Artykuł 3

Państwa członkowskie, organy regulacyjne wyznaczone zgodnie z art. 76 dyrektywy (UE) 2024/1788 (zwane dalej „organami regulacyjnymi”), operatorzy systemów gazu ziemnego lub operatorzy systemów wodorowych oraz operatorzy delegowani, na przykład zarządzający danym obszarem rynku lub operatorzy platform rezerwacyjnych, zapewniają funkcjonowanie rynków gazu ziemnego i wodoru zgodnie z następującymi zasadami:

a) ceny za gaz ziemny i wodór ustala się na podstawie zapotrzebowania i podaży;

b) operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz operatorzy sieci przesyłowych wodorowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych wodorowych współpracują ze sobą, aby zapewnić użytkownikom sieci swobodę niezależnego rezerwowania zdolności na wejściu i wyjściu z systemu; gaz ziemny oraz – od 2033 r. – wodór transportuje się raczej poprzez system wejścia-wyjścia, a nie według ścieżek kontraktowych;

c) taryfy pobierane w punktach wejścia i wyjścia w systemie gazu ziemnego i systemie wodorowym konstruuje się tak, aby pomagały w integracji rynku, zwiększając bezpieczeństwo dostaw oraz promując wzajemne połączenia między sieciami gazu ziemnego i między sieciami wodorowymi;

d) przedsiębiorstwa prowadzące działalność w tym samym systemie wejścia-wyjścia wymieniają gaz ziemny oraz – od 2033 r. – wodór w wirtualnym punkcie obrotu; producenci gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego muszą mieć równy dostęp do wirtualnego punktu obrotu, niezależnie od tego, czy są podłączeni do systemu dystrybucyjnego czy systemu przesyłowego; gaz ziemny oraz – od 2033 r. – wodór może być wymieniany fizycznie w punktach wejścia z państw trzecich i punktach wyjścia do państw trzecich;

e) użytkownicy odpowiadają za bilansowanie swoich portfeli bilansowych, tak aby ograniczyć do minimum konieczność podejmowania działań bilansujących przez operatorów systemów przesyłowych i operatorów systemów przesyłowych wodorowych;

f) działania bilansujące prowadzi się na podstawie standardowych produktów zgodnie z kodeksem sieci dotyczącym bilansowania ustanowionym na podstawie niniejszego rozporządzenia, na platformie obrotu lub poprzez usługi bilansujące zgodnie z tym kodeksem sieci;

g) zasady rynkowe pozwalają unikać działań uniemożliwiających kształtowanie się cen według zapotrzebowania na gaz ziemny i wodór i ich podaży;

h) zasady rynkowe zapewniają ukierunkowane na konsumenta i na efektywność energetyczną podejście na rynku gazu ziemnego i wodoru;

i) zasady rynkowe sprzyjają powstawaniu i funkcjonowaniu płynnego handlu gazem ziemnym i wodorem, wspierając kształtowanie się cen i ich przejrzystość;

j) zasady rynkowe umożliwiają obniżenie emisyjności systemów gazu ziemnego i systemów wodorowego, w tym przez umożliwienie włączenia na te rynki gazu ziemnego i wodoru ze źródeł odnawialnych, przez wprowadzenie zachęt do oszczędzania energii i podnoszenia efektywności energetycznej, zmniejszenia zapotrzebowania, elastyczności zapotrzebowania i integracji systemów energetycznych oraz przez ułatwianie osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii;

k) zasady rynkowe dostarczają odpowiednich zachęt do inwestowania, w szczególności do długofalowych inwestycji w bezemisyjny i zrównoważony system gazu ziemnego i system wodorowy, w magazynowanie energii, efektywność energetyczną, zmniejszenie zapotrzebowania oraz odpowiedź odbioru zaspokajającą potrzeby na rynku i potrzeby integracyjne systemu, ułatwiają uczciwą konkurencję oraz bezpieczeństwo dostaw energii, wdrażając jednocześnie zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, unikając zachęcania do inwestycji prowadzących do powstania aktywów osieroconych;

l) zasady planowania sieci w stosownych przypadkach ukierunkowuje się na wykorzystanie wodoru w sektorach, w których trudno jest obniżyć emisyjność, biorąc pod uwagę potencjał zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, sprzyjają środkom mającym zmniejszać zapotrzebowanie na gaz ze źródeł kopalnych oraz pomagają ostrożnie i racjonalnie wykorzystać zasoby naturalne i osiągnąć cele Unii w zakresie klimatu i energii;

m) usuwa się ewentualne bariery dla transgranicznych przepływów gazu ziemnego i wodoru między systemami wejścia-wyjścia;

n) zasady rynkowe ułatwiają współpracę i integrację regionalną.