Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/2097 z dnia 18 września 2026 r. w sprawie chorób zakaźnych i powiązanych szczególnych problemów zdrowotnych podlegających nadzorowi epidemiologicznemu, a także odpowiednich definicji przypadków, oraz uchylające decyzję wykonawczą (UE) 2018/945

Artykuł 1

Choroby zakaźne i powiązane szczególne problemy zdrowotne określone w art. 2 ust. 1 lit. a) pkt (i) oraz (ii) rozporządzenia (UE) 2022/2371, które mają być objęte siecią nadzoru epidemiologicznego nad chorobami zakaźnymi i powiązanymi szczególnymi problemami zdrowotnymi, przewidzianą w art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia, wymieniono w załączniku I.

Artykuł 2

Do celów nadzoru epidemiologicznego nad chorobami zakaźnymi i powiązanymi szczególnymi problemami zdrowotnymi wymienionymi w załączniku I stosuje się definicje przypadków określone w załączniku II.

Artykuł 3

Decyzja wykonawcza (UE) 2018/945 traci moc.

Artykuł 4

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 lipca 2028 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Załącznik I

Choroby zakaźne i powiązane szczególne problemy zdrowotne podlegające nadzorowi epidemiologicznemu, o których mowa w art. 1

1. CHOROBY

Wąglik

Zakażenie arenawirusami, z wyłączeniem limfocytarnego zapalenia splotu naczyniówkowego i opon mózgowych

Zatrucie jadem kiełbasianym

Bruceloza

Kampylobakterioza

Choroba wirusowa chikungunya

Zakażenie chlamydiami, w tym ziarnica złośliwa (weneryczna) (LGV)

Cholera

Choroba koronawirusowa z 2019 r. (COVID-19)

Wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba

Krymsko-kongijska gorączka krwotoczna

Denga

Błonica

Bąblowica

Zakażenie filowirusem

Zakażenie gonokokami

Zakażenie Haemophilus influenzae, choroba inwazyjna

Zakażenie hantawirusem

Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu A

Zapalenie wątroby typu B

Zapalenie wątroby typu C

Zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) i zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS)

Grypa sezonowa

Grypa odzwierzęca

Choroba legionistów

Leptospiroza

Listerioza

Malaria

Odra

Zakażenie meningokokami, choroba inwazyjna

Mpox

Świnka

Krztusiec

Dżuma

Zakażenie Streptococcus pneumoniae, choroba inwazyjna

Ostre poliomyelitis

Gorączka Q

Wścieklizna i inne zakażenia lyssawirusami

Syncytialny wirus oddechowy (RSV)

Gorączka doliny Rift

Różyczka

Zespół różyczki wrodzonej

Zapalenie jelit wywołane przez bakterie salmonelli

Zakażenie bakteriami E. coli wytwarzającymi toksynę Shiga (STEC), w tym zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS)

Czerwonka bakteryjna

Ospa

Kiła

Kiła wrodzona

Kleszczowe zapalenie mózgu, zarówno środkowoeuropejskie, jak i dalekowschodnie

Wrodzona toksoplazmoza

Włośnica

Gruźlica

Tularemia

Zakażenie wirusem zachodniego Nilu

Żółta gorączka

Jersinioza

Choroba wywołana przez wirusa Zika

2. SZCZEGÓLNE PROBLEMY ZDROWOTNE

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (w tym konsumpcja środków przeciwdrobnoustrojowych)

Zakażenia związane z opieką zdrowotną

Załącznik II

Definicje przypadków chorób zakaźnych i powiązanych szczególnych problemów zdrowotnych podlegających nadzorowi epidemiologicznemu, o których mowa w art. 2

1. WYJAŚNIENIA DO SEKCJI ZASTOSOWANYCH W DEFINICJACH I KLASYFIKACJI PRZYPADKÓW

KRYTERIA KLINICZNE

Kryteria kliniczne obejmują częste i istotne podmiotowe i przedmiotowe objawy choroby, które pojedynczo lub łącznie składają się na charakterystyczny lub sugerujący rozpoznanie obraz kliniczny choroby. Określają one ogólny obraz choroby i nie muszą koniecznie wskazywać wszystkich cech potrzebnych do klinicznego rozpoznania danego indywidualnego przypadku.

KRYTERIA LABORATORYJNE

Kryteria laboratoryjne to wykaz metod laboratoryjnych umożliwiających potwierdzenie przypadku. Zazwyczaj, aby potwierdzić przypadek, wystarczy jedna z metod umieszczonych w wykazie. Jeżeli potwierdzenie wymaga zastosowania więcej niż jednej metody, jest to wyraźnie zaznaczone. Typ materiału klinicznego, który należy pobrać do testów laboratoryjnych, wskazano tylko w przypadkach, gdy jedynie określone rodzaje materiału są uznawane za odpowiednie do potwierdzenia diagnozy. W niektórych uzgodnionych wyjątkowych przypadkach uwzględniono również kryteria laboratoryjne dla przypadków prawdopodobnych. Wspomniane kryteria laboratoryjne zawierają wykaz metod laboratoryjnych mogących pełnić pomocniczą rolę w rozpoznaniu przypadku, nie stanowią jednak kryterium potwierdzającego rozpoznanie.

KRYTERIA EPIDEMIOLOGICZNE I POWIĄZANIE EPIDEMIOLOGICZNE

Kryteria epidemiologiczne uznaje się za spełnione, jeżeli można określić powiązanie epidemiologiczne. Powiązanie epidemiologiczne w okresie inkubacji definiuje się jako jedną z następujących sześciu sytuacji:

— przeniesienie z człowieka na człowieka: stwierdzenie, że osoba miała kontakt z potwierdzonym laboratoryjnie przypadkiem u ludzi (lub, w przypadku niektórych chorób, podejrzenie, że osoba była narażona ze względu na swoją historię podróży), jeżeli kontakt ten mógł spowodować zakażenie,

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka: stwierdzenie, że osoba miała kontakt ze zwierzęciem z podejrzeniem zakażenia lub kolonizacji, jeżeli kontakt ten mógł spowodować zakażenie,

— narażenie z tego samego źródła: stwierdzenie, że osoba była narażona na zakażenie z tego samego źródła lub na zakażenie przez ten sam wektor, co potwierdzony przypadek u ludzi,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną: stwierdzenie, że osoba spożyła skażoną żywność lub wodę pitną (skażenie potwierdzone laboratoryjnie) lub spożyła potencjalnie skażone produkty pochodzące od zwierzęcia z podejrzeniem zakażenia lub kolonizacji,

— narażenie środowiskowe: stwierdzenie, że osoba kąpała się w skażonej wodzie lub miała kontakt z innym skażonym źródłem środowiskowym, potwierdzone laboratoryjnie,

— narażenie laboratoryjne: stwierdzenie, że osoba pracowała w laboratorium, w którym może dojść do narażenia.

Daną osobę uznaje się za powiązaną epidemiologicznie z przypadkiem potwierdzonym, jeżeli przynajmniej jeden przypadek w łańcuchu zakażeń został potwierdzony laboratoryjnie. W razie wystąpienia ogniska zakażenia szerzącego się drogą fekalno-oralną lub powietrzną dany przypadek może zostać uznany za powiązany epidemiologicznie bez określenia łańcucha zakażeń.

Zakażenie może przenosić się jedną lub kilkoma z podanych dróg:

— droga powietrzna: przez przeniesienie cząsteczek aerozolu powstających w trakcie kaszlu, plucia, śpiewania lub mówienia, od osoby zakażonej na błony śluzowe innych osób, lub przez wdychanie przez inne osoby zawieszonych w powietrzu, skażonych bakteriami cząsteczek aerozolu,

— droga kontaktowa: przez bezpośredni kontakt z zakażoną osobą (droga fekalno-oralna, kropelkowa, kontakt ze skórą, kontakty seksualne) lub zwierzęciem (np. ugryzienie, ukąszenie, dotknięcie) lub przez kontakt pośredni – z zakażonymi materiałami lub przedmiotami (przedmioty, płyny ustrojowe, krew),

— droga wertykalna: przeniesienie z matki na dziecko, często in utero lub w wyniku przypadkowej wymiany płynów ustrojowych, zazwyczaj w okresie okołoporodowym,

— droga wektorowa: przeniesienie przez zakażone komary, kleszcze, roztocza, muchy i inne owady zdolne do przenoszenia zakażenia na ludzi poprzez ukąszenia,

— żywność lub woda: spożywanie potencjalnie skażonej żywności lub wody pitnej.

KLASYFIKACJA PRZYPADKU

Przypadki klasyfikuje się jako „możliwe”, „prawdopodobne” i „potwierdzone”. W informacjach dodatkowych uwzględniono okres inkubacji chorób, aby ułatwić określenie powiązania epidemiologicznego.

PRZYPADEK MOŻLIWY

Przypadek możliwy oznacza przypadek sklasyfikowany jako możliwy do celów sprawozdawczości. Zazwyczaj przypadek taki spełnia kryteria kliniczne określone w definicji przypadku, brak jest jednak epidemiologicznych lub laboratoryjnych dowodów wskazujących na daną chorobę. Definicja przypadku możliwego jest w wysokim stopniu czuła, lecz mało swoista. Umożliwia ona wykrycie większości przypadków, jednak dopuszcza włączenie do tej kategorii pewnej liczby przypadków fałszywie dodatnich.

PRZYPADEK PRAWDOPODOBNY

Przypadek prawdopodobny oznacza przypadek sklasyfikowany jako prawdopodobny do celów sprawozdawczości. Zazwyczaj przypadek taki spełnia kryteria kliniczne i cechuje się występowaniem powiązania epidemiologicznego określonego w definicji przypadku. Testy laboratoryjne dla przypadków prawdopodobnych określono tylko w przypadku niektórych chorób.

PRZYPADEK POTWIERDZONY

Przypadek potwierdzony oznacza przypadek sklasyfikowany jako potwierdzony do celów sprawozdawczości. Przypadki potwierdzone są potwierdzone laboratoryjnie i mogą (lecz nie muszą) spełniać kryteria kliniczne opisane w definicji przypadku. Definicja przypadku potwierdzonego jest w wysokim stopniu swoista, lecz mniej czuła, w związku z tym większość przypadków włączonych do tej kategorii będzie prawdziwa, choć niektóre pozostaną nierozpoznane.

Kryteria kliniczne niektórych chorób nie uwzględniają faktu, że wiele ostrych zachorowań ma przebieg bezobjawowy (np. zapalenie wątroby typu A, B i C, kampylobakterioza, salmoneloza), chociaż przypadki te mogą być istotne z punktu widzenia zdrowia publicznego na szczeblu krajowym.

PRZYPADEK ODRZUCONY

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

ORAZ

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— mimo pobrania odpowiedniej próbki i zbadania jej w biegłym laboratorium przypadek nie spełnia kryteriów laboratoryjnych definicji przypadku danej choroby,

— przypadek jest epidemiologicznie powiązany z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub ogniskiem innej choroby zakaźnej niż dana choroba,

— w danym przypadku potwierdza się inną etiologię choroby, nawet jeżeli przypadek jest powiązany epidemiologicznie z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem powiązanym epidemiologicznie z daną chorobą.

Uwaga:

W przypadku niektórych schorzeń objętych nadzorem struktura definicji przypadku nie odpowiada typowej strukturze definicji przypadku – jest tak w przypadku wariantu choroby Creutzfeldta-Jakoba (vCJD), zakażeń związanych z opieką zdrowotną i oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

2. LISTA SKRÓTÓW

1. AFP: ostre porażenie wiotkie

2. AIDS zespół nabytego niedoboru odporności

3. AMR: oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

4. Anti-HBc: przeciwciała przeciw antygenowi rdzeniowemu wirusa zapalenia wątroby typu B

5. Anti-HCV: swoiste przeciwciała przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C

6. ARI: ostre zakażenie dróg oddechowych

7. BAL: popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe

8. BCG: Bacillus Calmette-Guerin

9. BJ: zakażenie kości i stawów

10. BJ-BONE: zapalenie kości i szpiku

11. BJ-DISC: zapalenie krążka międzykręgowego

12. BJ-JNT: zakażenie stawu lub kaletki

13. BoNT: neurotoksyna botulinowa

14. BSI: zakażenie krwi

15. C-CVC: odcewnikowe – cewnik centralny

16. CDAD: biegunka związana z Clostridium difficile

17. CFU: jednostka tworząca kolonię

18. CMV: cytomegalowirus

19. CNS: ośrodkowy układ nerwowy

20. CNS-IC: zakażenie ośrodkowego układu nerwowego – zakażenie wewnątrzczaszkowe

21. CNS-MEN: zakażenie ośrodkowego układu nerwowego – zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie wyściółki komór mózgowych

22. CNS-SA: zakażenie ośrodkowego układu nerwowego – ropień rdzenia kręgowego bez zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

23. C-PVC: odcewnikowe – cewnik obwodowy

24. CRI: zakażenie odcewnikowe

25. CRS: zespół różyczki wrodzonej

26. CRT: czas rekapilaryzacji

27. CSF: płyn mózgowo-rdzeniowy

28. Skan CT: skan tomografii komputerowej

29. CVS: zakażenie układu krążenia

30. CVS-CARD: zakażenie układu krążenia – zapalenie mięśnia sercowego lub zapalenie osierdzia

31. CVS-ENDO: zakażenie układu krążenia – zapalenie wsierdzia

32. CVS-MED: zakażenie układu krążenia – zapalenie śródpiersia

33. CVS-VASC: zakażenie układu krążenia – zakażenie tętnic lub żył

34. DFA: przeciwciało immunofluorescencyjne

35. DFA-TP: test immunofluorescencji bezpośredniej na obecność Treponema pallidum

36. DNA: kwas deoksyrybonukleinowy

37. DPA: chroniony cewnik

38. EARS-Net: europejski system nadzorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

39. ECDC: Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób

40. ECOFF: epidemiologiczna wartość graniczna

41. EEG: elektroencefalografia

42. EENT: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej

43. EENT-CONJ: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej – zapalenie spojówek

44. EENT-EAR: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej – ucho i wyrostek sutkowaty

45. EENT-EYE: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej – oko, inne niż zapalenie spojówek

46. EENT-ORAL: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej – jama ustna (usta, język lub dziąsła)

47. EENT-SINU: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej – zapalenie zatok

48. EENT-UR: zakażenie oka, ucha, nosa, gardła lub jamy ustnej – górne drogi oddechowe, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie nagłośni

49. EFNS: Europejska Federacja Stowarzyszeń Neurologicznych

50. EIA: enzymatyczny test immunologiczny

51. ELISA: test immunoenzymatyczny

52. EM: mikroskopia elektronowa

53. ERLI-Net: Europejska Sieć Laboratoriów Referencyjnych ds. Grypy u Ludzi

54. EUCAST: Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości

55. FAMA: przeciwciało fluorescencyjne do antygenu membranowego

56. FTA-abs: absorpcja fluorescencyjnego przeciwciała krętkowego

57. FUO: gorączka nieznanego pochodzenia

58. GI: zakażenie układu pokarmowego

59. GI-CDI: zakażenie układu pokarmowego – zakażenie Clostridioides difficile

60. GI-GE: zakażenie układu pokarmowego – zapalenie żołądka i jelit (wyłączając CDI)

61. GI-GIT: zakażenie układu pokarmowego – przewód pokarmowy (przełyk, żołądek, jelito cienkie i grube oraz odbytnica) z wyłączeniem zapalenia żołądka i jelit i zapalenia wyrostka robaczkowego

62. GI-HEP: zakażenie układu pokarmowego – zapalenie wątroby

63. GI-IAB: zakażenie układu pokarmowego – wewnątrzbrzuszne, niewymienione w innym miejscu, w tym pęcherzyk żółciowy, przewody żółciowe, wątroba (z wyjątkiem wirusowego zapalenia wątroby), śledziona, trzustka, otrzewna, przestrzeń podprzeponowa lub inna tkanka lub przestrzeń wewnątrzbrzuszna niewymieniona w innym miejscu

64. HAI: zakażenia związane z opieką zdrowotną

65. HbeAg: antygen e wirusa zapalenia wątroby typu B

66. HbsAg: antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B

67. HBV-DNA: kwas deoksyrybonukleinowy wirusa zapalenia wątroby typu B

68. HCV-core: antygen rdzeniowy wirusa zapalenia wątroby typu C

69. HCV-RNA: kwas rybonukleinowy wirusa zapalenia wątroby typu C

70. HIV: ludzki wirus niedoboru odporności

71. HUS: zespół hemolityczno-mocznicowy

72. IAP: zapalenie płuc związane z intubacją

73. IF: test immunofluorescencji

74. IFA: pośrednie przeciwciało immunofluoroscencyjne

75. IgG: immunoglobulina G

76. IgM: immunoglobulina M

77. ILI: zachorowanie grypopodobne

78. LGV: ziarnica złośliwa (weneryczna)

79. LPS: lipopolisacharydy

80. LRI: zakażenie dolnych dróg oddechowych, inne niż zapalenie płuc

81. LRI-BRON: zakażenie dolnych dróg oddechowych –zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy i oskrzeli, zapalenie oskrzelików, zapalenie tchawicy, bez objawów zapalenia płuc

82. TBE: Kleszczowe zapalenie mózgu

83. vCJD: wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba

3. DEFINICJE PRZYPADKÓW CHORÓB ZAKAŹNYCH

3.1. WĄGLIK

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:

Wąglik skórny

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— zmiana skórna w postaci krosty lub pęcherzyka,

— czarny wgłębiony strup z otaczającym obrzękiem.

Wąglik żołądkowo-jelitowy

— gorączka lub stan podgorączkowy,

ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— silny ból brzucha,

— biegunka.

Postać wziewna wąglika

— gorączka lub stan podgorączkowy,

ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— ostra niewydolność oddechowa,

— objawy poszerzenia śródpiersia w badaniu radiologicznym.

Postać oponowa/zapalenie mózgu i opon w przebiegu wąglika

— gorączka,

ORAZ co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— drgawki,

— utrata przytomności,

— objawy oponowe.

Postać posocznicowa wąglika

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja pałeczek Bacillus anthracis z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Bacillus anthracis w materiale klinicznym,

dodatni wynik wymazu z nosa bez objawów klinicznych nie stanowi podstawy do potwierdzenia rozpoznania przypadku.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.2. ZAKAŻENIE ARENAWIRUSEM

Kryteria kliniczne

— kliniczna manifestacja zgodna z zakażeniem arenawirusem (np. gorączka, objawy żołądkowo-jelitowe, objawy krwotoczne, objawy neurologiczne).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

— wykrycie przeciwciał IgM przeciw arenawirusowi w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie arenawirusa z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego arenawirusa w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu arenawirusa w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji metodami serologicznymi: swoista dla arenawirusa serokonwersja LUB czterokrotny wzrost miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy LUB przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy.

Jeżeli to możliwe, należy zidentyfikować gatunek wirusa.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— w okresie czterech tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie arenawirusa,

— narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym arenawirusa w trakcie wykonywania zawodu (np. praca laboratoryjna),

— w okresie czterech tygodni przed wystąpieniem objawów kontakt z potencjalnie zarażonymi gryzoniami, ich odchodami lub przedmiotami skażonymi na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie arenawirusa.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

— każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.3. BOTULIZM

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:

Botulizm pokarmowy, przyranny i jatrogenny

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— obustronne uszkodzenie nerwów czaszkowych (np. podwójne widzenie, zamazane widzenie, dysfagia, porażenie opuszkowe),

— symetryczne porażenie obwodowe.

Botulizm niemowlęcy

Każde niemowlę, które spełnia co najmniej jedno z następujących sześciu kryteriów:

— zaparcie,

— apatia,

— trudności ze ssaniem lub jedzeniem,

— opadanie powiek,

— dysfagia,

— ogólne zwiotczenie mięśni.

Typ botulizmu, który zazwyczaj występuje u niemowląt (w wieku poniżej 12 miesięcy) może wystąpić również u dzieci w wieku powyżej 12 miesięcy i rzadko u dorosłych, u których występują zmiany anatomiczne układu pokarmowego i flory bakteryjnej.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— Izolacja clostridium wytwarzającego BoNT (na przykład Clostridium botulinum, C. baratii, C. butyricum) w przypadku botulizmu niemowlęcego (stolec) lub botulizmu przyrannego (rana),

— wykrycie neurotoksyn botulinowych w materiale klinicznym,

— wykrycie genów kodujących neurotoksyny botulinowe w materiale klinicznym.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech powiązań epidemiologicznych:

— narażenie z tego samego źródła (np. żywność, użycie tej samej igły lub innych przyrządów),

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie na neurotoksynę botulinową z powodów kosmetycznych lub medycznych.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

3.4. BRUCELOZA

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje gorączka

ORAZ co najmniej jedno z następujących siedmiu kryteriów:

— poty (obfite, o nieprzyjemnym zapachu, szczególnie nocne),

— dreszcze,

— bóle stawów,

— osłabienie,

— depresja,

— bóle głowy,

— utrata łaknienia.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja patogenicznego szczepu Brucella spp. z materiału klinicznego,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw patogenicznemu szczepowi Brucella (standardowy test aglutynacji, wiązanie dopełniacza, ELISA),

— wykrycie kwasu nukleinowego patogenicznego szczepu Brucella spp. w materiale klinicznym.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących pięciu powiązań epidemiologicznych:

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— kontakt z produktami pozyskanymi od zakażonego zwierzęcia (mleko lub produkty mleczne),

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka (zanieczyszczone wydzieliny lub organy, np. wydzielina z pochwy, łożysko),

— narażenie z tego samego źródła,

— narażenie laboratoryjne.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.5. KAMPYLOBAKTERIOZA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— biegunka,

— ból brzucha,

— gorączka.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja patogenicznego szczepu Campylobacter spp. z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Campylobacter spp. w materiale klinicznym.

Uwaga:

Oznaczanie wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe Campylobacter spp. należy przeprowadzić na reprezentatywnym podzbiorze izolatów.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących pięciu powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Wyniki oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi, jak określono w protokole UE dotyczącym zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w ludzkich izolatach Salmonella i Campylobacter (https://ecdc.europa.eu/en/publications-data/eu-protocol-harmonised-monitoring-antimicrobial-resistance-human-salmonella-and-0).

3.6. CHOROBA WIRUSOWA CHIKUNGUNYA

Kryteria kliniczne

— Kliniczna manifestacja zgodna z chorobą wirusową chikungunya (np. gorączka, wysypka, ból stawów).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

— wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi chikungunya w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie wirusa chikungunya z materiału klinicznego,

— wykrycie antygenu wirusa chikungunya w materiale klinicznym,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa chikungunya w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innej równoważnej metody dyskryminacyjnej.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie wirusa chikungunya,

— po otrzymaniu substancji pochodzenia ludzkiego od dawcy, który zamieszkiwał lub przebywał (w okresie czterech tygodni przed donacją) na obszarze, na którym wcześniej wykryto chorobę wirusową chikungunya.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego

ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę wcześniejsze narażenie na inne zakażenia alfawirusami. Przypadki potwierdzone w takich sytuacjach powinny zostać potwierdzone metodą seroneutralizacji lub inną równoważną metodą.

3.7. ZAKAŻENIE CHLAMYDIAMI, W TYM ZIARNICA ZŁOŚLIWA (WENERYCZNA) (LGV)

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:

Zakażenie chlamydiami, inne niż ziarnica weneryczna (LGV)

Co najmniej jedno z następujących dziesięciu kryteriów:

— zapalenie cewki moczowej,

— zapalenie najądrza,

— zapalenie narządów miednicy mniejszej,

— ostre zapalenie jajowodu,

— ostre zapalenie śluzówki macicy,

— zapalenie szyjki macicy,

— zapalenie odbytu,

— ropne zapalenie spojówek,

— reaktywne zapalenie stawów,

— zapalenie torebki wątroby.

U noworodków co najmniej jedno z dwóch następujących kryteriów:

— zapalenie spojówek,

— zapalenie płuc.

ZIARNICA WENERYCZNA (LGV)

Co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:

— zapalenie cewki moczowej,

— owrzodzenie genitaliów,

— limfadenopatia w pachwinach,

— zapalenie szyjki macicy,

— zapalenie odbytnicy/zapalenie odbytnicy i okrężnicy.

Kryteria laboratoryjne

Zakażenie chlamydiami, inne niż ziarnica weneryczna (LGV)

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego Chlamydia trachomatis w materiale klinicznym,

— izolacja Chlamydia trachomatis z materiału klinicznego,

— wykrycie Chlamydia trachomatis w materiale klinicznym testem immunofluorescencji bezpośredniej (DFA).

ZIARNICA WENERYCZNA (LGV)

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego Chlamydia trachomatis w materiale klinicznym,

— izolacja Chlamydia trachomatis z materiału klinicznego,

ORAZ

Identyfikacja szczepu Chlamydia trachomatis.

Kryteria epidemiologiczne

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka (kontakty seksualne lub zakażenie wertykalne).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.8. CHOLERA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— biegunka,

— wymioty.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja Vibrio cholerae z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Vibrio cholerae w materiale klinicznym,

ORAZ

co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— wykazanie obecności antygenu O1 lub O139 w izolacie,

— wykrycie genu(-ów) O1 lub O139 w izolacie lub materiale klinicznym,

ORAZ

— wykazanie wytwarzania enterotoksyny cholery lub wykrycie genu enterotoksyny cholery w izolacie lub próbce klinicznej.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:

— narażenie z tego samego źródła,

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.9. WARIANT CHOROBY CREUTZFELDTA-JAKOBA (vCJD)

Warunki wstępne

— Każda osoba, u której występują postępujące zaburzenia neuropsychiatryczne; czas trwania choroby wynosi co najmniej 6 miesięcy,

— badanie rutynowe nie sugeruje rozpoznania alternatywnego,

— w wywiadzie klinicznym nie stwierdzono narażenia na hormony z przysadek mózgowych człowieka ani przeszczepu opony twardej,

— brak dowodów na genetyczną postać pasażowalnej encefalopatii gąbczastej.

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej cztery z następujących pięciu kryteriów:

— wczesne objawy psychiatryczne (1),

— nieustępujące zaburzenia bólowe (2),

— ataksja,

— mioklonie lub pląsawica, lub dystonia,

— otępienie.

Kryteria rozpoznania

Przypadek potwierdzony

— Potwierdzenie neuropatologiczne: zmiany gąbczaste i nasilona akumulacja białka prionu, połączone z obecnością blaszek kwitnących w mózgu i móżdżku.

Przypadek prawdopodobny lub możliwy

— Zapis EEG w początkowej fazie choroby nie jest typowy dla sporadycznej postaci CJD (3),

— obustronnie wzmożony sygnał w okolicy poduszki wzgórza w badaniu rezonansu magnetycznego (MRI),

— dodatni wynik biopsji migdałków (4).

Kryteria epidemiologiczne

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka (np. transfuzja krwi).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca warunki wstępne ORAZ

— spełniająca kryteria kliniczne ORAZ

— u której zapis EEG nie wskazuje na sporadyczną postać CJD (5).

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca warunki wstępne ORAZ

— spełniająca kryteria kliniczne ORAZ

— u której zapis EEG nie wskazuje na sporadyczną postać CJD ORAZ

— u której wynik badania MRI mózgu jest dodatni

LUB

każda osoba spełniająca warunki wstępne ORAZ

— dodatni wynik biopsji migdałków.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca warunki wstępne ORAZ

spełniająca kryteria rozpoznania przypadku potwierdzonego.

3.10. KRYMSKO-KONGIJSKA GORĄCZKA KRWOTOCZNA (CCHF)

Kryteria kliniczne

— kliniczna manifestacja zgodna z krymsko-kongijską gorączką krwotoczną (np. gorączka, fotofobia, ból brzucha, biegunka, wymioty, objawy krwotoczne).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

— wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi CCHF w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— izolacja i oznaczenie wirusa CCHF z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa CCHF w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innej równoważnej metody dyskryminacyjnej.

Kryteria epidemiologiczne

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie wirusa CCHF,

— po otrzymaniu substancji pochodzenia ludzkiego od dawcy, który zamieszkiwał lub przebywał (w okresie czterech tygodni przed donacją) na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie wirusa CCHF,

— narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym CCHF w trakcie wykonywania zawodu (np. praca laboratoryjna).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.11. DENGA

Kryteria kliniczne

— kliniczna manifestacja zgodna z dengą (np. gorączka, poważne bóle głowy, bóle zatoki oczodołowej tylnej, malgia, bóle stawów, wysypka).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

— wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi dengi w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie wirusa dengi z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa dengi w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu wirusa dengi w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innej równoważnej metody dyskryminacyjnej.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej wykryto przenoszenie wirusa dengi,

— kontakt seksualny z przypadkiem prawdopodobnym lub potwierdzonym dengi,

— po otrzymaniu substancji pochodzenia ludzkiego od dawcy, który zamieszkiwał lub przebywał (w okresie czterech tygodni przed donacją) na obszarze, na którym wcześniej wykryto dengę.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ kryteria kliniczne ORAZ kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę wcześniejsze narażenie na inne zakażenia flawiwirusami i przebyte szczepienia przeciw flawiwirusom.

3.12. BŁONICA

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:

Klasyczna błonica dróg oddechowych:

choroba górnych dróg oddechowych połączona z zapaleniem gardła lub zapaleniem nosogardła albo zapaleniem migdałków ORAZ

przylegająca do podłoża błona/pseudobłona.

Łagodna błonica dróg oddechowych:

choroba górnych dróg oddechowych połączona z zapaleniem gardła lub zapaleniem nosogardła albo zapaleniem migdałków BEZ

przylegającej do podłoża błony/pseudobłony.

Błonica skóry:

zmiany skórne.

Inne postacie błonicy:

zmiany na spojówkach lub błonach śluzowych.

Kryteria laboratoryjne

Izolacja z materiału klinicznego Corynebacterium diphtheriae, Corynebacterium ulcerans lub Corynebacterium pseudotuberculosis wytwarzających toksynę.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne klasycznej błonicy dróg oddechowych.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne błonicy (klasycznej błonicy dróg oddechowych, łagodnej błonicy dróg oddechowych, błonicy skóry, innych postaci błonicy) z powiązaniem epidemiologicznym z przypadkiem potwierdzonym u ludzi lub z powiązaniem epidemiologicznym polegającym na przeniesieniu ze zwierzęcia na człowieka.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne ORAZ kryteria co najmniej jednej z postaci klinicznych.

3.13. BĄBLOWICA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria rozpoznania

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— typowe zmiany organów wykryte za pomocą technik obrazowania (USG, MRI, skan CT) ORAZ seropozytywność w dwóch testach opartych na różnych antygenach (lub jednym wysoce czułym i specyficznym badaniu metodą Western blot),

— wykrycie Echinococcus multilocularis lub granulosus w badaniu histopatologicznym lub parazytologicznym (np. stwierdzenie protoskoleksów w płynie torbieli na podstawie badań obrazowych),

— wykrycie cyst o budowie charakterystycznej dla Echinoccocus granulosus w wycinkach chirurgicznych LUB patognomonicznych cech morfologicznych w badaniu USG,

— wykrycie kwasu nukleinowego Echinococcus multilocularis lub granulosus w materiale klinicznym.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria rozpoznania.

3.14. ZAKAŻENIE FILOWIRUSEM

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z zakażeniem filowirusem (np. gorączka, objawy żołądkowo-jelitowe, objawy krwotoczne, objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy).

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie filowirusa z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego filowirusa w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu filowirusa w materiale klinicznym.

Jeżeli to możliwe, należy zidentyfikować gatunek wirusa.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— narażenie w okresie czterech tygodni przed wystąpieniem objawów na przypadek zakażenia filovirusem,

— narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym filowirusa w trakcie wykonywania zawodu (np. praca laboratoryjna).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.15. ZAKAŻENIE GONOKOKAMI

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących jedenastu kryteriów:

— zapalenie cewki moczowej,

— ostre zapalenie jajowodu,

— zapalenie narządów miednicy mniejszej,

— zapalenie szyjki macicy,

— zapalenie najądrza,

— zapalenie odbytu,

— zapalenie gardła,

— zapalenie stawów,

— ropne zapalenie spojówek,

— zapalenie torebki wątroby,

— zapalenie gruczołu Bartholina,

LUB

każdy noworodek, u którego stwierdzono zapalenie spojówek.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja Neisseria gonorrhoeae z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Neisseria gonorrhoeae w materiale klinicznym,

— wykrycie wewnątrzkomórkowych dwoinek Gram-ujemnych w badaniu mikroskopowym wymazu z cewki moczowej mężczyzny.

Kryteria epidemiologiczne

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka (kontakty seksualne lub zakażenie wertykalne).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe i zgłaszanie niepowodzenia leczenia

W odniesieniu do przypadków potwierdzanych w drodze kultury wyniki oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi, jak określono w protokole zgłaszania ECDC dotyczącym nadzorowania oporności gonokoków na środki przeciwdrobnoustrojowe, który jest dostępny dla uczestniczących państw członkowskich.

Przypadki możliwego lub potwierdzonego niepowodzenia leczenia Neisseria gonorrhoeae zgłasza się do ECDC zgodnie z najbardziej aktualnymi definicjami przypadków i zgodnie z instrukcjami zawartymi w „Planie reagowania w celu kontroli zagrożenia wielolekooporną i szeroko oporną gonorrhoeą w Europie” (https://www.ecdc.europa.eu) za pośrednictwem europejskiego portalu nadzoru nad chorobami zakaźnymi (EpiPulse).

3.16. ZAKAŻENIE HAEMOPHILUS INFLUENZAE, CHOROBA INWAZYJNA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja Haemophilus influenzae z miejsca, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— wykrycie kwasu nukleinowego Haemophilus influenzae w miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.17. ZAKAŻENIE HANTAWIRUSEM

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z zakażeniem hantawirusem (np. gorączka, objawy krwotoczne, zaburzenia czynności nerek, objawy płucne).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Wykrycie przeciwciał IgM przeciw hantawirusowi w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie hantawirusa z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego hantawirusa w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu hantawirusa w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą swoistych dla hantawirusów przeciwciał IgM i IgG w pojedynczej próbce surowicy LUB poprzez serokonwersję w dwukrotnych próbkach surowicy.

Jeżeli to możliwe, należy zidentyfikować gatunek wirusa.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z poniższych kryteriów w ciągu dwóch miesięcy przed wystąpieniem objawów:

— kontakt z potencjalnie zarażonymi gryzoniami, ich odchodami lub przedmiotami skażonymi,

— narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym hantawirusa w trakcie wykonywania zawodu (np. praca laboratoryjna).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.18. OSTRE WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU A

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występują objawy choroby o wyraźnie zaznaczonym początku (np. zmęczenie, bóle brzucha, brak apetytu, mdłości i wymioty)

ORAZ

co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— gorączka,

— żółtaczka,

— podwyższony poziom transaminaz w surowicy krwi.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu A w surowicy krwi lub w stolcu,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A,

— wykrycie antygenu wirusa zapalenia wątroby typu A w stolcu.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.19. WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU B

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Wyniki dodatnie w co najmniej jednym z następujących badań lub kombinacji badań:

— przeciwciała IgM przeciw antygenowi rdzeniowemu wirusa zapalenia wątroby typu B (anti-HBc IgM),

— antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HbsAg),

— antygen e wirusa zapalenia wątroby typu B (HbeAg),

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV DNA).

Kryteria epidemiologiczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

Uwaga:

Przy zgłaszaniu przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu B państwa członkowskie powinny dokonać rozróżnienia na choroby ostre i przewlekłe zgodnie z wymogami Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.

3.20. WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV RNA),

— wykrycie antygenu rdzeniowego wirusa zapalenia wątroby typu C (antygen HCV-core),

— wykazanie obecności swoistych przeciwciał (anty-HCV) przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C potwierdzone testem potwierdzającym na obecność przeciwciał (np. immunoblot) u osób w wieku powyżej 18 miesięcy, z wyłączeniem osób, o których wiadomo, że przeszły wcześniejsze zakażenie, oraz osób, które są również badane na obecność antygenu rdzeniowego HCV RNA lub HCV z niewykrywalnym wynikiem.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

Uwaga:

Przy zgłaszaniu przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu C państwa członkowskie powinny dokonać rozróżnienia na choroby ostre i przewlekłe zgodnie z wymogami Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.

3.21. ZAKAŻENIE LUDZKIM WIRUSEM NIEDOBORU ODPORNOŚCI (HIV) I ZESPÓŁ NABYTEGO UPOŚLEDZENIA ODPORNOŚCI (AIDS)

Kryteria kliniczne (AIDS)

Każda osoba, u której występuje którykolwiek z następujących stanów klinicznych:

— zakażenia bakteryjne, wielokrotne lub nawracające, u dziecka w wieku poniżej 13 lat,

— kandydoza oskrzeli, tchawicy lub płuc,

— kandydoza przełyku,

— kokcydioidomikoza, rozproszona lub pozapłucna,

— kryptokokoza pozapłucna,

— kryptosporydioza jelit z biegunką (trwającą > 1 miesiąc),

— cytomegalia (inna niż wątroba, śledziona lub węzły chłonne) u pacjenta w wieku powyżej jednego miesiąca,

— zapalenie siatkówki wywołane wirusem cytomegalii (z utratą wzroku),

— opryszczka pospolita: przewlekłe owrzodzenia (> 1 miesiąc), lub zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc lub zapalenie przełyku u pacjenta w wieku powyżej jednego miesiąca,

— histoplazmoza, rozproszona lub pozapłucna,

— izosporydoza jelit z biegunką (trwającą > 1 miesiąc),

— zespół Mycobacterium avium lub M. kansasii, rozproszony lub pozapłucny,

— Mycobacterium tuberculosis, płucne u osoby dorosłej lub nastoletniej (w wieku co najmniej 13 lat),

— Mycobacterium tuberculosis, pozapłucne,

— Mycobacterium, inne lub niezidentyfikowane gatunki, rozproszone lub pozapłucne,

— zapalenie płuc Pneumocystis carinii,

— zapalenie płuc, nawracające, u osoby dorosłej lub nastoletniej (w wieku co najmniej 13 lat),

— postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa,

— posocznica wywołana przez pałeczki Salmonella (niewywołujące duru brzusznego), nawracająca,

— toksoplazmoza mózgu u pacjenta w wieku powyżej jednego miesiąca,

— rak szyjki macicy, inwazyjny, u osoby dorosłej lub nastoletniej (w wieku co najmniej 13 lat),

— encefalopatia związana z HIV,

— mięsak Kaposiego,

— limfatyczne śródmiąższowe zapalenie płuc u dziecka w wieku poniżej 13 lat,

— chłoniak Burkitta (lub określenie równoważne),

— chłoniak immunoblastyczny (lub określenie równoważne),

— chłoniak pierwotny mózgu,

— zespół wyniszczenia spowodowany HIV,

— zakażenie(-a) oportunistyczne, nieokreślone,

— chłoniak(-i), nieokreślony(-e).

Kryteria laboratoryjne (HIV)

— Dorośli, nastolatki i dzieci w wieku ≥ 18 miesięcy Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— dodatni wynik testu przesiewowego na przeciwciała anty-HIV lub złożonego testu przesiewowego (na obecność przeciwciał anty-HIV i antygenu HIV p24), potwierdzony innym, bardziej szczegółowym testem na przeciwciała (np. Western blot),

— dodatni wynik dwóch testów na przeciwciała EIA, potwierdzony dodatnim wynikiem kolejnego testu EIA,

— dodatnie wyniki z dwóch odrębnych próbek z co najmniej jednego z trzech następujących badań:

— wykrycie kwasu nukleinowego HIV (RNA HIV lub prowirusowe DNA HIV),

— wykazanie obecności HIV za pomocą testu w kierunku antygenu HIV p24, włącznie z testem neutralizacji,

— izolacja HIV.

— Dzieci < 18 miesięcy

Dodatnie wyniki z dwóch odrębnych próbek (z wyjątkiem krwi pępowinowej) z co najmniej jednego z trzech następujących testów:

— izolacja HIV,

— wykrycie kwasu nukleinowego HIV (RNA HIV lub prowirusowe DNA HIV),

— wykazanie obecności HIV za pomocą testu w kierunku antygenu HIV p24, włącznie z testem neutralizacji u dziecka w wieku ≥ 1 miesiąca.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

— zakażenie HIV: każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne zakażenia HIV.

— AIDS: każda osoba spełniająca kryteria kliniczne AIDS i kryteria laboratoryjne zakażenia HIV.

3.22. CHOROBA LEGIONISTÓW

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje zapalenie płuc.

Kryteria laboratoryjne

Kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja Legionella spp. z wydzieliny z dróg oddechowych lub z dowolnego miejsca, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— wykrycie antygenu Legionella w moczu,

— wykrycie kwasu nukleinowego Legionella pneumophila w wydzielinie z dolnych dróg oddechowych, tkance płucnej lub w dowolnym miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— znaczny wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Legionella pneumophila serogrupy 1 w dwukrotnych próbkach surowicy.

Kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego nieokreślonego gatunku Legionella spp. lub innego gatunku niż Legionella pneumophila w wydzielinie z dolnych dróg oddechowych, tkance płucnej lub w dowolnym miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— znaczny wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Legionella pneumophila nienależących do serogrupy 1 lub przeciw innym Legionella spp. w dwukrotnych próbkach surowicy,

— wysokie miano swoistych przeciwciał przeciw Legionella pneumophila serogrupy 1 w surowicy,

Jeżeli to możliwe, należy wykonać różnicowanie w obrębie rodzaju Legionella spp.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne ORAZ co najmniej jedno kryterium laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne ORAZ co najmniej jedno kryterium laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.23. LEPTOSPIROZA

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje:

— gorączka

LUB

która spełnia co najmniej dwa z następujących jedenastu kryteriów:

— dreszcze,

— bóle głowy,

— bóle mięśniowe,

— zaczerwienienie spojówek,

— wybroczyny na skórze i błonach śluzowych,

— wysypka,

— żółtaczka,

— zapalenie mięśnia sercowego,

— zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,

— niewydolność nerek,

— objawy oddechowe, np. krwioplucie.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja Leptospira interrogans lub dowolnego innego patogenicznego szczepu Leptospira spp. z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Leptospira interrogans lub dowolnego innego patogenicznego szczepu Leptospira spp. w materiale klinicznym,

— wykazanie obecności Leptospira interrogans lub dowolnego innego patogenicznego szczepu Leptospira spp. w materiale klinicznym metodą immunofluorescencji,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Leptospira interrogans lub dowolnemu innemu patogenicznemu szczepowi Leptospira spp.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,

— narażenie środowiskowe,

— narażenie z tego samego źródła.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.24. LISTERIOZA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:

— gorączka,

— zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon i mózgu lub zapalenie mózgu,

— objawy grypopodobne,

— posocznica,

— zakażenia miejscowe, takie jak zapalenie stawu, zapalenie wsierdzia, wewnątrzgałkowe zapalenie oka oraz ropnie.

Listerioza u kobiet w ciąży:

— związane z ciążą skutki listeriozy zdefiniowane jako: poronienie, urodzenie martwe lub poród przedwczesny,

— listerioza u noworodków definiowana jako jeden z następujących przypadków:

— urodzenie martwe (śmierć płodu po 20 tygodniach ciąży),

— przedwczesny poród (przed upłynięciem 37 tygodnia ciąży),

LUB

co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów w ciągu pierwszego miesiąca życia (listerioza noworodków):

— zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie opon i mózgu,

— posocznica,

— duszność,

— ziarniniakowatość (granulomatosis infantiseptica),

— zmiany skórne, błon śluzowych lub spojówek.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja Listeria monocytogenes lub wykrycie kwasu nukleinowego Listeria monocytogenes w miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— w przypadku związanym z ciążą również: izolacja Listeria monocytogenes lub wykrycie kwasu nukleinowego Listeria monocytogenes w miejscu, które w warunkach prawidłowych nie jest jałowe (na przykład tkanki łożyskowe, płyn owodniowy, smółka, wymaz z pochwy) lub z płodu, dziecka martwo urodzonego, noworodka lub matki.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:

— narażenie z tego samego źródła,

— przeniesienie z człowieka na człowieka (zakażenie wertykalne),

— narażenie przez skażoną żywność,

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne miejsca, które w normalnych warunkach jest jałowe LUB

w przypadku związanym z ciążą (matka lub noworodek w pierwszym miesiącu życia) spełniającym kryteria laboratoryjne, jako przypadek należy zgłosić jedynie matkę.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.25. MALARIA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykazanie obecności zarodźców malarii w rozmazach krwi metodą mikroskopii świetlnej,

— wykrycie kwasu nukleinowego Plasmodium we krwi,

— wykrycie antygenu Plasmodium.

Jeżeli to możliwe, należy wykonać różnicowanie w obrębie rodzaju Plasmodium spp.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.26. ODRA

Kryteria kliniczne

Każda osoba podejrzewana przez pracownika służby zdrowia o zakażenie odrą

LUB

Każda osoba, u której występuje gorączka ORAZ

— wysypka plamisto-grudkowa (nie pęcherzykowa),

ORAZ

co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— kaszel,

— nieżyt śluzowy nosa,

— zapalenie spojówek.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— wykrycie przeciwciał IgM przeciwko odrze,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa odry w odpowiednim materiale klinicznym,

— serokonwersja odry IgG lub znaczny wzrost miana przeciwciał IgG przeciwko odrze w dwukrotnych próbkach w badaniu równoległym,

— izolacja wirusa odry z materiału klinicznego,

W warunkach eliminacji można w pewnych sytuacjach rozważyć przeprowadzenie dodatkowych badań w celu wykluczenia fałszywie dodatnich wyników IgM. Przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę czas pobrania próbek oraz przebyte szczepienia. Zob. podręcznik WHO dotyczący nadzoru laboratoryjnego w odniesieniu do wirusów odry i różyczki (2018). W przypadku niedawnego szczepienia należy zbadać obecność wirusa terenowego i wykluczyć możliwość reakcji związanej ze szczepionką.

Kryteria epidemiologiczne

Przypadek, który był geograficznie i czasowo związany z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem odry powiązanym epidemiologicznie, z datami wystąpienia wysypki w odstępie 7–23 dni.

Kryteria przypadku odrzuconego

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

ORAZ

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— mimo pobrania odpowiedniej próbki i zbadania jej w biegłym laboratorium przypadek nie spełnia kryteriów laboratoryjnych definicji przypadku odry,

— przypadek jest epidemiologicznie powiązany z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub ogniskiem innej niż odra choroby zakaźnej,

— w danym przypadku potwierdza się inną etiologię choroby, nawet jeżeli przypadek jest powiązany epidemiologicznie z przypadkiem odry potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem powiązanym epidemiologicznie.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne, w przypadku której potwierdzenie laboratoryjne lub powiązanie epidemiologiczne z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem powiązanym epidemiologicznie nie było możliwe.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne, ale u której nie było możliwe potwierdzenie laboratoryjne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne, która nie została niedawno zaszczepiona.

W przypadku niedawnego szczepienia za przypadek potwierdzony uznaje się osobę spełniającą kryteria kliniczne, u której wykryto dziki szczep wirusa odry.

D.

Przypadek odrzucony

Każda osoba spełniająca kryteria przypadku odrzuconego.

Uwaga:

W miarę możliwości przypadki podejrzenia odry poddaje się badaniom laboratoryjnym w biegłym laboratorium z wykorzystaniem odpowiedniej próbki pobranej we właściwym okresie. Zob. podręcznik WHO dotyczący nadzoru laboratoryjnego w odniesieniu do wirusów odry i różyczki (2018). W sytuacjach, w których nie jest to możliwe, podejmuje się starania w celu zidentyfikowania powiązania epidemiologicznego z potwierdzonym laboratoryjnie przypadkiem odry lub innym przypadkiem powiązanym epidemiologicznie.

3.27. ZAKAŻENIE MENINGOKOKAMI, CHOROBA INWAZYJNA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— objawy oponowe,

— wysypka krwotoczna,

— wstrząs septyczny,

— septyczne zapalenie stawów.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja Neisseria meningitidis z miejsca, które w warunkach prawidłowych jest jałowe, lub z wybroczyn śródskórnych,

— wykrycie kwasu nukleinowego Neisseria meningitidis w miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe, lub z wybroczyn śródskórnych,

— wykrycie antygenu Neisseria meningitidis w płynie mózgowo-rdzeniowym,

— wykrycie dwoinek Gram-ujemnych w płynie mózgowo-rdzeniowym.

Kryteria epidemiologiczne

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.28. MPOX

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z mpox (np. ostra wysypka skórna, uszkodzenia błony śluzowej, limfadenopatia).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego ortopokswirusa w materiale klinicznym (na przykład PCR specyficzna dla ortopokswirusa bez PCR lub sekwencjonowania specyficznych dla wirusa ospy małpiej),

— wykrycie zakażenia ortopokswirusem za pomocą mikroskopii elektronowej lub metod wykrywania antygenów,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM przeciw ortopokswirusowi w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy).

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja i oznaczenie wirusa ospy małpiej z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa ospy małpiej w materiale klinicznym.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z poniższych dwóch kryteriów w okresie trzech tygodni przed wystąpieniem objawów:

— powiązanie epidemiologiczne z przypadkiem prawdopodobnym lub potwierdzonym mpox,

— zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym udokumentowano trwające przenoszenie wirusa ospy małpiej.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

PCR specyficzna dla ortopokswirusa i PCR specyficzna dla wirusa ospy małpiej na próbce krwi mogą być niewiarygodne i nie powinny również być stosowane same jako badanie diagnostyczne pierwszej linii. Wyniki serologiczne należy interpretować zgodnie z wcześniejszym narażeniem na szczepienie przeciwko ospie prawdziwej/mpox lub innym znanym narażeniem na ortopokswirusy.

3.29. ŚWINKA

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje:

— gorączka,

ORAZ

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— nagłe wystąpienie jednostronnego lub dwustronnego obrzęku ślinianek przyusznych lub innych, bez wyraźnej przyczyny,

— zapalenie jąder,

— zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja wirusa świnki z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa świnki,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw wirusowi świnki w surowicy krwi lub ślinie, charakterystyczny dla ostrej infekcji.

W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienia.

Kryteria epidemiologiczne

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba, która w ostatnim czasie nie była szczepiona oraz która spełnia kryteria laboratoryjne.

W razie niedawnego szczepienia: każda osoba, u której wykryto dziki szczep wirusa świnki.

3.30. KRZTUSIEC

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której kaszel trwa co najmniej dwa tygodnie ORAZ występuje co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— napady kaszlu,

— napady bezdechu na wdechu,

— wymioty po napadach kaszlu,

LUB

każda osoba, u której lekarz rozpoznał krztusiec,

LUB

napady bezdechu u niemowląt.

Uwagi:

Wszystkie osoby, włącznie z dorosłymi, nastolatkami lub szczepionymi dziećmi, mogą wykazywać nietypowe objawy. Należy zbadać właściwości kaszlu, w szczególności to, czy kaszel ma charakter napadowy, wzmaga się w ciągu nocy oraz występuje przy braku gorączki.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

(i) izolacja Bordetella pertussis z materiału klinicznego,

(ii) wykrycie kwasu nukleinowego Bordetella pertussis w materiale klinicznym,

(iii) wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Bordetella pertussis.

Bezpośrednia diagnoza (i)–(ii): Bordetella pertussis i jej kwas nukleinowy najlepiej izoluje się/wykrywa w próbkach z nosogardła.

Diagnoza pośrednia (iii): jeżeli to możliwe, należy wykonać test ELISA, stosując toksynę krztuśca o wysokim stopniu czystości i surowice referencyjne WHO jako wzorzec. Przy interpretacji wyników należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienia przeciwko krztuścowi. W przypadku szczepienia w ciągu kilku lat przed pobraniem próbek miano swoistych przeciwciał przeciwko toksynie Bordetella pertussis może być skutkiem wcześniejszego szczepienia lub być przez nie zmodyfikowane.

Kryteria epidemiologiczne

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

3.31. DŻUMA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie Yersinia pestis z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Yersinia pestis w materiale klinicznym,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw antygenowi F1 Yersinia pestis.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.32. ZAKAŻENIE STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE, CHOROBA INWAZYJNA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja Streptococcus pneumoniae z miejsca, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— wykrycie kwasu nukleinowego Streptococcus pneumoniae w miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe,

— wykrycie antygenu Streptococcus pneumoniae w miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Wyniki oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi, określonymi przez europejski system nadzorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (EARS-Net) w ramach ECDC. Kryteria zgłaszania publikowane są co roku w ramach protokołu zgłaszania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Zob.: Europejski system nadzoru. Protokół zgłaszania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Europejski system nadzorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (EARS-Net). www.ecdc.europa.eu.

3.33. OSTRE POLIOMYELITIS

Kryteria kliniczne

Każda osoba w wieku < 15 lat, u której występuje ostre porażenie wiotkie, LUB

każda osoba, u której lekarz podejrzewa poliomyelitis.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja poliowirusa i różnicowanie typu – dziki szczep poliowirusa (WPV),

— szczep poliowirusa pochodzenia szczepionkowego (VDPV) (w przypadku gdy podobieństwo sekwencji nukleotydów w sekcji VP1 między VDPV a wirusem szczepionkowym wynosi co najmniej 85 %),

— odmiana wirusa szczepionkowego Sabina: różnicowanie typu przeprowadzone w akredytowanym przez WHO laboratorium ds. poliomyelitis (różnica sekwencji VP1 między VDPV a wirusem szczepionkowym należącym do tego samego serotypu wynosi od powyżej 1 % do 15 %).

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących dwóch powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— wcześniejszy pobyt na obszarze endemicznego występowania poliomyelitis lub na obszarze, na którym podejrzewa się występowanie poliowirusa lub występowanie to jest potwierdzone.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

3.34. GORĄCZKA Q

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z ostrą gorączką Q (np. gorączka, zapalenie płuc, zapalenie wątroby).

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie Coxiella burnetii z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Coxiella burnetii w materiale klinicznym,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Coxiella burnetii (IgG lub IgM faza II).

Kryteria epidemiologiczne

Narażenie z tego samego źródła (np. zakażone zwierzęta lub ich podukty porodu) co przypadek potwierdzony lub narażenie na materiał zakaźny Coxiella burnetii.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

3.35. WŚCIEKLIZNA I INNE ZAKAŻENIA LYSSAWIRUSAMI

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie lyssawirusa z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego lyssawirusa w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu lyssawirusa w materiale klinicznym,

— wykazanie obecności typowych zmian w pośmiertnym badaniu histopatologicznym mózgu.

Jeżeli to możliwe, należy zidentyfikować gatunek wirusa.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.36. ZAKAŻENIA WIRUSOWE UKŁADU ODDECHOWEGO (GRYPA, CHOROBA KORONAWIRUSOWA Z 2019 R., SYNCYTIALNY WIRUS ODDECHOWY)

SYNDROMY

Ostre zakażenie dróg oddechowych (ARI)

nagłe wystąpienie objawów oraz co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— kaszel,

— ból gardła,

— duszność,

— nieżyt śluzowy nosa,

ORAZ

potwierdzenie przez lekarza, że choroba jest wynikiem zakażenia.

Zachorowanie grypopodobne (ILI)

Ostre zakażenie dróg oddechowych (ARI) z co najmniej jednym z następujących czterech objawów ogólnoustrojowych:

— zmierzona gorączka lub deklarowany stan gorączkowy,

— złe samopoczucie,

— bóle głowy,

— bóle mięśniowe,

Zespół ostrej niewydolności oddechowej (SARI)

Ostre zakażenie dróg oddechowych, które:

— wymaga hospitalizacji,

LUB

— u dzieci w wieku poniżej 6 miesięcy występuje co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— bezdech, definiowany jako tymczasowe zaprzestanie oddychania z dowolnej przyczyny,

— posocznica, zdefiniowana jako:

— gorączka (37,5 °C lub wyższa) lub hipotermia (poniżej 35,5 °C), ORAZ

— wstrząs (letarg, lekkie, szybkie oddychanie, zimna skóra, wydłużony czas nawrotu kapilarnego, szybki słaby puls) ORAZ

— bycie ciężko chorym bez widocznej przyczyny.

GRYPA U LUDZI, SEZONOWA

Kryteria kliniczne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— ARI,

— ILI,

— SARI.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa grypy w materiale klinicznym,

— identyfikacja antygenu wirusa grypy w materiale klinicznym (testy antygenowe stosowane w opiece zdrowotnej i innych warunkach, w których testy mogą być przeprowadzane przez przeszkolony lub profesjonalny personel, na przykład w aptekach),

— izolacja wirusa grypy z materiału klinicznego.

Kryteria epidemiologiczne

Kontakt z potwierdzonym przypadkiem u ludzi.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne (ARI, ILI lub SARI).

B.

Przypadek prawdopodobny:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne (ARI, ILI lub SARI) i kryterium epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony:

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

GRYPA U LUDZI, ODZWIERZĘCA

Grypa odzwierzęca u ludzi jest zakażeniem wywoływanym przez wirusa grypy, który jest przede wszystkim dostosowany do żywicieli zwierzęcych innych niż ludzie (takich jak ptaki, świnie, konie) i nie krąży w populacji ludzkiej, ale może powodować zakażenie u ludzi poprzez bezpośrednie lub pośrednie narażenie na zakażone zwierzęta lub zanieczyszczone środowisko.

Kryteria kliniczne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— ARI,

— ILI,

— SARI,

— zapalenie spojówek,

— postać neurologiczna (np. zapalenie mózgu),

— inne poważne lub nietypowe objawy kliniczne niewyjaśnione diagnozą alternatywną.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— izolacja wirusa grypy odzwierzęcej z materiału klinicznego,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw wirusowi grypy odzwierzęcej (czterokrotny lub większy),

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa grypy odzwierzęcej w materiale klinicznym (jedynie w przypadku dodatniego wyniku testu na obecność kwasu nukleinowego weryfikuje się kryteria kliniczne lub epidemiologiczne lub inne kryteria laboratoryjne w celu wykluczenia zanieczyszczenia próbki).

Kryteria epidemiologiczne

W ciągu 14 dni przed wystąpieniem objawów co najmniej jedno z poniższych kryteriów:

— bliski kontakt z prawdopodobnym lub potwierdzonym przypadkiem grypy odzwierzęcej u ludzi,

— bliski kontakt ze zwierzęciem, u którego potwierdzono zakażenie wirusem grypy odzwierzęcej typu A,

— obecność w środowisku (np. w domu, gospodarstwie, na rynku, w miejscu pracy), w którym potwierdzono obecność wirusa grypy odzwierzęcej typu A u zwierząt lub w środowisku,

— narażenie laboratoryjne na wirusa grypy odzwierzęcej.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne ORAZ epidemiologiczne.

LUB

każda osoba spełniająca kryteria epidemiologiczne ORAZ wykrycie niepodtypowanego wirusa niesezonowej grypy A – (w oczekiwaniu na potwierdzenie).

C.

Przypadek potwierdzony:

każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne (potwierdzenie laboratoryjne przeprowadzone przez krajowe laboratorium referencyjne ds. grypy, laboratorium referencyjne Unii Europejskiej, centrum współpracujące z WHO lub inne laboratorium referencyjne WHO).

CHOROBA KORONAWIRUSOWA Z 2019 R. (COVID-19) U LUDZI

Kryteria kliniczne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— ARI,

— ILI,

— SARI.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego SARS-CoV-2 w materiale klinicznym,

— identyfikacja antygenu SARS-CoV-2 w materiale klinicznym (testy antygenowe stosowane w opiece zdrowotnej i innych warunkach, w których testy mogą być przeprowadzane przez przeszkolony lub profesjonalny personel, na przykład w aptekach),

— izolacja SARS-CoV-2 z materiału klinicznego.

Kryteria epidemiologiczne

Kontakt z potwierdzonym przypadkiem u ludzi w ciągu 14 dni przed wystąpieniem objawów.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne (ARI, ILI lub SARI).

B.

Przypadek prawdopodobny:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne (ARI, ILI lub SARI) i kryterium epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony:

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

ZAKAŻENIE SYNCYTIALNYM WIRUSEM ODDECHOWYM (RSV) U LUDZI

Kryteria kliniczne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— ARI,

— ILI,

— SARI.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wykrycie kwasu nukleinowego RSV w materiale klinicznym,

— identyfikacja antygenu RSV w materiale klinicznym (testy antygenowe stosowane w opiece zdrowotnej i innych warunkach, w których testy mogą być przeprowadzane przez przeszkolony lub profesjonalny personel, na przykład w aptekach),

— izolacja RSV z materiału klinicznego.

Kryteria epidemiologiczne

Kontakt z potwierdzonym przypadkiem u ludzi.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne (ARI, ILI lub SARI).

B.

Przypadek prawdopodobny:

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne (ARI, ILI lub SARI) i kryterium epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony:

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.37. GORĄCZKA DOLINY RIFT

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z zakażeniem gorączką doliny Rift (np. gorączka, żółtaczka, objawy żołądkowo-jelitowe, objawy krwotoczne, objawy okulistyczne).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi gorączki doliny Rift (RVFV) w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie RVFV z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego RVFV w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu RVFV w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innej równoważnej metody dyskryminacyjnej.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie RVFV,

— narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym RVFV w trakcie wykonywania zawodu (np. praca laboratoryjna),

— kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakażonych zwierząt na obszarze, na którym wcześniej miało miejsce przenoszenie RVFV.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— kryteria kliniczne,

— kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.38. RÓŻYCZKA

Kryteria kliniczne

Każda osoba podejrzewana przez pracownika służby zdrowia o zakażenie różyczką,

LUB

każda osoba, u której nagle wystąpiła rozsiana (niepęcherzykowa) wysypka plamisto-grudkowa,

ORAZ

co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— limfadenopatia (na przykład szyjna, potyliczna lub zauszna),

— bóle stawów,

— zapalenie stawów.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja wirusa różyczki z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa różyczki w odpowiednim materiale klinicznym,

— wykrycie przeciwciał IgM przeciwko różyczce,

— serokonwersja różyczki IgG lub znaczny wzrost miana przeciwciał IgG przeciwko różyczce w dwukrotnych próbkach w badaniu równoległym.

W warunkach eliminacji można w pewnych sytuacjach rozważyć przeprowadzenie dodatkowych badań w celu wykluczenia fałszywie dodatnich wyników IgM. Przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę czas pobrania próbek oraz przebyte szczepienia. Zob. podręcznik WHO dotyczący nadzoru laboratoryjnego w odniesieniu do wirusów odry i różyczki (2018). Jeżeli dana osoba została zaszczepiona niedawno, należy zbadać, czy doszło do zakażenia dzikim wirusem.

Kryteria epidemiologiczne

Osoba, która była geograficznie i czasowo związana z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem różyczki powiązanym epidemiologicznie, z datami wystąpienia wysypki w odstępie 12–23 dni.

Kryteria przypadku odrzuconego

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne

ORAZ

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— mimo pobrania odpowiedniej próbki i zbadania jej w biegłym laboratorium przypadek nie spełnia kryteriów laboratoryjnych definicji przypadku różyczki,

— przypadek jest epidemiologicznie powiązany z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub ogniskiem innej niż różyczka choroby zakaźnej,

— w danym przypadku potwierdza się inną etiologię choroby, nawet jeżeli przypadek jest powiązany epidemiologicznie z przypadkiem różyczki potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem powiązanym epidemiologicznie.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne, w przypadku której potwierdzenie laboratoryjne lub powiązanie epidemiologiczne z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie lub innym przypadkiem powiązanym epidemiologicznie nie było możliwe.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne, ale u której nie było możliwe potwierdzenie laboratoryjne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne, która nie została niedawno zaszczepiona.

W przypadku niedawnego szczepienia za przypadek potwierdzony uznaje się osobę spełniającą kryteria kliniczne, u której wykryto dziki szczep wirusa różyczki.

D.

Odrzucono

Każda osoba spełniająca kryteria przypadku odrzuconego.

Uwaga:

Jeżeli podejrzewa się różyczkę u kobiety w ciąży, do zarządzania przypadkiem wymagane jest dalsze potwierdzenie dodatniego wyniku IgM w kierunku różyczki (np. badanie awidności swoistych przeciwciał IgG przeciwko różyczce, IgM przeciwko różyczce oraz porównanie poziomów IgG przeciwko różyczce na podwójnym teście próbek surowicy przeprowadzonym w laboratorium referencyjnym).

3.39. ZESPÓŁ RÓŻYCZKI WRODZONEJ

Kryteria kliniczne

Zespół różyczki wrodzonej

Zdefiniowanie kryteriów klinicznych dotyczących różyczki wrodzonej jest niemożliwe.

Zespół różyczki wrodzonej

Każde niemowlę w wieku < 1 roku lub każde dziecko martwo urodzone, które spełnia:

co najmniej dwa kryteria z grupy A LUB

jedno kryterium z grupy A i jedno kryterium z grupy B.

A

— zaćma,

— jaskra wrodzona,

— wrodzona wada serca,

— głuchota,

— retinopatia pigmentowa.

B

— plamica,

— powiększenie śledziony,

— małogłowie,

— opóźnienie rozwoju,

— zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu,

— zmiany radiologiczne w kościach długich,

— żółtaczka w ciągu 24 godzin po urodzeniu.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja wirusa różyczki z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa różyczki,

— wzrost miana swoistych przeciwciał (IgM) przeciw wirusowi różyczki,

— utrzymywanie się przeciwciał IgG przeciw różyczce w okresie od 6 do 12 miesiąca życia (co najmniej dwie próbki z podobnym stężeniem IgG różyczki).

Przy interpretacji wyników testów laboratoryjnych bierze się pod uwagę status szczepienia.

Kryteria epidemiologiczne

Każde niemowlę lub każde dziecko martwo urodzone przez kobietę, u której zakażenie różyczką w okresie ciąży zostało potwierdzone laboratoryjnie (przeniesienie z człowieka na człowieka – zakażenie wertykalne).

Klasyfikacja przypadku różyczki wrodzonej

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każde dziecko martwo urodzone lub niemowlę, u którego nie wykonano testów LUB którego wyniki testów były ujemne i które spełnia co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— powiązanie epidemiologiczne ORAZ co najmniej jedno z kryteriów klinicznych zespołu różyczki wrodzonej z grupy A,

— spełnione kryteria kliniczne zespołu różyczki wrodzonej.

C.

Przypadek potwierdzony

Każde dziecko martwo urodzone spełniające kryteria laboratoryjne LUB

każde niemowlę spełniające kryteria laboratoryjne ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— powiązanie epidemiologiczne,

— co najmniej jedno z kryteriów klinicznych zespołu różyczki wrodzonej z grupy A.

3.40. ZAPALENIE JELIT WYWOŁANE PRZEZ BAKTERIE SALMONELLI

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— biegunka,

— gorączka,

— ból brzucha,

— wymioty.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja Salmonella (innej niż S. Typhi lub S. Paratyphi) w materiale klinicznym,

— wykrycie kwasu nukleinowego Salmonella (innej niż S. Typhi lub S. Paratyphi) w materiale klinicznym.

Uwaga:

Oznaczanie wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe Salmonella enterica należy przeprowadzić na reprezentatywnym podzbiorze izolatów.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących pięciu powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Wyniki oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi, jak określono w protokole UE dotyczącym zharmonizowanego monitorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w ludzkich izolatach Salmonella i Campylobacter (https://ecdc.europa.eu/en/publications-data/eu-protocol-harmonised-monitoring-antimicrobial-resistance-human-salmonella-and-0).

3.41. ZAKAŻENIE BAKTERIAMI E. COLI WYTWARZAJĄCYMI TOKSYNĘ SHIGA (STEC), W TYM ZESPÓŁ HEMOLITYCZNO-MOCZNICOWY (HUS)

Kryteria kliniczne

Biegunka wywołana przez STEC

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— biegunka,

— ból brzucha.

ZESPÓŁ HEMOLITYCZNO-MOCZNICOWY (HUS)

Każda osoba, u której występuje ostra niewydolność nerek i która spełnia co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna,

— trombocytopenia.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— wykrycie genu(-ów) stx1 lub stx2 w izolacie Escherichia coli lub w materiale klinicznym,

— wykrycie toksyny Shiga w izolacie Escherichia coli lub w materiale klinicznym.

Tylko w przypadku stwierdzenia zespołu hemolityczno-mocznicowego następujące kryterium laboratoryjne może być zastosowane do potwierdzenia zakażenia wywołanego przez STEC:

— wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw grupom serologicznym Escherichia coli (LPS).

W odniesieniu do przypadku prawdopodobnego:

— izolacja Escherichia coli O157 niefermentujących sorbitolu (brak testów na obecność toksyny lub genów wytwarzających toksynę).

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących pięciu powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy zespołu hemolitycznego-mocznicowego wywołanego przez STEC

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne zespołu hemolityczno-mocznicowego.

B.

Przypadek prawdopodobny STEC

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym

LUB

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i kryterium laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.

C.

Przypadek potwierdzony STEC

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.42. CZERWONKA BAKTERYJNA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— biegunka,

— gorączka,

— wymioty,

— ból brzucha.

Kryteria laboratoryjne

W odniesieniu do przypadku potwierdzonego:

— izolacja Shigella spp. z materiału klinicznego.

W odniesieniu do przypadku prawdopodobnego:

— wykrycie kwasu nukleinowego Shigella spp. w materiale klinicznym.

Uwaga:

Należy przeprowadzić oznaczanie wrażliwości Shigella na środki przeciwdrobnoustrojowe, jeśli to możliwe.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— narażenie przez skażoną żywność/wodę pitną,

— narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym

LUB

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.

C.

Przypadek potwierdzony

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego

LUB

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym ORAZ kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Wyniki oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi.

3.43. OSPA PRAWDZIWA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja wirusa ospy prawdziwej (Orthopoxvirus variola) z materiału klinicznego, a następnie jego zsekwencjonowanie,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa ospy prawdziwej w materiale klinicznym, a następnie jego zsekwencjonowanie.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Nie dotyczy

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.

3.44. KIŁA (Z WYŁĄCZENIEM KIŁY WRODZONEJ)

Kryteria kliniczne

Kiła pierwotna

Każda osoba, u której występuje jedna (zazwyczaj niebolesna) wrzodziejąca zmiana (pierwotna) lub kilka takich zmian, w okolicy genitaliów, krocza, odbytu, ust lub błony śluzowej gardła lub w innym miejscu poza obrębem genitaliów.

Kiła wtórna

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:

— rozsiana wysypka plamisto-grudkowa, często na dłoniach lub podeszwach stóp,

— uogólniona limfadenopatia,

— kłykciny płaskie,

— wysypka na śluzówkach,

— łysienie rozlane.

Kiła utajona wczesna (< 12 miesięcy)

W momencie diagnozy brak objawów i historia występowania objawów zgodnych z wcześniejszymi stadiami kiły w ciągu 12 poprzednich miesięcy.

Należy zwrócić uwagę, że na każdym etapie kiły mogą wystąpić objawy okulistyczne i neurologiczne. Należy zauważyć, że przypadki kiły utajonej późnej (> 12 miesięcy) nie podlegają nadzorowi unijnemu.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— wykrycie Treponema pallidum w materiale klinicznym badaniem mikroskopowe w ciemnym polu widzenia,

— wykrycie Treponema pallidum w materiale klinicznym testem immunofluorescencji bezpośredniej (DFA),

— wykrycie kwasu nukleinowego Treponema pallidum w materiale klinicznym,

— wykrycie przeciwciał przeciw Treponema pallidum metodą testu przesiewowego (TPHA, TPPA lub EIA) ORAZ dodatkowo wykrycie przeciwciał TP-IgM (np. metodą IgM-ELISA, IgM immunoblot lub 19S-IgM-FTA-abs) ALBO przeciwciał nietreponemalnych (np. RPR, VDRL).

Kryteria epidemiologiczne

Kiła pierwotna/wtórna

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka (kontakty seksualne).

Kiła utajona wczesna

Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka (kontakty seksualne) w okresie 12 poprzednich miesięcy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.45. KIŁA WRODZONA

Kryteria kliniczne

Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat spełniające co najmniej jedno z następujących jedenastu kryteriów:

— hepatomegalia/hepatosplenomegalia,

— zmiany śluzówkowo-skórne,

— kłykciny płaskie,

— przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,

— żółtaczka,

— porażenie rzekome (związane z zapaleniem okostnej oraz z zapaleniem kości i chrząstki),

— zajęcie ośrodkowego układu nerwowego,

— niedokrwistość,

— zespół nerczycowy,

— niedożywienie,

— uogólniona limfadenopatia.

Kryteria laboratoryjne

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— wykrycie Treponema pallidum w materiale klinicznym badaniem mikroskopowe w ciemnym polu widzenia,

— wykrycie Treponema pallidum w materiale klinicznym testem immunofluorescencji bezpośredniej (DFA),

— wykrycie kwasu nukleinowego Treponema pallidum w materiale klinicznym,

— wykrycie swoistych przeciwciał IgM przeciw Treponema pallidum (FTA-abs, EIA),

ORAZ dodatni wynik testu niekrętkowego (VDRL, RPR) w surowicy krwi dziecka.

Przypadek prawdopodobny

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— dodatni odczyn VDRL w płynie mózgowo-rdzeniowym,

— dodatni wynik serologicznego testu krętkowęgo i niekrętkowego w surowicy krwi matki,

— miano przeciwciał przeciwkrętkowych u niemowlęcia przy urodzeniu jest cztery (lub więcej) razy większe niż miano przeciwciał w surowicy krwi matki.

Kryteria epidemiologiczne

Każde niemowlę z powiązaniem epidemiologicznym polegającym na przeniesieniu z człowieka na człowieka (zakażenie wertykalne).

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każde niemowlę lub dziecko spełniające kryteria kliniczne i co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— powiązanie epidemiologiczne,

— spełnione kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.

C.

Przypadek potwierdzony

Każde niemowlę spełniające kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

3.46. KLESZCZOWE ZAPALENIE MÓZGU (KZM)

Do celów niniejszego dokumentu „kleszczowe zapalenie mózgu” odnosi się zarówno do środkowoeuropejskiego kleszczowego zapalenia mózgu, jak i do dalekowschodniego kleszczowego zapalenia mózgu.

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z kleszczowym zapaleniem mózgu (np. gorączka, objawy zapalenia ośrodkowego układu nerwowego)

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi KZM w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących sześciu kryteriów:

— izolacja i oznaczenie wirusa KZM z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa KZM w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu wirusa KZM w materiale klinicznym,

— wykrycie przeciwciał IgM ORAZ IgG swoistych dla KZM we krwi;

— wykrycie przeciwciał IgM swoistych dla KZM w płynie mózgowo-rdzeniowym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych w płynie mózgowo-rdzeniowym lub surowicy (np. serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innych równoważnych metod dyskryminacyjnych.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— narażenie na działanie tego samego nośnika zakażenia (np. niepasteryzowane mleko i przetwory mleczne) co przypadek potwierdzony,

— w okresie czterech tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej wystąpiło kleszczowe zapalenie mózgu.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ kryteria kliniczne ORAZ kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę wcześniejsze narażenie na inne zakażenia flawiwirusami i przebyte szczepienia przeciw flawiwirusom. Przypadki potwierdzone w takich sytuacjach powinny zostać potwierdzone metodą seroneutralizacji lub inną równoważną metodą.

3.47. TOKSOPLAZMOZA WRODZONA

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— wykazanie obecności Toxoplasma gondii w tkankach lub płynach ustrojowych,

— wykrycie kwasu nukleinowego Toxoplasma gondii w materiale klinicznym,

— wzrost miana swoistych przeciwciał (IgM, IgG, IgA) przeciw Toxoplasma gondii u noworodka,

— utrzymujące się na stałym poziomie miano przeciwciał IgG przeciw Toxoplasma gondii u niemowlęcia (< 12 miesięcy).

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Każde niemowlę spełniające kryteria laboratoryjne.

3.48. WŁOŚNICA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej trzy z następujących sześciu kryteriów:

— gorączka,

— bóle mięśniowe,

— biegunka,

— obrzęk twarzy,

— eozynofilia,

— krwotoki podspojówkowe, podpaznokciowe i siatkówkowe.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— wykazanie obecności larw Trichinella w bioptacie mięśnia,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Trichinella (testem IFA, ELISA lub Western blot).

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących dwóch powiązań epidemiologicznych:

— narażenie przez skażoną żywność (mięso),

— narażenie z tego samego źródła.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.49. GRUŹLICA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca następujące kryteria:

— objawy lub obraz radiologiczny zgodny z obrazem gruźlicy aktywnej dowolnego organu ORAZ

— decyzja lekarza o poddaniu pacjenta pełnemu cyklowi leczenia gruźlicy LUB

stwierdzenie w badaniu pośmiertnym patologicznego obrazu odpowiadającego gruźlicy aktywnej, który w wypadku rozpoznania choroby przed śmiercią pacjenta stanowiłby wskazanie do przeprowadzenia leczenia.

Kryteria laboratoryjne

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja zespołu Mycobacterium tuberculosis (z wyjątkiem Mycobacterium bovis–BCG) z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego kompleksu Mycobacterium tuberculosis w próbce klinicznej w momencie diagnozy za pomocą któregokolwiek z badań zalecanych przez WHO zgodnie z najbardziej aktualnymi zaleceniami WHO (https://www.who.int/publications/i/item/9789240030589).

Przypadek prawdopodobny

Co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wykrycie prątków kwasoopornych za pomocą mikroskopii (w tym mikroskopii fluorescencyjnej),

— stwierdzenie ziarniniaków w obrazie histologicznym.

Kryteria epidemiologiczne Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

B.

Przypadek prawdopodobny

każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Wyniki fenotypowego oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe lub metod genotypowych zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi, określonymi przez Europejską sieć laboratoriów referencyjnych ds. gruźlicy i Europejską sieć nadzoru nad gruźlicą, oraz publikuje w protokole zgłaszania na potrzeby nadzoru nad gruźlicą.

3.50. TULAREMIA

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z tularemią (np. gorączka, limfadenopatia, objawy żołądkowo-jelitowe, zapalenie płuc, posocznica, zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie skóry, zapalenie spojówek).

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie Francisella tularensis z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego Francisella tularensis w materiale klinicznym,

— wzrost miana swoistych przeciwciał przeciw Francisella tularensis.

Kryteria epidemiologiczne

Narażenie z tego samego źródła (np. zakażone zwierzęta, żywność lub woda skażone Francisella tularensis) co przypadek potwierdzony Francisella tularensis.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

3.51. ZAKAŻENIE WIRUSEM ZACHODNIEGO NILU (WNV)

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z zakażeniem wirusem Zachodniego Nilu (np. gorączka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:

— wykrycie przeciwciał IgM przeciw WNV w surowicy lub płynie mózgowo-rdzeniowym,

— wykrycie serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy,

— wykrycie kwasu nukleinowego flawiwirusa w materiale klinicznym, jeżeli nie jest dostępny test specyficzny dla WNV (np. badanie przesiewowe NAT/PCR pobranej krwi).

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i oznaczenie WNV z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego WNV w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji w płynie mózgowo-rdzeniowym lub surowicy za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innej równoważnej metody dyskryminacyjnej,

— wykrycie antygenu specyficznego dla WNV (pośmiertna immunohistochemia (IHC)).

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:

— w okresie czterech tygodni przed wystąpieniem objawów lub przed wykryciem zakażenia w sezonie przenoszenia zakażenia WNV zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej wykryto WNV u ludzi lub zwierząt,

— po otrzymaniu substancji pochodzenia ludzkiego od dawcy, który w sezonie przenoszenia zakażenia WNV zamieszkiwał lub przebywał (w okresie czterech tygodni przed donacją) na obszarze, na którym wcześniej wykryto WNV,

— narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym WNV w trakcie wykonywania zawodu (np. praca laboratoryjna),

— narażenie na działanie WNV przez zakażenie wertykalne.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ kryteria kliniczne ORAZ kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę wcześniejsze narażenie na inne zakażenia flawiwirusami i przebyte szczepienia przeciw flawiwirusom.

3.52. ŻÓŁTA GORĄCZKA

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z żółtą gorączką (np. gorączka, żółtaczka, objawy krwotoczne).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— wykrycie przeciwciał IgM przeciwko wirusowi żółtej gorączki w pojedynczej próbce surowicy (nie ma zastosowania w przypadku niedawnego szczepienia przeciwko żółtej gorączce),

— wykazanie obecności typowych zmian w pośmiertnym badaniu histopatologicznym wątroby.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— izolacja i identyfikacja wirusa żółtej gorączki z materiału klinicznego (w przypadku niedawnego szczepienia – osoba, u której wykryto szczep wirusa żółtej gorączki typu dzikiego),

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa żółtej gorączki w materiale klinicznym (w przypadku niedawnego szczepienia – osoba, u której wykryto szczep wirusa żółtej gorączki typu dzikiego),

— wykrycie antygenu żółtej gorączki w materiale klinicznym (nie ma zastosowania w przypadku niedawnego szczepienia przeciwko żółtej gorączce),

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał (nie ma zastosowania w przypadku niedawnego szczepienia przeciwko żółtej gorączce).

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej wykryto przenoszenie wirusa żółtej gorączki,

— po otrzymaniu substancji pochodzenia ludzkiego od dawcy, który zamieszkiwał lub przebywał (w okresie czterech tygodni przed donacją) na obszarze, na którym wcześniej wykryto przenoszenie wirusa żółtej gorączki.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ kryteria kliniczne ORAZ kryteria epidemiologiczne.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę wcześniejsze narażenie na inne zakażenia flawiwirusami i przebyte szczepienia przeciw flawiwirusom. W przypadku niedawnego szczepienia przeciwko żółtej gorączce bez historii podróży na obszar dotknięty wirusem żółtej gorączki, jeżeli określenie szczepu nie jest możliwe, należy to uznać za szczepionkowy szczep wirusa żółtej gorączki.

3.53. JERSINIOZA, JELITOWA

Kryteria kliniczne

Każda osoba spełniająca co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:

— gorączka,

— biegunka,

— wymioty,

— ból brzucha (rzekome zapalenie wyrostka robaczkowego),

— bolesne parcie na stolec.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:

— izolacja patogenicznego szczepu Yersinia enterocolitica lub Yersinia pseudotuberculosis z materiału klinicznego,

— wykrycie genów wirulencji Y. enterocolitica lub Y. pseudotuberculosis w materiale klinicznym.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:

— przeniesienie z człowieka na człowieka,

— narażenie z tego samego źródła,

— przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,

— narażenie przez skażoną żywność.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne z powiązaniem epidemiologicznym.

C.

Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Uwaga:

Jeżeli krajowy system nadzoru nie uwzględnia objawów klinicznych, to wszystkie przypadki potwierdzone laboratoryjnie zgłasza się jako przypadki potwierdzone.

3.54. CHOROBA WYWOŁANA WIRUSEM ZIKA

Kryteria kliniczne

Kliniczna manifestacja zgodna z chorobą wywołaną wirusem Zika (np. wysypka, gorączka, płód lub noworodek z małogłowiem lub zwapnieniami wewnątrzczaszkowymi lub innymi anomaliami ośrodkowego układu nerwowego).

Kryteria laboratoryjne

Przypadek prawdopodobny

Wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi Zika w pojedynczej próbce surowicy.

Przypadek potwierdzony

Co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:

— izolacja i oznaczenie wirusa Zika z materiału klinicznego,

— wykrycie kwasu nukleinowego wirusa Zika w materiale klinicznym,

— wykrycie antygenu wirusa Zika w materiale klinicznym,

— wykrycie ostrej infekcji za pomocą metod serologicznych (np. przeciwciał IgM w pojedynczej próbce surowicy, serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy, przeciwciał IgG o niskiej awidności w próbce surowicy) ORAZ potwierdzenie swoistości przeciwciał za pomocą równoczesnych testów neutralizacji z użyciem wirusów serologicznie reagujących krzyżowo lub za pomocą innej równoważnej metody dyskryminacyjnej,

— wykrycie przeciwciał IgM przeciwko wirusowi Zika w płynie owodniowym lub mózgowo-rdzeniowym płodu lub noworodka z małogłowiem lub zwapnieniami wewnątrzczaszkowymi lub innymi anomaliami ośrodkowego układu nerwowego.

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym wcześniej wykryto przenoszenie wirusa Zika,

— po otrzymaniu substancji pochodzenia ludzkiego od dawcy, który zamieszkiwał lub przebywał (w okresie czterech tygodni przed donacją) na obszarze, na którym wcześniej wykryto przenoszenie wirusa Zika,

— w okresie dwóch tygodni przed wystąpieniem objawów kontakt seksualny z przypadkiem prawdopodobnym lub potwierdzonym zakażenia wirusem Zika,

— prawdopodobne lub potwierdzone zakażenie wirusem Zika u matki w czasie ciąży.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny

Osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego ORAZ kryteria kliniczne ORAZ kryteria epidemiologiczne

LUB

płód lub noworodek z małogłowiem lub zwapnieniami wewnątrzczaszkowymi lub innymi anomaliami ośrodkowego układu nerwowego, u matki spełniającej co najmniej jedno z kryteriów epidemiologicznych.

C.

Przypadek potwierdzony

Osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.

Uwaga:

W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę wcześniejsze narażenie na inne zakażenia flawiwirusami i przebyte szczepienia przeciw flawiwirusom.

4. DEFINICJE PRZYPADKU SPECJALNYCH ZAGADNIEŃ DOTYCZĄCYCH ZDROWIA

4.1. OPORNOŚĆ NA ŚRODKI PRZECIWDROBNOUSTROJOWE (W TYM KONSUMPCJA ŚRODKÓW PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH)

4.1.1. OGÓLNA DEFINICJA PRZYPADKU DLA PATOGENÓW (INNYCH NIŻ WYMIENIONE W ZAŁĄCZNIKU I), KTÓRYCH DOTYCZY OPORNOŚĆ NA ŚRODKI PRZECIWDROBNOUSTROJOWE

Kryteria kliniczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jeden dodatni posiew mikrobiologiczny (krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego) w kierunku Staphylococcus aureus lub kompleksu Klebsiella pneumoniae, lub Escherichia coli, lub Enterococcus faecium, lub Enterococcus faecalis. lub Pseudomonas aeruginosa, lub gatunków Acinetobacter, lub Streptococcus pneumoniae lub Candidozyma auris.

Kryteria epidemiologiczne

Nieistotne do celów nadzoru.

Klasyfikacja przypadku

A.

Przypadek możliwy Nie dotyczy.

B.

Przypadek prawdopodobny Nie dotyczy.

C.

Przypadek potwierdzony

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Wyniki oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe zgłasza się zgodnie z metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC i państwami członkowskimi, określonymi przez europejski system nadzorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w ramach ECDC (EARS-Net, kryteria zgłaszania publikowane są co roku w ramach protokołu zgłaszania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Zob.: Protokół zgłaszania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. EARS-Net. www.ecdc.europa.eu.). Zgłaszane dane obejmują izolaty z krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego (izolaty inwazyjne), takie jak:

— Staphylococcus aureus: oporność/wrażliwość na metycylinę i inne beta-laktamy przeciwgronkowcowe,

— Enterobacterales (takie jak kompleks Klebsiella pneumoniae i Escherichia coli): oporność/podatność na cefalosporyny trzeciej generacji i karbapenemy, a także, o ile są dostępne, na nowe środki przeciwdrobnoustrojowe i kolistynę;

— gatunki Acinetobacter (w tym kompleks Acinetobacter baumannii): oporność/wrażliwość na karbapenemy, a w izolatach opornych na karbapenemy oporność/wrażliwość na nowe środki przeciwdrobnoustrojowe,

— Pseudomonas aeruginosa: oporność/wrażliwość na karbapenemy, a w izolatach opornych na karbapenemy oporność/wrażliwość na nowe środki przeciwdrobnoustrojowe,

— Enterococcus faecium i Enterococcus faecalis: oporność /wrażliwość na glikopeptydy.

4.1.2. OGÓLNE DEFINICJE PRZYPADKÓW I KLASYFIKACJA OPORNOŚCI NA ŚRODKI PRZECIWDROBNOUSTROJOWE

Kliniczna oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Definicja

Drobnoustrój klasyfikuje się jako klinicznie „wrażliwy przy standardowym schemacie dawkowania”, klinicznie „wrażliwy przy zwiększonej eskpozycji” lub klinicznie oporny na środek przeciwdrobnoustrojowy poprzez zastosowanie odpowiednich klinicznych wartości granicznych EUCAST (http://www.eucast.org/clinical_breakpoints/) w metodyce standardowej (lub w metodyce skalibrowanej według metodyki standardowej), tj. klinicznych wartości granicznych minimalnego stężenia hamującego (MIC) i skorelowanych z nimi średnic strefy zahamowania. Ekspozycja jest funkcją wpływu sposobu podawania, dawki, odstępu między dawkami, czasu infuzji, a także dystrybucji i wydalania środka przeciwdrobnoustrojowego na organizm zakażony w miejscu zakażenia. Stężenia graniczne można zmienić w przypadku uzasadnionych zmian okoliczności. Równoważne ilościowe metody oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe (AST) mogą być stosowane zamiast MIC lub metody krążkowo-dyfuzyjnej, jeżeli zostaną zatwierdzone przez EUCAST.

Klasyfikacja

Klinicznie wrażliwy przy standardowym schemacie dawkowania (S)

— mikroorganizm definiuje się jako „wrażliwy przy standardowym schemacie dawkowania” (S), gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo powodzenia terapeutycznego przy zastosowaniu standardowego schematu dawkowania środka.

Klinicznie wrażliwy przy zwiększonej eskpozycji (I)

— mikroorganizm definiuje się jako „wrażliwy przy zwiększonej eskpozycji” (I), gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo powodzenia terapeutycznego, ponieważ ekspozycja na środek wzrasta poprzez dostosowanie schematu dawkowania lub jego stężenia w miejscu zakażenia.

Klinicznie oporne (R)

— mikroorganizm definiuje się jako „oporny” (R), gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo niepowodzenia terapeutycznego nawet w przypadku zwiększonej ekspozycji.

Stężenia graniczne przedstawia się jako:

— S: MIC ≤ x mg/l; średnica strefy dyfuzji krążka ≥ σ mm

— I: MIC > x, ≤ y mg/l; średnica strefy dyfuzji krążka ≥ ρ mm, < σ mm

— R: MIC > y mg/l; średnica strefy dyfuzji krążka < ρ mm

O całkowitej oporności na leki (PDR)

— w przypadku Staphylococcus aureus, gatunków Enterococcus, Enterobacterales w tym Klebsiella pneumoniae i Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa i gatunków Acinetobacter – izolat definiuje się jako izolat o całkowitej oporności na leki (PDR) na podstawie faktu, że jest oporny na wszystkie środki przeciwdrobnoustrojowe, jak określono w międzynarodowym wniosku ekspertów dotyczącym tymczasowych standardowych definicji nabytej oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (6),

— izolat definiuje się jako izolat o potwierdzonej całkowitej oporności na leki (PDR), gdy jest on albo „oporny” (R), albo „wrażliwy przy zwiększonej eskpozycji” (I) na wszystkie środki we wszystkich kategoriach środków przeciwdrobnoustrojowych, co potwierdzono przez laboratorium referencyjne lub inne laboratorium z zakresu mikrobiologii klinicznej badaniem dodatkowego panelu środków przeciwdrobnoustrojowych poza rutynowo badanymi, zgodnie z definicjami drobnoustroju zawartymi w międzynarodowym wniosku ekspertów dotyczącym tymczasowych standardowych definicji nabytej oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (7),

— izolat definiuje się jako izolat o możliwej całkowitej oporności na leki (PDR), gdy jest on albo „oporny” (R), albo „wrażliwy przy zwiększonej eskpozycji” (I) na wszystkie środki przeciwdrobnoustrojowe badane w laboratorium,

— izolat definiuje się jako izolat nieposiadający całkowitej oporności, gdy jest on „wrażliwy przy standardowym schemacie dawkowania” (S) na co najmniej jeden z badanych środków przeciwdrobnoustrojowych.

Oporność mikrobiologiczna na środki przeciwdrobnoustrojowe

Definicja fenotypowa

Drobnoustrój klasyfikuje się jako typu dzikiego lub fenotyp typu niedzikiego dla gatunku zgodnie z epidemiologicznymi wartościami granicznymi (ECOFF) EUCAST w metodyce standardowej (lub w metodyce skalibrowanej według metodyki standardowej) (http://www.eucast.org/ast_of_bacteria/, http://www.eucast.org/mic_distributions_and_ecoffs/) based on species-specific MIC distributions and their inhibition zone diameter correlates.

Klasyfikacja fenotypowa

Fenotyp typu dzikiego (WT)

— drobnoustrój definiuje się jako typu dzikiego (WT) dla gatunku lub kompleksu gatunków, gdy jest pozbawiony wykrywalnego fenotypowo mechanizmu nabytej oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Fenotyp typu niedzikiego (NWT)

— drobnoustrój definiuje się jako typu niedzikiego (NWT) dla gatunku, gdy wykazuje on co najmniej jeden wykrywalny fenotypowo mechanizm nabytej oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

ECOFF przedstawia się w następujący sposób (http://www.eucast.org/ast_of_bacteria/):

— WT: ECOFF ≤ x mg/l; średnica strefy dyfuzji krążka ≥ σ mm

— NWT: ECOFF > x mg/l; średnica dyfuzji krążka < σ mm

Identyfikacja nabytego mechanizmu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (na przykład enzym dezaktywujący lek, zmiana typu białka docelowego, pompa wypływu).

Ekspresja mechanizmu nabytej oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe danego drobnoustroju może zostać określona in vitro, a rodzaj zidentyfikowanego mechanizmu – za pomocą metodyki standardowej zgodnie z wytycznymi EUCAST w zakresie wykrywania mechanizmów oporności i szczególnych oporności o znaczeniu klinicznym lub epidemiologicznym (https://www.eucast.org/fileadmin/eucast/pdf/eucast_guidelines/EUCAST_detection_of_resistance_mechanisms_170711.pdf).

Definicja genotypowa

Drobnoustrój klasyfikuje się jako posiadający – lub nie – wyznacznik genetyczny lub kombinację wyznaczników przenoszące na niego fenotyp wrażliwości typu niedzikiego w odniesieniu do czynnika przeciwdrobnoustrojowego (gen zbywalny lub mutacja genu rdzeniowego). Obecność wyznacznika genetycznego lub kombinacji wyznaczników przenoszących na niego fenotyp wrażliwości typu niedzikiego w odniesieniu do jednego lub kilku czynników przeciwdrobnoustrojowych można wykazać poprzez wykrywanie i identyfikację odpowiadającej im sekwencji kwasu nukleinowego lub kwasów nukleinowych w genomie bakteryjnym.

Klasyfikacja genotypowa

Genotypy zgłasza się jako:

— dodatnie: występowanie [nazwa genu oporności lub mutacji genu rdzeniowego],

— ujemne: brak [nazwa genu oporności] lub wykrycie sekwencji genów rdzeniowych typu dzikiego.

4.1.3. KONSUMPCJA ŚRODKÓW PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH U LUDZI

Państwa członkowskie przekazują krajowe dane z nadzoru dotyczące konsumpcji środków przeciwdrobnoustrojowych u ludzi zgodnie z systemem klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) (https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/) oraz metodami i kryteriami uzgodnionymi między ECDC a państwami członkowskimi, określonymi przez europejską sieć nadzorowania konsumpcji środków przeciwdrobnoustrojowych (ESAC-Net) ECDC. Kryteria zgłaszania publikowane są co roku w ramach protokołu zgłaszania konsumpcji środków przeciwdrobnoustrojowych (AMC). Europejska sieć nadzorowania konsumpcji środków przeciwdrobnoustrojowych (ESAC-Net). www.ecdc.europa.eu.) Dane obejmują konsumpcję środków przeciwdrobnoustrojowych zarówno w społeczności, jak i w sektorze szpitalnym, które zgłasza się osobno.

4.2. OGÓLNA DEFINICJA PRZYPADKU ZAKAŻENIA ZWIĄZANEGO Z OPIEKĄ ZDROWOTNĄ (HAI)

Zakażenie związane z opieką zdrowotną związane z aktualnym pobytem w szpitalu definiuje się jako zakażenie odpowiadające jednej z definicji przypadku ORAZ

— objawy choroby wystąpiły w dniu 3 lub w dniach następnych (dzień przyjęcia = dzień 1) aktualnego pobytu w szpitalu, LUB

— pacjent przeszedł operację w dniu 1 lub 2, po czym wystąpiły objawy zakażenia miejsca operowanego przed dniem 3 LUB

— umieszczono medyczny wyrób inwazyjny w dniu 1 lub 2, w wyniku czego doszło do zakażenia związanego z opieką zdrowotną przed dniem 3 LUB

— objawy wystąpiły w dniu 1 lub 2 u noworodka LUB

— u pacjenta zdiagnozowano COVID-19, a wystąpienie objawów (lub pierwszy dodatni wynik testu, jeżeli nie były objawowe) nastąpiło w dniu 3 lub później (dzień przyjęcia = dzień 1) obecnego przyjęcia.

Zakażenie związane z opieką zdrowotną związane z poprzednim pobytem w szpitalu definiuje się jako zakażenie odpowiadające jednej z definicji przypadku:

ORAZ

— u pacjenta wystąpiło zakażenie, jednak został ponownie przyjęty w czasie krótszym niż 48 godzin po wcześniejszym przyjęciu do szpitala zapewniającego leczenie stanów ostrych,

LUB

— pacjent został przyjęty z zakażeniem zgodnym z definicją przypadku zakażenia miejsca operowanego, tj. do zakażenia miejsca operowanego doszło w okresie 30 dni od operacji (lub w przypadku operacji wszczepienia implantu doszło do głębokiego zakażenia miejsca operowanego lub do zakażenia narządu przed upływem 90 dni od operacji), i występują u niego objawy zgodne z definicją przypadku lub jest poddawany leczeniu tego zakażenia z zastosowaniem środków przeciwdrobnoustrojowych,

LUB

— pacjent został przyjęty (lub wystąpiły u niego objawy w ciągu 2 dni) z zakażeniem Clostridioides difficile przed upływem 28 dni od poprzedniego wypisania ze szpitala zapewniającego leczenie stanów ostrych,

LUB

— pacjent ma COVID-19 w momencie przyjęcia (lub przed dniem 3) i został (ponownie) przyjęty mniej niż 48 godzin po ponad siedmiodniowym pobycie w tej samej lub innej placówce opieki zdrowotnej.

Uwaga:

Do celów badania chorobowości punktowej aktywne zakażenie związane z opieką zdrowotną występujące w dniu badania definiuje się jako zakażenie, w przypadku którego objawy zakażenia są widoczne w dniu badania lub objawy były widoczne w przeszłości, a pacjent w dniu badania jest (nadal) leczony z powodu tego zakażenia. Występowanie objawów należy zweryfikować przed rozpoczęciem leczenia w celu stwierdzenia, czy leczone zakażenie odpowiada jednej z definicji przypadku zakażenia związanego z opieką zdrowotną. Dostosowane definicje zakażeń związanych z opieką zdrowotną w placówkach opieki długoterminowej i na oddziałach intensywnej terapii są dostępne odpowiednio na stronach https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/protocol-point-prevalence-surveys-healthcare-associated-infections-4-0 i https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/protocol-surveillance-healthcare-associated-infections-and-prevention-indicators.

4.2.1. BJ: ZAKAŻENIE KOŚCI I STAWÓW

BJ-BONE: Zapalenie kości i szpiku

Zapalenie kości i szpiku musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z kości,

— u pacjenta występują objawy zapalenia kości i szpiku stwierdzone w badaniu bezpośrednim kości w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, gorączka (> 38 °C), miejscowy obrzęk, tkliwość, podwyższona miejscowo temperatura lub wyciek w miejscu podejrzenia zakażenia kości.

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi (na przykład Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae),

— zakażenie potwierdzone w badaniu radiologicznym (na przykład nieprawidłowe zmiany na zdjęciu rentgenowskim, skanie z tomografii komputerowej, skanie MRI, skanie z użyciem izotopu promieniotwórczego (galu, technetu itp.)).

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Zapalenie śródpiersia po zabiegu kardiochirurgicznym, któremu towarzyszy zapalenie kości i szpiku, należy zgłaszać jako zakażenie narządu (SSI-O).

BJ-JNT: Staw lub kaletka

Zakażenia stawu lub kaletki muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu stawowego lub z materiału uzyskanego z biopsji błony maziowej,

— u pacjenta występują objawy zakażenia stawu lub kaletki obserwowane w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: ból stawów, obrzmienie, tkliwość, podwyższona miejscowo temperatura, wysięk lub ograniczenie ruchu,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje i leukocyty obserwowane w próbce płynu stawowego barwionej metodą Grama,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi, w moczu lub płynie stawowym,

— profil komórkowy i skład chemiczny płynu stawowego odpowiadający zakażeniu i niedający się wyjaśnić przyczynową chorobą reumatologiczną,

— zakażenie potwierdzone w badaniu radiologicznym (na przykład nieprawidłowe zmiany na zdjęciu rentgenowskim, skanie z tomografii komputerowej, skanie MRI, skanie z użyciem izotopu promieniotwórczego (galu, technetu itp.)).

BJ-DISC: Zapalenie krążka międzykręgowego

Zapalenie krążka międzykręgowego musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z tkanki krążka międzykręgowego pobranej od pacjenta w czasie zabiegu chirurgicznego lub biopsji aspiracyjnej,

— u pacjenta występują objawy zakażenia krążka międzykręgowego obserwowane w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— pacjent ma gorączkę (> 38 °C) bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny lub odczuwa ból w danym krążku międzykręgowym,

ORAZ zakażenie potwierdzone w badaniu radiologicznym (na przykład nieprawidłowe zmiany na zdjęciu rentgenowskim, skanie z tomografii komputerowej, skanie MRI, skanie z użyciem izotopu promieniotwórczego (galu, technetu itp.)),

— Pacjent ma gorączkę (> 38 °C) bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny oraz odczuwa ból w danym krążku międzykręgowym

ORAZ dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi lub w moczu (na przykład Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis lub Streptococcus grupy B).

4.2.2. BSI: ZAKAŻENIE KRWI

BSI: Zakażenie krwi potwierdzone laboratoryjnie

Jeden dodatni wynik posiewu krwi na obecność rozpoznanego patogenu

LUB

u pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów: gorączka (> 38 °C), dreszcze lub niedociśnienie

ORAZ

dwa dodatnie wyniki posiewu krwi na obecność zwykłego czynnika zakaźnego skóry (z dwóch oddzielnych próbek krwi, zazwyczaj w ciągu 48 godzin).

Czynniki zakaźne skóry = gronkowce koagulazoujemne, Micrococcus spp., Propionibacterium acnes, Bacillus spp., Corynebacterium spp.

Źródło zakażenia krwi:

— odcewnikowe: ten sam drobnoustrój został wyhodowany z cewnika lub objawy uległy poprawie w ciągu 48 godzin po usunięciu cewnika (C-PVC: cewnik obwodowy, C-CVC: cewnik centralny (Uwaga: C-CVC lub C-PVC BSI należy zgłaszać odpowiednio jako CRI3-CVC lub CRI3-PVC, w przypadku potwierdzenia mikrobiologicznego, zob. definicja CRI3)),

— wtórne w stosunku do innego zakażenia: ten sam drobnoustrój został wyizolowany z innego miejsca zakażenia lub istnieją silne kliniczne objawy wskazujące, że zakażenie krwi stanowiło efekt wtórny w stosunku do innego miejsca zakażenia, inwazyjnej procedury diagnostycznej lub ciała obcego,

— płucne (S-PUL),

— zakażenie układu moczowego (S-UTI),

— zakażenie przewodu pokarmowego (S-DIG),

— SSI (S-SSI): zakażenie miejsca operowanego,

— skóra i tkanka miękka (S-SST),

— inne (S-OTH),

— nieznanego pochodzenia (UO): żadne z powyższych, zakażenie krwi nieznanego pochodzenia (sprawdzone w trakcie badania i niewykryte źródło),

— nieznane (UNK): brak dostępnych informacji dotyczących źródła zakażenia krwi lub informacje niekompletne.

4.2.3. COV: COVID-19 (ZAKAŻENIE SARS-COV-2)

Pacjent posiada dokumentację medyczną dotyczącą jakichkolwiek laboratoryjnych testów potwierdzających na obecność COVID-19 (sekwencja docelowa RNA lub wykrycie antygenu z wymazu z jamy ustno-gardłowej lub z nosa lub z innej odpowiedniej próbki klinicznej).

ORAZ

COV-ASY: bezobjawowy przebieg COVID-19

— u pacjenta nie występują objawy ani oznaki zgodne z COVID-19.

COV-MM: łagodny/umiarkowany przebieg COVID-19

— u pacjenta występują jakiekolwiek objawy zgodne z COVID-19, bez potrzeby tlenoterapii i przy poziomie nasycenia tlenem ≥ 92 %.

COV-SEV: ciężki przebieg COVID-19

— U pacjenta występują objawy zgodne z COVID-19 z potrzebą tlenoterapii z powodu duszności spowodowanej COVID-19 lub poziomu nasycenia tlenem <92 %.

Objawy i oznaki zgodne z COVID-19: gorączka, kaszel, zmęczenie, duszność, anoreksja, mialgia, utrata węchu (anosmia), utrata smaku (ageuzja). Zgłaszano również inne nieswoiste objawy, takie jak ból gardła, niedrożność nosa, ból głowy, biegunka, nudności i wymioty. Dodatkowe zgłaszane objawy neurologiczne obejmują zawroty głowy, pobudzenie, osłabienie, napady lub objawy ogniskowe sugerujące udar mózgu, w tym zaburzenia mowy lub widzenia oraz zaburzenia czucia lub problemy z równowagą podczas stania lub chodzenia. W szczególności osoby starsze i pacjenci z obniżoną odpornością mogą mieć nietypowe objawy, takie jak zmęczenie, obniżona czujność, ograniczona mobilność, biegunka, utrata apetytu, dezorientacja i brak gorączki. Objawy takie jak duszność, gorączka, objawy żołądkowo-jelitowe lub zmęczenie spowodowane dostosowaniami fizjologicznymi u kobiet w ciąży, niekorzystne zdarzenia związane z ciążą lub inne choroby, takie jak malaria, mogą pokrywać się z objawami COVID-19. Dzieci mogą nie zgłaszać gorączki ani kaszlu tak często jak dorośli. (Źródło: WHO. Living guidance for clinical management of COVID-19 (Aktualizowane na bieżąco wytyczne dotyczące klinicznego zarządzania COVID-19). 23 listopada 2021 r. Dostępne pod adresem: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-clinical-2021-2).

4.2.4. CNS: ZAKAŻENIE OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO

CNS-IC: Zakażenie wewnątrzczaszkowe (ropień mózgu, zakażenie podtwardówkowe lub nadtwardówkowe, zapalenie mózgu)

Zakażenie środczaszkowe musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z tkanki mózgowej lub opony twardej pacjenta,

— u pacjenta występuje ropień lub objawy zakażenia wewnątrzczaszkowego obserwowane w trakcie operacji chirurgicznej lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, ból głowy, zawroty głowy, gorączka (> 38 °C), zlokalizowane objawy neurologiczne, zmienny stan przytomności lub splątanie,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje obserwowane w badaniu mikroskopowym tkanki mózgowej lub tkanki ropnia pobranych z zastosowaniem biopsji aspiracyjnej lub biopsji w czasie operacji chirurgicznej lub autopsji,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi lub w moczu,

— zakażenie potwierdzone w badaniu radiologicznym (np. nieprawidłowe zmiany w badaniu USG, na skanie z tomografii komputerowej, skanie MRI, skanie z tomografii radioizotopowej mózgu lub na arteriogramie),

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy (IgG) w kierunku patogenu ORAZ, jeżeli diagnozy dokonano przed śmiercią, lekarz rozpoczyna odpowiednią terapię przeciwdrobnoustrojową.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Jeżeli zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i ropień mózgu występują razem, zakażenie należy zgłaszać jako IC.

CNS-MEN: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie wyściółki komór mózgowych

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie wyściółki komór mózgowych musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu mózgowo-rdzeniowego pacjenta,

— u pacjenta występuje co najmniej 1 z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból głowy, sztywność karku, objawy oponowe, objawy ze strony nerwów czaszkowych lub drażliwość,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— zwiększona liczba białych krwinek, podwyższony poziom białka lub obniżony poziom glukozy w płynie mózgowo-rdzeniowym,

— drobnoustroje obserwowane w płynie mózgowo-rdzeniowym barwionym metodą Grama,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu w płynie mózgowo-rdzeniowym, krwi lub moczu,

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana przeciwciał w dwukrotnych próbkach surowicy (IgG) w kierunku patogenu ORAZ, jeżeli diagnozy dokonano przed śmiercią, lekarz rozpoczyna odpowiednią terapię przeciwdrobnoustrojową.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— zakażenie układu zastawkowego płynu mózgowo-rdzeniowego należy zgłaszać jako zakażenie miejsca operowanego, jeżeli wystąpi ono nie później niż 90 dni po umieszczeniu układu; a jeżeli w terminie późniejszym lub po manipulowaniu zastawką/dostępie do zastawki, jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie wyściółki komór mózgowych (CNS-MEN), jeżeli zakażenie spełnia ogólną definicję przypadku zakażenia związanego z opieką zdrowotną (HAI),

— zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu należy zgłaszać jako MEN,

— ropień rdzenia kręgowego z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych należy zgłaszać jako MEN.

CNS-SA: Ropień rdzenia kręgowego bez zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Ropień przestrzeni nadtwardówkowej kanału kręgowego lub ropień przestrzeni podtwardówkowej kanału kręgowego, bez wpływu na płyn mózgowo-rdzeniowy lub przyległe struktury kostne, musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z ropnia w przestrzeni nadtwardówkowej lub podtwardówkowej kanału kręgowego pacjenta,

— u pacjenta występuje ropień w przestrzeni nadtwardówkowej lub podtwardówkowej kanału kręgowego obserwowany podczas zabiegu chirurgicznego lub autopsji, lub objawy ropnia obserwowane w czasie badania histopatologicznego,

— u pacjenta występuje co najmniej 1 z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), bóle pleców, tkliwość ogniskowa, zapalenie korzeni nerwowych, parapereza lub paraplegia,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— ropień rdzenia kręgowego potwierdzony w badaniu radiologicznym (np. nieprawidłowe zmiany w badaniu mielograficznym, badaniu USG, na skanie tomografii komputerowej, skanie MRI lub na innych skanach (z użyciem galu, technetu itp.)),

ORAZ, jeżeli diagnozy dokonano przed śmiercią, lekarz wprowadza odpowiednią terapię przeciwdrobnoustrojową.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Ropień rdzenia kręgowego występujący wraz z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych należy zgłaszać jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (CNS-MEN).

4.2.5. CRI: ZAKAŻENIE ODCEWNIKOWE

CRI1-CVC: Miejscowe zakażenie związane z zastosowaniem cewnika centralnego (brak dodatniego wyniku posiewu krwi)

— posiew ilościowy z CVC ≥ 103 CFU/ml albo posiew półilościowy z CVC > 15 CFU,

— ORAZ ropa/zapalenie w miejscu wprowadzenia lub w kanale.

CRI1-PVC: Miejscowe zakażenie związane z zastosowaniem cewnika obwodowego (brak dodatniego wyniku posiewu krwi)

— posiewu ilościowego z PVC ≥ 103 CFU/ml albo posiewu półilościowego z PVC > 15 CFU,

— ORAZ ropa/zapalenie w miejscu wprowadzenia lub w kanale.

CRI2-CVC: Ogólne zakażenie związane z zastosowaniem cewnika centralnego (brak dodatniego wyniku posiewu krwi)

— posiew ilościowy z CVC ≥ 103 CFU/ml albo posiew półilościowy z CVC > 15 CFU,

— ORAZ poprawa objawów klinicznych w ciągu 48 godzin od usunięcia cewnika.

CRI2-PVC: Ogólne zakażenie związane z zastosowaniem cewnika obwodowego (brak dodatniego wyniku posiewu krwi)

— posiewu ilościowego z PVC ≥ 103 CFU/ml albo posiewu półilościowego z PVC > 15 CFU,

— ORAZ poprawa objawów klinicznych w ciągu 48 godzin od usunięcia cewnika.

CRI3-CVC: Potwierdzone mikrobiologicznie zakażenie krwi związane z zastosowaniem cewnika centralnego

— zakażenie krwi, do którego dochodzi w ciągu 48 godzin przed usunięciem lub po usunięciu cewnika ORAZ

— dodatni wynik posiewu tego samego mikroorganizmu z ilościowego posiewu CVC ≥ 103 CFU/ml lub półilościowego posiewu CVC > 15 CFU LUB

— zakażenie krwi występujące z demontażem cewnika lub bez niego oraz co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wskaźnika ilościowego posiewu krwi z próbki krwi z CVC / próbki krwi z żył obwodowych > 5 LUB

— różny czas uzyskania dodatnich wyników posiewu krwi: dodatni wynik posiewu z próbki krwi z CVC uzyskany co najmniej na 2 godziny przed dodatnim wynikiem posiewu krwi z żył obwodowych (próbki krwi pobrane w tym samym czasie),

— hodowla z dodatnim wynikiem w kierunku tego samego drobnoustroju z ropy powstałej w miejscu wprowadzenia.

CRI3-PVC: Potwierdzone mikrobiologicznie zakażenie krwi związane z zastosowaniem cewnika obwodowego

zakażenie krwi, do którego dochodzi w ciągu 48 godzin przed usunięciem cewnika lub po usunięciu cewnika (jeżeli został usunięty), ORAZ dodatni wynik posiewu z tym samym mikroorganizmem z jednego z poniższych:

— posiew ilościowy z PVC ≥ 103 CFU/ml lub posiew półilościowy z PVC > 15 CFU,

lub

— dodatni wynik posiewu w kierunku tego samego mikroorganizmu z ropy powstałej w miejscu wprowadzenia.

Instrukcja dotycząca zgłaszania:

Nie należy zgłaszać kolonizacji cewnika centralnego. CRI3 (-CVC lub -PVC) to również zakażenie krwi o źródle odpowiednio C-CVC lub C-PVC, w przypadku zgłoszenia CRI3 nie należy jednak zgłaszać BSI w badaniach chorobowości punktowej, potwierdzone mikrobiologicznie BSI odcewnikowe należy zgłaszać jako CRI3.

4.2.6. CVS: ZAKAŻENIE UKŁADU KRĄŻENIA

CVS-VASC: Zakażenie tętnic lub żył

Zakażenie tętnic lub żył musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjenta występują organizmy wyhodowane z tętnic lub żył usuniętych podczas zabiegu chirurgicznego ORAZ nie wykonano posiewu krwi lub nie wyhodowano żadnych drobnoustrojów z krwi,

— u pacjenta występują objawy zakażenia tętnic lub żył obserwowane w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występuje co najmniej 1 z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból, rumień lub podwyższona miejscowo temperatura w okolicach naczynia krwionośnego,

ORAZ ponad 15 kolonii wyhodowanych z końcówki cewnika wewnątrznaczyniowego z zastosowaniem metody posiewu półilościowego ORAZ nie wykonano posiewu krwi lub nie wyhodowano żadnych organizmów z krwi,

— u pacjenta dochodzi do wycieku ropnego w okolicach danego naczynia

ORAZ nie wykonano posiewu krwi lub nie wyhodowano żadnych drobnoustrojów z krwi.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Zakażenia po przeszczepie tętniczo-żylnym, po wstawieniu zastawki tętniczo-żylnej lub przetoki tętniczo-żylnej, lub miejsca cewnikowania wewnątrznaczyniowego przy braku obecności drobnoustrojów wyhodowanych z krwi należy zgłaszać jako CVS-VASC. CVS-VASC pasujące do trzeciego kryterium należy zgłaszać odpowiednio jako CRI1 lub CRI2.

CVS-ENDO: Zapalenie wsierdzia

Zapalenie wsierdzia w obrębie naturalnej lub sztucznej zastawki serca musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z zastawki lub wyrośla pacjenta,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), nowe lub zmienne szmery, zatory, objawy skórne (np. wybroczyny, zakrzepy krwi pod paznokciami, bolesne guzki podskórne), zastoinowa niewydolność serca lub wada układu przewodzącego serca,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z co najmniej dwóch posiewów krwi,

— drobnoustroje obserwowane w barwieniu zastawki metodą Grama, jeżeli wynik posiewu jest ujemny lub jeżeli nie wykonano posiewu,

— wyrośle zastawkowe obserwowane w czasie zabiegu chirurgicznego lub autopsji,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi lub w moczu (na przykład Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis lub Streptococcus grupy B),

— oznaki nowego wyrośla obserwowane na echokardiogramie,

ORAZ, jeżeli diagnozy dokonano przed śmiercią, lekarz wprowadza odpowiednią terapię przeciwdrobnoustrojową.

CVS-CARD: Zapalenie mięśnia sercowego lub zapalenie osierdzia

Zapalenie mięśnia sercowego lub zapalenie osierdzia musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z tkanki osierdzia lub płynu w osierdziu pobranych od pacjenta metodą biopsji aspiracyjnej lub w czasie zabiegu chirurgicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból klatki piersiowej, tętno paradoksalne lub przerost mięśnia sercowego,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— nieprawidłowe EKG odpowiadające zapaleniu mięśnia sercowego lub zapaleniu osierdzia,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi (na przykład Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae),

— oznaki zapalenia mięśnia sercowego lub zapalenia osierdzia przy badaniu histologicznym tkanki serca,

— czterokrotny wzrost liczby przeciwciał danego typu z wyizolowaniem albo bez wyizolowania wirusa z gardła lub kału,

— wysięk osierdziowy zidentyfikowany na echokardiogramie, za pomocą skanu z tomografii komputerowej, MRI lub angiografii.

CVS-MED: Zapalenie śródpiersia

Zapalenie śródpiersia musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z tkanki śródpiersia lub płynu w śródpiersiu pobranych od pacjenta w czasie zabiegu chirurgicznego lub biopsji aspiracyjnej,

— u pacjenta występują objawy zapalenia śródpiersia obserwowane w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból klatki piersiowej lub niestabilność mostka,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wypływ ropny z obszaru śródpiersia,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi lub wypływu z obszaru śródpiersia,

— poszerzenie śródpiersia widoczne w badaniu radiologicznym.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Zapalenie śródpiersia po zabiegu kardiochirurgicznym, któremu towarzyszy zapalenie kości i szpiku, należy zgłaszać jako SSI-O.

4.2.7. EENT: ZAKAŻENIE OKA, UCHA, NOSA, GARDŁA LUB JAMY USTNEJ

EENT-CONJ: Zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— patogeny wyhodowane z wydzieliny ropnej uzyskanej ze spojówki lub tkanek stycznych pacjenta, takich jak powieka, rogówki, gruczoły tarczkowe lub gruczoły łzowe,

— pacjent odczuwa ból lub zaczerwienienie spojówki lub okolic oka ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— białe krwinki i drobnoustroje obserwowane w wydzielinie barwionej metodą Grama,

— wydzielina ropna,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu (na przykład test ELISA lub IF na obecność Chlamydia trachomatis, wirusa opryszczki zwykłej, adenowirusa) w wydzielinie lub wyskrobinach ze spojówki,

— wielojądrzaste komórki olbrzymie obserwowane w badaniu mikroskopowym wydzieliny lub wyskrobin ze spojówki,

— dodatnia hodowla wirusa,

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana IgG dla patogenu w podwójnych testach próbek surowicy.

Instrukcja dotycząca zgłaszania:

— inne zakażenia oka należy zgłaszać jako EYE,

— nie należy zgłaszać chemicznego zapalenia spojówek wywołanego azotanem srebra (AgNO3) jako zakażenia związanego z opieką zdrowotną,

— nie należy zgłaszać zapalenia spojówek będącego elementem bardziej rozpowszechnionej choroby wirusowej (takiej jak odra, ospa wietrzna, infekcja górnych dróg oddechowych (URI)).

EENT-EYE: Oko, inne niż zapalenie spojówek

Zakażenie oka, inne niż zapalenie spojówek, musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z komory tylnej lub przedniej oka lub z płynu ciała szklistego pacjenta,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, ból oczu, zaburzenia wzroku lub ropostek

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— rozpoznane przez lekarza zakażenie oka,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi (na przykład Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae),

— drobnoustroje wyhodowane z krwi.

EENT-EAR: Ucho lub wyrostek sutkowaty

Zakażenia ucha i wyrostka sutkowatego muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

Zapalenie ucha zewnętrznego musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— patogeny wyhodowane z wycieku ropnego z przewodu słuchowego pacjenta,

— u pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból, zaczerwienienie lub wyciek z przewodu słuchowego,

— oraz drobnoustroje obserwowane w wycieku ropnym barwionym metodą Grama.

Zapalenie ucha środkowego musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu z ucha środkowego uzyskanego od pacjenta w drodze tympanopunkcji lub zabiegu chirurgicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból błony bębenkowej, stan zapalny, wciągnięcie lub ograniczenie ruchu błony bębenkowej lub występowanie płynu za błoną bębenkową.

Zapalenie ucha wewnętrznego musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu z ucha wewnętrznego pacjenta uzyskanego w drodze operacji chirurgicznej,

— lekarz zdiagnozował u pacjenta zakażenia ucha wewnętrznego.

Zapalenie wyrostka sutkowatego musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z wycieku ropnego z wyrostka sutkowatego pacjenta,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból, tkliwość, rumień, ból głowy lub paraliż twarzy,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje obserwowane w materiale ropnym z wyrostka sutkowatego barwionym metodą Grama,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi.

EENT-ORAL: Jama ustna (usta, język lub dziąsła)

Zakażenie jamy ustnej musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z materiału ropnego z tkanki jamy ustnej pacjenta,

— u pacjenta występuje ropień lub inny objaw zakażenia jamy ustnej obserwowane w bezpośrednim badaniu, w czasie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występuje co najmniej 1 z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: ropień, owrzodzenie lub wypukłe białe plamy na zaognionej błonie śluzowej, lub osad na błonie śluzowej jamy ustnej

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje obserwowane w preparacie zabarwionym metodą Grama,

— dodatni wynik testu z zastosowaniem wodorotlenku potasu,

— wielojądrzaste komórki olbrzymie obserwowane w badaniu mikroskopowym wyskrobiny z błony śluzowej,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu w wydzielinie z jamy ustnej,

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana IgG dla patogenu w podwójnych testach próbek surowicy,

— rozpoznanie zakażenia przez lekarza i leczenie poprzez zastosowanie terapii przeciwgrzybicznej miejscowej lub jamy ustnej.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Związane z opieką zdrowotną pierwotne zakażenia jamy ustnej wirusem opryszczki zwykłej należy zgłaszać jako ORAL, nawracające zakażenia opryszczką nie są związane z opieką zdrowotną.

EENT-SINU: Zapalenie zatok

Zapalenie zatok musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z materiału ropnego uzyskanego z jamy zatokowej pacjenta,

— u pacjenta występuje co najmniej 1 z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), ból lub tkliwość danej zatoki, bóle głowy, wydzielina ropna lub niedrożność nosa,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— dodatni wynik diafanoskopii,

— dodatni wynik badania radiograficznego (w tym skan z tomografii komputerowej).

EENT-UR: Górne drogi oddechowe, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie nagłośni

Zakażenie górnych dróg oddechowych musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), rumień gardła, ból gardła, kaszel, chrypka lub wydzielina ropna w gardle,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z danego miejsca,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu we krwi lub w wydzielinie z dróg oddechowych,

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana IgG dla patogenu w podwójnych testach próbek surowicy,

— rozpoznane przez lekarza zakażenie górnych dróg oddechowych,

— u pacjenta występuje ropień obserwowany w bezpośrednim badaniu, w czasie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego.

4.2.8. GI: ZAKAŻENIE UKŁADU POKARMOWEGO

GI-CDI: Zakażenie Clostridioides difficile

Zakażenie Clostridioides difficile (wcześniej nazywane również biegunką związaną z Clostridioides difficile lub CDAD) musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— luźne stolce lub toksyczne rozszerzenie okrężnicy ORAZ dodatni wynik próby laboratoryjnej na obecność toksyn A lub B Clostridioides difficile w stolcu, lub organizm wytwarzający toksynę C. difficile wykryty w stolcu za pośrednictwem posiewu lub w inny sposób, na przykład dodatni wynik PCR,

— stwierdzenie rzekomobłoniastego zapalenia jelit w badaniu endoskopowym dolnego odcinka przewodu pokarmowego,

— wyniki badania histopatologicznego jelita grubego charakterystyczne dla zakażenia Clostridioides difficile (z wystąpieniem biegunki lub bez) przeprowadzonego na materiale pobranym podczas endoskopii, kolektomii lub autopsji.

GI-GE: Zapalenie żołądka i jelit (wyłączając CDI)

Zapalenie żołądka i jelit musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjenta występuje ostry atak biegunki (płynny stolec przez okres dłuższy niż 12 godzin) z ewentualnymi wymiotami lub gorączką (> 38 °C) oraz brak prawdopodobnej przyczyny niezakaźnej (na przykład testy diagnostyczne, tryb leczenia inny niż z użyciem środków przeciwdrobnoustrojowych, ostre nasilenie stanu chronicznego lub stres emocjonalny),

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, mdłości, wymioty, ból brzucha, gorączka (> 38 °C) lub ból głowy

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— patogen jelitowy wyhodowany ze stolca lub z wymazu z odbytnicy,

— patogen jelitowy wykryty w ramach mikoskopii rutynowej lub elektronowej,

— patogen jelitowy wykryty w próbie na obecność antygenu lub przeciwciała we krwi lub w kale,

— objawy obecności patogenu jelitowego wykryte na podstawie zmian cytopatycznych w hodowli tkankowej (próba na obecność toksyn),

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana IgG dla patogenu w podwójnych testach próbek surowicy.

GI-GIT: Przewód pokarmowy (przełyk, żołądek, jelito cienkie i grube oraz odbytnica) z wyłączeniem zapalenia żołądka i jelit i zapalenia wyrostka robaczkowego

Zakażenia przewodu pokarmowego, z wyłączeniem zapalenia żołądka i jelit i zapalenia wyrostka robaczkowego, muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjenta występuje ropień lub inne objawy zakażenia obserwowane w trakcie operacji chirurgicznej lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, odpowiadające zakażeniu danego organu lub danej tkanki: gorączka (> 38 °C), mdłości, wymioty, ból brzucha lub tkliwość

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z wycieku lub tkanki pobranych w trakcie zabiegu chirurgicznego lub endoskopii lub za pomocą chirurgicznie umieszczonego drenu,

— drobnoustroje obserwowane w badaniu metodą Grama lub testu KOH, lub wielojądrzaste komórki olbrzymie obserwowane w badaniu mikroskopowym wycieku lub tkanki uzyskanych w trakcie zabiegu chirurgicznego lub endoskopii, lub za pomocą chirurgicznie umieszczonego drenu,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— oznaki zmian patologicznych w badaniu radiograficznym,

— oznaki zmian patologicznych w badaniu endoskopowym (na przykład zapalenie przełyku lub zapalenie odbytnicy wywołane przez Candida spp.).

GI-HEP: Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby musi spełniać następujące kryterium:

u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, gorączka (> 38 °C), utrata łaknienia, mdłości, wymioty, ból brzucha, żółtaczka lub transfuzja krwi w ciągu ostatnich 3 miesięcy

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— dodatni wynik testu na obecność antygenu lub przeciwciała w kierunku zapalenia wątroby typu A, zapalenia wątroby typu B, zapalenia wątroby typu C lub zapalenia wątroby typu D,

— nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby (np. podwyższony poziom ALT/AST, bilirubiny),

— cytomegalowirus (CMV) wykryty w moczu lub w wydzielinach z części ustnej gardła.

Instrukcja dotycząca zgłaszania:

— nie należy zgłaszać zapalenia wątroby ani żółtaczki o podłożu niezakaźnym (niedobór alfa-1-antytrypsyny itp.),

— nie należy zgłaszać przypadków zapalenia wątroby ani żółtaczki wynikających z narażenia na hepatotoksyny (alkoholowe zapalenie wątroby lub zapalenie wątroby wywołane acetaminofenem itp.),

— nie należy zgłaszać przypadków zapalenia wątroby ani żółtaczki wynikających z niedrożności dróg żółciowych (zapalenie pęcherzyka żółciowego).

GI-IAB: Wewnątrzbrzuszne, niewymienione w innym miejscu, w tym pęcherzyk żółciowy, przewody żółciowe, wątroba (z wyjątkiem wirusowego zapalenia wątroby), śledziona, trzustka, otrzewna, przestrzeń podprzeponowa lub inna tkanka lub przestrzeń wewnątrzbrzuszna niewymieniona w innym miejscu

Zakażenia wewnątrzbrzuszne muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z materiału ropnego pobranego od pacjenta z przestrzeni wewnątrzbrzusznej w czasie zabiegu chirurgicznego lub biopsji aspiracyjnej,

— u pacjenta występuje ropień lub inne objawy zakażenia wewnątrzbrzusznego obserwowane w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), mdłości, wymioty, ból brzucha lub żółtaczka

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu odprowadzanego za pomocą chirurgicznie umieszczonego drenu (na przykład zamkniętego drenażu ssącego, drenu otwartego, drenu typu T),

— drobnoustroje obserwowane w próbce wycieku lub tkanki barwionej metodą Grama, pobranej w trakcie operacji chirurgicznej lub biopsji aspiracyjnej,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi i zakażenie potwierdzone w badaniu radiologicznym (na przykład nieprawidłowe zmiany w badaniu USG, na skanie z tomografii komputerowej, skanie MRI lub skanie znakowania izotopem promieniotwórczym (galem, technetem itp.) lub nieprawidłowe zmiany widoczne w badaniu rentgenowskim).

Instrukcja dotycząca zgłaszania

nie należy zgłaszać zapalenia trzustki (choroba zapalna charakteryzująca się bólem brzucha, nudnościami i wymiotami związanymi z wysokim poziomem enzymów trzustkowych w surowicy), chyba że podłoże choroby zostanie określone jako zakaźne.

4.2.9. LRI: ZAKAŻENIE DOLNYCH DRÓG ODDECHOWYCH, INNE NIŻ ZAPALENIE PŁUC

LRI-BRON: Zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy i oskrzeli, zapalenie oskrzelików, zapalenie tchawicy, bez objawów zapalenia płuc

pacjent nie wykazuje żadnych klinicznych ani radiologicznych objawów zapalenie płuc,

ORAZ u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), kaszel, pojawienie się lub wzmożenie wydzielania plwociny, rzężenie, świszczący oddech

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— dodatni wynik hodowli uzyskanej z aspiratu z głębokich partii tchawicy lub bronchoskopii,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu w wydzielinie z dróg oddechowych.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Nie należy zgłaszać przewlekłego zapalenia oskrzeli u pacjenta cierpiącego na przewlekłą chorobę płuc jako zakażenia, chyba że występują objawy ostrego zakażenia wtórnego przejawiającego się zmianą w organizmie.

LRI-LUNG: Inne zakażenia dolnych dróg oddechowych

Inne zakażenia dolnych dróg oddechowych muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjenta występują drobnoustroje obserwowane w rozmazie lub wyhodowane z tkanki płucnej lub płynu płucnego, w tym płynu opłucnowego,

— u pacjenta stwierdzono występowanie ropnia lub ropniaka płuca obserwowanego w trakcie operacji chirurgicznej lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta stwierdzono występowanie jamy ropnia obserwowane w badaniu radiologicznym płuca.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Ropień lub ropniak płuca bez wystąpienia zapalenia płuc należy zgłaszać jako LUNG.

NEO: Szczególne definicje przypadków neonatalnych

NEO-CSEP: Sepsa kliniczna

WSZYSTKIE z następujących trzech kryteriów:

— lekarz prowadzący rozpoczął właściwą terapię przeciwdrobnoustrojową posocznicy trwającą co najmniej 5 dni,

— nie wykryto patogenów w posiewie krwi lub nie przeprowadzono takiego testu,

— brak oczywistego zakażenia w innym miejscu

ORAZ dwa z następujących kryteriów (brak innej widocznej przyczyny):

— gorączka (> 38 °C) lub temperatura niestabilna (częste przestawianie inkubatora) lub hipotermia (< 36,5 °C),

— tachykardia (> 200/min) lub pojawienie się/wzmożenie bradykardii (< 80/min),

— czas rekapilaryzacji (CRT) > 2 s,

— pojawienie się lub wzmożenie bezdechów (s) (> 20 s),

— kwasica metaboliczna bez wyjaśnionej przyczyny,

— pojawienie się hiperglikemii (> 140 mg/dl),

— inny objaw posocznicy (kolor skóry (tylko w przypadku niezastosowania CRT), dowody laboratoryjne (CRP, interleukina), wzrost zapotrzebowania na tlen (intubacja), niestabilny stan ogólny, apatia).

NEO-LCBI: Potwierdzone laboratoryjnie BSI

Co najmniej dwa z następujących kryteriów: temperatura > 38 °C albo < 36,5 °C lub temperatura niestabilna, tachykardia albo bradykardia, bezdech, wydłużony nawrót kapilarny (CRT), kwasica metaboliczna, hiperglikemia lub inny objaw BSI, taki jak apatia

ORAZ

rozpoznany patogen inny niż gronkowce koagulazoujemne wyhodowany z krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego (jest to uwzględnione, ponieważ zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych w tej grupie wiekowej ma zazwyczaj charakter krwiopochodny, w związku z czym dodatni wynik badania płynu mózgowo-rdzeniowego można uznać za objaw BSI, nawet jeżeli wynik posiewów krwi był ujemny lub nie wykonano takich posiewów).

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— w celu zachowania spójności zgłoszeń BSI u dorosłych (w tym BSI wtórnego) kryterium „drobnoustrój niezwiązany z zakażeniem w innym miejscu” zostało usunięte z definicji Neo-KISS do celów badania chorobowości punktowej w UE,

— pochodzenie BSI u noworodka należy zgłaszać w polu pochodzenie BSI,

— jeżeli spełnione są obie definicje przypadku dla NEO-LCBI i NEO-CNSB, należy zgłosić NEO-LCBI.

NEO-CNSB: Potwierdzone laboratoryjnie BSI z gronkowcami koagulazoujemnymi

— Co najmniej dwa z następujących kryteriów: temperatura > 38 °C albo < 36,5 °C lub temperatura niestabilna, tachykardia albo bradykardia, bezdech, wydłużony nawrót kapilarny, kwasica metaboliczna, hiperglikemia lub inny objaw BSI, taki jak apatia

— ORAZ gronkowce koagulazoujemne wyhodowane z krwi lub końcówki cewnika,

— ORAZ u pacjenta stwierdzono jedno z następujących: białko C-reaktywne > 2,0 mg/dl, stosunek niedojrzałych granulocytów obojętnochłonnych do całkowitej liczby granulocytów obojętnochłonnych (stosunek I/T) > 0,2, leukocyty < 5/nl, płytki krwi < 100/nl.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— w celu zachowania spójności zgłoszeń BSI u dorosłych (w tym BSI wtórnego) kryterium „drobnoustrój niezwiązany z zakażeniem w innym miejscu” zostało usunięte z definicji Neo-KISS do celów badania chorobowości punktowej w UE,

— pochodzenie BSI u noworodka należy zgłaszać w polu pochodzenie BSI,

— jeżeli spełnione są obie definicje przypadku dla NEO-LCBI i NEO-CNSB, należy zgłosić NEO-LCBI.

NEO-PNEU: Zapalenie płuc

— upośledzenie oddychania,

— ORAZ pojawienie się nacieku, konsolidacji lub wysięku opłucnowego na radiograficznych zdjęciach klatki piersiowej,

— ORAZ co najmniej cztery z poniższych kryteriów: temperatura > 38 °C albo < 36,5 °C lub temperatura niestabilna, tachykardia albo bradykardia, szybkie oddychanie lub bezdech, duszność, wzmożona wydzielina z dróg oddechowych, pojawienie się plwociny ropnej, wyizolowanie patogenu z wydzieliny z dróg oddechowych, białko C-reaktywne > 2,0 mg/dl, stosunek I/T > 0,2.

NEO-NEC: Martwicze zapalenie jelit

Zmiany histopatologiczne wskazujące na martwicze zapalenie jelit LUB

co najmniej jedna charakterystyczna nieprawidłowość wykazana w badaniu radiograficznym (odma otrzewnowa, odma pęcherzykowa jelit, „sztywne” pętle jelita cienkiego) oraz co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej uzasadnionej przyczyny: wymioty, wzdęcie brzucha, zaleganie treści żołądkowej, utrzymujące się mikroskopowe lub makroskopowe ilości krwi w stolcu.

4.2.10. PN: ZAPALENIE PŁUC

Co najmniej dwie serie badań rentgenowskich klatki piersiowej lub skanów z tomografii komputerowej dające sugestywny obraz zapalenia płuc u pacjentów z przyczynową chorobą serca lub płuc. U pacjentów bez przyczynowej choroby serca lub płuc wystarczy jeden definitywny wynik badania rentgenowskiego klatki piersiowej lub skan z tomografii komputerowej

ORAZ co najmniej jeden z następujących objawów:

— gorączka > 38 °C bez żadnej innej przyczyny,

— leukopenia (< 4 000 WBC/mm3) lub leukocytoza (≥ 12 000 WBC/mm3),

ORAZ co najmniej jeden z następujących objawów (lub co najmniej dwa w przypadku samych tylko klinicznych objawów zapalenia płuc = PN 4 i PN 5):

— pojawienie się plwociny ropnej lub zmiana właściwości plwociny (koloru, zapachu, ilości, konsystencji),

— kaszel lub duszność, lub przyspieszony oddech,

— sugestywne wyniki osłuchania (furczenie lub szmer oskrzelowy), rzężenie, świszczący oddech,

— pogarszająca się wymiana gazów (np. desaturacja O2 lub wzrost zapotrzebowania na tlen, lub wzrost zapotrzebowania na wentylację),

oraz zgodnie ze stosowaną metodą rozpoznania

a) Rozpoznanie bakteriologiczne na podstawie:

dodatniego wyniku posiewu ilościowego minimalnie zanieczyszczonego materiału z dolnych dróg oddechowych (LRT) (PN 1)

— popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL) wykazujące graniczną wartość ≥ 104 CFU/ml albo ≥ 5 % komórek uzyskanych z BAL zawiera bakterie wewnątrzkomórkowe widoczne podczas bezpośredniego badania mikroskopowego (klasyfikowanego w kategoriach diagnostycznych BAL),

— wymaz szczoteczką chronioną (PB Wimberley) z graniczną wartością ≥103 CFU/ml,

— pobranie za pomocą chronionego cewnika (DPA) z graniczną wartością ≥ 103 CFU/ml,

dodatniego wyniku posiewu ilościowego potencjalnie zanieczyszczonego materiału z dolnych dróg oddechowych (PN 2)

— ilościowy posiew materiału z dolnych dróg oddechowych (np. aspiracja z rurki dotchawiczej) z uzyskaną graniczną wartością 106 CFU/ml.

b) Alternatywne metody badania mikrobiologicznego (PN 3)

— dodatni wynik posiewu krwi przy braku objawów zakażenia w innym miejscu,

— dodatni wynik posiewu płynu opłucnowego,

— dodatni wynik biopsji aspiracyjnej z ropnia płuc lub opłucnej,

— badanie histopatologiczne potwierdzające zapalenie płuc,

— dodatni wynik badania na zakażenie wirusowe, bakteryjne (w tym bakterie atypowe i prątki) lub grzybicze płuc (np. wirus grypy, Legionella, Mycoplasma, Aspergillus, Pneumocystis jirovecii [wcześniej P. carinii]):

— wykrycie antygenu mikrobiologicznego lub materiału genetycznego w wydzielinie z dróg oddechowych, płynie lub tkance opłucnowej, np. test NAAT (w tym RT-PCR i multipleksowa reakcja PCR), RADT, EIA,

— dodatni wynik bezpośredniego badania mikroskopowego lub dodatni wynik posiewu (w tym shell vial assay) z wydzielin lub tkanek oskrzeli,

— serokonwersja (np. Legionella, Chlamydia),

— wykrycie antygenów w moczu (Legionella).

c) Inne

— a. dodatni wynik posiewu plwociny lub nieilościowy posiew materiału z dolnych dróg oddechowych (PN4),

— b. brak dodatniego wyniku badania mikrobiologicznego (PN 5).

Uwagi:

— W przypadku gdy możliwe jest porównanie z wynikami poprzedniego badania rentgenowskiego, u pacjentów z przyczynową chorobą serca lub płuc wystarczający może być jeden definitywny wynik badania rentgenowskiego klatki piersiowej lub skan z tomografii komputerowej w odniesieniu do obecnego epizodu zapalenia płuc.

— Kryteria PN 1 i PN 2 ustalone zostały bez wcześniejszej terapii przeciwdrobnoustrojowej. Nie wyklucza to jednak diagnostyki PN 1 lub PN 2 w przypadku wcześniejszego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych.

Zapalenie płuc związane z intubacją (IAP)

Zapalenie płuc definiuje się jako związane z intubacją (IAP) w przypadku wprowadzenia inwazyjnego urządzenia wentylującego (nawet sporadycznie) w okresie 48 godzin przed wystąpieniem zakażenia.

Uwaga:

Zapalenie płuc, w przypadku którego intubację rozpoczęto w dniu wystąpienia zakażenia bez dodatkowych informacji dotyczących kolejności zdarzeń, nie uważa się za IAP.

4.2.11. REPR: ZAKAŻENIE UKŁADU ROZRODCZEGO

REPR-EMET: Zapalenie śluzówki macicy

Zapalenie śluzówki macicy musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu lub tkanki z błony śluzowej macicy pobranych od pacjentki w czasie zabiegu chirurgicznego, za pomocą biopsji aspiracyjnej lub biopsji szczoteczkowej,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, gorączka (> 38 °C), ból brzucha, tkliwość macicy lub wyciek ropny z macicy.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Poporodowe zapalenie śluzówki macicy należy zgłaszać jako zakażenie związane z opieką zdrowotną, chyba że płyn owodniowy jest zakażony w momencie przyjęcia lub pacjentka została przyjęta na 48 godzin po pęknięciu błony.

REPR-EPIS: Zakażenie wskutek nacięcia krocza

Zakażenie wskutek nacięcia krocza musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— po porodzie pochwowym u pacjentki obserwuje się wyciek ropny z nacięcia krocza,

— po porodzie pochwowym u pacjentki występuje ropień wskutek nacięcia krocza.

REPR-VCUF: Zakażenie mankietu pochwy

Zakażenie mankietu pochwy musi spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjentki, u której wykonano histerektomię, występuje wyciek ropny z mankietu pochwy,

— u pacjentki, u której wykonano histerektomię, występuje ropień w mankiecie pochwy,

— u pacjentki, u której wykonano histerektomię, występują patogeny wyhodowane z płynu lub tkanki uzyskanych z mankietu pochwy.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Zakażenia mankietu pochwy należy zgłaszać jako SSI-O, jeżeli spełnione są pozostałe kryteria SSI (w ciągu 30 dni po histerektomii).

REPR-OREP: Inne zakażenia męskiego lub żeńskiego układu rozrodczego (najądrza, jąder, gruczołu krokowego, pochwy, jajników, macicy lub innych głęboko położonych tkanek miedniczych, z wyjątkiem zapalenia śluzówki macicy lub zakażeń mankietu pochwy)

Inne zakażenia męskiego lub żeńskiego układu rozrodczego muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z płynu lub tkanki z danego miejsca pobranych od pacjenta,

— u pacjenta występuje ropień lub inne objawy zakażenia danego miejsca obserwowane w trakcie zabiegu chirurgicznego lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), nudności, wymioty, ból, tkliwość lub dyzuri,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— rozpoznanie lekarskie.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— zapalenie śluzówki macicy należy zgłaszać jako EMET,

— zakażenia mankietu pochwy należy zgłaszać jako VCUF.

4.2.12. SSI: ZAKAŻENIE MIEJSCA OPEROWANEGO

Uwaga: Należy założyć, że wszystkie definicje mają być potwierdzone do celów sprawozdawczości w ramach nadzoru.

Powierzchniowe w miejscu nacięcia (SSI-S)

Do zakażenia dochodzi w ciągu 30 dni od operacji ORAZ zakażenie obejmuje tylko skórę i tkankę podskórną w miejscu nacięcia ORAZ spełnione jest co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wyciek ropny potwierdzony lub niepotwierdzony laboratoryjnie z miejsca nacięcia powierzchniowego,

— drobnoustroje wyizolowane z miejsca nacięcia powierzchniowego w posiewie płynu lub tkanki wykonanym w warunkach aseptycznych,

— co najmniej jeden z następujących objawów zakażenia: ból lub tkliwość, miejscowy obrzęk, zaczerwienienie lub podwyższona miejscowo temperatura ORAZ chirurg specjalnie otwiera nacięcie powierzchniowe, chyba że uzyskano ujemny wynik posiewu z tego miejsca,

— rozpoznanie powierzchniowego zakażenia w miejscu nacięcia SSI dokonane przez chirurga lub lekarza prowadzącego.

Zakażenie głębokie miejsca operowanego (SSI-D)

Zakażenie pojawia się w ciągu 30 dni po operacji, jeżeli nie wszczepiono implantu, lub w ciągu 90 dni, jeżeli implant wszczepiono, ORAZ zakażenie wydaje się być związane z operacją, ORAZ zakażenie obejmuje głębiej położone tkanki miękkie w okolicy nacięcia (np. powięzi i mięśnie), ORAZ spełnione jest co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— występuje wyciek ropny z głębokich warstw w okolicach nacięcia, jednak nie z narządu/jamy ciała miejsca operowanego,

— drobnoustroje wyizolowane z miejsca nacięcia głębokiego (np. powięzi, mięśni) w posiewie płynu lub tkanki wykonanym w warunkach aseptycznych,

— głębokie nacięcie pęka samoistnie lub zostaje specjalnie otwarte przez chirurga w przypadku, w którym u pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów: gorączka (> 38 °C), miejscowy ból lub tkliwość, chyba że uzyskano ujemny wynik posiewu z miejsca nacięcia,

— obecność ropnia lub innego objawu zakażenia obejmującego głębokie warstwy w okolicach nacięcia stwierdzone podczas badania bezpośredniego, w trakcie ponownego zabiegu lub w badaniu histopatologicznym lub radiologicznym,

— rozpoznanie głębokiego zakażenia miejsca operowanego SSI dokonane przez chirurga lub lekarza prowadzącego.

Zakażenie narządu/jamy ciała (SSI-O)

Zakażenie pojawia się w ciągu 30 dni po operacji, jeżeli nie wszczepiono implantu, lub w ciągu 90 dni, jeżeli implant wszczepiono, ORAZ zakażenie wydaje się być związane z operacją, ORAZ zakażenie może dotyczyć każdego miejsca anatomicznego (np. narządów i jam ciała) innego niż miejsce nacięcia, otwieranego lub operowanego podczas zabiegu chirurgicznego, ORAZ spełnione jest co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— występuje ropny wyciek z drenu wprowadzonego do narządu lub jamy ciała przez ranę kłutą,

— wyizolowano drobnoustroje z posiewu płynu lub tkanki z narządu lub jamy ciała wykonanego w warunkach aseptycznych,

— obecność ropnia lub innego objawu zakażenia obejmującego narząd/jamę ciała stwierdzone podczas badania bezpośredniego, w trakcie ponownego zabiegu lub w badaniu histopatologicznym lub radiologicznym,

— rozpoznanie zakażenia narządu lub jamy ciała SSI dokonane przez chirurga lub lekarza prowadzącego.

4.2.13. SST: ZAKAŻENIE SKÓRY I TKANEK MIĘKKICH

SST-SKIN: Zakażenie skóry

Zakażenia skóry muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— u pacjenta występuje wyciek ropny, krosty, pęcherze lub czyraki,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: ból lub tkliwość, miejscowy obrzęk, zaczerwienienie lub podwyższona miejscowo temperatura,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z aspiratu lub wycieku z zakażonego miejsca, jeżeli organizmy wchodzą w skład naturalnej flory skóry (np. dyfteroidy (Corynebacterium spp.), Bacillus (nie B. anthracis) spp., Propionibacterium spp., gronkowce koagulazoujemne (w tym Staphylococcus epidermidis), paciorkowce zieleniące, Aerococcus spp., Micrococcus spp.), stanowią one kulturę czystą,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu wykonanego na próbce zakażonej tkanki lub krwi,

— wielojądrzaste komórki olbrzymie obserwowane w badaniu mikroskopowym zakażonej tkanki,

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana IgG dla patogenu w podwójnych testach próbek surowicy.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— zakażone odleżyny należy zgłaszać jako DECU,

— zakażone oparzenia należy zgłaszać jako BURN,

— ropnie piersi lub zapalenie sutka należy zgłaszać jako BRST.

SST-ST: Tkanka miękka (martwicze zapalenie powięzi, zgorzel zakaźna, martwicze bakteryjne zapalenie tkanki łącznej, zakaźne zapalenie mięśni, zapalenie węzłów chłonnych lub zapalenie naczyń limfatycznych)

Zakażenia tkanek miękkich muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z tkanki lub z wycieku z zakażonego miejsca,

— u pacjenta występuje wyciek ropny z zakażonego miejsca,

— u pacjenta występuje ropień lub inne objawy zakażenia obserwowane w trakcie operacji chirurgicznej lub badania histopatologicznego,

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów w zakażonym miejscu bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: ból lub tkliwość, miejscowy obrzęk, zaczerwienienie lub podwyższona miejscowo temperatura,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— dodatni wynik testu na obecność antygenu wykonanego na próbce krwi lub moczu (na przykład w kierunku Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis, Streptococcus grupy B, Candida spp.),

— diagnostyczne miano przeciwciał (IgM) w pojedynczym oznaczeniu lub czterokrotny wzrost miana IgG dla patogenu w podwójnych testach próbek surowicy.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— zakażone odleżyny należy zgłaszać jako DECU,

— zakażenie głęboko położonych tkanek miedniczych należy zgłaszać jako OREP.

SST-DECU: Odleżyna, w tym zarówno przypadki zakażeń powierzchownych, jak i głębokich

Zakażenia odleżyn muszą spełniać następujące kryteria:

— u pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny, zaczerwienienie, tkliwość lub obrzęk wokół brzegów rany odleżynowej;

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z właściwie pobranego płynu lub właściwie pobranej tkanki,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi.

SST-BURN: Oparzenie

Zakażenia oparzeń muszą spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— nastąpiła zmiana wyglądu lub właściwości rany oparzeniowej pacjenta, taka jak szybkie odłączenie strupa lub ciemnobrązowe, czarne lub fioletowe odbarwienie strupa, lub wystąpienie obrzęku na brzegach rany,

— wynik badania histologicznego w ramach biopsji oparzenia wykazuje zaatakowanie przylegającej żywej tkanki przez drobnoustroje,

— nastąpiła zmiana wyglądu lub właściwości rany oparzeniowej pacjenta, taka jak szybkie odłączenie strupa lub ciemnobrązowe, czarne lub fioletowe odbarwienie strupa, lub wystąpienie obrzęku na brzegach rany,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— drobnoustroje wyhodowane z krwi przy braku innego możliwego do zidentyfikowania zakażenia,

— wyizolowanie wirusa opryszczki zwykłej, histologiczne określenie ciałek wtrętowych z zastosowaniem mikroskopii polaryzacyjnej lub elektronowej, lub w ramach wizualizacji cząstek wirusowych z biopsji lub wyskrobin ze zmian z zastosowaniem mikroskopii elektronowej,

— u pacjenta z oparzeniem występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C) lub hipotermia (< 36 °C), niedociśnienie, skąpomocz (< 20 cm3/h), hiperglikemia przy wcześniej tolerowanym poziomie węglowodanów w pokarmach lub splątanie,

ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— wynik badania histologicznego w ramach biopsji oparzenia wykazuje zaatakowanie przylegającej żywej tkanki przez drobnoustroje,

— drobnoustroje wyhodowane z krwi,

— wyizolowanie wirusa opryszczki zwykłej, histologiczne określenie ciałek wtrętowych z zastosowaniem mikroskopii polaryzacyjnej lub elektronowej, lub w ramach wizualizacji cząstek wirusowych z biopsji lub wyskrobin ze zmian z zastosowaniem mikroskopii elektronowej.

SST-BRST: Ropień piersi lub zapalenie sutka

Ropień piersi lub zapalenie sutka spełniają co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— dodatni wynik hodowli z zakażonej tkanki piersi lub zakażonego płynu z piersi u pacjenta, uzyskanych poprzez nacięcie i drenaż lub biopsję aspiracyjną,

— u pacjenta występuje ropień piersi lub inne objawy zakażenia obserwowane w trakcie operacji chirurgicznej lub badania histopatologicznego,

— pacjent ma gorączkę (> 38 °C) i miejscowe zapalenie piersi ORAZ rozpoznanie lekarskie ropnia piersi.

4.2.14. SYS: ZAKAŻENIE SYSTEMOWE

SYS-DI: Zakażenie rozsiane

Zakażenie rozsiane jest zakażeniem obejmującym wiele narządów lub układów, bez widocznego jednego miejsca zakażenia, przeważnie o etiologii wirusowej oraz dające objawy, których nie można przypisać żadnej innej rozpoznanej przyczynie oraz które odpowiadają zakażeniu obejmującemu wiele narządów lub układów.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

— kod ten należy stosować w odniesieniu do zakażeń wirusowych obejmujących wiele układów narządów (np. odry, świnki, różyczki, ospy wietrznej, rumienia zakaźnego). Zakażenia te często można określić tylko przy zastosowaniu kryteriów klinicznych,

— tego kodu nie należy stosować w odniesieniu do zakażeń związanych z opieką zdrowotną w przypadku zakażeń obejmujących wiele miejsc na zasadzie przerzutów, takich jak bakteryjne zapalenie wsierdzia; należy zgłaszać tylko pierwotne miejsce tych zakażeń,

— gorączki o nieznanej etiologii (FUO) nie należy zgłaszać jako DI,

— wirusowe wykwity lub choroby wysypkowe należy zgłaszać jako DI.

SYS-CSEP: leczone niezidentyfikowane poważne zakażenie

U pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów:

— kliniczne objawy przy braku innych rozpoznanych przyczyn,

— gorączka (> 38 °C),

— niedociśnienie (ciśnienie skurczowe krwi < 90 mm/Hg),

— skąpomocz (20 cm3 (ml)/h),

oraz nie wykonano posiewu krwi lub nie wykryto we krwi żadnych drobnoustrojów ani antygenów,

ORAZ brak widocznego zakażenia w innym miejscu,

ORAZ lekarz wprowadza terapię w kierunku posocznicy.

Instrukcja dotycząca zgłaszania

Nie stosować tego kodu, jeżeli nie jest to absolutnie niezbędne.

W odniesieniu do CSEP u noworodków: należy stosować definicję przypadku NEO-CSEP (zob. poniżej).

4.2.15. UTI: ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO

UTI-A: mikrobiologicznie potwierdzone objawowe zakażenie układu moczowego

U pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), parcie na mocz, częste oddawanie moczu, dyzuria lub tkliwość podbrzusza,

ORAZ

otrzymano dodatni wynik posiewu moczu pacjenta, tj. liczba drobnoustrojów ≥ 105 na ml moczu z nie więcej niż dwoma gatunkami drobnoustrojów.

UTI-B: mikrobiologicznie niepotwierdzone objawowe zakażenie układu moczowego

U pacjenta występują co najmniej dwa z następujących objawów bez żadnej innej rozpoznanej przyczyny: gorączka (> 38 °C), parcie na mocz, częste oddawanie moczu, dyzuria lub tkliwość podbrzusza,

ORAZ

co najmniej jedno z następujących kryteriów:

— dodatni wynik testu paskowego w kierunku obecności esterazy leukocytów lub azotynów,

— ropomocz zawierający ≥ 104 WBC/ml lub ≥ 3 WBC/w polu widzenia pod dużym powiększeniem nieodwirowanego moczu,

— drobnoustroje obserwowane w barwieniu metodą Grama nieodwirowanego moczu,

— powtórnie wyizolowano w co najmniej dwóch posiewach moczu ten sam drobnoustrój uropatogenny (bakterie Gram-ujemne albo Staphylococcus saprophyticus) w mianie ≥ 102 kolonii/ml moczu pobranego metodą inną niż ze środkowego strumienia,

— występowanie pojedynczego drobnoustroju uropatogennego w mianie ≤ 105 kolonii/ml (bakterie Gram-ujemne albo Staphylococcus saprophyticus) u pacjenta leczonego skutecznie środkiem przeciwdrobnoustrojowym z powodu zakażenia dróg moczowych,

— rozpoznane przez lekarza zakażenie dróg moczowych,

— lekarz wprowadza odpowiednią terapię zakażenia dróg moczowych.

Nie zgłasza się bakteriurii bezobjawowej, a zakażenia krwi wtórne względem bakteriurii bezobjawowej zgłasza się jako BSI o pochodzeniu (etiologii) S-UTI.

Zakażenie dróg moczowych definiuje się jako odcewnikowe w przypadku wprowadzenia cewnika stałego (nawet sporadycznie) w ciągu 7 dni poprzedzających wystąpienie zakażenia.

(1) Depresja, stany lękowe, apatia, wycofanie, urojenia.

(2) Obejmuje to wyraźny ból lub dyzestezję.

(3) Typowy zapis EEG w sporadycznej postaci CJD ma postać uogólnionych rytmicznych wyładowań, średnio raz na sekundę. Zapis taki można sporadycznie zaobserwować w późnym stadium vCJD.

(4) Nie zaleca się wykonywania biopsji migdałków rutynowo ani w wypadku zapisu EEG typowego dla sporadycznej postaci CJD, badanie to może być jednak użyteczne w wypadku, gdy cechy kliniczne są zgodne z vCJD, a MRI nie wykazuje wzmożenia sygnału w okolicy poduszki wzgórza. Badanie biopsji migdałków powinno opierać się na immunohistochemii lub metodzie Western blot.

(5) Typowy zapis EEG w sporadycznej postaci CJD ma postać uogólnionych rytmicznych wyładowań, średnio raz na sekundę. Zapis taki można sporadycznie zaobserwować w późnym stadium vCJD.

(6) Magiorakos AP, et al. „Multidrug-resistant, extensively drug-resistant and pandrug-resistant bacteria: an international expert proposal for interim standard definitions for acquired resistance”, Clin Microbiol Infect. 2012 Mar;18(3):268-81. http://www.sciencedirect. com/science/article/pii/S1198743X14616323.

(7) Idem.