstalowanie przez operatora odpowiedniego sprzętu o zdolności wystarczającej do obsługi przewidywanego lub rzeczywistego tempa produkcji i ciśnienia produkcyjnego;

b) nieograniczenie produkcji przez operatora, w przypadku gdy tempo produkcji przekracza zdolność odnośnego sprzętu lub systemu gromadzenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy nadwyżka produkcji jest spowodowana sytuacją nadzwyczajną, awarią lub nieplanowaną naprawą w sektorze downstream i trwa nie dłużej niż 8 godzin od chwili powiadomienia o problemie w zakresie zdolności w sektorze downstream;

c) zaplanowana konserwacja;

d) zaniedbanie operatora;

e) powtarzająca się niesprawność, co oznacza co najmniej cztery przypadki niesprawności tego samego urządzenia w okresie ostatnich 30 dni;

36) „awaria” oznacza nagłą, nieuniknioną niesprawność lub uszkodzenie urządzenia, pozostające poza racjonalną kontrolą operatora, która znacząco zakłóca eksploatację, ale nie jest w całości lub częściowo spowodowana niewłaściwą konserwacją, niedbałą eksploatacją lub innym możliwym do uniknięcia czynnikiem;

37) „skuteczność spalania” oznacza udział masy metanu, który został spalony, w stosunku do ilości metanu wprowadzanego do pochodni;

38) „odwiert nieczynny” oznacza rozpoznawczy lub produkcyjny odwiert naftowy, odwiert gazowy lub odwiert górniczy, na lądzie lub na morzu, gdzie działalności poszukiwawczej lub produkcyjnej nie prowadzi się od co najmniej jednego roku, z wyjątkiem odwiertów tymczasowo zaczopowanych oraz odwiertów permanentnie zaczopowanych i opuszczonych;

39) „odwiert tymczasowo zaczopowany” oznacza poszukiwanie lub eksploatację odwiertu naftowego, odwiertu gazowego lub odwiertu górniczego, na lądzie lub na morzu, gdzie zainstalowano bariery odwiertu, by tymczasowo odizolować eksploatowane złoże, i gdzie nadal zapewniony jest dostęp do odwiertu;

40) „odwiert permanentnie zaczopowany i opuszczony” oznacza poszukiwanie lub eksploatację odwiertu naftowego, odwiertu gazowego lub odwiertu górniczego, na lądzie lub na morzu, który został zaczopowany i nie może być ponownie otwarty, w którym wszelka działalność została zakończona i z którego usunięto wszystkie związane z nią instalacje zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami regulacyjnymi oraz w odniesieniu do którego można przedstawić dokumentację określoną w załączniku V, części 1 pkt 3;

41) „remediacja” oznacza proces oczyszczania zanieczyszczonej wody i gleby;

42) „rekultywacja” oznacza proces przywracania w obrębie odwiertu lub miejsca odwiertu naftowego lub gazowego warunków glebowych i wegetacyjnych podobnych do tych, które istniały przed ich zakłóceniem;

43) „kopalnia węgla” oznacza zakład górniczy, w którym odbywa się lub odbywało wydobycie węgla, w tym grunty, wykopy, chodniki podziemne, szyby, zbocza, tunele i wyrobiska, konstrukcje, obiekty, wyposażenie, maszyny i narzędzia znajdujące się na powierzchni lub pod ziemią i wykorzystywane w pracach związanych z wydobyciem węgla brunatnego, węgla subbitumicznego, węgla bitumicznego lub węgla kamiennego z naturalnych złóż w ziemi za pomocą dowolnych środków lub metod, lub będące wynikiem wszystkich wymienionych prac, z uwzględnieniem prac związanych z przygotowaniem wydobycia węgla;

44) „czynna kopalnia węgla” oznacza kopalnię węgla, w przypadku której większość przychodów pochodzi z wydobycia węgla brunatnego, węgla subbitumicznego, węgla bitumicznego lub węgla kamiennego i w odniesieniu do której spełniony jest co najmniej jeden z następujących warunków:

a) trwa budowa kopalni;

b) w okresie ostatnich 90 dni miała miejsce produkcja węgla;

c) wentylatory kopalni są czynne;

45) „podziemna kopalnia węgla” oznacza kopalnię węgla, w której produkuje się węgiel w drodze prowadzenia wyrobisk pod ziemią do pokładów węgla, który jest następnie wydobywany przy użyciu podziemnych instalacji wspomagających wydobycie węgla, takiej jak maszyny tnące oraz maszyny do wydobycia ciągłego, ścianowego (eksploatacja długiej i krótkiej ściany), i transportowany na powierzchnię;

46) „odkrywkowa kopalnia węgla” oznacza kopalnię węgla, w której węgiel znajduje się w pobliżu powierzchni i może być wydobywany poprzez usunięcie przykrywających go warstw skał i gleby;

47) „szyb wentylacyjny” oznacza wyrobisko pionowe lub silnie nachylone wykorzystywane do wypuszczania świeżego powietrza lub usuwania metanu i innych gazów z podziemnej kopalni węgla;

48) „stacja odmetanowania” oznacza stację pobierającą metan z systemu odmetanowania kopalni węgla;

49) „system odmetanowania” oznacza system, który może obejmować wiele źródeł metanu i który odprowadza gaz bogaty w metan z pokładów węgla lub otaczających warstw skalnych i transportuje go do stacji odmetanowania;

50) „działalność powydobywcza” oznacza działalność prowadzoną po wydobyciu i odtransportowaniu węgla na powierzchnię, w tym przeładunek, przetwarzanie, składowanie i transport węgla;

51) „pomiar ciągły” oznacza pomiar, w ramach którego odczyt dokonywany jest co najmniej raz na minutę;

52) „złoże węgla” oznacza obszar, na którym znajdują się znaczne koncentracje i ilości węgla nadające się do wydobycia, określony zgodnie z metodami państwa członkowskiego dotyczącymi dokumentowania geologicznych złóż kopalin;

53) „zamknięta kopalnia węgla” oznacza kopalnię węgla, w której zaprzestano produkcji węgla, zamkniętą na podstawie mających zastosowanie wymogów dotyczących licencji lub na podstawie innych ustaleń, i za którą operator, właściciel lub licencjobiorca nadal jest odpowiedzialny na mocy ważnego pozwolenia, licencji lub innego dokumentu prawnego;

54) „opuszczona kopalnia węgla” oznacza kopalnię węgla, w której zaprzestano produkcji węgla, lecz nie można wskazać operatora, właściciela ani licencjobiorcy podlegających obowiązkom w odniesieniu do tej kopalni węgla i ponoszących za nią odpowiedzialność na podstawie ważnego pozwolenia, licencji lub innego dokumentu prawnego; oznacza to również kopalnię węgla, której nie zamknięto w sposób uregulowany;

55) „alternatywne wykorzystanie opuszczonej podziemnej kopalni węgla” oznacza wykorzystanie podpowierzchniowej infrastruktury kopalni i instalacji wspomagających wydobycie węgla do celów innych niż produkcja węgla;

56) „instalacje wspomagające wydobycie węgla” oznaczają instalacje, które pozostają połączone z warstwami zawierającymi metan, takimi jak komin wentylacyjny i rura drenażowa;

57) „kopalnia węgla koksowego” oznacza kopalnię węgla, w której co najmniej 50 % uśrednionej produkcji z ostatnich 3 dostępnych lat stanowi węgiel koksowy, zgodnie z definicją zawartą w załączniku B do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 (23);

58) „producent” oznacza przedsiębiorstwo, które w ramach działalności handlowej produkuje ropę naftową, gaz ziemny lub węgiel poprzez wydobywanie ich z ziemi na obszarze objętym licencją lub koncesją, przetwarzanie ich lub przesyłanie ich za pośrednictwem połączonej infrastruktury na tym obszarze objętym licencją;

59) „importer” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która w ramach działalności handlowej wprowadza do obrotu w Unii gaz, ropę naftową lub węgiel pochodzące z państwa trzeciego, w tym każdą osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę w Unii wyznaczoną do wykonywania czynności i formalności wymaganych na podstawie rozdziału 5;

60) „eksporter” oznacza kontrahenta importera w każdej zawartej umowie o dostawę ropy naftowej, gazu ziemnego lub węgla do Unii;

61) „profil emisji metanu” oznacza indywidualne informacje i arkusze danych publikowane w bazie danych zapewniającej przejrzystość w zakresie emisji metanu i dotyczące państw członkowskich, państw trzecich oraz, w stosownych przypadkach, producentów lub importerów unijnych, a także producentów lub eksporterów z państw trzecich, zależnie do przypadku, dostarczających do Unii lub wprowadzających do obrotu w Unii ropę naftową, gaz ziemny lub węgiel;

62) „zdarzenie powodujące nieproporcjonalnie wysokie emisje” oznacza mające miejsce w Unii lub poza nią zdarzenie, podczas którego źródło lub szereg ściśle powiązanych ze sobą źródeł w zakładzie emituje ponad 100 kg metanu na godzinę;

63) „proces uzgadniania” oznacza badanie i wyjaśnianie przyczyn wszelkich statystycznie istotnych rozbieżności między kwantyfikacją emisji metanu na poziomie źródła a ich pomiarem na poziomie zakładu.