Artykuł 12

1. Komisja bez zbędnej zwłoki ocenia zasadność, kompleksowość i stosowność programu reform Mołdawii lub, w stosownych przypadkach, zmian tego programu. Przeprowadzając ocenę, Komisja ściśle współpracuje z Mołdawią i może zgłaszać uwagi, prosić o dodatkowe informacje lub zobowiązać Mołdawię do przeglądu lub zmiany programu reform.

2. W odniesieniu do celu określonego w art. 11 ust. 1 lit. j) niniejszego rozporządzenia Komisja, zgodnie z decyzją 2010/427/UE, należycie uwzględnia rolę i wkład ESDZ.

3. Oceniając program reform, Komisja bierze pod uwagę odpowiednie dostępne informacje analityczne o Mołdawii, w tym jej sytuację makroekonomiczną i stabilność długu, uzasadnienie i elementy przedstawione przez Mołdawię, o których mowa w art. 11, skutki rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i prób destabilizacji Mołdawii, a także wszelkie inne istotne informacje, takie jak informacje wymienione w art. 11.

4. W ocenie Komisja bierze pod uwagę głównie następujące kryteria:

a) czy program reform stanowi właściwą, kompleksową, spójną i odpowiednio wyważoną odpowiedź na cele określone w art. 3 i elementy określone w art. 11;

b) czy program reform i jego środki są spójne z ogólnymi zasadami, o których mowa w art. 4 oraz wymogami wynikającymi z art. 9;

c) czy można oczekiwać, że program reform przyspieszy postępy w zmniejszaniu różnic społeczno-gospodarczych między Mołdawią a Unią, a tym samym wzmacnia rozwój gospodarczy, społeczny i środowiskowy Mołdawii oraz wspiera jej konwergencję z normami Unii, ogranicza nierówności i zwiększa spójność społeczną;

d) czy można oczekiwać, że program reform spowoduje dalsze uwypuklenie kwestii podstawowych dotyczących procesu rozszerzenia, o czym mowa w art. 3 ust. 2 lit. a);

e) czy można oczekiwać, że program reform przyspieszy transformację Mołdawii w kierunku zrównoważonej, neutralnej dla klimatu i odpornej na jego zmianę gospodarki sprzyjającej włączeniu społecznemu dzięki poprawie łączności, postępom w transformacji ekologicznej i cyfrowej, w tym w kwestii postępu w zakresie różnorodności biologicznej, ograniczaniu zależności strategicznych oraz sprzyjaniu badaniom naukowym i innowacjom, edukacji, szkoleniom, zatrudnieniu i umiejętnościom oraz szeroko rozumianemu rynkowi pracy ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży;

f) czy środki zawarte w programie reform są zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” i zasadą niepozostawiania nikogo w tyle;

g) czy w programie reform odpowiednio uwzględnia się potencjalne ryzyko związane ze spełnianiem warunków wstępnych i warunków płatności;

h) czy warunki płatności zaproponowane przez Mołdawię są odpowiednie i ambitne, spójne z ramami polityki rozszerzenia, a także czy są wystarczająco znaczące i jasne, aby umożliwić odpowiednie uruchomienie środków finansowych w przypadku ich spełnienia, oraz czy proponowane wskaźniki sprawozdawczości są odpowiednie i wystarczające do monitorowania postępów w osiąganiu ogólnych celów i sprawozdawczości na ten temat;

i) czy można spodziewać się, że ustalenia zaproponowane przez Mołdawię będą skutecznie zapobiegać nieprawidłowościom, nadużyciom finansowym, korupcji, konfliktom interesów, przestępczości zorganizowanej i praniu pieniędzy oraz wykrywać i eliminować te zjawiska, a także przyczynią się do skutecznego prowadzenia dochodzeń oraz ścigania przestępstw mających wpływ na środki finansowe udostępnione w ramach Instrumentu;

j) czy program reform skutecznie odzwierciedla wkład parlamentu Mołdawii, władz lokalnych, zgodnie z krajowymi ramami prawnymi Mołdawii, oraz odpowiednich zainteresowanych strony, w tym partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

5. Komisja może przy ocenie programu reform przedłożonego przez Mołdawię korzystać z pomocy niezależnych ekspertów.