Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE
Załącznik II
W mocyKategorie i parametry na potrzeby oceny możliwości recyklingu opakowań
Tabela 1
Orientacyjny wykaz materiałów opakowaniowych oraz rodzajów i kategorii opakowań, o których mowa w art. 6
Kategoria nr
Główny materiał opakowaniowy
Rodzaj opakowań
Format (niewyczerpujący wykaz do celów ilustracyjnych)
Barwa / przepuszczalność optyczna
1
Szkło
Opakowania szklane i wielomateriałowe składające się w większości ze szkła
Butelki, słoiki, flakony, słoiczki na kosmetyki, kubeczki, ampułki, fiolki ze szkła (szkło sodowo-wapniowo-krzemianowe), pojemniki aerozolowe
— 2
Papier/tektura
Opakowania z papieru/tektury
Pudła, tacki, opakowania zbiorcze, elastyczne opakowania papierowe (np. folie, arkusze, torebki, przykrywki, rożki, owijki)
— 3
Papier/tektura
Opakowania wielomateriałowe składające się w większości z papieru/tektury
Kartony do pakowania płynów i papierowe kubki (tj. laminowane poliolefinami, z aluminium lub bez), tacki, talerze i kubki, metalizowane lub laminowane tworzywem sztucznym papier/tektura, papier/tektura z wkładkami/okienkami z tworzywa sztucznego
— 4
Metal
Opakowania stalowe i wielomateriałowe składające się w większości ze stali
Formaty opakowań sztywnych (pojemniki aerozolowe, puszki, puszki na farby, pudła, tacki, bębny, tuby) wykonanych ze stali, w tym blachy białej i stali nierdzewnej
— 5
Metal
Opakowania aluminiowe i wielomateriałowe składające się w większości z aluminium – sztywne
Formaty opakowań sztywnych (puszki na żywności i napoje, butelki, pojemniki aerozolowe, bębny, tuby, puszki, pudła, tacki) wykonanych z aluminium
— 6
Metal
Opakowania aluminiowe i wielomateriałowe składające się w większości z aluminium – półsztywne i elastyczne
Formaty opakowań półsztywnych i elastycznych (pojemniki i tacki, tuby, folie, folie elastyczne) wykonanych z aluminium
— 7
Tworzywa sztuczne
Politereftalan etylenu – sztywne
Butelki i butle
Przezroczyste bezbarwne/barwne, nieprzezroczyste
8
Tworzywa sztuczne
Politereftalan etylenu – sztywne
Formaty opakowań sztywnych inne niż butelki i butle (w tym naczynia, kubeczki, słoiki, kubki, jedno- i wielowarstwowe tacki i pojemniki, pojemniki aerozolowe)
Przezroczyste bezbarwne/barwne, nieprzezroczyste
9
Tworzywa sztuczne
Politereftalan etylenu – elastyczne
Folie
Naturalne/barwne
10
Tworzywa sztuczne
Politereftalan etylenu – sztywne
Pojemniki, butelki, tacki, naczynia i tuby
Naturalne/barwne
11
Tworzywa sztuczne
Polietylen – elastyczne
Folie, w tym opakowania wielowarstwowe i wielomateriałowe
Naturalne/barwne
12
Tworzywa sztuczne
Polipropylen – sztywne
Pojemniki, butelki, tacki, naczynia i tuby
Naturalne/barwne
13
Tworzywa sztuczne
Polipropylen – elastyczne
Folie, w tym opakowania wielowarstwowe i wielomateriałowe
Naturalne/barwne
14
Tworzywa sztuczne
HDPE i polipropylen – sztywne
Skrzynie i palety, płyty faliste z tworzyw sztucznych
Naturalne/barwne
15
Tworzywa sztuczne
PS i XPS – sztywne
Formaty opakowań sztywnych (w tym opakowania przetworów mlecznych, tacki, kubki i inne pojemniki na żywność)
Naturalne/barwne
16
Tworzywa sztuczne
EPS – sztywne
Formaty opakowań sztywnych (w tym pudełka na ryby / AGD i tacki)
Naturalne/barwne
17
Tworzywa sztuczne
Pozostałe sztywne tworzywa sztuczne (np. PVC, PC), w tym materiały wielomateriałowe – sztywne
Formaty opakowań sztywnych, w tym duże pojemniki do przewozu luzem, bębny
— 18
Tworzywa sztuczne
Inne elastyczne tworzywa sztuczne, w tym materiały wielomateriałowe – elastyczne
Torebki, blistry, opakowania termoformowane, opakowania próżniowe, opakowania ze zmodyfikowaną atmosferą/wilgotnością, w tym elastyczne duże pojemniki do przewozu luzem, torby, folia stretch
— 19
Tworzywa sztuczne
Biodegradowalne tworzywa sztuczne (1) – sztywne (na przykład PLA, PHB) i elastyczne (na przykład PLA)
Formaty opakowań sztywnych i elastycznych
— 20
Drewno, korek
Opakowania drewniane, w tym opakowania korkowe
Palety, pudła, skrzynie
— 21
Wyroby włókiennicze
Naturalne i syntetyczne włókna tekstylne
Torby
— 22
Wyroby ceramiczne lub porcelanowe wyroby kamionkowe
Glina, kamień
Naczynia, pojemniki, butelki, słoiki
— Tabela 2
Orientacyjny wykaz materiałów opakowaniowych i kategorii opakowań, o których mowa w art. 6
Materiały
Kategorie
Związek z tabelą 1 w załączniku II
Tworzywa sztuczne
Politereftalan etylenu – sztywne
kategorie 7, 8
PE – sztywne, PP – sztywne, HDPE i PP – sztywne
kategorie 10, 12, 14
Folie/elastyczne
kategorie 9, 11, 13, 18
PS, XPS, EPS
kategorie 15, 16
Pozostałe sztywne tworzywa sztuczne
kategoria 17
Biodegradowalne (sztywne i elastyczne)
kategoria 19
Papier/tektura
Papier/tektura (z wyjątkiem kartonu do pakowania płynów)
kategorie 2, 3
Karton do pakowania płynów
kategoria 3
Metal
Aluminium
kategorie 5, 6
Stal
kategoria 4
Szkło
Szkło
kategoria 1
Drewno
Drewno, korek
kategoria 20
Inne
Tekstylia, ceramika/porcelana i inne
kategorie 21, 22
Tabela 3
Klasy wydajności recyklingu
Możliwość recyklingu opakowań wyraża się w klasach wydajności A, B lub C.
Od 2030 r. wydajność recyklingu opiera się na kryteriach projektowania z myślą o recyklingu. Kryteria projektowania z myślą o recyklingu zapewniają wykorzystywanie w obiegu zamkniętym powstałych surowców wtórnych o jakości wystarczającej do zastąpienia surowców pierwotnych.
Ocenę opartą na kryteriach projektowania z myślą o recyklingu przeprowadza się dla każdej kategorii opakowań wymienionej w tabeli 1, z uwzględnieniem metodyki ustanowionej na podstawie art. 6 ust. 4 oraz powiązanych aktów delegowanych, a także parametrów określonych w tabeli 4. Po przeprowadzeniu ważenia kryteriów dla każdej jednostki opakowania zostaje ona zaklasyfikowana do kategorii A, B lub C. W przypadku gdy klasa wydajności recyklingu jednostki opakowania wynosi poniżej 70 %, uznaje się, że jednostka nie spełnia wymogów klas wydajności recyklingu, w związku z czym opakowanie zostaje uznane za technicznie niezdatne do recyklingu, a jego wprowadzanie do obrotu zostaje ograniczone.
Od 2035 r. do oceny możliwości recyklingu opakowania dodaje się nowy czynnik – ocena recyklingu na dużą skalę. W związku z tym przeprowadzana będzie nowa ocena opierająca się na ilości (masie) materiału faktycznie poddawanego recyklingowi z każdej kategorii opakowań zgodnie z metodyką określoną w aktach wykonawczych przyjętych na podstawie art. 6 ust. 5. Progi dotyczące rocznego recyklingu materiałów opakowaniowych pozwalające stwierdzić zgodność z wymogami oceny recyklingu na dużą skalę określa się z uwzględnieniem celów określonych w art. 3 ust. 1 pkt 39.
2030
2035
2038
Klasa wydajności recyklingu
Projektowanie z myślą o recyklingu
Ocena możliwości recyklingu na jednostkę, w drodze ważenia kryteriów
Klasa wydajności recyklingu (dla projektowania z myślą o recyklingu)
Projektowanie z myślą o recyklingu
Ocena Możliwości recyklingu na jednostkę, w drodze ważenia kryteriów
Klasa wydajności recyklingu (do oceny recyklingu na dużą skalę)
Klasa wydajności recyklingu
Projektowanie z myślą o recyklingu
Ocena możliwości recyklingu na jednostkę, w drodze ważenia kryteriów
Klasa wydajności recyklingu (do oceny recyklingu na dużą skalę)
Klasa A
co najmniej 95 %
Klasa A
co najmniej 95 %
Klasa A (recykling na dużą skalę)
Klasa A
co najmniej 95 %
Klasa A (recykling na dużą skalę)
Klasa B
co najmniej 80 %
Klasa B
co najmniej 80 %
Klasa B (recykling na dużą skalę)
Klasa B
co najmniej 80 %
Klasa B (recykling na dużą skalę)
Klasa C
co najmniej 70 %
Klasa C
co najmniej 70 %
Klasa C (recykling na dużą skalę)
Klasa C
ZAKAZ WPROWADZANIA DO OBROTU
co najmniej 70 %
Klasa C (recykling na dużą skalę)
TECHNICZNIE NIEZDATNE DO RECYKLINGU
poniżej 70 %
TECHNICZNIE NIEZDATNE DO RECYKLINGU
poniżej 70 %
NIEPODDAWANE RECYKLINGOWI NA DUŻĄ SKALĘ
(poniżej progów określonych w art. 3 ust. 1 pkt 39)
TECHNICZNIE NIEZDATNE DO RECYKLINGU
poniżej 70 %
NIEPODDAWANE RECYKLINGOWI NA DUŻĄ SKALĘ
(poniżej progów określonych w art. 3 ust. 1 pkt 39)
Tabela 4
Niewyczerpujący wykaz parametrów do celów ustalenia kryteriów projektowania z myślą o recyklingu zgodnie z art. 6
Kryteria projektowania z myślą o recyklingu ustala się na podstawie wykazu znajdującego się w niniejszej tabeli (jak określono w art. 6 ust. 4). Kryteria projektowania z myślą o recyklingu wykorzystuje się następnie do ustalenia obliczeń decydujących o klasach wydajności wymienionych w tabeli 3. Ponadto w ocenie parametrów określonych w tym wykazie uwzględnia się:
— możliwość oddzielenia dowolnej części składowej opakowania, ręcznie przez użytkowników końcowych albo w zakładach przetwórczych,
— efektywność procesów sortowania i recyklingu, na przykład odzysk,
— rozwój technologii sortowania i recyklingu (aby uwzględnić to, że nawet jeśli opakowanie nie nadaje się obecnie do sortowania, to może się do niego nadawać za 2 lata), oraz
— zachowanie funkcjonalności surowców wtórnych w stopniu umożliwiającym zastępowanie surowców pierwotnych.
Przy ustalaniu kryteriów projektowania z myślą o recyklingu uwzględnia się funkcjonalność opakowania, którą zapewniają poniższe parametry.
Parametry na potrzeby kryteriów projektowania z myślą o recyklingu
Znaczenie parametru
Dodatki
Dodatki często odnoszą się do substancji dodawanych do materiałów w celu nadania im szczególnych właściwości. Obecność dodatków w pojemnikach opakowaniowych może prowadzić do nieprawidłowego sortowania materiałów opakowaniowych podczas procesu sortowania oraz zanieczyszczać uzyskane surowce wtórne.
Etykiety
Wielkość obszaru pokrytego etykietami może mieć wpływ na efektywność procesu sortowania. Na jakość surowca wtórnego wpływa również materiał, z którego wykonana jest etykieta, oraz rodzaj kleju lub spoiwa.
Opaski
Stopień, w jakim opaska pokrywa główną część opakowania, wpływa na możliwości sortowania. Ponadto stosowanie opasek może mieć wpływ na możliwość oddzielenia ich od głównej części opakowania.
Materiał, z którego wykonana jest opaska, może mieć wpływ zarówno na możliwość sortowania, jak i na możliwość recyklingu opakowania.
Zamknięcia i inne małe części składowe opakowań
Zamknięcia oznaczają części składowe stosowane do zamykania lub plombowania opakowania. Mogą istnieć różne rodzaje zamknięć, sztywne lub elastyczne, takie jak folia termokurczliwa umożliwiająca łatwe stwierdzenie jej naruszenia, wyściółki, zakrętki, wieczka, plomby, zawory itp.
Materiał, z którego wykonane jest zamknięcie, może mieć wpływ zarówno na możliwość sortowania, jak i na możliwość recyklingu opakowania.
Zamknięcia, które nie są trwale przymocowane do opakowania, mogą zwiększać zaśmiecenie.
Umieszczenie małych części składowych opakowania na jego głównej części może mieć wpływ na możliwość oddzielenia elementów opakowania i możliwość recyklingu tego opakowania. Ponadto części te mogą zaginąć w procesie sortowania i recyklingu.
Spoiwa
Spoiwa mogą być stosowane w sposób umożliwiający ich łatwe oddzielenie w procesie recyklingu lub przez użytkownika końcowego lub w taki sposób, by nie wpływały na efektywność procesów sortowania i recyklingu. Obecność pozostałości spoiw na opakowaniu może obniżyć jakość (czystość) surowców wtórnych.
Spoiwa zmywalne mogą zapewnić oddzielenie od głównej części opakowania i brak pozostałości spoiwa w surowcu wtórnym.
Barwniki
Barwniki to substancje nadające barwę materiałowi opakowaniowemu.
Mocno zabarwione materiały w papierze lub tworzywach sztucznych mogą powodować problemy z sortowaniem i obniżać jakość surowców wtórnych.
Skład materiałowy
Preferowane jest stosowanie monomateriałów lub kombinacji materiałów, które pozwalają na łatwe oddzielenie i zapewniają wysoki odzysk surowców wtórnych.
Bariery/powłoki
Materiał lub substancja dodane w celu nadania właściwości barierowych (bariera) lub różne materiały stosowane na powierzchni w celu nadania innych właściwości (powlekanie).
Obecność barier lub powłok w opakowaniu może utrudniać recykling. Preferowane są kombinacje zapewniające wysoki odzysk surowców wtórnych.
Farby drukarskie i lakiery/ drukowanie / nanoszenie kodów
Farby drukarskie i lakiery są mieszaninami barwników z innymi substancjami nakładanymi na materiał w procesie drukowania lub powlekania (farba drukarska) lub nakładania powłoki ochronnej wykonanej z żywicy i/lub estru celulozy rozpuszczonego w lotnym rozpuszczalniku (lakier). Nanoszenie kodów oznacza drukowanie bezpośrednio na opakowaniach handlowych do celów oznaczania partii produkcyjnych oraz umieszczania innych informacji i elementów identyfikacji wizualnej.
Stosowanie farb drukarskich zawierających substancje potencjalnie niebezpieczne uniemożliwia recykling, ponieważ takie jednostki opakowań nie mogą być poddane recyklingowi. Farby drukarskie po uwolnieniu mogą zanieczyścić strumień recyklingu poprzez wodę stosowaną do mycia. Podobnie farby drukarskie, które nie są uwalniane, mogą pogorszyć przejrzystość strumienia recyklingu.
Pozostałości produktu / łatwość opróżniania
Pozostałości zawartości opakowania mogą mieć wpływ na możliwość sortowania i na możliwość recyklingu opakowania. Opakowanie powinno być zaprojektowane tak, by umożliwiać łatwe opróżnienie go z zawartości; powinno być wyrzucane w stanie całkowicie opróżnionym.
Łatwość demontażu
Części składowe, które są trwale do siebie przymocowane, mogą mieć wpływ na możliwość sortowania i recyklingu opakowania. Odpowiednie projektowanie opakowań może ułatwić rozdzielanie różnych części składowych na różne strumienie materiałów.
(1) Należy zauważyć, że niniejsza kategoria obejmuje tworzywa sztuczne łatwo ulegające biodegradacji (co oznacza udowodnioną zdolność do przekształcenia > 90 % materiału oryginalnego w CO2, wodę i minerały w procesach biologicznych w ciągu 6 miesięcy) niezależnie od surowców wykorzystanych do ich produkcji. Biopolimery, które nie ulegają łatwo biodegradacji, wchodzą w zakres pozostałych odpowiednich kategorii tworzyw sztucznych.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.