Artykuł 8

1. Państwa członkowskie gwarantują zapewnianie służb ruchu lotniczego na zasadzie wyłączności w określonych blokach przestrzeni powietrznej w odniesieniu do przestrzeni powietrznej znajdującej się w ich obszarze odpowiedzialności. W tym celu państwa członkowskie wyznaczają indywidualnie lub grupowo przynajmniej jedną instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego. Państwa członkowskie mają prawo swobodnego wyznaczania instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego, pod warunkiem że instytucje te spełniają wymogi określone w niniejszym artykule bez uszczerbku dla art. 11 ust. 3.

2. Instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego spełniają łącznie następujące warunki:

a) posiadają certyfikat zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) 2018/1139 lub ważną deklarację zgodnie z art. 41 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2018/1139, bez uszczerbku dla art. 7 ust. 4 niniejszego rozporządzenia;

b) spełniają wymogi dotyczące bezpieczeństwa narodowego i obronności;

c) ich główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terytorium państwa członkowskiego; oraz

d) państwa członkowskie lub obywatele państw członkowskich posiadają ponad 50 % udziałów w tych instytucjach oraz je skutecznie, bezpośrednio lub pośrednio, kontrolują za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa pośredniczącego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w umowie z państwem trzecim, której Unia jest stroną.

Na zasadzie odstępstwa od lit. c) i d) państwo członkowskie może wyznaczyć instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego, której główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w państwie trzecim lub która nie spełnia warunków dotyczących własności lub kontroli określonych w lit. d), do celów zapewniania służb ruchu lotniczego w ograniczonej części przestrzeni powietrznej znajdującej się w obszarze odpowiedzialności tego państwa członkowskiego, w przypadku gdy ta część przestrzeni powietrznej graniczy z przestrzenią powietrzną znajdującą się w obszarze odpowiedzialności tego państwa trzeciego.

3. Wyznaczenia instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego nie uzależnia się od warunków nakładających na te instytucje wymóg, aby:

a) stanowiły własność, bezpośrednią lub poprzez udziały większościowe, wyznaczającego państwa członkowskiego lub jego obywateli;

b) posiadały główne miejsce prowadzenia działalności lub były zarejestrowane na terytorium wyznaczającego państwa członkowskiego; lub

c) wykorzystywały wyłącznie infrastrukturę znajdującą się w wyznaczającym państwie członkowskim,

jeżeli stosowanie takiego warunku pociąga za sobą ograniczenie swobody świadczenia usług lub swobody przedsiębiorczości, które nie jest uzasadnione słusznym celem leżącym w interesie ogólnym, takim jak porządek publiczny lub bezpieczeństwo publiczne, i nie jest proporcjonalne do tego celu.

4. W stosownych przypadkach państwa członkowskie szczegółowo określają prawa i obowiązki, jakie mają spełnić instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego wyznaczone zgodnie z niniejszym artykułem. Obowiązki te mogą obejmować warunki dotyczące dostarczania na czas odpowiednich informacji umożliwiających identyfikację wszystkich przemieszczeń statków powietrznych w przestrzeni powietrznej znajdującej się w obszarze odpowiedzialności tych państw.

5. Państwa członkowskie dokonują oceny praw i obowiązków, o których mowa w ust. 4, oraz wypełniania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2018/1139 okresowo lub za każdym razem, gdy stwierdzą istotne zmiany w zapewnianiu służb, oraz, w razie potrzeby, podejmują odpowiednie decyzje dotyczące wyznaczenia odnośnych instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego, bez uszczerbku dla ciągłości zapewniania służby.

6. Państwa członkowskie niezwłocznie informują Komisję i pozostałe państwa członkowskie o każdej decyzji podjętej na podstawie niniejszego artykułu, dotyczącej wyznaczenia instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego w określonych blokach przestrzeni powietrznej w odniesieniu do przestrzeni powietrznej znajdującej się w ich obszarze odpowiedzialności.