Artykuł 10

1. Bez uszczerbku dla kompetencji innych organów lub organizacji w tym zakresie, przedstawiciele pracowników, w tym członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego i członkowie europejskiej rady zakładowej, muszą dysponować środkami koniecznymi do korzystania z praw wynikających z niniejszej dyrektywy, aby wspólnie reprezentować interesy pracowników przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym.

2. Bez uszczerbku dla art. 8 i 8a członkowie europejskiej rady zakładowej mają prawo i muszą dysponować niezbędnymi środkami do informowania przedstawicieli pracowników zakładów pracy lub przedsiębiorstw należących do grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym lub – w przypadku braku przedstawicieli – ogółu pracowników o treści i wynikach trybu informowania pracowników i konsultowania się z nimi, w szczególności przed zebraniami z centralnym kierownictwem i po ich zakończeniu.

3. Członkowie specjalnych zespołów negocjacyjnych, członkowie europejskich rad zakładowych oraz przedstawiciele pracowników pełniący swoje funkcje w ramach trybu, o którym mowa w art. 6 ust. 3, w trakcie pełnienia swoich funkcji korzystają z ochrony i gwarancji równoważnych tym, jakie są przewidziane dla przedstawicieli pracowników przez obowiązujące prawo krajowe lub praktykę państwa, w którym są zatrudnieni.

Dotyczy to w szczególności uczestnictwa w zebraniach specjalnych zespołów negocjacyjnych lub europejskich rad zakładowych lub w innych zebraniach w ramach umowy, o której mowa w art. 6 ust. 3, wypłacania wynagrodzenia członkom należącym do załogi przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym za okres nieobecności wynikającej z pełnienia przez nich swoich obowiązków oraz ochrony przed działaniami odwetowymi oraz zwolnieniem.

Członek specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej lub jego zastępca, który wchodzi w skład załogi statku morskiego, jest uprawniony do uczestnictwa w zebraniach specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej, lub w innym zebraniu w ramach trybu ustanowionego na mocy art. 6 ust. 3, jeżeli ten członek lub jego zastępca nie przebywa na morzu lub w porcie w państwie innym niż państwo, w którym przedsiębiorstwo żeglugi ma siedzibę, gdy dane zebranie ma miejsce.

Zebrania są w miarę możliwości planowane tak, aby ułatwić uczestnictwo członków lub ich zastępców, którzy wchodzą w skład załóg statków morskich.

W przypadku gdy członek specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej lub jego zastępca, który wchodzi w skład załogi statku morskiego, nie jest w stanie uczestniczyć w zebraniu, rozważa się możliwość wykorzystania, w miarę możliwości, nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

4. W zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wykonywania funkcji przedstawicielskich w środowisku międzynarodowym, członkom specjalnego zespołu negocjacyjnego oraz europejskiej rady zakładowej zapewnia się szkolenie bez utraty wynagrodzenia.

Bez uszczerbku dla umów zawartych na podstawie art. 6 ust. 2 lit. f) rozsądne koszty takich szkoleń i związane z nimi wydatki ponosi centralne kierownictwo, pod warunkiem że zostało o tym poinformowane z wyprzedzeniem.”

;

10) w art. 11 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie środki na wypadek nieprzestrzegania przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy. W szczególności zapewniają one:

a) odpowiedni tryb umożliwiający terminowe i skuteczne egzekwowanie praw i obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy;

b) skuteczne, odstraszające i proporcjonalne kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia praw i obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy.

Państwa członkowskie przewidują odstraszające kary pieniężne w przypadku nieprzestrzegania przepisów krajowych transponujących obowiązki przewidziane w art. 9 ust. 2 i 3. Kary takie ustala się z uwzględnieniem kryteriów wymienionych w akapicie trzecim niniejszego ustępu, bez uszczerbku dla możliwości wprowadzenia oprócz tego innych rodzajów kar.

Do celów lit. b) przy określaniu kar państwa członkowskie uwzględniają wagę, czas trwania i konsekwencje nieprzestrzegania przepisów oraz to, czy nieprzestrzeganie przepisów było umyślne lub wynikało z zaniedbania. W przypadku kar finansowych uwzględnia się również roczny obrót danego przedsiębiorstwa lub danej grupy lub zapewnia, aby mające zastosowanie kary miały podobnie odstraszający charakter.”

;

b) w ust. 3 wprowadza się następujące zmiany:

(i) akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„3. Państwa członkowskie przewidują możliwość wszczęcia postępowania sądowego, a w stosownych przypadkach postępowania administracyjnego, w związku ze stosowaniem art. 8 lub 8a, przez członków specjalnych zespołów negocjacyjnych lub europejskiej rady zakładowej lub przedstawicieli pracowników w ramach trybu informowania pracowników i konsultowania się z nimi.”

;

(ii) dodaje się akapit w brzmieniu:

„Czas trwania postępowań, o których mowa w akapicie pierwszym, musi umożliwiać skuteczne wykonywanie praw dotyczących informowania pracowników i konsultowania się z nimi na podstawie niniejszej dyrektywy.”

;

c) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„4. W odniesieniu do praw przyznanych niniejszą dyrektywą państwa członkowskie zapewniają specjalnym zespołom negocjacyjnym, europejskim radom zakładowym lub – w ich imieniu – ich członkom lub przedstawicielom skuteczny dostęp do postępowań sądowych, a w stosownych przypadkach do postępowań administracyjnych. Państwa członkowskie zapewniają, aby rozsądne koszty zastępstwa prawnego i udziału w takich postępowaniach ponosiło centralne kierownictwo, lub podejmują inne środki w celu zapobieżenia faktycznemu ograniczeniu dostępu do takich postępowań z powodu braku środków finansowych.

5. W przypadku gdy państwa członkowskie uzależniają dostęp do postępowań sądowych od uprzedniego wykorzystania alternatywnej metody rozwiązywania sporów, zastosowanie takiej procedury pozostaje bez uszczerbku dla prawa zainteresowanych stron do wszczęcia postępowania sądowego ani tego prawa nie ogranicza.”

;

11) w art. 12 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Warunki powiązania informowania europejskiej rady zakładowej i krajowych organów reprezentujących pracowników i konsultowania się z nimi określa się, w celu dobrej koordynacji między nimi, w umowie, o której mowa w art. 6. Umowa ta pozostaje bez uszczerbku dla krajowych przepisów lub praktyk dotyczących informowania pracowników i konsultowania się z nimi.”

;

b) dodaje się ustęp w brzmieniu:

„6. Każde państwo członkowskie może ustanowić przepisy szczególne dla centralnego kierownictwa przedsiębiorstw znajdujących się na jego terytorium, gdy ich bezpośrednim i głównym zamiarem jest osiągnięcie ideologicznego celu dotyczącego informowania i wyrażania opinii, pod warunkiem iż takie szczególne przepisy istniały już w ustawodawstwie krajowym w dniu przyjęcia niniejszej dyrektywy.”

;

12) uchyla się art. 14;

13) dodaje się artykuły w brzmieniu:

„Artykuł 14a

Przepisy przejściowe

1. Jeżeli po dniu 1 stycznia 2028 r. umowa w sprawie europejskiej rady zakładowej zawarta przed dniem 2 stycznia 2029 r. zgodnie z art. 5 i 6 dyrektywy 94/45/WE lub art. 5 i 6 niniejszej dyrektywy nie obejmuje – w wyniku zmian, które weszły w życie w dniu 31 grudnia 2025 r. – przynajmniej jednego elementu i wymagania, które są określone w art. 6 niniejszej dyrektywy, centralne kierownictwo, na pisemny wniosek europejskiej rady zakładowej lub przynajmniej 100 pracowników lub ich przedstawicieli w co najmniej dwóch przedsiębiorstwach lub zakładach pracy zlokalizowanych w co najmniej dwóch różnych państwach członkowskich, rozpoczyna negocjacje w celu dostosowania tej umowy, tak aby obejmowała ona te elementy oraz wymagania określone w art. 6 niniejszej dyrektywy. Centralne kierownictwo może rozpocząć takie negocjacje również z własnej inicjatywy. Takie negocjacje mogą ograniczać się do uwzględnienia w umowie elementów oraz wymagań określonych w art. 6 niniejszej dyrektywy, które zostały wprowadzone w dniu 31 grudnia 2025 r.

2. W przypadku gdy umowa w sprawie europejskiej rady zakładowej zawiera ustalenia proceduralne dotyczące jej dostosowania lub renegocjacji, negocjacje w sprawie takiego dostosowania można przeprowadzić zgodnie z tymi ustaleniami. W przeciwnym razie dostosowania dokonuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 5 w związku z art. 13 akapity drugi i trzeci.

3. Jeżeli procedura dostosowania, o której mowa w niniejszym artykule, nie doprowadzi do porozumienia w terminie dwóch lat od daty złożenia wniosku przez pracowników lub ich przedstawicieli lub od daty rozpoczęcia negocjacji przez centralne kierownictwo z własnej inicjatywy, zastosowanie mają wymagania dodatkowe określone w załączniku I.

4. Niniejszy artykuł nie skutkuje zwolnieniem stron umów w sprawie europejskiej rady zakładowej z obowiązku przestrzegania mających zastosowanie wymagań minimalnych określonych w niniejszej dyrektywie.