Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/2108 z dnia 16 września 2026 r. ustanawiające unijny kodeks celny i Urząd Unii Europejskiej do Spraw Celnych oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 952/2013
Rozdział 4 — Upoważnieni przedsiębiorcy oraz zaufani przedsiębiorcy
Artykuł 31
W mocyPrzyznawanie statusu zaufanego przedsiębiorcy
1. Importer, eksporter lub przedstawiciel pośredni mający siedzibę na obszarze celnym Unii spełniający kryteria określone w ust. 3 oraz przeprowadzający regularne operacje celne w ramach swojej działalności gospodarczej przez co najmniej trzy lata może wystąpić do organu celnego państwa członkowskiego siedziby, z wnioskiem o przyznanie statusu zaufanego przedsiębiorcy.
2. Organy celne przyznają status zaufanego przedsiębiorcy po przeprowadzeniu, w razie potrzeby, konsultacji z innymi organami celnymi oraz innymi właściwymi organami oraz po uzyskaniu dostępu do odpowiednich danych wnioskodawcy z ostatnich trzech lat, w celu oceny zgodności z kryteriami określonymi w ust. 3.
3. Kryteria przyznawania statusu zaufanego przedsiębiorcy są następujące:
a) wnioskodawca nie był karany za poważne przestępstwa karne związane z działalnością gospodarczą lub biznesową ani nie dopuścił się poważnego naruszenia przepisów lub powtarzających się naruszeń przepisów związanych z tą działalnością, i dotyczących:
(i) przepisów prawa celnego i przepisów podatkowych;
(ii) innych przepisów stosowanych przez organy celne, w przypadku gdy organ celny właściwy do przyznania statusu zaufanego przedsiębiorcy wie o takich naruszeniach przepisów lub przestępstwach;
b) wnioskodawca wykazał, że:
(i) posiada wysoki poziom kontroli swoich operacji i przepływu towarów za pomocą systemu zarządzania ewidencją handlową oraz, w stosownych przypadkach, transportową, który umożliwia przeprowadzanie odpowiednich kontroli celnych;
(ii) ma zadowalające procedury postępowania z licencjami, pozwoleniami i wymogami wynikającymi z innych przepisów stosowanych przez organy celne, w tym przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów, oraz że wszelkie niezgodności zostały skutecznie usunięte;
(iii) zapewnia, aby odpowiedni personel został poinstruowany o obowiązku informowania organów celnych w bezpieczny sposób w każdym przypadku, gdy wie o trudnościach związanych z przestrzeganiem przepisów, podejrzanym przemieszczaniu lub nieuprawnionym obchodzeniu się z towarami; oraz
(iv) posiada procedury informowania organów celnych o przypadkach, o których mowa w pkt (iii);
c) wnioskodawca jest wypłacalny, co należy uznać w przypadku, w którym ma wystarczająco dobrą sytuację finansową, aby umożliwić mu wywiązanie się z jego zobowiązań, z należytym uwzględnieniem cech danego rodzaju działalności gospodarczej, a w szczególności, że w okresie trzech lat przed złożeniem wniosku wywiązywał się ze zobowiązań finansowych związanych z uiszczaniem należności celnych oraz wszelkich innych należności, podatków lub opłat pobieranych w związku z przywozem lub wywozem towarów, w tym VAT i akcyzy należnych w związku z operacjami wewnątrzunijnymi;
d) wnioskodawca spełnia praktyczne standardy w zakresie kompetencji lub kwalifikacji zawodowych bezpośrednio związanych z rodzajem i rozmiarem prowadzonej działalności, w tym sposobów interakcji za pośrednictwem unijnego centrum danych celnych;
e) wnioskodawca posiada odpowiednie standardy ochrony, bezpieczeństwa i zgodności, w tym norm bezpieczeństwa produktów, dostosowane do rodzaju i wielkości prowadzonej działalności, co uznaje się za spełnione, gdy wnioskodawca wykaże, że ma odpowiednie środki mające na celu zapewnienie ochrony i bezpieczeństwa międzynarodowego łańcucha dostaw, w tym w obszarze odnoszącym się do integralności fizycznej i kontroli dostępu, procesów logistycznych oraz postępowania z określonymi rodzajami towarów, w obszarze odnoszącym się do personelu oraz w obszarze identyfikacji partnerów handlowych;
f) wnioskodawca dysponuje systemem teleinformatycznym przekazującym lub udostępniającym organom celnym, w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego z technicznego punktu widzenia, dane dotyczące przemieszczania towarów i ich zgodności ze wszystkimi wymogami mającymi zastosowanie do tych towarów, w tym związanymi z ochroną i bezpieczeństwem, oraz, w stosownych przypadkach, że udostępnia organom celnym w unijnym centrum danych celnych:
(i) ewidencję celną, w tym tę niezbędną do sprawdzenia prawidłowości ustalenia długów celnych;
(ii) stosowany system rachunkowości;
(iii) ewidencję handlową i transportową;
(iv) system śledzenia i system logistyczny, które zapewniają możliwość identyfikacji towarów unijnych lub nieunijnych, wskazując – w stosownych przypadkach – lokalizację tych towarów;
(v) licencje i pozwolenia przyznane zgodnie z innymi przepisami stosowanymi przez organy celne;
g) w przypadku wnioskodawcy, który jest importerem do celów sprzedaży na odległość, bycie zarejestrowanym i odpowiednie korzystanie z procedury IOSS od co najmniej dwóch lat.
4. Zaufany przedsiębiorca wypełnia obowiązki określone w art. 9 ust. 2 i 3. Organy celne monitorują, czy przedsiębiorca nadal spełnia odpowiednie kryteria oraz wypełnia odpowiednie obowiązki zgodnie z art. 9 ust. 4.
Co najmniej raz na dwa lata organy celne przeprowadzają szczegółowe monitorowanie, w tym kontrolę na miejscu, działalności i wewnętrznej ewidencji zaufanego przedsiębiorcy w celu sprawdzenia w szczególności praktycznego stosowania procedur wprowadzonych, aby spełniać kryteria, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Zaufany przedsiębiorca informuje organy celne o wszelkich zmianach swojej struktury korporacyjnej, własności, poziomu wypłacalności lub modeli handlu, lub o wszelkich innych istotnych zmianach jego sytuacji i działalności. Organy celne dokonują ponownej oceny statusu zaufanego przedsiębiorcy, jeżeli którakolwiek z tych zmian ma istotny wpływ na status zaufanego przedsiębiorcy. Organy celne mogą zawiesić status zaufanego przedsiębiorcy do czasu wydania decyzji w wyniku ponownej oceny.
5. W przypadku gdy zaufany przedsiębiorca dokonuje zmiany państwa członkowskiego siedziby, informuje organy celne przyjmującego państwa członkowskiego o wszelkich zmianach swojej struktury korporacyjnej, własności, poziomu wypłacalności lub modeli handlu, lub o wszelkich innych istotnych zmianach jego sytuacji i działalności, jeżeli którakolwiek z tych zmian mogłaby mieć wpływ na status zaufanego przedsiębiorcy.
Organy celne przyjmującego państwa członkowskiego ponownie oceniają status zaufanego przedsiębiorcy w porozumieniu z organami celnymi państwa członkowskiego, które pierwotnie przyznało lub później ponownie oceniło ten status. Podczas tej ponownej oceny organ celny przyjmującego państwa członkowskiego może zawiesić status zaufanego przedsiębiorcy. Informację o takim zawieszeniu rejestruje się w unijnym centrum danych celnych.
6. W przypadku gdy jest to uzasadnione na podstawie przesłanek wskazujących na nieprzestrzeganie przepisów przez zaufanego przedsiębiorcę, Urząd UE do Spraw Celnych, we współpracy z właściwymi zaangażowanymi organami celnymi, może zweryfikować zgodność statusu zaufanego przedsiębiorcy konkretnego przedsiębiorcy.
Wynik weryfikacji, o której mowa w akapicie pierwszym, przekazuje się Komisji i właściwym zaangażowanym organom celnym. Na podstawie wyników weryfikacji Urząd UE do Spraw Celnych może zalecić właściwemu organowi celnemu zawieszenie lub cofnięcie statusu zaufanego przedsiębiorcy.
Właściwy organ celny bez zbędnej zwłoki informuje Urząd UE do Spraw Celnych oraz Komisję o działaniach podjętych na podstawie zalecenia Urzędu UE do Spraw Celnych.
W przypadku gdy właściwy organ celny nie przekaże informacji, o których mowa w akapicie trzecim, lub w przypadku gdy działanie, o którym mowa w tym akapicie, podjęte na podstawie zalecenia Urzędu UE do Spraw Celnych nie jest wystarczające, Komisja może – w drodze aktów wykonawczych – przyjmować indywidualne decyzje, w których zwraca się do państwa członkowskiego, które przyznało status zaufanego przedsiębiorcy, o zawieszenie lub cofnięcie tego statusu w terminie określonym w odpowiedniej decyzji. Informację o takim zawieszeniu lub cofnięciu rejestruje się w unijnym centrum danych celnych.
7. W przypadku gdy zaufany przedsiębiorca uczestniczy w nieuczciwych działaniach w związku ze swoją działalnością gospodarczą lub biznesową lub w przypadku gdy organy celne dowiedzą się o naruszeniu przez zaufanego przedsiębiorcę odpowiednich innych przepisów stosowanych przez organy celne zgodnie z art. 27 ust. 2 lit. c), organy celne zawieszają status zaufanego przedsiębiorcy. Informację o takim zawieszeniu rejestruje się w unijnym centrum danych celnych.
8. Organy celne upoważniają zaufanych przedsiębiorców do korzystania z jednego lub większej liczby następujących uproszczeń, w zależności od ich działalności gospodarczej:
a) przekazywanie lub udostępnianie części danych dotyczących ich towarów po zwolnieniu tych towarów, zgodnie z art. 74 ust. 5;
b) przeprowadzanie niektórych kontroli oraz zwolnienia towarów po odebraniu tych towarów w miejscu prowadzenia działalności importera, właściciela lub odbiorcy lub w chwili dostarczenia z miejsca prowadzenia działalności eksportera, właściciela lub nadawcy, zgodnie z art. 78 ust. 1 i 3;
c) uznanie, że zapewnia prawidłową realizację operacji do celów czasowego składowania zgodnie z art. 108 ust. 2 lub uzyskania pozwoleń na korzystanie z procedur specjalnych zgodnie z art. 125 ust. 4, art. 126 i art. 133 ust. 2;
d) okresowe określanie długu celnego odpowiadającego łącznej kwocie należności celnych przywozowych lub wywozowych odnoszących się do wszystkich towarów zwolnionych przez tego przedsiębiorcę, zgodnie z art. 205 ust. 5;
e) odroczenie spłaty długu celnego zgodnie z art. 212 ust. 2;
f) na zasadzie odstępstwa od art. 134, przemieszczanie towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub wyprowadzanych z tego obszaru bez obowiązku obejmowania ich tranzytem, jeżeli towary te podlegają procedurze zawieszającej cło oraz pozostają objęte dozorem celnym do czasu osiągnięcia ich ostatecznego miejsca przeznaczenia w Unii.
9. Organy celne dokładają wszelkich starań, aby dostosować swoją praktykę udzielania pozwoleń, o których mowa w ust. 8, do praktyk innych organów celnych, w celu zapewnienia jednolitego podejścia w całej Unii.
10. Zaufani przedsiębiorcy korzystają z większej liczby ułatwień w zakresie kontroli celnych niż inni przedsiębiorcy. Status zaufanego przedsiębiorcy uwzględnia się na korzyść do celów zarządzania ryzykiem celnym.
11. W ramach protokołów i procedur zarządzania kryzysowego określonych w art. 227 Urząd UE do Spraw Celnych opracowuje mechanizm ciągłości działania w celu reagowania na zakłócenia przepływów handlowych spowodowane wzrostem poziomów zagrożenia, zamknięciem granic, klęskami żywiołowymi, sytuacjami niebezpiecznymi lub innego rodzaju poważnymi zdarzeniami. Mechanizm ciągłości działania musi zapewniać organom celnym możliwość ułatwienia i przyspieszenia, w miarę możliwości, obsługi priorytetowych ładunków związanych z zaufanymi przedsiębiorcami.
12. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające:
a) przepisy dotyczące konsultacji z innymi właściwymi organami w celu przyznania statusu zaufanego przedsiębiorcy, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, w tym terminów udzielenia odpowiedzi;
b) zasady dotyczące stosowania kryteriów określonych w ust. 3 niniejszego artykułu;
c) rodzaje działań związanych z monitorowaniem, o którym mowa w ust. 4 niniejszego artykułu;
d) przepisy dotyczące konsultacji z organami celnymi, o której mowa w ust. 5 niniejszego artykułu;
e) przepisy dotyczące ponownej oceny statusu zaufanego przedsiębiorcy, o której mowa w ust. 5 niniejszego artykułu.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 283 ust. 4.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.