Rozporządzenie (UE) 2024/3024 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 691/2011 dotyczącej wprowadzenia nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska
Artykuł 1
W mocyW rozporządzeniu (UE) nr 691/2011 wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 1 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 1
Przedmiot
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się wspólne ramy dla gromadzenia, zestawiania, przekazywania oraz oceny europejskich rachunków ekonomicznych środowiska w celu umiejscowienia rachunków ekonomicznych środowiska jako rachunków satelitarnych w stosunku do Europejskiego Systemu Rachunków 2010 (ESA 2010) określonego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 (*1), poprzez ustalenie metodyki, wspólnych standardów, definicji, klasyfikacji i zasad rachunkowości, jakie mają być stosowane przy opracowywaniu rachunków ekonomicznych środowiska.
Niniejsze rozporządzenie przyczynia się również do dostarczania rzetelnych informacji na temat kluczowych tendencji, presji i czynników wpływających na zmianę środowiska, a tym samym wspiera monitorowanie i ocenę postępów Unii w realizacji jej celów środowiskowych określonych w prawie Unii, a także jej międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie środowiska.
(*1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej (Dz.U. L 174 z 26.6.2013, s. 1).”;"
2) w art. 2 dodaje się punkty w brzmieniu:
„7)
»rachunki leśne« oznaczają rachunki zasobów w zakresie zasobów leśnych, obejmujących grunty leśne i drewno na gruntach leśnych, oraz rachunki działalności gospodarczej w zakresie leśnictwa i pozyskiwania drewna;
8) »dotacje na ochronę środowiska i podobne transfery« oznaczają transfery bieżące i kapitałowe, w rozumieniu ESA 2010, których celem jest wspieranie działań na rzecz ochrony środowiska i zasobów przyrodniczych oraz związanych z tym produktów;
9) »rachunki ekosystemów« oznaczają zestaw rachunków mających zapewnić spójne informacje na temat zasięgu i stanu ekosystemów oraz przepływów usług z tych ekosystemów do systemów społeczno-ekonomicznych.”
;
3) w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 dodaje się litery w brzmieniu:
„g)
moduł rachunków leśnych, określony w załączniku VII;
h) moduł rachunków dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów, określony w załączniku VIII;
i) moduł rachunków ekosystemów, określony w załączniku IX.”
;
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. W przypadku gdy konieczne jest uwzględnienie zmian w dziedzinie środowiska, gospodarki oraz postępu technicznego, Komisja jest uprawniona do przyjęcia, zgodnie z art. 9, aktów delegowanych, które:
a) uzupełniają niniejsze rozporządzenie poprzez zapewnienie wskazówek metodycznych;
b) zmieniają załączniki I–VI w odniesieniu do informacji, o których mowa w ust. 2 lit. c), d) i e);
c) zmieniają załączniki VII, VIII i IX w odniesieniu do informacji, o których mowa w ust. 2 lit. c), d) i e), pod warunkiem że:
(i) w wykazie elementów, o którym mowa w ust. 2 lit. c), zmieniane są co trzy lata maksymalnie cztery elementy z każdego załącznika; oraz
(ii) informacje, o których mowa w ust. 2 lit. d), zostają zmienione wyłącznie w celu określenia pierwszego roku referencyjnego, częstotliwości i terminów przekazywania wszelkich dodatkowych elementów.
Wykonując swoje uprawnienia zgodnie z niniejszym ustępem, Komisja zapewnia, by jej akty delegowane nie nakładały znacznych dodatkowych obciążeń administracyjnych na państwa członkowskie lub na respondentów. Komisja należycie uzasadnia swoje akty delegowane.”
;
4) w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:
a) tytuł otrzymuje brzmienie:
„Badania pilotażowe i studia wykonalności”
;
b) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Komisja opracowuje program badań pilotażowych i studiów wykonalności, który państwa członkowskie realizują dobrowolnie w celu rozwijania sprawozdawczości i doskonalenia jakości danych, stworzenia długich szeregów czasowych i opracowania metodyki. Program ten obejmuje badania pilotażowe mające na celu przetestowanie nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska. Opracowując program, Komisja zwraca szczególną uwagę na moduły generujące dane dotyczące dotacji w energetyce, w tym dotacji na paliwa kopalne, oraz zapewnia, aby na państwa członkowskie i respondentów nie zostały nałożone dodatkowe obciążenia administracyjne lub finansowe.”
;
c) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. Oprócz programu badań pilotażowych i studiów wykonalności Komisja (Eurostat) do dnia 27 czerwca 2026 r., we współpracy z państwami członkowskimi, przeprowadzi ocenę możliwości metodycznych i ocenę wykonalności ustalenia wartości pieniężnej usług, możliwych wartości sprawozdawczych, tam gdzie ich brakuje, a także alternatywnych sposobów pomiaru na potrzeby rachunków usług ekosystemowych, z uwzględnieniem norm międzynarodowych w rachunkach ekosystemów w ramach systemu rachunków ekonomicznych środowiska (SEEA EA). Na podstawie wyników tej oceny oraz tych badań i studiów Komisja może przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w sprawie zmiany niniejszego rozporządzenia w celu uwzględnienia pieniężnych rachunków ekosystemów.”
;
5) w art. 5 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:
a) dodaje się literę w brzmieniu:
„d)
innych odpowiednich źródeł, metod lub innowacyjnych podejść, o ile umożliwiają one tworzenie rachunków ekonomicznych środowiska, które są porównywalne i zgodne z mającymi zastosowanie szczególnymi wymogami dotyczącymi jakości.”
;
b) dodaje się akapit w brzmieniu:
„Państwa członkowskie, które postanowią korzystać z wymienionych w lit. d) źródeł, metod lub innowacyjnych podejść, informują o tym Komisję (Eurostat) jak najszybciej przed końcem roku poprzedzającego wdrożenie tej metody i przekazują szczegółowe informacje dotyczące jakości uzyskanych danych.”
;
6) art. 8 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 8
Odstępstwa
1. Komisja może przyjmować akty wykonawcze przyznające państwom członkowskim odstępstwa, w zakresie w jakim ich krajowe systemy statystyczne wymagają znacznych dostosowań. Odstępstwa mogą być przyznawane w odniesieniu do załączników w określonym w nich okresie przejściowym. Odstępstwa mogą być również przyznawane w odniesieniu do środków wykonawczych i aktów delegowanych przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Odstępstwa te mogą zostać przyznane na maksymalny okres dwóch lat. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
Akapit pierwszy niniejszego ustępu nie ma zastosowania do zmian wynikających z modyfikacji w klasyfikacjach i nomenklaturach lub do zmian w systemach rachunków narodowych i regionalnych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 549/2013.
2. W celu uzyskania odstępstwa na mocy ust. 1 w odniesieniu do załączników VII, VIII i IX zainteresowane państwo członkowskie przedkłada Komisji należycie uzasadniony wniosek do dnia 27 grudnia 2026 r. W celu uzyskania odstępstwa na mocy ust. 1 w odniesieniu do środków wykonawczych lub aktów delegowanych przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia, które wchodzą w życie po dniu 26 grudnia 2024 r., zainteresowane państwo członkowskie przedkłada Komisji należycie uzasadniony wniosek w terminie trzech miesięcy od daty wejścia w życie danego środka lub aktu.”
;
7) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 8a
Finansowanie
1. Na potrzeby wdrożenia niniejszego rozporządzenia Unia zapewnia wsparcie finansowe z Programu na rzecz jednolitego rynku, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 (*2), dla krajowych urzędów statystycznych i innych organów krajowych, o których mowa w art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, na:
a) opracowanie metodyk do celów statystycznych na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym uczestnictwo państw członkowskich w reprezentatywnych badaniach pilotażowych i studiach wykonalności, o których mowa w art. 4;
b) poprawę jakości statystycznej rachunków, w szczególności na opracowanie lub udoskonalenie procesów, w tym rozwiązań cyfrowych mających na celu tworzenie statystyk wyższej jakości;
c) poprawę terminowości tworzenia rachunków oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych i sprawozdawczych.
2. Kwotę wkładu finansowego Unii na podstawie niniejszego artykułu ustala się zgodnie z zasadami Programu na rzecz jednolitego rynku w ramach rocznej procedury budżetowej, z zastrzeżeniem dostępności finansowania. Władza budżetowa określa środki dostępne każdego roku.
3. W celu wdrożenia niniejszego rozporządzenia udostępniany może też być wkład finansowy na rzecz krajowych urzędów statystycznych i innych organów krajowych, o których mowa w art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, z innych mających zastosowanie programów finansowych Unii zgodnie z zasadami takich programów.
(*2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014, (UE) nr 652/2014 (Dz.U. L 153 z 3.5.2021, s. 1).”;"
8) art. 9 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 9
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 10, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 11 sierpnia 2011 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 10, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.
5. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 3 lub 4 lub art. 10 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”
;
9) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 9a
Portal danych statystycznych dotyczących rachunków ekonomicznych środowiska (»tablica wskaźników«)
1. Komisja (Eurostat) tworzy portal danych statystycznych dotyczących rachunków ekonomicznych środowiska (zwany dalej »tablicą wskaźników«), na którym przedstawia się w sposób przyjazny dla użytkownika i interaktywny podsumowanie kluczowych wskaźników z rachunków ekonomicznych środowiska.
Portal danych przedstawia dane przekazane przez państwa członkowskie w każdym z modułów określonych w niniejszym rozporządzeniu oraz dotyczące inwestycji w łagodzenie zmiany klimatu, o których mowa w art. 10 akapit czwarty.
2. Portal danych zostaje uruchomiony do dnia 31 grudnia 2024 r. i jest aktualizowany przez Komisję (Eurostat) raz w roku. Portal danych jest udostępniany publicznie na stronie internetowej Eurostatu.”
;
10) w art. 10 wprowadza się następujące zmiany:
a) w akapicie drugim tiret pierwsze otrzymuje brzmienie:
„—
dotyczące wprowadzenia nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska, takich jak rachunki gospodarki wodnej (ilościowe i jakościowe), rachunki wydatków na gospodarowanie zasobami, dotacje lub środki wsparcia potencjalnie szkodliwe dla środowiska oraz rachunki związane z odpadami,”
;
b) dodaje się akapity w brzmieniu:
„Do dnia 31 grudnia 2024 r., a następnie co najmniej co dwa lata, Komisja (Eurostat) wydaje publikację cyfrową zawierającą dane i statystyki dotyczące łagodzenia zmiany klimatu, w tym inwestycji, zestawione na podstawie odpowiednich danych pochodzących z modułów rachunków ekonomicznych środowiska oraz, w stosownych przypadkach, z innych źródeł danych.
Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 9 w celu zmiany, w stosownych przypadkach, załącznika V sekcja 3 w celu uwzględnienia elementów dotyczących innych inwestycji w łagodzenie zmiany klimatu. Dane zawarte w publikacji cyfrowej, o której mowa w akapicie trzecim niniejszego artykułu, w tym dane na temat inwestycji, przedstawione są w podziale na państwa członkowskie i obejmują wszystkie sektory gospodarki i działalności.
Do dnia 27 grudnia 2026 r. Komisja ocenia jakość dostępnych danych na temat dotacji w energetyce, w tym dotacji na paliwa kopalne, na temat przystosowania się do zmiany klimatu i na temat wody oraz, w stosownych przypadkach, przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w celu wprowadzenia nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska dotyczących dotacji w energetyce, w tym dotacji na paliwa kopalne, przystosowania się do zmiany klimatu, łącznie ze związanymi z tym wydatkami, oraz rachunków gospodarki wodnej.”
;
11) w załączniku IV sekcja 3 akapit pierwszy uchyla się tiret ósme;
12) wszystkie odniesienia do „UE-28” i „ESA 95” zastępuje się odpowiednio „UE-27” i „ESA 2010” w całym tekście i w załącznikach;
13) dodaje się załączniki VII, VIII i IX zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.