Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/1913 z dnia 18 września 2025 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1057 ustanawiającego Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie wyzwaniom strategicznym
Artykuł 1
W mocyZmiany w rozporządzeniu (UE) 2021/1057
W rozporządzeniu (UE) 2021/1057 wprowadza się następujące zmiany:
1) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 5a
Przepisy szczegółowe dotyczące przeglądu śródokresowego i związanej z nim elastyczności komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym
1. W 2026 r. Komisja wypłaca 1,5 % łącznego wsparcia z EFS+, zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, jako dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe. Ten odsetek dodatkowych jednorazowych płatności zaliczkowych w 2026 r. zwiększa się do 9,5 % w przypadku programów obejmujących co najmniej jeden region na poziomie NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, pod warunkiem że program nie obejmuje całego terytorium danego państwa członkowskiego. Jednak w przypadku gdy w państwie członkowskim regiony na poziomie NUTS 2 graniczące z Rosją, Białorusią lub Ukrainą są uwzględnione wyłącznie w programach obejmujących całe terytorium danego państwa członkowskiego, zwiększony odsetek również ma zastosowanie do takich programów.
2. Dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, mają zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia w związku z przeglądem śródokresowym realokacji co najmniej 10 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych zgodnie z art. 12a, 12c lub 12d (zwanej dalej »progiem 10 %«), pod warunkiem przedłożenia Komisji wniosku o zmianę programu do dnia 31 grudnia 2025 r.
Do progu 10 % wlicza się również następujące realokacje w ramach tego samego programu:
a) realokacja w związku z przeglądem śródokresowym z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) lub Funduszu Spójności na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych dla celów szczegółowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) pkt (vi) i (vii), lit. b) pkt (v), (ix), (xi) i (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii) i (iv) rozporządzenia (UE) 2021/1058;
b) realokacja w związku z przeglądem śródokresowym z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) na odrębne priorytety ustanowione w celu wspierania inwestycji przyczyniających się do realizacji celów Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) ustanowionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 (*1) lub do promowania dostępu do przystępnych cenowo mieszkań zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/1056;
c) realokacja z EFRR lub Funduszu Spójności na odrębne priorytety dotyczące celów szczegółowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) pkt (vi) oraz lit. b) pkt (ix) rozporządzenia (UE) 2021/1058, z EFS+ na odrębne priorytety ustanowione na podstawie art. 12a niniejszego rozporządzenia lub z FST na odrębne priorytety ustanowione w celu wspierania inwestycji przyczyniających się do osiągnięcia celów STEP, zatwierdzona w zmianie programu przed przeglądem śródokresowym;
d) realokacja z EFRR lub Funduszu Spójności na priorytety ustanowione dla celu szczegółowego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) pkt (v) rozporządzenia (UE) 2021/1058, zatwierdzona w zmianie programu od dnia 1 stycznia 2025 r.
3. Przy obliczaniu kwoty odpowiadającej progowi 10 % nie uwzględnia się następujących zasobów:
a) zasoby z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/1056;
b) dodatkowe finansowanie dla regionów najbardziej oddalonych, o którym mowa w art. 110 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/1060;
c) zasoby realokowane na co najmniej jeden odrębny priorytet ustanowiony w celu wspierania reagowania na skutki klęsk żywiołowych na podstawie art. 12b niniejszego rozporządzenia lub w odniesieniu do celu szczegółowego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b) pkt (x) rozporządzenia (UE) 2021/1058.
4. Dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe należne państwu członkowskiemu i wynikające ze zmian programu na podstawie realokacji na odrębne priorytety, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zalicza się jako płatności dokonane w 2025 r. do celów obliczenia kwot podlegających umorzeniu na podstawie art. 105 rozporządzenia (UE) 2021/1060, pod warunkiem że wniosek o zmianę programu przedłożono Komisji do dnia 31 grudnia 2025 r.
5. W drodze odstępstwa od art. 63 ust. 2 i art. 105 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 terminem końcowym kwalifikowalności wydatków i umorzenia jest dzień 31 grudnia 2030 r. w przypadku zatwierdzenia zmian programu polegających na realokacji co najmniej 10 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu.
6. W przypadku gdy państwo członkowskie ma tylko jeden program obejmujący całe terytorium i jest on finansowany z EFRR, Funduszu Spójności, EFS+ i FST, odstępstwo, o którym mowa w ust. 5, ma zastosowanie, jeśli co najmniej 7 % zasobów finansowych programu jest realokowanych na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 2.
7. W odniesieniu do programów, o których mowa w ust. 5 i 6 niniejszego artykułu, w przypadku gdy rozporządzenie (UE) 2021/1060 ustanawia termin końcowy na potrzeby stosowania wymogów dotyczących ram realizacji celów, zarządzania finansami, sprawozdawczości i oceny, przyjmuje się, że termin ten odnosi się do tej samej daty w następnym roku. Dodatkowo, w drodze odstępstwa od art. 2 pkt 29 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w przypadku takich programów przyjmuje się, że ostatni rok obrachunkowy odnosi się do okresu od dnia 1 lipca 2030 r. do dnia 30 czerwca 2031 r.
8. W drodze odstępstwa od art. 112 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalną stopę dofinansowania w odniesieniu do priorytetów w programach obejmujących co najmniej jeden region na poziomie NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą zwiększa się o 10 punktów procentowych powyżej mającej zastosowanie stopy dofinansowania, przy czym nie może ona przekroczyć 100 %. Wyższa stopa dofinansowania nie ma zastosowania do programów obejmujących całe terytorium danego państwa członkowskiego, chyba że te regiony na poziomie NUTS 2 są uwzględnione wyłącznie w programach obejmujących całe terytorium danego państwa członkowskiego.
Odstępstwo przewidziane w akapicie pierwszym niniejszego ustępu ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia realokacji co najmniej 10 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, pod warunkiem przedłożenia Komisji wniosku o zmianę programu do dnia 31 grudnia 2025 r.
9. Oprócz oceny wyników przeglądu śródokresowego, która ma zostać przedłożona dla każdego programu zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060, państwa członkowskie mogą ponownie przedłożyć Komisji do dnia 31 grudnia 2025 r. ocenę uzupełniającą oraz związane z nią wnioski o zmiany programu, uwzględniając możliwość dotyczącą odrębnych priorytetów ustanowionych zgodnie z art. 12a, 12c lub 12d niniejszego rozporządzenia. Zastosowanie mają terminy określone w art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/1060.
(*1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) oraz zmiany dyrektywy 2003/87/WE oraz rozporządzeń (UE) 2021/1058, (UE) 2021/1056, (UE) 2021/1057, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 223/2014, (UE) 2021/1060, (UE) 2021/523, (UE) 2021/695, (UE) 2021/697 i (UE) 2021/241 (Dz.U. L, 2024/795, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/795/oj).”;"
2) w art. 12a wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać EFS+ do zapewnienia wsparcia na rzecz realizacji celów STEP, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2024/795, w ramach odpowiednich celów szczegółowych określonych w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, w tym przez wspieranie rozwoju umiejętności w zakresie technologii neutralnych emisyjnie, między innymi opartych na programach uczenia się stworzonych przez europejskie akademie umiejętności, a także szkolenia osób młodych oraz nabywania, podnoszenia i zmiany kwalifikacji pracowników w zakresie technologii neutralnych emisyjnie.”
;
b) w ust. 2 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:
„Oprócz płatności zaliczkowych na rzecz programu, przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w przypadku zatwierdzenia przez Komisję zmiany programu obejmującego co najmniej jeden z odrębnych priorytetów związanych z operacjami wspieranymi w ramach EFS+, przyczyniającymi się do realizacji celów STEP, o których mowa w art. 2 rozporządzenia (UE) 2024/795, Komisja uiszcza wyjątkowe płatności zaliczkowe w wysokości 20 % na podstawie alokacji na rzecz tych priorytetów, pod warunkiem przedłożenia Komisji wniosku o zmianę programu do dnia 31 grudnia 2025 r. Jeżeli we wniosku o zmianę programu przedłożonym Komisji do dnia 31 marca 2025 r. uwzględniono takie odrębne priorytety, Komisja wypłaca wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe w wysokości 30 % alokacji na te priorytety zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu. Takie wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu.”
;
3) dodaje się artykuły w brzmieniu:
„Artykuł 12c
Wspieranie rozwoju umiejętności w dziedzinie gotowości cywilnej, w przemyśle obronnym, w tym w odniesieniu do zdolności w zakresie technologii podwójnego zastosowania, oraz w dziedzinie cyberbezpieczeństwa
1. Państwa członkowskie mogą wykorzystać EFS+ do zapewnienia wsparcia rozwoju umiejętności w dziedzinie gotowości cywilnej, w przemyśle obronnym, w tym w odniesieniu do zdolności w zakresie technologii podwójnego zastosowania, oraz w dziedzinie cyberbezpieczeństwa w ramach odrębnych priorytetów, przy priorytetowym traktowaniu umiejętności związanych ze zdolnościami w zakresie technologii podwójnego zastosowania i gotowością cywilną. Przy wyborze operacji zgodnie z art. 73 rozporządzenia (UE) 2021/1060 państwa członkowskie traktują priorytetowo mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, publiczne służby zatrudnienia i ekonomię społeczną. Odrębne priorytety mogą służyć wspieraniu realizacji któregokolwiek z celów szczegółowych określonych w art. 4 ust. 1 lit. a)–g) niniejszego rozporządzenia.
2. Zasobów przydzielonych na odrębne priorytety, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nie uwzględnia się jako podstawy obliczenia zgodności z wymogami koncentracji tematycznej określonymi w art. 7.
3. Komisja oprócz rocznych płatności zaliczkowych na program przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wypłaca 20 % alokacji na odrębne priorytety, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, jako wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe, pod warunkiem przedłożenia Komisji wniosku o zmianę programu do dnia 31 grudnia 2025 r.
Takie wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu zgodnie z art. 24 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2021/1060.
4. Kwotę wypłaconą jako wyjątkową jednorazową płatność zaliczkową rozlicza się, na podstawie art. 90 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w zestawieniu wydatków Komisji nie później niż za ostatni rok obrachunkowy.
Zgodnie z art. 90 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 odsetki generowane przez takie wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe wykorzystuje się na potrzeby danego programu w ten sam sposób co środki z EFS+ i uwzględnia w zestawieniu wydatków za ostatni rok obrachunkowy.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 takie wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe nie podlegają zawieszeniu.
Wypłacone wyjątkowe jednorazowe płatności zaliczkowe wlicza się do płatności zaliczkowych uwzględnianych przy obliczaniu kwot podlegających umorzeniu zgodnie z art. 105 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060.
5. W drodze odstępstwa od art. 112 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalną stopę dofinansowania w odniesieniu do odrębnych priorytetów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, zwiększa się o 10 punktów procentowych powyżej mającej zastosowanie stopy dofinansowania, przy czym nie może ona przekroczyć 100 %.
6. W drodze odstępstwa od art. 49 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w odniesieniu do operacji wspieranych w ramach odrębnego priorytetu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, dane państwo członkowskie nie jest zobowiązane do podawania danych dotyczących tych operacji do wiadomości publicznej, jeżeli takie ujawnienie byłoby niedozwolone ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego zgodnie z art. 69 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060. Państwa członkowskie informują o tym Komisję przed wybraniem danej operacji do wsparcia. Niniejszy akapit pozostaje bez uszczerbku dla praw Komisji oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego do uzyskania informacji niezbędnych do wykonywania ich funkcji związanych z weryfikacją i audytami, a także dla obowiązku Parlamentu Europejskiego dotyczącego sprawowania kontroli politycznej zgodnie z art. 14 TUE oraz monitorowania wykonania budżetu Unii zgodnie z art. 319 TFUE.
Beneficjenci nie podlegają wymogom określonym w art. 50 ust. 1 lit. c), d) i e) rozporządzenia (UE) 2021/1060 w odniesieniu do operacji wspieranych w ramach odrębnego priorytetu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w przypadku gdy publiczne udostępnienie informacji na temat wsparcia lub organizacja wydarzenia lub działania komunikacyjnego nie są wymagane ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego na podstawie art. 69 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060.
Co najmniej raz w roku Komisja informuje Parlament Europejski o liczbie operacji będących przedmiotem odstępstwa przewidzianego w akapicie drugim oraz o ich łącznym koszcie, w sposób zagregowany, z należytym uwzględnieniem wymogów poufności.”;
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.