Artykuł 1

W dyrektywie 2013/11/UE wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do postępowań mających na celu pozasądowe rozstrzygnięcie sporów krajowych, sporów transgranicznych lub sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich, między konsumentem mającym miejsce zamieszkania w Unii a przedsiębiorcą, poprzez interwencję podmiotu ADR, który proponuje lub narzuca rozwiązanie bądź doprowadza do spotkania stron w celu ułatwienia polubownego rozstrzygnięcia, w przypadku gdy między konsumentem a przedsiębiorcą zawierana jest umowa sprzedaży lub umowa o świadczenie usług, w tym umowa o dostarczanie treści cyfrowych lub świadczenie usług cyfrowych, gdy konsument płaci lub zobowiązuje się zapłacić cenę i gdy powstaje spór dotyczący zobowiązań umownych, w tym obowiązków wynikających z etapu poprzedzającego zawarcie umowy.

Niniejsza dyrektywa ma także zastosowanie w przypadku, gdy przedsiębiorca dostarcza bądź zobowiązuje się dostarczyć konsumentowi treści cyfrowe, które nie są dostarczane na nośniku materialnym, lub usługę cyfrową, a konsument dostarcza lub zobowiązuje się dostarczyć przedsiębiorcy dane osobowe.

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do przypadków objętych wyjątkami przewidzianymi w art. 3 ust. 1a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE (*1).

(*1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 64, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/83/oj).”;"

2) w art. 4 ust. 1 lit. c), d), e) i f) zastępuje się literami w brzmieniu:

„c)

»umowa sprzedaży« oznacza umowę, na mocy której przedsiębiorca przenosi lub zobowiązuje się do przeniesienia własności towarów na konsumenta, w tym umowę, której przedmiotem są równocześnie towary oraz usługi;

ca) »towary« oznaczają towary w rozumieniu art. 2 pkt 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/771 (*2);

cb) »treści cyfrowe« oznaczają treści cyfrowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/770 (*3);

d) »umowa o świadczenie usług« oznacza umowę inną niż umowa sprzedaży, na mocy której przedsiębiorca świadczy lub zobowiązuje się do świadczenia usługi, w tym usługi cyfrowej, na rzecz konsumenta;

da) »usługa cyfrowa« oznacza usługę cyfrową w rozumieniu art. 2 pkt 2 dyrektywy (UE) 2019/770;

e) »spór krajowy« oznacza spór między konsumentem a przedsiębiorcą dotyczący zobowiązań umownych, o których mowa w art. 2 ust. 1, w przypadku gdy w momencie zamawiania towarów lub usług konsument ten ma miejsce zamieszkania w tym samym państwie członkowskim, w którym ma siedzibę przedsiębiorca;

f) »spór transgraniczny« oznacza spór między konsumentem a przedsiębiorcą dotyczący zobowiązań umownych, o których mowa w art. 2 ust. 1, w przypadku gdy w momencie zamawiania towarów lub usług konsument ten ma miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym ma siedzibę przedsiębiorca;

fa) »spór z przedsiębiorcą z państwa trzeciego« oznacza spór między konsumentem a przedsiębiorcą dotyczący zobowiązań umownych, o których mowa w art. 2 ust. 1, w przypadku gdy w momencie zamawiania towarów lub usług konsument ten ma miejsce zamieszkania w jednym z państw członkowskich, a przedsiębiorca ma siedzibę poza Unią i kieruje swoją działalność do tego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 593/2008 lub art. 17 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 (*4);

(*2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/771 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów sprzedaży towarów, zmieniająca rozporządzenie (UE) 2017/2394 oraz dyrektywę 2009/22/WE i uchylająca dyrektywę 1999/44/WE (Dz.U. L 136 z 22.5.2019, s. 28, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/771/oj)."

(*3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/770 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych (Dz.U. L 136 z 22.5.2019, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/770/oj)."

(*4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. L 351 z 20.12.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2012/1215/oj).”;"

3) w rozdziale I dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 4a

Państwa członkowskie muszą dysponować środkami mającymi na celu promowanie udziału przedsiębiorców i konsumentów w postępowaniach ADR.”

;

4) w art. 5 wprowadza się następujące zmiany:

a) dodaje się ustęp w brzmieniu:

„1a. Państwa członkowskie ułatwiają również konsumentom mającym miejsce zamieszkania na ich odpowiednich terytoriach dostęp do postępowań ADR na potrzeby rozstrzygania sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich objętych niniejszą dyrektywą oraz zapewniają, aby spory te mogły zostać przedłożone podmiotowi ADR, który spełnia wymogi określone w niniejszej dyrektywie, na wspólny wniosek konsumenta i przedsiębiorcy z państwa trzeciego.

Państwa członkowskie mogą uzależnić dostęp do postępowania ADR w celu rozwiązania sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego od tego, czy strony zgodzą się na rozstrzygnięcie tego sporu na podstawie prawa mającego zastosowanie w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę podmiot ADR, a dany konsument ma miejsce zamieszkania, oraz od tego, czy przedsiębiorca zobowiąże się przestrzegać przepisów proceduralnych ADR, w tym, w stosownych przypadkach, ponosić okresowe opłaty. Państwa członkowskie mogą określić dodatkowe warunki zapewniające, aby rozpatrywanie takich sporów nie powodowało poważnego zakłócenia skutecznego funkcjonowania podmiotów ADR.

Zgoda przedsiębiorcy i konsumenta co do mającego zastosowanie prawa, o której mowa w akapicie drugim, nie może skutkować pozbawieniem konsumenta ochrony przyznawanej mu przez przepisy, których – zgodnie z prawem państwa członkowskiego zwykłego pobytu konsumenta – nie można wyłączyć w drodze umowy.”

;

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty ADR:

a) prowadziły aktualną stronę internetową umożliwiającą stronom łatwy dostęp do informacji dotyczących postępowań ADR i pozwalającą konsumentom na wniesienie skargi i przekazanie wymaganych dokumentów towarzyszących w formie elektronicznej w możliwy do prześledzenia sposób;

b) umożliwiały konsumentom wnoszenie skarg i przekazywanie innych dokumentów towarzyszących oraz dostęp do ADR w formacie cyfrowym lub niecyfrowym;

c) w przypadkach gdy oferują cyfrowe procedury ADR – udostępniały je poprzez łatwo dostępne i inkluzywne narzędzia;

d) jeżeli w procesie decyzyjnym ADR są stosowane zautomatyzowane środki:

(i) informowały strony z wyprzedzeniem w jasny, zrozumiały i łatwo dostępny sposób o stosowaniu takich środków; oraz

(ii) zapewniały, aby strony miały prawo żądać, aby wynik postępowania ADR został poddany kontroli przez osobę fizyczną reprezentującą podmiot ADR, która spełnia wymogi art. 6 ust. 1;

e) informowały strony o przysługującym im prawie do żądania kontroli wyniku postępowania ADR przez osobę fizyczną, o której mowa w lit. d) pkt (ii);

f) mogły łączyć sprawy, pod warunkiem że:

(i) zainteresowany konsument jest poinformowany o połączeniu spraw; oraz

(ii) osoby fizyczne odpowiedzialne za połączone sprawy posiadają wystarczającą wiedzę zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a), aby się nimi zająć;

g) umożliwiały rozpatrzenie sporów krajowych, sporów transgranicznych oraz, w stosownych przypadkach, sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich;

h) podejmowały środki niezbędne do zapewnienia, aby przetwarzanie danych osobowych było zgodne z przepisami o ochronie danych osobowych określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/670 (*5).

Państwa członkowskie mogą określić dodatkowe warunki łączenia spraw, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. f).

(*5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj).”;"

c) ust. 4 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)

konsument nie podjął próby skontaktowania się z danym przedsiębiorcą, aby omówić swoją skargę i rozwiązać problem bezpośrednio z tym przedsiębiorcą, bez wprowadzania nieproporcjonalnych zasad dotyczących formy lub treści takiego kontaktu;”

;

d) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„8. W przypadku gdy właściwy podmiot ADR podejmuje decyzję o rozpatrzeniu skargi konsumenckiej zgodnie ze swoimi przepisami proceduralnymi, państwa członkowskie zapewniają, aby ten podmiot ADR skontaktował się z zainteresowanym przedsiębiorcą i zaprosił go do udziału w postępowaniu ADR, niezależnie od tego, czy udział tego przedsiębiorcy jest obowiązkowy.

9. Państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorcy mający siedzibę na ich terytorium, z którymi kontaktuje się właściwy podmiot ADR, informowali ten podmiot ADR, czy zgadzają się na udział w proponowanym postępowaniu ADR. Przedsiębiorca udziela odpowiedzi podmiotowi ADR w rozsądnym terminie, który nie może przekraczać 20 dni roboczych. W przypadku złożonych sporów lub w wyjątkowych okolicznościach właściwy podmiot ADR może przedłużyć ten termin, lecz w żadnym przypadku nie może on przekraczać 30 dni roboczych. W stosownych przypadkach podmiot ADR informuje konsumenta o przedłużeniu terminu na udzielenie odpowiedzi.

Jeżeli przedsiębiorca nie udzieli odpowiedzi w terminie określonym w akapicie pierwszym, podmiot ADR może uznać, że przedsiębiorca odmówił udziału w postępowaniu ADR, i może zamknąć sprawę. Podmiot ADR informuje o tym konsumenta. Konsekwencje braku odpowiedzi określa się w prawie krajowym.

Obowiązek udzielenia odpowiedzi, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie ma zastosowania w następujących przypadkach:

a) gdy udział przedsiębiorcy w postępowaniu ADR jest obowiązkowy;

b) gdy wyniki postępowań ADR można osiągnąć bez zgody przedsiębiorcy na udział w postępowaniu ADR; lub

c) jeżeli przedsiębiorca zobowiązał się już na podstawie umowy do korzystania z podmiotów ADR w celu rozstrzygania sporów z konsumentami.”

;

5) w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)

miały konieczną wiedzę i umiejętności w dziedzinie alternatywnego lub sądowego rozstrzygania sporów konsumenckich, jak również ogólną znajomość prawa, a w odniesieniu do rozpatrywania sporów transgranicznych – ogólną znajomość prawa prywatnego międzynarodowego;”

;

b) w ust. 3 dodaje się literę w brzmieniu:

„aa)

w przypadku gdy spór jest rozpatrywany przez podmiot ADR, a osoby fizyczne odpowiedzialne za rozstrzyganie sporów są zatrudnione lub wynagradzane wyłącznie przez indywidualnego przedsiębiorcę, podmiot ADR ma dostęp wyłącznie do danych ściśle związanych ze sprawą, przekazanych mu przez przedsiębiorcę lub konsumenta.”

;

c) ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6. Do celów ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty ADR zapewniały niezbędne szkolenia dla osób fizycznych odpowiedzialnych za ADR. Właściwe organy, na podstawie informacji otrzymanych zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. g), monitorują programy szkoleniowe tworzone przez podmioty ADR.”

;

6) w art. 7 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:

„p)

w stosownych przypadkach – danych kontaktowych organów krajowych egzekwujących unijne i krajowe akty prawne dotyczące nieuczciwych praktyk i warunków handlowych.”

;

b) w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i) część wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„2. Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej raz na dwa lata podmioty ADR udostępniały publicznie na swoich stronach internetowych sprawozdania z działalności. Ponadto państwa członkowskie wymagają, aby, na wniosek, podmioty ADR dostarczały te sprawozdania z działalności na trwałym nośniku i za pomocą dowolnych innych środków, które podmioty ADR uznają za stosowne. Sprawozdania te zawierają następujące informacje związane ze sporami zarówno krajowymi, jak i transgranicznymi:”

;

(ii) uchyla się lit. h);

7) w art. 13 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Informacje, o których mowa w ust. 1, są podawane:

a) na stronie internetowej przedsiębiorcy, jeśli taka strona istnieje, w jasny, widoczny, zrozumiały i łatwo dostępny sposób;

b) w ogólnych warunkach umów sprzedaży lub umów o świadczenie usług między przedsiębiorcą a konsumentem.”

;

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadkach gdy spór między konsumentem a przedsiębiorcą mającym siedzibę na ich terytorium nie mógł zostać rozstrzygnięty w następstwie skargi złożonej przez konsumenta bezpośrednio do przedsiębiorcy, przedsiębiorca miał obowiązek przedstawić konsumentowi informacje, o których mowa w ust. 1.”

;

8) art. 14 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 14

Pomoc w sporach transgranicznych

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby w odniesieniu do sporów transgranicznych konsumenci i przedsiębiorcy mogli uzyskać pomoc w dostępie do podmiotu lub podmiotów ADR właściwych do rozpatrzenia ich sporu transgranicznego.

2. Każde z państw członkowskich wyznacza punkt kontaktowy ADR odpowiedzialny za zadanie, o którym mowa w ust. 1. Państwa członkowskie powierzają odpowiedzialność za prowadzenie punktów kontaktowych ADR swojemu centrum należącemu do Sieci Europejskich Centrów Konsumenckich lub, jeżeli nie jest to możliwe, organizacjom konsumenckim lub innemu podmiotowi zajmującemu się ochroną konsumentów.

3. Zwracając się o pomoc w sporach transgranicznych, konsumenci korzystają z punktu kontaktowego ADR w miejscu ich zamieszkania, a przedsiębiorcy korzystają z punktu kontaktowego ADR w miejscu ich siedziby.

4. Państwa członkowskie zapewniają, aby punkty kontaktowe ADR ułatwiały, na wniosek, komunikację między stronami a właściwym podmiotem ADR. Ułatwianie to obejmuje co najmniej następujące zadania:

a) pomoc w składaniu skarg i, w stosownych przypadkach, odpowiednich dokumentów;

b) wspieranie stron, w razie potrzeby, poprzez dostarczanie maszynowo przetłumaczonych informacji, dokumentów lub przepisów proceduralnych;

c) dostarczanie stronom ogólnych informacji na temat praw konsumentów na poziomie Unii i ich poziomie krajowym;

d) dostarczanie stronom wyjaśnień na temat przepisów proceduralnych stosowanych przez odpowiednie podmioty ADR;

e) informowanie konsumenta o innych sposobach dochodzenia roszczeń, w przypadku gdy sporu nie można rozstrzygnąć w postępowaniu ADR.

5. Państwa członkowskie mogą przyznać punktom kontaktowym ADR prawo do udzielania konsumentom i przedsiębiorcom pomocy w dostępie do podmiotów ADR, o której mowa w niniejszym artykule, w odniesieniu do sporów krajowych.

6. Państwa członkowskie wymagają, aby wykonując swoje działania, wszystkie podmioty pomagające konsumentom w sporach transgranicznych lub krajowych przekazywały konsumentom z zachowaniem pełnej przejrzystości odpowiednie informacje, w tym informacje dotyczące przepisów proceduralnych i wszelkich mających zastosowanie opłat, i aby działały przy tym w dobrej wierze.”

;

9) w art. 17 wprowadza się następujące zmiany:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Współpraca, o której mowa w ust. 1, obejmuje, w szczególności, wymianę informacji o praktykach w konkretnych sektorach działalności gospodarczej, na które konsumenci wielokrotnie składali skargi, w tym o nieuczciwych praktykach i warunkach handlowych. Obejmuje ona także dokonywanie oceny merytorycznej oraz przekazywanie informacji przez organy krajowe podmiotom ADR, jeśli taka ocena lub informacje są niezbędne do rozpatrywania poszczególnych sporów i są już dostępne.”

;

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Państwa członkowskie zapewniają zgodność współpracy i wymiany informacji, o których mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych określonymi w rozporządzeniu (UE) 2016/679.”

;

10) w art. 20 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Ponadto właściwe organy przeprowadzają niezbędne kontrole funkcjonowania i działalności podmiotów ADR w celu monitorowania zgodności z wymogami niniejszej dyrektywy.”

;

b) w ust. 6 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„6. Do dnia 9 lipca 2018 r., a następnie co cztery lata do dnia 1 listopada, każdy właściwy organ publikuje i przesyła Komisji sprawozdanie o rozwoju i funkcjonowaniu podmiotów ADR.”

;

c) dodaje się ustępy w brzmieniu:

„8. Do dnia 20 kwietnia 2026 r. Komisja opracuje przyjazne dla użytkownika interaktywne narzędzie cyfrowe, które zapewnia informacje na temat dochodzenia roszczeń przez konsumentów, w tym informacje na temat korzystania z ADR w kontekście transgranicznym, a także linki do informacji na temat praw konsumentów. Narzędzie to będzie również zawierało wykaz podmiotów ADR, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, oraz wykaz punktów kontaktowych ADR zgłoszonych na podstawie art. 24 ust. 4, a także linki do ich stron internetowych. Narzędzie to będzie też zawierało funkcję tłumaczenia automatycznego dostępną bezpłatnie dla podmiotów ADR i punktów kontaktowych ADR. Komisja promuje to narzędzie i zapewnia jego obsługę techniczną.

Zachęca się państwa członkowskie do zamieszczania w widoczny sposób linku do narzędzia, o którym mowa w akapicie pierwszym, na krajowych stronach internetowych służących podobnemu celowi.

Właściwe organy informują punkty kontaktowe ADR i podmioty ADR o funkcji tłumaczenia maszynowego, o której mowa w akapicie pierwszym.

9. Komisja tworzy sieć punktów kontaktowych ADR.”

;

11) w art. 24 dodaje się ustęp w brzmieniu:

„4. Do dnia 20 marca 2028 r. państwa członkowskie przekazują Komisji nazwy i dane kontaktowe punktów kontaktowych ADR wyznaczonych zgodnie z art. 14 ust. 2.”.