Artykuł 16

1. Jeżeli w danym państwie członkowskim odsetek obywateli Unii w wieku uprawniającym do głosowania, mających miejsce zamieszkania w tym państwie, ale niebędących jego obywatelami, przekracza 20 % ogólnej liczby obywateli Unii będących obywatelami tego państwa i obywateli Unii będących obywatelami innych państw członkowskich, w wieku uprawniającym do głosowania, którzy mają miejsce zamieszkania w tym państwie, to takie państwo członkowskie może, w drodze odstępstwa od przepisów art. 3, 9 i 10:

a) przyznać prawo głosowania tym wyborcom unijnym, którzy mają miejsce zamieszkania w tym państwie członkowskim przez pewien minimalny okres, który nie może być ustalony na więcej niż 5 lat,

b) przyznać prawo kandydowania tym obywatelom Unii uprawnionym do kandydowania w wyborach, którzy mają miejsce zamieszkania w tym państwie członkowskim przez pewien minimalny okres, który nie może być ustalony na więcej niż dziesięć lat.

Akapit pierwszy nie narusza odpowiednich działań, które dane państwo członkowskie może podjąć odnośnie do składu list kandydatów, zwłaszcza celem zwiększenia integracji obywateli Unii będących obywatelami innego państwa członkowskiego.

Jednakże wyborcy unijni i obywatele Unii uprawnieni do kandydowania w wyborach, którzy wskutek tego, że mają miejsce zamieszkania poza państwem członkowskim pochodzenia lub z powodu okresu takiego zamieszkania nie mają w tym państwie członkowskim prawa głosowania lub kandydowania w wyborach, nie podlegają warunkom dotyczącym okresu zamieszkania określonym w akapicie pierwszym.

2. Jeżeli prawo państwa członkowskiego przewiduje, że obywatele innego państwa członkowskiego mający w nim miejsce zamieszkania mają prawo głosowania w wyborach do parlamentu narodowego tego państwa oraz mogą być w tym celu wpisani do rejestru wyborców tego państwa na dokładnie tych samych warunkach co wyborcy będący obywatelami tego państwa członkowskiego, to pierwsze z tych państw członkowskich może, w drodze odstępstwa od niniejszej dyrektywy, nie stosować art. 6–13 do takich obywateli.

3. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie 18 miesięcy przed każdymi wyborami do Parlamentu Europejskiego sprawozdanie, w którym rozważa, czy odstępstwo przyznane odnośnym państwom członkowskim zgodnie z art. 22 ust. 2 TFUE jest nadal uzasadnione oraz w razie potrzeby proponuje dokonanie wszelkich niezbędnych dostosowań.

Państwa członkowskie korzystające z odstępstw na podstawie ust. 1 udzielają Komisji wszelkich niezbędnych informacji.