Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/805 z dnia 30 marca 2026 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2000/60/WE ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, dyrektywy 2006/118/WE w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu oraz dyrektywy 2008/105/WE w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej
Artykuł 1
W mocyZmiany w dyrektywie 2000/60/WE
W dyrektywie 2000/60/WE wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 1 lit. e) tiret czwarte otrzymuje brzmienie:
„—
osiągnięcia celów odpowiednich umów międzynarodowych, w tym mających za zadanie ochronę i zapobieganie zanieczyszczaniu środowiska morskiego, poprzez działanie Unii, celem zaprzestania lub stopniowemu eliminowaniu zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych, z ostatecznym celem polegającym na osiągnięciu w środowisku morskim stężeń bliskich wartościom tła dla substancji występujących naturalnie i bliskich zeru dla syntetycznych substancji wytworzonych przez człowieka.”
;
2) w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:
a) pkt 24 otrzymuje brzmienie:
„24.
»Dobry stan chemiczny wód powierzchniowych« oznacza stan chemiczny wymagany do osiągnięcia celów środowiskowych dla wód powierzchniowych określonych w art. 4 ust. 1 lit. a) niniejszej dyrektywy, to jest stan chemiczny osiągnięty przez część wód powierzchniowych, w którym stężenia substancji zanieczyszczających nie przekraczają ani wymienionych w części A załącznika I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE (*1) środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych, ani określonych i stosowanych zgodnie z art. 8d tej dyrektywy środowiskowych norm jakości dla substancji zanieczyszczających specyficznych dla dorzeczy i w którym to stanie nie są przekroczone, o ile są dostępne, oparte na skutkach wartości progowe.
(*1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej, zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniająca dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 84, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/105/oj).”;"
b) pkt 30 otrzymuje brzmienie:
„30.
»Substancje priorytetowe« oznaczają substancje wymienione w części A załącznika I do dyrektywy 2008/105/WE, czyli substancje, które stwarzają znaczące ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem i są określone jako priorytetowe zgodnie z art. 16 ust. 2 niniejszej dyrektywy.”
;
c) dodaje się punkty w brzmieniu:
„30a.
»Priorytetowe substancje niebezpieczne« oznaczają substancje priorytetowe, które zgodnie z prawodawstwem, o którym mowa w art. 16 ust. 3, zostały określone jako niebezpieczne.
30b. »Substancje zanieczyszczające specyficzne dla dorzeczy« oznaczają substancje zanieczyszczające, które nie są lub przestały być określane za substancje priorytetowe, ale które państwa członkowskie zidentyfikowały, na podstawie oceny presji i wpływu na części wód powierzchniowych przeprowadzonej zgodnie z załącznikiem II, jako zrzucane lub nanoszone w znacznych ilościach w dorzeczu lub w zlewni, stwarzając tym samym na ich terytorium znaczące ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem.”
;
d) pkt 35 otrzymuje brzmienie:
„35.
»Środowiskowa norma jakości« oznacza stężenie określonej substancji zanieczyszczającej lub grupy substancji zanieczyszczających w wodzie, osadach lub faunie i florze, którego nie można przekraczać z uwagi na ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska.”
;
e) dodaje się punkt w brzmieniu:
„35a.
»Wartość progowa oparta na skutkach« oznacza próg wywoływanych przez substancję zanieczyszczającą lub grupę takich substancji skutków w odniesieniu do wody, osadów lub fauny i flory, przy czym skutki te są mierzone za pomocą odpowiedniej i naukowo potwierdzonej metody monitorowania opartego na skutkach, powyżej którego mogą wystąpić niepożądane skutki dla zdrowia ludzkiego lub środowiska wywoływane obecnością tej substancji zanieczyszczającej lub grupy takich substancji w wodzie, osadach lub faunie i florze.”
;
f) pkt 37 otrzymuje brzmienie:
„37.
»Woda przeznaczona do spożycia przez ludzi« oznacza wodę do spożycia przez ludzi w rozumieniu art. 2 pkt 1 w dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 (*2).
(*2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. L 435 z 23.12.2020, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2020/2184/oj).”;"
g) dodaje się punkt w brzmieniu:
„42.
»Pogorszenie stanu części wód« oznacza obniżenie stanu co najmniej jednego z elementów jakości w rozumieniu załącznika V o jedną klasę, nawet jeżeli obniżenie to nie prowadzi do obniżenia klasyfikacji tej części wód jako całości. Jeżeli jednak dany element jakości znajduje się już w najniższej klasie, wszelkie dalsze pogorszenie tego elementu stanowi pogorszenie stanu części wód.”
;
3) w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:
a) w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
(i) lit. a) pkt (i), (ii) oraz (iii) otrzymują brzmienie:
„(i)
państwa członkowskie wdrażają środki konieczne do tego, aby zapobiec pogorszeniu się stanu wszystkich części wód powierzchniowych, z zastrzeżeniem stosowania ust. 6 do 7b oraz bez uszczerbku dla ust. 8;
(ii) państwa członkowskie chronią, poprawiają i przywracają wszystkie części wód powierzchniowych, z zastrzeżeniem stosowania pkt (iii) niniejszego ustępu dla sztucznych i silnie zmienionych części wód, mając na celu osiągnięcie dobrego stanu wód powierzchniowych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku V, z zastrzeżeniem stosowania przedłużeń czasowych określonych zgodnie z ust. 4 i stosowania ust. 5 do 7b oraz bez uszczerbku dla ust. 8;
(iii) państwa członkowskie chronią i dążą do poprawy jakości wszystkich sztucznych i silnie zmienionych części wód w celu osiągnięcia dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku V, z zastrzeżeniem stosowania przedłużeń czasowych ustalonych zgodnie z ust. 4 i stosowania ust. 5 do 7b oraz bez uszczerbku dla ust. 8;”
;
(ii) lit. b) ppkt (i) oraz (ii) otrzymują brzmienie:
„(i)
państwa członkowskie wdrażają środki konieczne do tego, aby zapobiec dopływowi zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ograniczyć ten dopływ oraz zapobiec pogarszaniu się stanu wszystkich części wód podziemnych, z zastrzeżeniem stosowania ust. 6 do 7b niniejszego artykułu i bez uszczerbku dla jego ust. 8 oraz z zastrzeżeniem stosowania art. 11 ust. 3 lit. j);
(ii) państwa członkowskie chronią, poprawiają i przywracają wszystkie części wód podziemnych oraz zapewniają równowagę między poborami a zasilaniem wód podziemnych, mając na celu osiągnięcie dobrego stanu wód podziemnych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku V, z zastrzeżeniem stosowania przedłużeń czasowych ustalonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu i stosowania jego ust. 5 do 7b bez uszczerbku dla ust. 8 niniejszego artykułu oraz z zastrzeżeniem stosowania art. 11 ust. 3 lit. j);”
;
(iii) lit. b) ppkt (iii) akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„Środki pozwalające doprowadzić do odwrócenia trendów są wdrażane zgodnie z art. 17 ust. 2 niniejszej dyrektywy oraz art. 5 dyrektywy 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (*3) i załącznikiem IV do tej dyrektywy, z zastrzeżeniem stosowania ust. 6 do 7b niniejszego artykułu i bez uszczerbku dla jego ust. 8.
(*3) Dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie zapobiegania zanieczyszczeniu wód podziemnych i jego kontroli (Dz.U. L 372 z 27.12.2006, s. 19, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2006/118/oj).”;"
b) dodaje się ustępy w brzmieniu:
„7a. Państwa członkowskie nie naruszają niniejszej dyrektywy, w przypadku jakiegokolwiek negatywnego krótkoterminowego skutku dla co najmniej jednego elementu jakości części wód spowodowanego nowym projektem lub modyfikacją istniejącego projektu w tej części wód nie można już wykryć po upływie roku lub – w przypadku biologicznych klasyfikacji wód – po upływie maksymalnie trzech lat od rozpoczęcia realizacji danego projektu oraz spełnione są wszystkie następujące warunki:
a) negatywne skutki nie wynikają z bezpośrednich zrzutów, emisji lub strat substancji zanieczyszczającej;
b) potencjalne negatywne skutki, jakie mogą wystąpić, zostały wiarygodnie ocenione ex-ante przez właściwy organ i stwierdzono, że nie będzie żadnych negatywnych skutków dla danej części wód lub wszelkich połączonych z nią części wód po upływie roku lub – w przypadku biologicznych elementów klasyfikacji wód – po upływie maksymalnie trzech lat;
c) przeprowadzono weryfikację ex-post;
d) podjęto wszystkie wykonalne środki w celu złagodzenia wszelkich negatywnych skutków dla danej części wód oraz wszelkich połączonych z nią części wód; oraz
e) wymagany na podstawie art. 13 plan gospodarowania wodami w dorzeczu zawiera streszczenie głównych działań przeprowadzonych zgodnie z niniejszym ustępem, wyniki odpowiedniej weryfikacji ex-post oraz środki podjęte w celu złagodzenia negatywnych skutków.
Do celów przeprowadzenia weryfikacji ex-post na podstawie akapitu pierwszego lit. c) można wykorzystać istniejące rozwiązania w zakresie monitorowania ustanowione na podstawie załącznika V oraz – w razie potrzeby – uzupełnić je dodatkowym monitorowaniem ad-hoc.
7b. Państwa członkowskie nie naruszają przepisów niniejszej dyrektywy w przypadku pogorszenia stanu przyjmującej części wód powierzchniowych wynikającego z przeniesienia – wskutek działalności człowieka – wody lub osadu z tej samej lub innej części wód powierzchniowych lub z części wód podziemnych do przyjmującej części wód powierzchniowych, które to pogorszenie nie prowadzi do wzrostu netto ładunku zanieczyszczeń, oraz spełnione są wszystkie następujące warunki:
a) podjęto wszystkie praktyczne kroki, w szczególności w odniesieniu do oczyszczania wód lub osadów, o ile jest to wykonalne, aby zminimalizować transfer ładunku zanieczyszczeń oraz złagodzić niepożądany wpływ na stan części wód, na które wpływa takie przeniesienie;
b) ustalono skład przeniesionej wody lub osadów, a przeniesienie nie zwiększa ogólnego ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska w porównaniu z ryzykiem istniejącym przed przeniesieniem;
c) potwierdzono, że przyjmująca część wód powierzchniowych już nie jest w dobrym stanie chemicznym pod względem większości przenoszonych zanieczyszczeń, w szczególności w pod względem przenoszonych najtrwalszych i zdolnych do bioakumulacji zanieczyszczeń, i oczekuje się, że stan lub potencjał ekologiczny przyjmującej części wód nie spadnie do niższej klasy w wyniku przeniesienia tych zanieczyszczeń;
d) przeniesienie nie prowadzi do zwiększenia poziomu uzdatniania wymaganego do produkcji wody do spożycia;
e) w granicach przyjmującej części wód ustanowiono strefę, do której przenoszenie jest zakazane, wokół wszelkich punktów poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;
f) nie ma znacząco lepszych opcji dla środowiska ze względu na wykonalność techniczną lub nieproporcjonalne koszty;
g) przeniesienie podlega uprzednim regulacjom lub uprzedniemu zezwoleniu; oraz
h) wymagany na podstawie art. 13 plan gospodarowania wodami w dorzeczu zawiera streszczenie, w tym informacje dotyczące lit. a)–g) niniejszego ustępu, oraz uzasadnienie i przyczyny przeniesienia.”
;
c) ust. 8 i 9 otrzymują brzmienie:
„8. Stosując ust. 3 do 7b, państwa członkowskie zapewniają, by osiągnięcie celów niniejszej dyrektywy w innych częściach wód w tym samym obszarze dorzecza nie zostało na stałe wykluczone lub utrudnione i by stosowanie tych przepisów było spójne z wdrażaniem innych unijnych przepisów o ochronie środowiska.
9. Państwa członkowskie podejmują kroki w celu zapewnienia, by stosowanie nowych przepisów, w tym stosowanie ust. 3 do 7b zapewniało co najmniej taki sam poziom bezpieczeństwa jak istniejące prawodawstwo unijne.”
;
4) art. 7 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Dla każdej części wód wyznaczonej na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu, poza osiągnięciem celów art. 4 niniejszej dyrektywy zgodnie z wymogami niniejszej dyrektywy oraz dla części wód powierzchniowych, w tym norm jakości ustalonych na poziomie Unii zgodnie z art. 16 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie zapewniają, aby w ramach stosowanego systemu uzdatniania wody oraz zgodnie z przepisami Unii uzdatnione wody spełniały wymogi dyrektywy (UE) 2020/2184.”
;
5) w art. 8 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych w celu określenia specyfikacji technicznych i znormalizowanych metod analizy i monitorowania stanu wód zgodnie z załącznikiem V, ustanawiania formatów sprawozdań zawierających dane z monitorowania i dane dotyczące stanu, przyjmowania wyników ćwiczenia interkalibracyjnego oraz ustalonych zgodnie z załącznikiem V sekcja 1.4.1 ppkt (ix) wartości klasyfikacji dla systemu monitorowania danego państwa członkowskiego oraz przyjmowania wskaźników postępu umożliwiających porównanie postępów dokonywanych przez państwa członkowskie w osiąganiu dobrego stanu lub potencjału części wód. Przy ustanawianiu formatu sprawozdań zawierających dane z monitorowania i dane dotyczące stanu Komisja może korzystać ze wsparcia technicznego i naukowego udzielanego przez Europejską Agencję Środowiska (EEA). Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2.”
;
b) dodaje się ustępy w brzmieniu:
„4. Państwa członkowskie zapewniają, aby dostępne i zwalidowane dane z monitorowania biologicznych elementów jakości w wodach powierzchniowych zebrane zgodnie z sekcją 1.3 załącznika V do niniejszej dyrektywy były udostępniane publicznie i EEA raz na trzy lata oraz by dostępne i zwalidowane dane z monitorowania chemicznych elementów jakości w wodach powierzchniowych i wodach podziemnych zebrane zgodnie z sekcjami 1.3 i 2.4 załącznika V do niniejszej dyrektywy były udostępniane publicznie i EEA co dwa lata drogą elektroniczną zgodnie z dyrektywami 2003/4/WE (*4) i 2007/2/WE (*5) Parlamentu Europejskiego i Rady oraz dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 (*6). W tym celu państwa członkowskie stosują formaty ustanowione zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu oraz mechanizmy zautomatyzowanej sprawozdawczości i dostarczania danych dostosowane do odpowiednich przepływów danych o stanie środowiska w ramach Systemu Informacji o Wodach w Europie.
5. EEA zapewnia regularne przetwarzanie i analizowanie informacji udostępnianych zgodnie z ust. 4 – za pośrednictwem odpowiednich portali unijnych – do ponownego wykorzystania przez Komisję i odpowiednie agencje unijne oraz w celu dostarczenia Komisji, państwom członkowskim i opinii publicznej obiektywnych, wiarygodnych i porównywalnych informacji, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 (*7).
6. Do dnia 11 listopada 2027 r. Komisja opublikuje sprawozdanie dotyczące możliwości ustanowienia, finansowania i funkcjonowania wspólnego unijnego ośrodka monitorowania.
Sprawozdanie uwzględnia, między innymi, następujące elementy:
a) dobrowolny charakter wykorzystywania takiego wspólnego ośrodka monitorowania;
b) zakres analiz, jakie taki ośrodek ma wykonywać, w tym zakres substancji i wskaźników, które mają być objęte, pochodzących z wykazów ustanowionych na podstawie niniejszej dyrektywy, dyrektywy 2006/118/WE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE (*8);
c) źródła finansowania takiego ośrodka, które mogą obejmować współfinansowanie unijne;
d) model operacyjny takiego ośrodka, przy uwzględnieniu zarówno opcji scentralizowanych, jak i zdecentralizowanych.
W ślad za sprawozdaniem Komisja przedstawi, w stosownych przypadkach, wniosek ustawodawczy dotyczący ustanowienia wspólnego unijnego ośrodka monitorowania.
(*4) Dyrektywa 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.U. L 41 z 14.2.2003, s. 26, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2003/4/oj)."
(*5) Dyrektywa 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r. ustanawiająca infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) (Dz.U. L 108 z 25.4.2007, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2007/2/oj)."
(*6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. L 172 z 26.6.2019, s. 56, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1024/oj)."
(*7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie Europejskiej Agencji Środowiska oraz Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska (Dz.U. L 126 z 21.5.2009, s. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/401/oj)."
(*8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej, zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniająca dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 84, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/105/oj).”;"
6) w art. 10 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Z myślą o zgodności z celami, normami jakości i wartościami progowymi ustanowionymi na podstawie niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie zapewniają ustanowienie i wdrożenie następujących elementów:
a) kontroli emisji opartych na najlepszych dostępnych technikach;
b) odpowiednich dopuszczalnych wartości emisji;
c) w przypadku wpływów rozproszonych – kontroli obejmujących, w stosownych przypadkach, najlepsze praktyki środowiskowe,
zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG (*9) oraz dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE (*10), 2010/75/UE (*11) oraz (UE) 2024/3019 (*12) a także wszelkim innym prawodawstwem unijnym mającym znaczenie dla zajęcia się kwestią zanieczyszczeń ze źródeł punktowych lub rozproszonych, w tym wszelkim stosownym prawodawstwem przyjętym zgodnie z art. 16 niniejszej dyrektywy.
(*9) Dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 375 z 31.12.1991, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1991/676/oj)."
(*10) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 71, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/128/oj)."
(*11) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych i emisji pochodzących z chowu zwierząt gospodarskich (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2010/75/oj)."
(*12) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3019 z dnia 27 listopada 2024 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U. L, 2024/3019, 12.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/3019/oj).”;"
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. W przypadku gdy cel w zakresie jakości, norma jakości lub próg – ustanowione na podstawie niniejszej dyrektywy, na podstawie dyrektyw 2006/118/WE lub 2008/105/WE lub na podstawie innego prawodawstwa unijnego – wymagają bardziej restrykcyjnych warunków, niż wynikałoby z zastosowania ust. 2, ustala się odpowiednio bardziej restrykcyjne kontrole emisji.”
;
7) w art. 11 wprowadza się następujące zmiany:
a) dodaje się punkt w brzmieniu:
„1a. Zajmując się kwestią zanieczyszczeń chemicznych, państwa członkowskie nadają w miarę możliwości priorytet działaniom kontrolnym u źródła zgodnie z odpowiednim unijnym prawodawstwem sektorowym dotyczącym zanieczyszczeń. W razie potrzeby, do celów osiągnięcia dobrego stanu części wód należy również rozważyć środki służące ograniczeniu ryzyka stwarzanego przez potencjalne substancje zanieczyszczające obecne już w produktach oraz substancje zanieczyszczające obecne już w środowisku.”
;
b) ust. 3 lit. k) otrzymuje brzmienie:
„k)
zgodnie z działaniem podjętym na podstawie art. 16, środków służących wyeliminowaniu zanieczyszczenia wód powierzchniowych powodowanego przez priorytetowe substancje niebezpieczne oraz stopniowej redukcji zanieczyszczenia innymi substancjami, które to zanieczyszczenia w przeciwnym przypadku mogłyby uniemożliwiać osiągnięcie przez państwa członkowskie celów środowiskowych dla części wód powierzchniowych, określonych w art. 4;”
;
c) ust. 5 tiret drugie otrzymuje brzmienie:
„—
odpowiednie pozwolenia i zezwolenia zostaną w stosownych przypadkach poddane przeglądowi i zmienione,”
;
8) art. 12 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 12
Zagadnienia, które nie mogą być rozpatrywane na poziomie państwa członkowskiego
1. W przypadku gdy państwo członkowskie zidentyfikuje problem, który wpływa na gospodarowanie jego wodami, ale którego państwo to nie może rozwiązać, powiadamia ono o tym problemie właściwe organy innych odpowiednich państw członkowskich, a w przypadku gdy problem dotyczy międzynarodowego obszaru dorzecza wszelkie odpowiednie struktury koordynacyjne wskazane na podstawie art. 3 ust. 4, oraz formułuje zalecenia dla jego rozwiązania.
2. Państwa członkowskie, których to dotyczy, współpracują, aby określić źródła problemów, o których mowa w ust. 1, oraz środki niezbędne do zajęcia się tymi problemami.
Państwa członkowskie udzielają sobie wzajemnie odpowiedzi w sposób terminowy, nie później niż trzy miesiące od powiadomienia, o którym mowa w ust. 1.
3. Komisja jest informowana o wszelkiej współpracy, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, oraz zapraszana do udziału w niej. W stosownych przypadkach, uwzględniając plany przedstawione na podstawie art. 15, Komisja rozważa, czy należy podjąć dalsze działania na poziomie Unii w celu zmniejszenia transgranicznego oddziaływania na części wód.
4. Komisja w terminie sześciu miesięcy przedstawia swoje uwagi do wszelkich zaleceń otrzymanych od państw członkowskich w kontekście współpracy, o której mowa w ust. 2 i 3.
5. W przypadku gdy państwo członkowskie mierzy się z wyjątkowymi okolicznościami pochodzenia naturalnego lub spowodowanymi przez człowieka lub siłę wyższą, w szczególności ekstremalnymi powodziami i długimi suszami lub znaczącymi incydentami związanymi z zanieczyszczeniami, które mogłyby mieć wpływ na części wód znajdujące się w innych państwach członkowskich, państwo to zapewnia, aby niezwłocznie informowane były właściwe organy odpowiedzialne w tych państwach członkowskich za dotknięte tymi okolicznościami części wód, jak również wszelkie odpowiednie struktury koordynacyjne wskazane na podstawie art. 3 ust. 4 dla międzynarodowego obszaru dorzecza, oraz Komisja, a także – o ile jeszcze nie istnieje – by nawiązana została niezbędna współpraca między dotkniętymi tymi okolicznościami państwami członkowskimi w celu – w stosownych przypadkach – zbadania przyczyn i zajęcia się skutkami tych wyjątkowych okoliczności lub incydentów oraz uruchomienia reagowania kryzysowego.”
;
9) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 14a
Dostęp do wymiaru sprawiedliwości
1. Zgodnie z celem w zakresie wkładu w wykonanie Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (*13) podpisanej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. państwa członkowskie zapewniają, by zgodnie z odpowiednim krajowym porządkiem prawnym członkowie zainteresowanej społeczności mieli dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem powołanym z mocy ustawy dla kwestionowania legalności z przyczyn merytorycznych lub formalnych każdej decyzji, działania lub zaniechania w sprawach regulowanych postanowieniami art. 4 i 11 oraz art. 13 ust. 1 niniejszej dyrektywy, w przypadku spełnienia co najmniej jednego z następujących warunków:
a) mają wystarczający interes; lub
b) powołują się na naruszenie uprawnień, jeżeli przepisy postępowania administracyjnego państwa członkowskiego wymagają tego jako przesłanki.
2. Państwa członkowskie określają, co stanowi wystarczający interes oraz naruszenie uprawnień stosowanie do celu, jakim jest przyznanie zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Dla osiągnięcia tego interes organizacji pozarządowej promującej ochronę środowiska i spełniającej wymagania prawa krajowego uważa się za wystarczające w rozumieniu ust. 1 lit. a). Taką organizację uważa się również za posiadającą uprawnienia mogące być przedmiotem naruszeń w rozumieniu ust. 1 lit. b).
3. Udział w procedurze odwoławczej nie jest uwarunkowany rolą, jaką dany członek zainteresowanej społeczności odegrał na etapie partycypacyjnym procedur podejmowania decyzji na podstawie niniejszej dyrektywy.
4. Państwa członkowskie określają, na jakim etapie decyzje, działania lub zaniechania, o których mowa w ust. 1, mogą zostać zaskarżone.
5. Procedura odwoławcza jest bezstronna, oparta na zasadzie równości, terminowa i niedyskryminacyjna ze względu na koszty oraz przewiduje odpowiednie i skuteczne mechanizmy dochodzenia roszczeń, w tym, w stosownych przypadkach, nakazy sądowe.
6. Państwa członkowskie zapewniają, aby praktyczne informacje na temat dostępu do administracyjnych i sądowych procedur odwoławczych, o których mowa w niniejszym artykule, zostały udostępnione publicznie.
(*13)
Dz.U. L 124 z 17.5.2005, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/convention/2005/370/oj.”;"
10) uchyla się art. 15 ust. 3;
11) art. 16 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 16
Strategie ochrony wód przed zanieczyszczeniem
1. Parlament Europejski i Rada przyjmują szczególne środki zapobiegające zanieczyszczaniu wód przez poszczególne substancje zanieczyszczające lub grupy substancji zanieczyszczających stwarzające znaczące ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem, w tym stwarzające takie ryzyko dla wód wykorzystywanych do poboru wody do spożycia. W odniesieniu do tych substancji zanieczyszczających środki zmierzają do stopniowej redukcji substancji priorytetowych zdefiniowanych w art. 2 pkt 30 oraz do zaprzestania lub stopniowego wyeliminowania zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych zdefiniowanych w art. 2 pkt 30a. Środki takie są przyjmowane na podstawie wniosków przedstawionych przez Komisję zgodnie z procedurami ustanowionymi w Traktacie.
2. Do dnia 11 maja 2032 r., a następnie co sześć lat Komisja dokonuje przeglądu zawartego w części A załącznika I do dyrektywy 2008/105/WE wykazu substancji priorytetowych i odpowiadających im środowiskowych norm jakości oraz, w stosownych przypadkach, dołącza do tego przeglądu wniosek ustawodawczy mający na celu aktualizację wykazu substancji priorytetowych i odpowiednich środowiskowych norm jakości dla tych substancji w wodach powierzchniowych, osadach lub faunie i florze. Dokonując tego przeglądu, Komisja nada tym substancjom priorytet w odniesieniu do podejmowania działań w oparciu o ryzyko dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem stwierdzone w drodze:
a) oceny ryzyka przeprowadzonej na podstawie dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (*14), rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (*15), dyrektywy 2009/128/EC oraz rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 (*16), (UE) nr 528/2012 (*17) i (UE) 2019/6 (*18); lub
b) uproszczonej procedury oceny ryzyka opartej na zasadach naukowych, ze szczególnym uwzględnieniem:
— dowodów dotyczących swoistych zagrożeń powodowanych przez daną substancję, szczególnie jej ekotoksyczności dla wód i toksyczności dla człowieka za pośrednictwem dróg ekspozycji wodnej,
— dowodów z monitorowania, które wskazują na szerokie skażenie środowiska, w tym danych z monitorowania przekazywanych Komisji przez państwa członkowskie zgodnie z art. 8b ust. 4 dyrektywy 2008/105/WE, oraz
— innych wiarygodnych czynników, które mogłyby wskazywać na możliwość szerokiego skażenia środowiska, takich jak na przykład produkcja czy ilość zużytej danej substancji i sposoby jej użycia.
3. W trakcie przeglądu, o którym mowa w ust. 2, Komisja, w stosownych przypadkach, podzieli substancje priorytetowe na jedną lub więcej następujących kategorii:
a) priorytetowe substancje niebezpieczne;
b) substancje zachowujące się jak wszechobecne substancje trwałe, wykazujące zdolność do bioakumulacji i toksyczne (uPBT);
c) substancje, które wykazują tendencję do akumulowania się w osadach lub w faunie i florze, lub zarówno w osadach, jak i w faunie i florze.
Komisja uwzględnia przy tym identyfikację substancji jako substancji wzbudzających obawy na podstawie innych odpowiednich przepisów Unii dotyczących substancji niebezpiecznych, z uwzględnieniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 (*19), w odpowiednich umowach międzynarodowych oraz odpowiednich sprawozdaniach naukowych. Szczególną uwagę zwraca się na substancje spełniające kryteria określone w art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, w przypadku gdy kryteria identyfikacji jako substancje wzbudzające obawy są istotne dla środowiska wodnego.
3a. W ramach przeglądu i towarzyszącego mu wniosku, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, Komisja w stosownych przypadkach proponuje usunięcie substancji z wykazu substancji zawartego w części A załącznika I do dyrektywy 2008/105/WE, jeżeli nie stwarzają one już w Unii znaczącego ryzyka dla środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem, oraz umieszcza je w repozytorium zharmonizowanych środowiskowych norm jakości dla substancji zanieczyszczających specyficznych dla dorzeczy w części C załącznika II do tej dyrektywy. We wniosku uwzględnia się wyniki ocen presji i wpływu na części wód powierzchniowych przeprowadzonych przez państwa członkowskie zgodnie z załącznikiem II do niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie wdrażają odpowiednie zharmonizowane środowiskowe normy jakości, jeżeli substancje zanieczyszczające wzbudzają obawy na poziomie krajowym lub regionalnym, zgodnie z art. 8d dyrektywy 2008/105/WE.
4. Do dnia 11 maja 2032 r., a następnie co sześć lat, Komisja dokonuje przeglądu wykazu substancji zanieczyszczających specyficznych dla dorzeczy i odpowiadających im środowiskowych norm jakości zawartych w części C załącznika II do dyrektywy 2008/105/WE, a także, w stosownych przypadkach, dołącza do tego przeglądu wniosek ustawodawczy dotyczący aktualizacji tego wykazu.
4a. Identyfikując substancje zanieczyszczające specyficzne dla dorzeczy, dla których może być konieczne ustanowienie środowiskowych norm jakości na poziomie Unii, Komisja uwzględnia następujące kryteria:
a) ryzyko, jakie stwarzają substancje zanieczyszczające, w tym związane z nimi zagrożenie, ich stężenia w środowisku oraz stężenie, powyżej którego można spodziewać się skutków, a także potencjalnych skumulowanych skutków działania;
b) rozbieżności między ustalonymi przez różne państwa członkowskie krajowymi środowiskowymi normami jakości dla substancji zanieczyszczających specyficznych dla dorzeczy oraz stopień, w jakim te rozbieżności są uzasadnione;
c) liczbę państw członkowskich, które stosują już środowiskowe normy jakości dla danych substancji zanieczyszczających specyficznych dla dorzeczy.
4b. Do dnia 11 maja 2032 r. [sześć lat od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy], a następnie co sześć lat Komisja dokonuje przeglądu zawartego w części A załącznika II do dyrektywy 2008/105/WE orientacyjnego wykazu kategorii substancji zanieczyszczających specyficznych dla dorzeczy i, w stosownych przypadkach, dołącza do przeglądu wniosek ustawodawczy w celu aktualizacji tego wykazu.
5. W celu pomocy Komisji w przeglądzie załączników I i II do dyrektywy 2008/105/WE Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) przygotowuje sprawozdania naukowe, w których uwzględnia następujące elementy:
a) opinie Komitetu ds. Oceny Ryzyka (RAC) i Komitetu ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych (SEAC) ECHA;
b) wyniki programów monitorowania ustanowionych zgodnie z art. 8 niniejszej dyrektywy;
c) dane z monitorowania zgromadzone zgodnie z art. 8b ust. 4 dyrektywy 2008/105/WE;
d) wyniki przeglądów załączników do dyrektyw 2006/118/WE i (UE) 2020/2184;
e) wymogi służące zajęciu się kwestią zanieczyszczenia gleby, w tym powiązane dane z monitorowania;
f) unijne projekty badawcze i publikacje naukowe, w tym informacje wynikające z zastosowania technologii teledetekcji, obserwacji Ziemi, takich jak usługi programu Copernicus, czujników i urządzeń in-situ oraz danych uzyskanych dzięki badaniom metodą obywatelską, przy wykorzystaniu możliwości oferowanych przez sztuczną inteligencję, zaawansowaną analizę i przetwarzanie danych;
g) uwagi i informacje od odpowiednich zainteresowanych stron; oraz
h) zalecenia grup roboczych ustanowionych na podstawie wspólnej strategii wdrażania dyrektywy 2000/60/WE.
Do dnia 11 maja 2030 r., a następnie co sześć lat ECHA przygotowuje i podaje do wiadomości publicznej sprawozdanie podsumowujące wyniki sprawozdań naukowych sporządzonych na podstawie niniejszego ustępu.
6. W stosownych przypadkach Komisja przedkłada wnioski dotyczące kontroli w celu osiągnięcia:
a) stopniowej redukcji zrzutów, emisji i strat substancji priorytetowych; oraz
b) w szczególności zaprzestania lub stopniowego wyeliminowania zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych zidentyfikowanych zgodnie z ust. 3, włączając, w stosownych przypadkach, harmonogram dla przeprowadzenia takich działań w ciągu 20 lat od uznania tych substancji za priorytetowe substancje niebezpieczne.
W ramach tego działania Komisja określi odpowiedni racjonalny pod względem kosztów i proporcjonalny poziom oraz połączenie kontroli dotyczących produktu i procesu, zarówno dla źródeł punktowych, jak i rozproszonych, oraz uwzględni jednolite dopuszczalne wartości emisji w całej Unii dla kontroli procesu. W stosownych przypadkach działanie na poziomie Unii w zakresie kontroli procesu może zostać ustalone w odniesieniu do poszczególnych sektorów. W przypadku gdy kontrole produktów lub procesów obejmują przegląd odpowiednich zezwoleń lub zatwierdzeń substancji wydanych na podstawie dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, dyrektywy 2009/128/WE, rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, dyrektywy 2010/75/UE, rozporządzenia (UE) nr 528/2012 lub rozporządzenia (UE) 2019/6, przeglądy te przeprowadza się zgodnie z przepisami tych dyrektyw i rozporządzeń, jak wskazano w art. 7a dyrektywy 2008/105/WE. Przeglądy takie uwzględniają ocenę przeprowadzoną przez Komisję zgodnie z art. 7a ust. 1 dyrektywy 2008/105/WE. W stosownych przypadkach w każdym wniosku dotyczącym kontroli określa się uzgodnienia dotyczące ich przeglądu i uaktualniania oraz oceny ich skuteczności.
9. Komisja może przygotować strategie przeciwdziałania zanieczyszczaniu wód przez inne substancje zanieczyszczające lub grupy substancji zanieczyszczających, w tym wszelkie tego typu zanieczyszczenia będące skutkiem wypadków.
(*14) Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2001/83/oj)."
(*15) Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1907/oj)."
(*16) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj)."
(*17) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (Dz.U. L 167 z 27.6.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2012/528/oj)."
(*18) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylające dyrektywę 2001/82/WE (Dz.U. L 4 z 7.1.2019, s. 43, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/6/oj)."
(*19) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj).”;"
12) uchyla się art. 17 ust. 4 i 5;
13) uchyla się art. 18 ust. 4;
14) dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 19a
Sprawozdanie dotyczące mechanizmu rozszerzonej odpowiedzialności producenta
Do dnia 11 maja 2029 r. Komisja publikuje sprawozdanie dotyczące możliwości włączenia do niniejszej dyrektywy mechanizmu rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Sprawozdanie zawiera w szczególności ocenę wykonalności wprowadzenia wymogu dotyczącego udziału producentów w kosztach programów monitorowania opracowanych na podstawie art. 8 niniejszej dyrektywy, jeżeli wprowadzają oni do obrotu na rynku Unii produkty zawierające którąkolwiek z substancji umieszczonych w załączniku I do dyrektywy 2006/118/WE lub w załączniku I do dyrektywy 2008/105/WE.”
;
15) art. 20 i 21 otrzymują brzmienie:
„Artykuł 20
Dostosowania techniczne i wdrażanie niniejszej dyrektywy
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących zmiany załączników I i III oraz załącznika V sekcja 1.3.6 w celu dostosowania, odpowiednio, wymogów informacyjnych dotyczących właściwych organów, treści analizy ekonomicznej oraz wybranych norm monitorowania do postępu naukowo-technicznego zgodnie z art. 20a.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.