Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/134 z dnia 28 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1178/2011 w odniesieniu do wprowadzenia licencji pilota wiatrakowców
Załącznik I
W mocyW załączniku I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 wprowadza się następujące zmiany:
1) w pkt FCL.010 dodaje się definicję w brzmieniu:
„
»wiatrakowiec« oznacza typ wiropłatu wytwarzający siłę nośną w wyniku oddziaływania powietrza z maksymalnie dwoma swobodnie obracającymi się wirnikami o osiach zasadniczo pionowych.”;
2) w pkt FCL.025 wprowadza się następujące zmiany:
a) lit. b) pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„4)
Jeżeli osoba wnioskująca o wydanie licencji pilota lekkich statków powietrznych (LAPL), licencji pilota turystycznego (PPL), podstawowego uprawnienia do wykonywania lotów według wskazań przyrządów (BIR) lub licencji pilota wiatrakowców (GPL) nie zaliczy jednego z testów wiedzy teoretycznej w czterech podejściach, bądź jeżeli nie zaliczy wszystkich testów w okresie, o którym mowa w lit. b) pkt 2, musi ponownie przystąpić do całego zestawu testów egzaminacyjnych z wiedzy teoretycznej.”;
b) lit. c) pkt 1 ppkt (i) otrzymuje brzmienie:
„(i)
w przypadku wydania licencji pilota lekkich statków powietrznych, licencji pilota turystycznego lub licencji pilota wiatrakowców, przez okres 24 miesięcy;”;
3) w pkt FCL.035 lit. a) dodaje się nowy ppkt 5 w brzmieniu:
„5)
Wszystkie godziny lotu na wiatrakowcach, które są objęte zakresem załącznika I do rozporządzenia (UE) 2018/1139 i których maksymalna certyfikowana masa startowa wynosi co najmniej 450 kg, zalicza się w całości na poczet ukończenia 12 godzin czasu lotu oraz 12 startów i lądowań zgodnie z pkt FCL.240.G lit. a), ale nie zalicza się ich na poczet wymogu określonego w pkt FCL.240.G lit. a) pkt 1 ppkt (ii).”;
4) pkt FCL.055 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
Przepisy ogólne. Piloci samolotów, śmigłowców, pionowzlotów, sterowców i wiatrakowców, od których wymaga się posługiwania radiotelefonem, nie mogą korzystać z przywilejów wynikających z ich licencji i uprawnień, jeżeli ich licencja nie zawiera potwierdzenia biegłości posługiwania się językiem angielskim lub językiem używanym w łączności radiowej podczas lotu. Potwierdzenie wskazuje język, stopień biegłości oraz termin ważności i jest uzyskiwane zgodnie z procedurą ustanowioną przez właściwy organ. Minimalnym akceptowalnym poziomem biegłości jest poziom operacyjny (poziom 4) zgodnie z dodatkiem 2 do niniejszego załącznika.”;
5) w pkt FCL.060 lit. b) formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„b)
Samoloty, śmigłowce, pionowzloty, sterowce, statki powietrzne zdolne do wykonywania lotów VTOL (VCA) i wiatrakowce. Pilot nie może wykonywać lotów na statku powietrznym w zarobkowym transporcie lotniczym ani w celu przewozu pasażerów:”;
6) tytuł podczęści C otrzymuje brzmienie:
„PODCZĘŚĆ C – LICENCJA PILOTA TURYSTYCZNEGO (PPL) I LICENCJA PILOTA WIATRAKOWCÓW (GPL)”;
7) pkt FCL.200 otrzymuje brzmienie:
„FCL.200 Minimalny wiek
Osoba ubiegająca się o licencję PPL lub GPL musi mieć ukończone 17 lat.”;
8) pkt FCL.205 otrzymuje brzmienie:
„FCL.205 Warunki
a) Osoba ubiegająca się o wydanie licencji PPL musi spełniać wymagania dotyczące uprawnień na klasę lub typ statku powietrznego wykorzystanego do przeprowadzenia egzaminu praktycznego określone w podczęści H.
b) Osoba ubiegająca się o wydanie licencji GPL musi spełniać wymagania dotyczące klasy lub typu statku powietrznego wykorzystanego do przeprowadzenia egzaminu praktycznego.”;
9) pkt FCL.210 otrzymuje brzmienie:
„FCL.210 Szkolenie
a) Osoba ubiegająca się o licencję PPL lub GPL musi ukończyć szkolenie w ATO lub DTO.
b) Szkolenie to musi obejmować szkolenie z wiedzy teoretycznej oraz szkolenie w powietrzu, odpowiednie do przywilejów wynikających z licencji PPL lub GPL, o którą ubiega się dana osoba.
c) Szkolenie z wiedzy teoretycznej i szkolenie w powietrzu można ukończyć w DTO lub ATO innej niż ta, w której kandydat rozpoczął swoje szkolenie.”;
10) w pkt FCL.215 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„Osoba ubiegająca się o licencję PPL lub GPL musi wykazać podczas egzaminów, że posiada wiedzę teoretyczną odpowiednią dla nadawanych przywilejów w zakresie następujących przedmiotów:”;
11) pkt FCL.235 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
Osoba ubiegająca się o licencję PPL lub GPL musi podczas egzaminu praktycznego wykazać umiejętność pełnienia funkcji pilota dowódcy statku powietrznego odpowiedniej kategorii, demonstrując stosowne procedury i wykonując manewry ze stopniem kompetencji odpowiadającym nadawanym przywilejom.”;
12) dodaje się sekcję 5 w brzmieniu:
„SEKCJA 5
Licencja GPL – wymagania szczegółowe
FCL.205.G GPL – przywileje
a) Przywileje posiadacza licencji GPL obejmują wykonywanie czynności pilota dowódcy wiatrakowca:
1) bez wynagrodzenia w operacjach niezarobkowych;
2) w zakresie przewozu pasażerów wyłącznie po wykonaniu 10 godzin czasu lotu w charakterze pilota dowódcy wiatrakowca po wydaniu licencji.
b) Niezależnie od lit. a) ppkt 1 powyżej, posiadacz licencji GPL z przywilejami instruktora lub egzaminatora może otrzymywać wynagrodzenie za:
1) prowadzenie szkolenia w powietrzu w zakresie licencji GPL;
2) przeprowadzanie egzaminów praktycznych i kontroli umiejętności w zakresie licencji GPL;
3) szkolenie, egzaminowanie i sprawdzanie uprawnień i przywilejów związanych z licencją instruktora lub egzaminatora, stosownie do przypadku.
c) Posiadacze licencji GPL korzystają z przywilejów wynikających z tej licencji wyłącznie wówczas, gdy spełniają wymagania dotyczące bieżącej praktyki, a ich orzeczenie lekarskie, odpowiednie do wykorzystywanych przywilejów, pozostaje ważne.
FCL.210.G GPL – wymagane doświadczenie i zaliczenia
a) Osoba ubiegająca się o licencję GPL musi zaliczyć 35 godzin szkolenia w powietrzu na wiatrakowcach, z czego 5 godzin można zaliczyć na FSTD, w tym co najmniej:
1) 20 godzin szkolenia w powietrzu z instruktorem; oraz
2) 8 godzin czasu samodzielnego lotu pod nadzorem, w tym co najmniej 4 godziny czasu samodzielnego lotu nawigacyjnego, z czego co najmniej jeden lot nawigacyjny na odległość co najmniej 150 km (80 mil morskich), podczas którego należy wykonać lądowania z pełnym zatrzymaniem na dwóch lotniskach innych niż lotnisko odlotu.
b) Zaliczanie Kandydat posiadający licencję pilota na inną kategorię statku powietrznego, z wyjątkiem balonów, uzyskuje zaliczenie 10 % całkowitego czasu lotu w charakterze pilota dowódcy takiego statku powietrznego, do maksymalnie 10 godzin. W żadnym przypadku nie udziela się zaliczeń wymogów określonych w lit. a) ppkt 2.
c) Kandydat posiadający wcześniejsze doświadczenie jako pilot dowódca na wiatrakowcach o maksymalnej masie startowej co najmniej 450 kg może uzyskać zaliczenie tego doświadczenia na poczet wymogów określonych w lit. a). Decyzję o zakresie takiego zaliczenia podejmuje DTO lub ATO, w której kandydat ten przechodzi szkolenie, na podstawie wstępnego lotu sprawdzającego, jednak w żadnym przypadku takie zaliczenie nie może przekroczyć żadnego z poniższych zakresów:
1) łącznego czasu lotu w charakterze pilota dowódcy;
2) 50 % liczby godzin wymaganej w lit. a).
W żadnym przypadku nie udziela się zaliczeń wymogów określonych w lit. a) ppkt 2.
FCL.235.G GPL – przywileje na klasy, typy i warianty wiatrakowców
a) Do celów licencjonowania pilota wiatrakowców zgodnie z niniejszym załącznikiem wiatrakowce klasyfikuje się według następujących klas i typów:
1) klasa wiatrakowców jednośmigłowych (SPG): Wiatrakowce z załogą jednoosobową, których jedyna centralna jednostka napędowa jest obsługiwana za pomocą jednego sterownika ciągu i napędzana przez którykolwiek z następujących typów silników:
a) układ tłokowy silnika, który, jeżeli tak określono w wyniku procesu certyfikacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, może składać się z więcej niż jednego silnika tłokowego;
b) układ silnika napędzany energią elektryczną, który, jeżeli tak określono w wyniku procesu certyfikacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, może składać się z więcej niż jednego silnika elektrycznego;
c) jeżeli tak określono w wyniku procesu certyfikacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, hybrydowy układ silnika składający się z silników tłokowych i elektrycznych;
2) typy wiatrakowców, które wymagają przywilejów na dany typ, jak określono w wyniku procesu certyfikacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012.
b) Osobie ubiegającej się o licencję GPL przyznaje się przywileje na klasę lub typ wiatrakowców, na których przeprowadzono egzamin praktyczny. W celu rozszerzenia przywilejów na inną klasę lub typ posiadacz licencji GPL musi zaliczyć na tej innej klasie lub tym innym typie wszystkie poniższe wymogi:
1) o ile w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012 nie określono inaczej, w stosownych przypadkach 3 godziny szkolenia w powietrzu, w tym:
(i) 10 startów i lądowań z instruktorem; oraz
(ii) 10 samodzielnych startów i lądowań pod nadzorem;
2) egzamin praktyczny w celu wykazania się odpowiednim poziomem umiejętności praktycznych na nowej klasie lub nowym typie. W trakcie tego egzaminu kandydat musi również zademonstrować egzaminatorowi, że posiada odpowiednią wiedzę teoretyczną o tej klasie lub tym typie statku powietrznego w zakresie następujących przedmiotów:
(i) procedury operacyjne;
(ii) wykonywanie i planowanie lotu;
(iii) ogólna wiedza o statku powietrznym.
c) W celu rozszerzenia swoich przywilejów na inny wariant w ramach danej klasy lub typu pilot przechodzi szkolenie w różnicach lub szkolenie zapoznawcze. W stosownych przypadkach szkolenie w różnicach lub szkolenie zapoznawcze musi być zgodne z danymi dotyczącymi zgodności operacyjnej ustalonymi zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012. Szkolenie w różnicach zostaje wpisane do książki lotów pilota lub do równoważnego dokumentu i potwierdzone podpisem instruktora. Przy rozszerzaniu przywilejów na klasę SPG o wariant z innym typem silnika, jak określono w lit. a) ppkt 1, szkolenie w różnicach obejmuje szkolenie w powietrzu z instruktorem i szkolenie teoretyczne, które w odniesieniu do tego innego typu silnika i powiązanych systemów powietrznych obejmuje co najmniej wszystkie następujące przedmioty:
1) procedury operacyjne;
2) wykonywanie i planowanie lotu;
3) ogólna wiedza o statku powietrznym.
FCL.240.G GPL – wymagania dotyczące bieżącej praktyki
a) Posiadacz licencji GPL może korzystać z wynikających z niej przywilejów na daną klasę lub dany typ, tylko jeżeli w ciągu poprzedzających 2 lat, jako pilot wiatrakowca odpowiedniej klasy lub typu, spełnił jeden z poniższych warunków:
1) wykonał co najmniej 12 godzin czasu lotu jako pilot dowódca lub szkolenia w powietrzu z instruktorem bądź samodzielnego lotu pod nadzorem instruktora, w tym:
(i) 12 startów i lądowań;
(ii) w sposób wymagany przez instruktora szkolenie odświeżające trwające co najmniej 1 godzinę całkowitego czasu lotu z instruktorem, który wybiera te ćwiczenia w locie, które umożliwiają kandydatowi odświeżenie jego kompetencji w zakresie bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego oraz stosowania procedur przewidzianych w warunkach normalnych, anormalnych i awaryjnych;
2) zaliczył przed egzaminatorem kontrolę umiejętności w zakresie GPL. Program kontroli umiejętności musi się opierać na egzaminie praktycznym na licencję GPL.
b) Posiadacze licencji GPL z przywilejami na klasę SPG, którzy zgodnie z pkt FCL.235.G lit. c) rozszerzyli swoje przywileje na wariant z innym typem silnika, jak określono w pkt FCL.235.G lit. a), ale w ciągu ostatnich 2 lat nie wykonali lotu na tym wariancie, przed korzystaniem z przywilejów związanych z tym wariantem, muszą spełnić jeden z poniższych warunków:
1) przejść dalsze szkolenie w różnicach zgodnie z pkt FCL.235.G lit. c);
2) przejść kontrolę umiejętności;
3) przejść szkolenie odświeżające zgodnie z lit. a) pkt 1 ppkt (ii).
c) Loty z instruktorem i loty samodzielne pod nadzorem, o których mowa w formule wprowadzającej w lit. a) pkt 1, szkolenie odświeżające, o którym mowa w lit. a) pkt 1 ppkt (ii) i lit. b) pkt 3, oraz kontrola umiejętności, o której mowa w lit. a) pkt 2 i lit. b) pkt 2, zostają wpisane do książki lotów pilota lub do równoważnego dokumentu i potwierdzone podpisem instruktora lub egzaminatora, stosownie do przypadku.”;
13) pkt FCL.700 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
Posiadacz licencji pilota wykonuje czynności pilota statku powietrznego tylko wtedy, gdy posiada ważne uprawnienia na odpowiednią klasę lub typ statku powietrznego, chyba że ma zastosowanie którykolwiek z poniższych przypadków:
1) korzysta z przywilejów wynikających z licencji LAPL lub GPL;
2) jest w trakcie egzaminów praktycznych lub kontroli umiejętności w celu wznowienia uprawnień na klasę lub typ;
3) jest w trakcie szkolenia w powietrzu;
4) posiada uprawnienie pilota doświadczalnego wydane zgodnie z pkt FCL.820.”;
14) w pkt FCL.810 wprowadza się następujące zmiany:
a) w lit. b) wprowadza się następujące zmiany:
1) pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2)
musi ukończyć szkolenie w DTO lub ATO. Szkolenie musi być ukończone w ciągu 6 miesięcy i musi obejmować:
(i) 5 godzin wykładów z wiedzy teoretycznej;
(ii) 10 godzin czasu szkolenia według wskazań przyrządów z instruktorem na śmigłowcach; oraz
(iii) 5 godzin czasu lotu w nocy, w tym co najmniej 3 godziny szkolenia z instruktorem, z czego co najmniej 1 godzinę lotu nawigacyjnego i 5 samodzielnych kręgów w nocy. Każdy krąg powinien obejmować start i lądowanie.
Kandydatowi, który posiada lub posiadał uprawnienie IR na samolot lub motoszybowiec turystyczny, zalicza się 5 godzin na poczet wymogu określonego w pkt 2 ppkt (ii) powyżej.”;
2) uchyla się pkt 3;
b) dodaje się lit. c) w brzmieniu:
„c)
Wiatrakowce. Aby korzystać z przywilejów wynikających z licencji GPL w warunkach VFR w nocy, kandydat:
1) musi wykonać, po wydaniu licencji, co najmniej 50 godzin czasu lotu w charakterze pilota wiatrakowca, w tym co najmniej 20 godzin w charakterze pilota dowódcy wiatrakowca i 20 godzin lotów nawigacyjnych;
2) musi ukończyć szkolenie w DTO lub ATO. Szkolenie musi być ukończone w ciągu 6 miesięcy i musi obejmować:
(i) 5 godzin wykładów z wiedzy teoretycznej;
(ii) 3 godziny czasu szkolenia według wskazań przyrządów z instruktorem na wiatrakowcach; oraz
(iii) 5 godzin czasu lotu w nocy, w tym co najmniej 3 godziny szkolenia z instruktorem, z czego co najmniej 1 godzinę lotu nawigacyjnego i 5 samodzielnych kręgów w nocy; każdy krąg powinien obejmować start i lądowanie.
Kandydatowi, który posiada lub posiadał uprawnienie do wykonywania lotów według wskazań przyrządów na samolot lub śmigłowiec, zalicza się 2 godziny na poczet wymogu określonego w pkt 2 ppkt (ii) powyżej. Kandydat, który posiada uprawnienie do wykonywania lotów nocnych na samolocie, śmigłowcu lub motoszybowcu turystycznym, uzyskuje pełne zaliczenie na poczet elementu określonego w pkt 2 ppkt (i).”;
15) pkt FCL.905.FI lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
licencji PPL, LAPL i GPL na odpowiednią kategorię statku powietrznego;”;
16) w pkt FCL.910.FI lit. c) dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„4)
w przypadku certyfikatu FI(G):
(i) 100 godzin szkolenia w powietrzu na wiatrakowcach oraz, dodatkowo, po nadzorowaniu co najmniej 25 samodzielnych lotów;
(ii) w przypadku instruktora FI(G), który posiada również certyfikat FI(A) lub FI(H) i stosownie do przypadku spełnia wymagania pkt 1 lub pkt 2, 25 godzin szkolenia w powietrzu na wiatrakowcach oraz, dodatkowo, po nadzorowaniu co najmniej 10 samodzielnych lotów wykonanych przez uczniów-pilotów.”;
17) w pkt FCL.915.FI wprowadza się następujące zmiany:
a) w lit. a) formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„a)
w przypadku certyfikatu FI(A), FI(H) oraz FI(G):”;
b) dodaje się literę ca) w brzmieniu:
„ca)
dodatkowo, w przypadku certyfikatu FI(G), wykonać co najmniej 150 godzin czasu lotu na wiatrakowcach, z czego co najmniej 100 godzin w charakterze pilota dowódcy.”;
18) w pkt FCL.930.FI wprowadza się następujące zmiany:
a) lit. b) pkt 3 ppkt (i) otrzymuje brzmienie:
„(i)
w przypadku FI(A), (H) oraz (G), co najmniej 30 godzin szkolenia w powietrzu, w tym 25 godzin szkolenia w powietrzu z instruktorem, z czego 5 godzin można wykonać na symulatorze FFS, urządzeniu FNPT I lub II bądź FTD 2/3;”;
b) uchyla się lit. b) pkt 4;
c) lit. c) otrzymuje brzmienie:
„c)
Osobom ubiegającym się o certyfikat FI na inną kategorię statków powietrznych, które posiadają lub posiadały certyfikat FI(A), (H), (As) lub (G), zalicza się 55 godzin na poczet wymogu określonego w lit. b) pkt 2.”;
d) dodaje się lit. d) i e) w brzmieniu:
„d)
Kandydat ubiegający się o certyfikat FI(G), który posiada lub posiadał certyfikat FI(A), (H) lub (As), uzyskuje zaliczenie 15 godzin na poczet wymogu określonego w lit. b) pkt 3 ppkt (i), z czego maksymalnie 10 godzin stanowi zaliczenie czasu szkolenia z instruktorem.
„e)
Osobę ubiegającą się o certyfikat FI, która posiada lub posiadała jakikolwiek inny certyfikat instruktora wydany zgodnie z niniejszym załącznikiem, uznaje się za spełniającą wymogi określone w lit. b) pkt 1.”;
19) w pkt FCL.940.FI lit. a) wprowadza się następujące zmiany:
a) w pkt 1 ppkt (i) dodaje się lit. C) w brzmieniu:
„C)
w przypadku certyfikatu FI(G), co najmniej 50 godzin szkolenia w powietrzu na wiatrakowcach jako instruktorzy FI lub egzaminatorzy;”;
b) pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2)
Co najmniej przy co drugim przedłużeniu ważności FI(A), FI(H) lub FI(G), bądź przy co trzecim przedłużeniu ważności FI(As) posiadacz danego certyfikatu FI musi przejść ocenę kompetencji zgodnie z pkt FCL.935.”;
20) w pkt FCL.1005.FE dodaje się lit. d) w brzmieniu:
„d)
FE(G). Przywileje pilota egzaminatora wiatrakowcowego obejmują przeprowadzanie egzaminów praktycznych i kontroli umiejętności w zakresie licencji GPL i towarzyszących przywilejów na klasy i typy wiatrakowców, pod warunkiem że ukończył co najmniej 500 godzin czasu lotu w charakterze pilota wiatrakowców, w tym co najmniej 100 godzin szkolenia w powietrzu, z czego do 40 godzin może być szkoleniem w powietrzu w charakterze instruktora FI(A) lub FI(H).”;
21) pkt FCL.1005.FIE lit. c) otrzymuje brzmienie:
„c)
FIE(As) i FIE(G). Przywileje egzaminatora FIE na sterowce i wiatrakowce obejmują przeprowadzanie ocen kompetencji na potrzeby wydawania, przedłużania lub wznawiania certyfikatu instruktora na odpowiednią kategorię statku powietrznego, o ile posiada on odpowiedni certyfikat instruktora.”;
22) w pkt FCL.1010.FIE dodaje się lit. d) w brzmieniu:
„d)
FIE(G). Osoba ubiegająca się o certyfikat FIE na wiatrakowce musi:
1) posiadać certyfikat instruktora FI(G);
2) wykonać 1 000 godzin czasu lotu w charakterze pilota wiatrakowców; oraz
3) wykonać co najmniej 100 godzin czasu lotu instruktorskiego w szkoleniu kandydatów do certyfikatu FI(G). W przypadku kandydatów posiadających certyfikat FIE(A) lub FIE(H) wymóg ten skraca się do 50 godzin.”;
23) w dodatku 1 sekcja A pkt 1 wprowadza się następujące zmiany:
a) nagłówek pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1.
Licencje LAPL, PPL i GPL”;
b) dodaje się pkt 1.5 w brzmieniu:
„1.5.
W przypadku wydawania licencji GPL posiadacz licencji pilota na samoloty lub śmigłowce zgodnie z niniejszym rozporządzeniem uzyskuje pełne zaliczenie wymogów dotyczących szkolenia teoretycznego i egzaminu teoretycznego z następujących przedmiotów:
a) prawo lotnicze i procedury ATC,
b) człowiek – możliwości i ograniczenia,
c) meteorologia,
d) łączność,
e) nawigacja.”.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.