Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1388 z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie roślin uzyskiwanych za pomocą niektórych nowych technik genomowych i uzyskiwanych z tych roślin produktów oraz w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2017/625
Rozdział IV — Przepisy końcowe
Artykuł 31
W mocyGrupa ekspertów ds. patentowania roślin NGT i ocena wpływu patentowania roślin NGT
1. Komisja powołuje grupę ekspertów ds. skutków patentowania roślin NGT (zwaną dalej „grupą ekspertów”).
2. Grupa ekspertów wspiera Komisję i regularnie wymienia z nią informacje dotyczące ocen przeprowadzanych przez Komisję zgodnie z ust. 4 w odniesieniu do wpływu prawa patentowego i praktyki wdrożeniowej na dostęp do zmodyfikowanych zasobów genetycznych, przejrzystość sytuacji patentowej oraz innowacje w dziedzinie roślin NGT. Grupa ekspertów w szczególności wspiera Komisję w analizowaniu praktyk udzielania licencji na patenty na hodowlę i wprowadzanie do obrotu roślin NGT chronionych patentem, bieżących procedur składania wniosków patentowych dotyczących roślin NGT oraz praktyk egzekwowania ochrony patentowej wśród rolników, a także przykładów takich praktyk, o ile istnieją.
3. Grupę ekspertów powołuje się zgodnie z przepisami horyzontalnymi dotyczącymi tworzenia i funkcjonowania grup ekspertów Komisji. Każde państwo członkowskie może powołać do grupy ekspertów delegację maksymalnie dwóch ekspertów. Delegacja ta ma wiedzę i doświadczenie w dziedzinach objętych niniejszym rozporządzeniem oraz w dziedzinie praw własności intelektualnej, w tym ich wpływu na rynek. Europejski Urząd Patentowy i Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin mogą wyznaczyć po jednym ekspercie do grupy ekspertów.
4. Komisja regularnie ocenia wpływ, jaki patentowanie roślin, cech i technik NGT, a także powiązane z tym praktyki w zakresie licencjonowania i przejrzystości mają w Unii na:
a) innowacje w hodowli roślin;
b) dostęp hodowców do opatentowanego materiału biologicznego roślin, opatentowanych cech i technik oraz zdolność hodowców do prowadzenia doświadczeń;
c) dostęp rolników do materiału rozmnożeniowego roślin, w tym cenę dostępnych produktów i innego dostępnego na rynku materiału rozmnożeniowego, a także ich prawa do korzystania z nasion i materiału rozmnożeniowego z rozmnożeń własnych;
d) ryzyko sporów sądowych z udziałem rolników lub hodowców w sytuacjach, w których opatentowany materiał biologiczny roślin może pojawić się w ich uprawach lub produktach z powodu przypadkowej obecności lub podobieństwa, bez celowego wykorzystania opatentowanego materiału biologicznego roślin;
e) konkurencję w sektorze hodowli roślin, w szczególności z perspektywy małych i średnich hodowców, przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnego ryzyka koncentracji na rynku; oraz
f) przejrzystość i pewność prawa w odniesieniu do opatentowanego materiału biologicznego roślin.
5. Pierwszą z ocen, o których mowa w ust. 4, przeprowadza się rok po udostępnieniu produktów NGT na rynku unijnym.
6. Ocena, o której mowa w ust. 4, obejmuje również ocenę warunków niezbędnych do zapewnienia, aby unijny sektor hodowlany wykorzystujący nowe techniki genomowe miał sprawiedliwy i rozsądny dostęp do opatentowanego materiału biologicznego roślin, oraz analizę możliwości przyznania bezpłatnego dostępu do takiego materiału.
7. Przeprowadzając ocenę, o której mowa w ust. 4, oraz rozważając odpowiednie działania następcze, Komisja uwzględnia ustalenia grupy ekspertów, a także informacje od unijnego sektora hodowlanego. W tym celu Komisja zwraca się do unijnego sektora hodowlanego o przedstawienie informacji dotyczących jego doświadczeń w zakresie komercyjnego dostępu do opatentowanego materiału biologicznego roślin.
8. Ocena, o której mowa w ust. 4, jest publikowana i podawana do wiadomości publicznej.
9. Grupa ekspertów może kontynuować pracę tak długo, jak będzie to konieczne, po zakończeniu oceny, o której mowa w ust. 4.
10. Jeżeli ocena, o której mowa w ust. 4, ujawni znaczące bariery w dostępie do opatentowanego materiału biologicznego roślin, nadmierne ograniczenia w prowadzeniu doświadczeń, negatywne skutki dla hodowców i rolników, zwiększoną koncentrację na rynku, mniejszą różnorodność w dostawach nasion, niewystarczającą przejrzystość lub inne dowody na to, że system nie funkcjonuje prawidłowo, Komisja, w stosownych przypadkach, przedkłada wnioski ustawodawcze w celu ustanowienia obowiązkowych warunków lub zabezpieczeń.
11. Jeżeli Komisja uzna, że na podstawie oceny, o której mowa w ust. 4, nie są konieczne żadne działania następcze, informuje o tym Parlament Europejski i Radę oraz powtarza ocenę określoną w ust. 4 nie wcześniej niż cztery lata i nie później niż sześć lat po opublikowaniu pierwszej oceny.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.