Artykuł 1

W rozporządzeniu (UE) nr 1178/2011 wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt 20 otrzymuje brzmienie:

„20)

»szkoleniowe urządzenie symulacji lotu (ang. flight simulation training device, FSTD)« oznacza urządzenie do szkolenia, egzaminowania i kontroli pilotów, którego certyfikat kwalifikacji zawiera charakterystykę możliwości FSTD lub przypisaną charakterystykę możliwości FSTD, lub starsze FSTD;”;

b) pkt 23 otrzymuje brzmienie:

„23)

»przewodnik do testów kwalifikacyjnych (ang. qualifiction test guide, QTG)« oznacza dokument sporządzony do celów clu wykazania, że FSTD wykazuje zgodność z zalecanymi tolerancjami i obowiązującymi wymaganiami podstawowych dokumentów referencyjnych dla symulowanego typu statku powietrznego lub symulowanej grupy statków powietrznych;”;

c) dodaje się pkt 26–43 w brzmieniu:

„26)

»CS-FSTD« oznacza specyfikacje certyfikacyjne (ang. certification specifications, CS) dla FSTD wydane przez Agencję zgodnie z pkt ORA.FSTD.205 załącznika VII (część ORA);

27) »charakterystyka możliwości FSTD (ang. FSTD capability signature, FCS)« oznacza informacje zamieszczone w certyfikacie kwalifikacji FSTD, wskazujące na cechy oraz ich poziomy wierności, a także statek powietrzny symulowany przez dane FSTD zgodnie z CS-FSTD, wydanie 1 lub późniejsze;

28) »przypisana charakterystyka możliwości FSTD (przypisana FCS)« oznacza informacje zamieszczone w certyfikacie kwalifikacji FSTD, wskazujące na cechy i poziomy wierności, a także statek powietrzny symulowany przez dane FSTD, w przypadku gdy to FSTD nie zostało zakwalifikowane zgodnie z CS-FSTD wydanie 1;

29) »wykaz specyfikacji urządzenia (ang. equipment specification list,ESL)« oznacza wykaz, który jest częścią kwalifikacji FSTD i zawiera dokładne i wyczerpujące informacje dotyczące kwalifikacji urządzenia, podstawy kwalifikacji, zainstalowanego wyposażenia, możliwości oraz specyfikacji;

30) »podstawowy dokument referencyjny (ang. primary reference document, PRD)« oznacza specyfikację techniczną lub zestaw specyfikacji technicznych służących do ustanowienia podstawy kwalifikacji FSTD;

31) »ocena wstępna« oznacza pierwszą ocenę przeprowadzoną przez właściwy organ w celu ustalenia, czy FSTD spełnia standardy określone w odpowiedniej podstawie kwalifikacji;

32) »dane walidacyjne« oznaczają dane z prób na ziemi i prób w locie, dane techniczne oraz inne stosowne źródła wykorzystywane do obiektywnego potwierdzenia, że FSTD odzwierciedla statyczne, jak również dynamiczne właściwości pilotażowe oraz charakterystykę osiągów symulowanego statku powietrznego i jego odpowiednich systemów;

33) »weryfikacja« oznacza, w kontekście FSTD, proces, który ma zapewnić spełnianie przez FSTD obowiązujących wymagań dotyczących kwalifikacji technicznej;

34) »ocena okresowa« oznacza okresową ocenę przeprowadzaną przez właściwy organ po ocenie wstępnej w celu ustalenia, czy FSTD nadal spełnia standardy określone w odpowiedniej podstawie kwalifikacji;

35) »ocena specjalna« oznacza każdą przeprowadzaną przez właściwy organ ocenę FSTD inną niż ocena wstępna i okresowa;

36) »nieprawidłowość« oznacza, w kontekście FSTD, że urządzenie nie wykazuje zgodności z obowiązującymi wymaganiami podstawy jego kwalifikacji;

37) »modyfikacja« oznacza, w kontekście FSTD, zmianę dokonaną w FSTD;

38) »walidacja« oznacza, w kontekście FSTD, proces oceny możliwości FSTD w zakresie szkolenia, egzaminowania i kontroli pilotów;

39) »starsze FSTD« oznacza FSTD, którego certyfikat kwalifikacji nie obejmuje FCS ani przypisanej FCS i które jest jednym z poniższych urządzeń:

a) w przypadku samolotów jest pełnym symulatorem lotu (Full Flight Simulator, FFS), urządzeniem do szkolenia lotniczego (Flight Training Device, FTD), urządzeniem do ćwiczenia procedur lotu i nawigacyjnych (Flight and Navigation Procedures Trainer, FNPT) lub urządzeniem do podstawowego szkolenia w lotach według wskazań przyrządów (Basic Instrument Training Device, BITD);

b) w przypadku śmigłowców jest pełnym symulatorem lotu (FFS), urządzeniem do szkolenia lotniczego (FTD) lub urządzeniem do ćwiczenia procedur lotu i nawigacyjnych (FNPT);

40) »grupa statków powietrznych« oznacza, w kontekście FSTD, statki powietrzne o podobnych właściwościach pilotażowych i operacyjnych;

41) »plan danych walidacyjnych« oznacza dokument określający, w formacie macierzy, źródło lub źródła danych dla wszystkich wymaganych obiektywnych testów FSTD wraz z odpowiednimi uzasadnieniami lub wyjaśnieniami;

42) »raport techniczny« oznacza dokument sporządzony przez producenta FSTD, opisujący dane i metody wykorzystane do zaprojektowania i weryfikacji FSTD w odniesieniu do mającej zastosowanie podstawy kwalifikacji;

43) »lot testowy« oznacza symulowany lot wykonywany w trakcie przeprowadzania funkcjonalnych i subiektywnych testów FSTD zawartych w głównym QTG (ang. master qualification test guide, MQTG) przez odpowiednio wykwalifikowanego pilota.”;

2) w art. 10b dodaje się ustępy w brzmieniu:

„2. Państwa członkowskie i EASA przy ponownym wydawaniu certyfikatów kwalifikacji FSTD zgodnie z wymaganiami załącznika VI (część ARA) dla FSTD, które zostały zakwalifikowane zgodnie ze specyfikacjami certyfikacyjnymi mającymi zastosowanie przed dniem 30 kwietnia 2028 r., podejmują następujące działania:

a) na wniosek posiadacza certyfikatu uzupełniają sekcję „Charakterystyka możliwości FSTD (FCS)” certyfikatu:

(i) w przypadku symulatorów FFS zakwalifikowanych zgodnie z JAR-STD 1A zmiana 3 lub JAR-STD 1H wydanie pierwotne lub późniejsze, w przypadku urządzeń FTD poziom 2 (FTD 2) i poziom 3 (FTD 3) zakwalifikowanych zgodnie z JAR-STD 2A wydanie pierwotne lub JAR-STD 2H wydanie pierwsze lub późniejsze oraz w przypadku urządzeń FNPT zakwalifikowanych zgodnie z JAR-STD 3A zmiana 1 lub JAR-STD 3H wydanie pierwsze lub późniejsze – przez wpisanie jednego z następujących elementów:

1) przypisanej FCS zgodnie z dodatkiem IX do załącznika VI (część ARA);

2) FCS, po przeprowadzeniu oceny FSTD zgodnie z CS-FSTD mającymi zastosowanie od dnia 30 kwietnia 2028 r.;

(ii) w przypadku symulatorów FFS, urządzeń FTD 2, urządzeń FTD 3 i FNPT innych niż określone w lit. a) ppkt (i) – przez wpisanie jednego z następujących elementów:

1) przypisanej FCS, zgodnie z dodatkiem IX do załącznika VI (część ARA), po przeprowadzeniu oceny FSTD zgodnie ze specyfikacjami certyfikacyjnymi, o których mowa w lit. a) ppkt (i), w stosownych przypadkach;

2) FCS, po przeprowadzeniu oceny FSTD zgodnie z CS-FSTD mającymi zastosowanie od dnia 30 kwietnia 2028 r.;

(iii) w przypadku FTD poziom 1 (FTD 1) – przez wpisanie FCS, po przeprowadzeniu oceny FSTD zgodnie z CS-FSTD mającym zastosowanie od dnia 30 kwietnia 2028 r.;

(iv) w każdym przypadku, gdy FSTD zostało zakwalifikowane z zastosowaniem szczególnych warunków zgodnie z pkt ARA.FSTD.100(h)(1) załącznika VI (część ARA) – przez wpisanie FCS, po przeprowadzeniu oceny FSTD zgodnie z CS-FSTD mającym zastosowanie od dnia 30 kwietnia 2028 r.;

b) we wszystkich pozostałych przypadkach, jeżeli warunki określone w lit. a) ppkt (i)–(iv) nie są spełnione:

(i) ponownie wydają certyfikat kwalifikacji FSTD bez uzupełniania sekcji „Charakterystyka możliwości FSTD (FCS)”;

(ii) przy ponownym wydawaniu certyfikatów kwalifikacji FSTD dla BITD uwzględniają specyfikacje FSTD określone w dodatku IV do załącznika VI (część ARA), do dnia 29 kwietnia 2028 r. stosownie do przypadku;

c) przed ponownym wydaniem certyfikatu kwalifikacji FSTD z FCS zgodnie z lit. a) informują wnioskodawcę o wyniku ponownej oceny.

3. Działając zgodnie z ust. 2 lit. a), w przypadkach gdy FSTD kwalifikuje się do wielu typów i poziomów kwalifikacji FSTD symulujących ten sam typ statku powietrznego, państwa członkowskie i EASA łączą te certyfikaty kwalifikacji FSTD w jeden certyfikat kwalifikacji FSTD z jedną FCS lub jedną przypisaną FCS. W takich przypadkach państwa członkowskie i EASA podejmują następujące działania:

a) jeżeli FSTD spełnia podstawę kwalifikacji, o której mowa w ust. 2 lit. a) ppkt (i), wykonują jedną z poniższych czynności:

(i) przyjmują najwyższy poziom wierności dla każdej cechy, wynikający z porównania przypisanej FCS dla każdej kwalifikacji;

(ii) jeżeli posiadacz certyfikatu FSTD ubiega się o FCS, określają FCS po dokonaniu oceny FSTD;

b) jeżeli FSTD nie spełnia podstawy kwalifikacji, o której mowa w ust. 2 lit. a) ppkt (i), w odniesieniu do każdego certyfikatu kwalifikacji państwo członkowskie i EASA wydają certyfikat kwalifikacji FSTD z FCS lub przypisaną FCS określoną zgodnie z ust. 2 lit. a) ppkt (ii), (iii) lub (iv), stosownie do przypadku.

4. Państwa członkowskie i EASA zastępują, nie później niż do dnia 30 października 2029 r., istniejące certyfikaty kwalifikacji FSTD certyfikatami zgodnymi z formatem określonym w dodatku IV do załącznika VI (część ARA), pod warunkiem że otrzymały i zweryfikowały:

a) ESL;

b) oświadczenie potwierdzające, że organizacja zapewniła zgodność z częścią ORA podczęść FSTD, w brzmieniu zmienionym przez rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/781 (*1).

Zastępując istniejące certyfikaty kwalifikacji FSTD zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego ustępu, państwa członkowskie i EASA działają zgodnie z ust. 2. W przypadku gdy państwa członkowskie i EASA wydają certyfikat kwalifikacji FSTD zgodnie z formatem określonym w dodatku IV do załącznika VI (część ARA), ESL opracowany dla tego certyfikatu FSTD staje się częścią kwalifikacji FSTD.

5. Posiadacze certyfikatów kwalifikacji FSTD w odniesieniu do każdego certyfikatu kwalifikacji FSTD innego niż certyfikaty dla BITD opracowują ESL i przedkładają go właściwemu organowi wraz z oświadczeniem potwierdzającym, że organizacja zapewniła zgodność z podczęścią FSTD załącznika VII (część ORA), w brzmieniu zmienionym przez rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/781, w następujących przypadkach:

a) przy ubieganiu się o ponowne wydanie certyfikatu zgodnie z wymaganiami załącznika VII (część ORA);

b) gdy FSTD ma być wykorzystywane do prowadzenia szkolenia zgodnie z załącznikiem I (część FCL) do niniejszego rozporządzenia lub z wymaganiami rozporządzenia (UE) nr 965/2012, zgodnie z nowym lub zmienionym programem szkolenia;

c) nie później niż dnia 30 kwietnia 2029 r.

6. Certyfikat kwalifikacji BITD zachowuje ważność pod warunkiem przeprowadzania okresowych ocen przez właściwy organ co 3 lata.

7. Wymagania niniejszego rozporządzenia zawierające odniesienie do typów i poziomów FSTD stosuje się do FSTD, które posiadają charakterystykę możliwości FSTD (FCS) lub przypisaną charakterystykę możliwości FSTD, zgodnie z pkt FCL.036 załącznika I (część FCL).

(*1) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/781 z dnia 8 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 i (UE) nr 965/2012 w odniesieniu do wymagań mających zastosowanie do szkoleniowych urządzeń symulacji lotu oraz stosowania tych urządzeń do szkolenia, egzaminowania i kontroli pilotów (Dz.U. L, 2026/781, 10.4.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2026/781/oj)”;"

3) w załączniku I wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem I do niniejszego rozporządzenia;

4) w załączniku VI wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem II do niniejszego rozporządzenia;

5) w załączniku VII wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem III do niniejszego rozporządzenia;

6) w załączniku VIII wprowadza się zmiany określone w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia.