Artykuł 1

W rozporządzeniu (WE) nr 223/2009 wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a) dodaje się punkty w brzmieniu:

„4a)

»dane« oznaczają wszelkie cyfrowe lub niemające charakteru cyfrowego odwzorowania działań, faktów lub informacji oraz wszelkie kompilacje takich działań, faktów lub informacji o obserwowanych jednostkach;

4b) »metadane« oznaczają wszelkie informacje, które definiują i opisują dane i procesy;

4c) »posiadacz danych« oznacza osobę prawną lub fizyczną lub każdy inny podmiot, który ma prawo, zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii lub prawem krajowym, oraz możliwość zarządzania danymi uzyskanymi w wyniku prowadzonej działalności i udostępnienia takich danych;”

;

b) dodaje się punkty w brzmieniu:

„5a)

»źródło danych« oznacza źródło dostarczające dane, które są istotne i niezbędne, same w sobie lub w połączeniu z danymi z innych źródeł, do opracowywania i tworzenia statystyk, w tym badania, spisy powszechne, dane administracyjne lub dane udostępniane przez posiadaczy danych na żądanie;

5b) »dostęp do danych« oznacza przetwarzanie przez krajowy urząd statystyczny lub inne organy krajowe lub przez Komisję (Eurostat) danych, które zostały dostarczone lub udostępnione przez posiadacza danych, zgodnie ze szczególnymi wymogami technicznymi, prawnymi lub organizacyjnymi;”

;

c) pkt 8 otrzymuje brzmienie:

„8)

»wykorzystanie do celów statystycznych« oznacza wykorzystanie wyłącznie do celów opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania wyników oraz analiz statystycznych przez organy statystyczne, w tym do celów działań badawczych i naukowych lub ustanowienia operatów losowania;”

;

2) dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 16a

Reakcja organów statystycznych na pilne potrzeby polityczne w sytuacjach kryzysowych

1. Komisja (Eurostat) bada sytuacje kryzysowe i może, w stosownych przypadkach, podejmować pilne działania w dziedzinie statystyki, z zastrzeżeniem procedur określonych w niniejszym artykule, w przypadku gdy spełnione są oba poniższe warunki:

a) absolutnie konieczne jest zareagowanie na pilne potrzeby polityczne, które wynikają z danej sytuacji kryzysowej i pojawiają się w następstwie uruchomienia ustanowionych mechanizmów nadzwyczajnych zgodnie z aktami prawnymi Unii, takimi jak decyzja wykonawcza Rady (UE) 2018/1993 (*1) lub inne akty prawne Unii dotyczące sytuacji nadzwyczajnych;

b) tych pilnych potrzeb politycznych nie można zaspokoić w ramach Europejskiego programu statystycznego.

2. Pilne działania w dziedzinie statystyki, o których mowa w ust. 1, przeprowadza Komisja (Eurostat) na poziomie Unii w ścisłej współpracy z KUS i innymi organami krajowymi, i działania te mogą obejmować:

a) tworzenie statystyki europejskiej na podstawie nowych źródeł danych lub zbiorów danych, z uwzględnieniem obciążenia respondentów i opłacalności dla państw członkowskich;

b) dostarczanie nowych wskaźników i pogłębionych informacji statystycznych na podstawie istniejących danych;

c) opracowywanie wytycznych metodycznych w celu zapewnienia porównywalności i spójności statystyk we wszystkich państwach członkowskich dotkniętych sytuacją kryzysową;

d) inne skoordynowane działania na poziomie Unii, których celem jest zapewnienie terminowej i odpowiedniej reakcji organów statystycznych na konkretną sytuację.

3. Przeprowadzając ocenę, czy potrzebne są pilne działania w dziedzinie statystyki, Komisja (Eurostat) niezwłocznie informuje Komitet ds. ESS i konsultuje się z nim oraz należycie bierze pod uwagę jego fachowe doradztwo. Pilne działania w dziedzinie statystyki, które należy podjąć, podlegają uprzedniej analizie przez Komitet ds. ESS. W tym celu Komisja (Eurostat) przekazuje Komitetowi ds. ESS szczegółowe informacje dotyczące działań, które należy podjąć, ich uzasadnienia pod względem opłacalności, środków i harmonogramów realizacji tych działań, oceny obciążenia respondentów uczestniczących w badaniu oraz wkładu finansowego Unii na pokrycie dodatkowych kosztów ponoszonych przez KUS i inne organy krajowe.

4. Państwa członkowskie mogą samodzielnie i na zasadzie dobrowolności podjąć decyzję o uczestnictwie w pilnych działaniach w dziedzinie statystyki, o których mowa w ust. 1. Te pilne działania w dziedzinie statystyki muszą być istotne oraz zaspokajać pilne potrzeby polityczne, które wynikają z sytuacji kryzysowej w Unii. Uczestnicząc w pilnych działaniach w dziedzinie statystyki, państwa członkowskie muszą przestrzegać uzgodnionych wspólnych wymogów dotyczących terminów, częstotliwości i jakości danych krajowych, które mają być przekazywane Komisji (Eurostatowi).

5. Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, określić pilne działania w dziedzinie statystyki, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz określić procedurę ich podejmowania, w tym odpowiednie wymogi dotyczące terminów, częstotliwości i jakości, które mają być stosowane przez państwa członkowskie uczestniczące na zasadzie dobrowolności w pilnych działaniach w dziedzinie statystyki. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.

Bez uszczerbku dla prerogatyw władzy budżetowej, KUS i innym organom krajowym, o których mowa w wykazie ustanowionym na podstawie art. 5 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, udostępnia się wkład finansowy z Programu na rzecz jednolitego rynku ustanowionego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 (*2) oraz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (*3) na pokrycie dodatkowych kosztów poniesionych w związku z realizacją takich pilnych działań w dziedzinie statystyki. Ponadto te KUS i inne organy krajowe mogą ubiegać się o wsparcie z innych mających zastosowanie programów finansowych Unii zgodnie z zasadami takich programów. Państwa członkowskie mogą również ubiegać się o wsparcie z Instrumentu Wsparcia Technicznego ustanowionego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240 (*4). Kwotę wkładu finansowego na podstawie niniejszego akapitu ustala się zgodnie z zasadami odpowiedniego programu finansowania, z zastrzeżeniem dostępności finansowania, w szczególności zgodnie z zasadami Europejskiego programu statystycznego.

6. Akty wykonawcze przyjęte na podstawie ust. 5 niniejszego artykułu pozostają w mocy przez okres nie dłuższy niż czas trwania danej sytuacji kryzysowej, a w każdym razie nie dłużej niż 12 miesięcy. W należycie uzasadnionych przypadkach okres ten może zostać przedłużony w drodze aktu wykonawczego o dodatkowe 12 miesięcy. Ten akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.

(*1) Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2018/1993 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zintegrowanych uzgodnień UE dotyczących reagowania na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych (Dz.U. L 320 z 17.12.2018, s. 28)."

(*2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014 i (UE) nr 652/2014 (Dz.U. L 153 z 3.5.2021, s. 1)."

(*3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1)."

(*4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240 z dnia 10 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument Wsparcia Technicznego (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 1).”;"

3) art. 17a otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 17a

Dostęp do oraz wykorzystanie i integracja danych administracyjnych do celów opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej

1. Krajowe organy publiczne i częściowo publiczne na podstawie prawa krajowego odpowiedzialne za administracyjne źródła danych, bazy danych, systemy interoperacyjności lub dane istotne i niezbędne do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej nieodpłatnie umożliwiają KUS i innym organom krajowym dostęp do tych danych i odpowiednich metadanych, ich wykorzystywanie oraz integrację w odpowiednim czasie i z odpowiednią częstotliwością oraz szczegółowością w celu opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej.

2. Przeprowadza się konsultacje z KUS i Komisją (Eurostatem) w sprawie początkowego projektu, dalszej rozbudowy oraz zaprzestania korzystania z administracyjnych źródeł danych, baz danych lub systemów interoperacyjności przygotowanych i prowadzonych przez inne organy oraz włącza się KUS i Komisję (Eurostat) w te działania, ułatwiając w ten sposób dalsze korzystanie z tych źródeł danych, baz danych lub systemów interoperacyjności do celów tworzenia statystyki europejskiej. KUS i Komisja (Eurostat) biorą również udział w działalności standaryzacyjnej dotyczącej administracyjnych źródeł danych, baz danych lub systemów interoperacyjności istotnych dla tworzenia statystyki europejskiej.

2a. Do celów niniejszego rozporządzenia Komisja (Eurostat) może, na wniosek, uzyskiwać w terminowy sposób dostęp do odpowiednich danych i metadanych z baz danych i systemów interoperacyjności prowadzonych przez organy i jednostki organizacyjne Unii oraz możliwość ich wykorzystywania i integracji, bez uszczerbku dla aktów Unii ustanawiających te bazy danych i systemy interoperacyjności, w tym danych z centralnego repozytorium sprawozdawczo-statystycznego (CRRS) ustanowionego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/817 (*5). W tym celu Komisja (Eurostat) współpracuje z odpowiednimi organami i jednostkami organizacyjnymi Unii w celu określenia wymaganych danych i metadanych dostosowanych do indywidualnych potrzeb, uzgodnień operacyjnych wykorzystywania danych oraz niezbędnych zabezpieczeń fizycznych i logicznych. W przypadku gdy dane i metadane potrzebne do celów statystyki europejskiej są dostępne wyłącznie w bazach danych i systemach interoperacyjności prowadzonych przez organy i jednostki organizacyjne Unii, Komisja (Eurostat) może, na wniosek, dzielić się tymi danymi z odpowiednimi KUS lub innymi organami krajowymi odpowiedzialnymi za opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyki europejskiej, bez uszczerbku dla aktów Unii ustanawiających te bazy danych i systemy interoperacyjności.

3. Dostęp i zaangażowanie KUS, innych organów krajowych i Komisji (Eurostatu) na podstawie ust. 1, 2 i 2a ograniczone są do administracyjnych źródeł danych, baz danych lub systemów interoperacyjności w ich własnym odpowiednim systemie administracji publicznej.

4. Do administracyjnych źródeł danych, baz danych lub systemów interoperacyjności udostępnionych przez ich właścicieli KUS, innym organom krajowym i Komisji (Eurostatowi) w celu wykorzystania ich do tworzenia statystyki europejskiej dołącza się odpowiednie metadane.

5. KUS, inne krajowe organy i podmioty, o których mowa w ust. 1, ustanawiają niezbędne mechanizmy współpracy zgodnie ze specyfiką krajową. Mechanizmy te muszą również umożliwiać KUS przeprowadzanie kontroli jakości danych i tworzenie ram statystycznych na podstawie odpowiednich danych administracyjnych, do których uzyskano dostęp.

(*5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/817 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie ustanowienia ram interoperacyjności systemów informacyjnych UE w obszarze granic i polityki wizowej oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008, (UE) 2016/399, (UE) 2017/2226, (UE) 2018/1240, (UE) 2018/1726, (UE) 2018/1861 oraz decyzje Rady 2004/512/WE i 2008/633/WSiSW (Dz.U. L 135 z 22.5.2019, s. 27).”;"

4) dodaje się artykuły w brzmieniu:

„Artykuł 17b

Obowiązek udostępniania danych przez prywatnych posiadaczy danych na potrzeby opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej

1. Bez uszczerbku dla obowiązków sprawozdawczych, zbiorów danych lub wszelkiego dostępu do danych określonych w sektorowych przepisach statystycznych Unii lub dla obowiązku udostępniania danych przez posiadaczy danych w przypadku wyjątkowej potrzeby zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2854 (*6), KUS lub Komisja (Eurostat) mogą zwrócić się do prywatnego posiadacza danych o bezpłatne udostępnienie danych i odpowiednich metadanych, jeżeli dane będące przedmiotem wniosku są absolutnie niezbędne do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej i nie można ich uzyskać w inny sposób lub ich wykorzystanie spowoduje znaczne zmniejszenie obciążenia posiadaczy danych i innych przedsiębiorstw, związanego z udzielaniem odpowiedzi. Komisja może ująć takie zbiory danych lub dostęp do danych w rocznym programie prac.

2. Jako koordynator krajowego systemu statystycznego KUS może złożyć wniosek o dane do prywatnego posiadacza danych w imieniu innego organu krajowego, w przypadku gdy dane będące przedmiotem wniosku są niezbędne do celów związanych ze statystyką europejską opracowywaną, tworzoną i rozpowszechnianą przez ten inny organ krajowy. KUS i inne organy krajowe państwa członkowskiego współpracują w celu uniknięcia nadmiernego obciążenia prywatnych posiadaczy danych.

3. KUS i Komisja (Eurostat) współpracują ze sobą i wspierają się wzajemnie w celu uniknięcia nadmiernego obciążenia prywatnych posiadaczy danych oraz w celu określenia, kto ma składać wnioski o dane. W szczególności wniosek o dane składa do prywatnego posiadacza danych KUS, chyba że Komisja (Eurostat) i zainteresowany KUS uzgodnią, że złożenie wniosku przez Komisję (Eurostat) jest bardziej efektywne na przykład w przypadku prywatnych posiadaczy danych prowadzących działalność na skalę ogólnounijną.

4. Komisja (Eurostat) może, w porozumieniu z KUS, ustanowić bezpieczną, wykorzystywaną na zasadzie dobrowolności infrastrukturę w celu ułatwienia dalszego dzielenia się z KUS i innymi organami krajowymi danymi, do których uzyskano dostęp zgodnie z ust. 3.

Bezpieczna infrastruktura, o której mowa w akapicie pierwszym, musi opierać się na technologiach zaprojektowanych specjalnie w celu zapewnienia zgodności z rozporządzeniami Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (*7) i (UE) 2018/1725 (*8).

5. W przypadku gdy dane będące przedmiotem wniosku KUS na podstawie ust. 1, wymagają konkretnej usługi przetwarzania, państwa członkowskie mogą przyznać prywatnemu posiadaczowi danych rekompensatę za tę konkretną usługę przetwarzania, chyba że prawo krajowe uniemożliwia KUS lub innym organom krajowym odpowiedzialnym za tworzenie statystyk wypłacanie posiadaczom danych rekompensaty. W przypadku gdy ze względu na efektywność o dane wnioskuje Komisja (Eurostat) zgodnie z ust. 3 i wymagana jest konkretna usługa przetwarzania danych, Komisja (Eurostat) proponuje prywatnemu posiadaczowi danych rozsądną rekompensatę za tę konkretną usługę przetwarzania.

6. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do mikroprzedsiębiorstw lub małych przedsiębiorstw zdefiniowanych w art. 2 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE (*9), z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków, gdy dane będące w posiadaniu takich mikroprzedsiębiorstw lub małych przedsiębiorstw mają szczególne znaczenie dla statystyki publicznej ze względu na charakter i ilość tych danych na poziomie krajowym.