Artykuł 63

1. W przypadku gdy Rada wprowadza środek na podstawie niniejszego artykułu zgodnie z art. 60 ust. 3, państwo członkowskie, które mierzy się z poważnymi trudnościami ze złożeniem zamówienia lub z wykonaniem umowy na dostawy produktów istotnych w kontekście kryzysu, może zwrócić się do Komisji z wnioskiem o zlecenie podmiotowi gospodarczemu przyjęcia lub priorytetowego traktowania danego zamówienia na produkty istotne w kontekście kryzysu niebędące produktami związanymi z obronnością.

2. W przypadku otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1, Komisja może – jeżeli produkcji lub dostawy produktów istotnych w kontekście kryzysu niebędących produktami związanymi z obronnością nie można zapewnić za pomocą innych środków przewidzianych w niniejszym rozdziale – skierować zlecenie do danego podmiotu gospodarczego po przeprowadzeniu:

a) konsultacji z państwem członkowskim, na którego terytorium znajduje się zakład produkcyjny danego podmiotu gospodarczego, i otrzymaniu uprzedniej zgody tego państwa; oraz

b) konsultacji z państwem członkowskim, na którego terytorium znajduje się zarządcza struktura wykonawcza danego podmiotu gospodarczego.

3. Zlecenie, o którym mowa w ust. 2, zawiera informacje o podstawie prawnej zlecenia, określa produkty, ich specyfikacje i ilości, określa harmonogram i termin wykonywania i całkowitego wykonania zamówienia oraz wskazuje powody uzasadniające zastosowanie procedury zlecenia priorytetowego.

4. Komisja wykazuje, że wybór odbiorców i beneficjentów zlecenia, o których mowa w ust. 2, jest niedyskryminacyjny i zgodny z unijnymi regułami konkurencji.

5. Komisja opiera zlecenie, o którym mowa w ust. 2, na obiektywnych, rzeczywistych, wymiernych i uzasadnionych danych, z których wynika, że takie priorytetowe traktowanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, oraz uwzględnia przy tym uzasadnione interesy danego podmiotu gospodarczego oraz koszty i nakład pracy wymagane w przypadku wszelkich zmian w kolejności produkcji w łańcuchu dostaw.

6. Dany podmiot gospodarczy odpowiada Komisji w terminie pięciu dni roboczych od otrzymania zlecenia, o którym mowa w ust. 2, i stwierdza, czy przyjmuje to zlecenie czy je odrzuca. Jeżeli wymaga tego pilny charakter sytuacji, Komisja może, podając uzasadnienie tego pilnego charakteru, zwrócić się do podmiotu gospodarczego z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi w krótszym terminie.

7. W przypadku gdy podmiot gospodarczy, do którego skierowane jest zlecenie, o którym mowa w ust. 2, wyraźnie przyjął to zlecenie, Komisja przyjmuje, w drodze aktu wykonawczego, zlecenie priorytetowe, w którym określa:

a) podstawę prawną zlecenia priorytetowego, której ma przestrzegać podmiot gospodarczy;

b) wykaz produktów istotnych w kontekście kryzysu będących przedmiotem zlecenia priorytetowego, ich specyfikacje, cenę oraz ilości, w jakich mają być dostarczone;

c) terminy, w których zlecenie priorytetowe ma zostać całkowicie wykonane;

d) beneficjentów zlecenia priorytetowego;

e) zwolnienie z odpowiedzialności umownej na warunkach określonych w ust. 12 niniejszego artykułu; oraz

f) kary przewidziane w art. 72 za niewypełnienie obowiązków wynikających z tego aktu wykonawczego.

8. W przypadku gdy podmiot gospodarczy odmawia wykonania zlecenia, o którym mowa w ust. 2, przedstawia Komisji szczegółowe uzasadnienie tej odmowy.

9. Z należytym uwzględnieniem uzasadnień przedstawionych przez podmiot gospodarczy zgodnie z ust. 8 niniejszego artykułu oraz po konsultacji z państwem członkowskim, na którego terytorium znajduje się zakład produkcyjny danego podmiotu gospodarczego, i z państwem członkowskim, na którego terytorium znajduje się zarządcza struktura wykonawcza tego podmiotu gospodarczego, oraz po otrzymaniu uprzedniej zgody tych państw, Komisja może przyjąć, w drodze aktu wykonawczego, zamówienie priorytetowe nakładające na dany podmiot gospodarczy obowiązek wykonania zamówienia. Komisja podaje powody, dla których, zgodnie z zasadą proporcjonalności i prawami podstawowymi przysługującymi temu podmiotowi gospodarczemu na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w świetle okoliczności opisanych w ust. 1, konieczne było przyjęcie tego aktu wykonawczego. Każdy taki akt wykonawczy zawiera informacje, o których mowa w ust. 7.

10. Komisja nie składa zamówienia priorytetowego w którymkolwiek z następujących przypadków:

a) podmiot gospodarczy nie jest w stanie wykonać zamówienia priorytetowego z powodu niewystarczającego potencjału produkcyjnego lub niewystarczającej zdolności produkcyjnej, lub ze względów technicznych, nawet przy preferencyjnym traktowaniu zamówienia; lub

b) wykonanie zamówienia stanowiłoby nadmierne obciążenie ekonomiczne i powodowałoby szczególne trudności dla podmiotu gospodarczego, w tym znaczne ryzyko dla ciągłości działania.

11. Zlecenia priorytetowe, o których mowa w ust. 7, i zamówienia priorytetowe, o których mowa w ust. 9:

a) są wyceniane po uczciwej i rozsądnej cenie, odpowiednio uwzględniającej koszty utraconych korzyści ponoszone przez podmiot gospodarczy przy wykonywaniu zleceń priorytetowych lub zamówień priorytetowych w porównaniu z istniejącymi zobowiązaniami umownymi;

b) mają pierwszeństwo przed jakimkolwiek obowiązkiem wykonania – na podstawie prawa prywatnego lub publicznego – świadczenia dotyczącego produktów istotnych w kontekście kryzysu, będących przedmiotem zlecenia priorytetowego lub zamówienia priorytetowego, z wyjątkiem zobowiązań bezpośrednio związanych z zamówieniami mającymi cel wojskowy.

12. Podmiot gospodarczy objęty zleceniem priorytetowym na podstawie ust. 7 lub zamówieniem priorytetowym na podstawie ust. 9, nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek naruszenie zobowiązania umownego, które podlega prawu państwa członkowskiego, pod warunkiem że:

a) naruszenie zobowiązania umownego jest niezbędne do zapewnienia zgodności z wymaganym priorytetowym traktowaniem;

b) zastosowano się do aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 7 lub 9; oraz

c) w stosownych przypadkach – przyjęcie zlecenia priorytetowego nie miało na celu wyłącznie uniknięcia w sposób nieuzasadniony uprzedniego zobowiązania umownego.

13. Konflikty między zleceniem priorytetowym lub zamówieniem priorytetowym a środkiem w ramach innego unijnego mechanizmu priorytetowego traktowania są omawiane na forum RDBSO i rozstrzygane przez Komisję na podstawie wyważenia interesu publicznego.

14. Podmiot gospodarczy objęty zleceniem priorytetowym na podstawie ust. 7 lub zamówieniem priorytetowym na podstawie ust. 9 może zwrócić się do Komisji z wnioskiem o zmianę aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 7 lub 9, jeżeli uważa to za należycie uzasadnione, powołując się na jeden z następujących względów:

a) podmiot gospodarczy nie jest w stanie wykonać zlecenia priorytetowego lub zamówienia priorytetowego z powodu niewystarczającego potencjału produkcyjnego lub niewystarczających zdolności produkcyjnych, nawet przy preferencyjnym traktowaniu zlecenia lub zamówienia;

b) całkowite wykonanie zlecenia lub zamówienia stanowiłoby nadmierne obciążenie ekonomiczne i powodowałoby szczególne trudności dla podmiotu gospodarczego.

15. Podmiot gospodarczy dostarcza wszelkich istotnych i uzasadnionych informacji, aby umożliwić Komisji ocenę zasadności wniosku o zmianę aktu wykonawczego, o której mowa w ust. 14.

16. Na podstawie analizy przyczyn i dowodów przedstawionych przez podmiot gospodarczy Komisja może – po konsultacji z państwem członkowskim, na którego terytorium znajduje się zakład produkcyjny podmiotu gospodarczego, i z państwem członkowskim, na którego terytorium znajduje się zarządcza struktura wykonawcza tego podmiotu gospodarczego – zmienić swój akt wykonawczy w celu częściowego lub całkowitego zwolnienia danego podmiotu gospodarczego z jego obowiązków na podstawie niniejszego artykułu.

17. W przypadku gdy podmiot gospodarczy mający siedzibę w Unii jest objęty środkiem państwa trzeciego, który skutkuje zamówieniem priorytetowym lub zleceniem priorytetowym dotyczącym produktu istotnego w kontekście kryzysu niebędącego produktem związanym z obronnością, powiadamia o tym Komisję. Komisja informuje następnie RBDSO o istnieniu takich środków.

18. W przypadku gdy podmiot gospodarczy objęty zleceniem priorytetowym na podstawie ust. 7 lub zamówieniem priorytetowym na podstawie ust. 9 umyślnie lub w wyniku rażącego zaniedbania nie wykona tego zlecenia lub zamówienia, nakładane są na niego kary określone zgodnie z art. 72, z wyjątkiem sytuacji, gdy:

a) podmiot gospodarczy nie jest w stanie wykonać zlecenia priorytetowego lub zamówienia priorytetowego z powodu niewystarczającego potencjału produkcyjnego lub niewystarczających zdolności produkcyjnych, lub ze względów technicznych; lub

b) wykonywanie lub całkowite wykonanie zamówienia stanowiłoby nadmierne obciążenie ekonomiczne i powodowałoby szczególne trudności dla podmiotu gospodarczego, w tym znaczne ryzyko dla ciągłości działania.

19. Komisja przyjmuje akt wykonawczy określający praktyczne i operacyjne ustalenia dla funkcjonowania zleceń priorytetowych i zamówień priorytetowych, w tym metodykę na potrzeby ustalenia ceny produktów istotnych w kontekście kryzysu będących przedmiotem zamówień priorytetowych.

20. Akty wykonawcze, o których mowa w niniejszym artykule, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 77 ust. 4.

21. Niniejszy artykuł pozostaje bez uszczerbku dla prawa każdego państwa członkowskiego do ochrony swoich podstawowych interesów bezpieczeństwa zgodnie z art. 346 ust. 1 lit. b) TFUE.