Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/2208 z dnia 5 października 2026 r. w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorze wieprzowiny we Włoszech
Treść z tekstu opublikowanego w Dzienniku Urzędowym UE — w brzmieniu pierwotnym, bez późniejszych zmian. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/2208
z dnia 5 października 2026 r.
w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorze wieprzowiny we Włoszech
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (1), w szczególności jego art. 220 ust. 1 akapit pierwszy lit. a),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) W okresie od 1 listopada 2024 r. do 30 kwietnia 2025 r. Włochy potwierdziły wystąpienie 420 ognisk afrykańskiego pomoru świń i powiadomiły o nich Komisję.
(2) Włochy niezwłocznie i skutecznie wprowadziły wszelkie niezbędne środki w zakresie zdrowia zwierząt i środki weterynaryjne wymagane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 (2), rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2020/687 (3) i rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2023/594 (4).
(3) W dniu 31 marca 2026 r. Komisja otrzymała od władz Włoch formalny wniosek o częściowe sfinansowanie niektórych środków wyjątkowych na podstawie art. 220 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do ognisk potwierdzonych między dniem 1 listopada 2024 r. a dniem 30 kwietnia 2025 r.
(4) Wdrożenie środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, o których mowa w motywie 2, doprowadziło do zaprzestania produkcji prosiąt i tuczników ze względu na ograniczenia przemieszczania oraz spowodowało dodatkowe koszty wynikające z dłuższego okresu chowu i tuczu świń oraz niższe ceny sprzedaży wynikające z opóźnionego uboju.
(5) Zgodnie z art. 220 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 Unia jest zobowiązana do zapewnienia częściowego finansowania nadzwyczajnych środków wspierania rynku odpowiadającego 50 % wydatków poniesionych przez Włochy. Komisja powinna ustalić maksymalną liczbę zwierząt kwalifikujących się do finansowania w odniesieniu do każdego nadzwyczajnego środka wspierania rynku po rozpatrzeniu wniosku dotyczącego ograniczeń związanych z ogniskami choroby przedłożonego przez Włochy.
(6) Aby uniknąć ryzyka nadmiernej rekompensaty, kwota maksymalna częściowego finansowania przez Unię powinna opierać się na badaniach technicznych i ekonomicznych lub dokumentach księgowych oraz powinna być ustalona na odpowiednim poziomie dla każdego zwierzęcia.
(7) W celu uniknięcia ryzyka podwójnego finansowania straty poniesione przez beneficjentów nie mogą być stratami już zrekompensowanymi w ramach środków pomocy państwa lub ubezpieczenia, a częściowe finansowanie przez Unię na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno być ograniczone do kwalifikujących się zwierząt i produktów, w odniesieniu do których nie otrzymano wkładu finansowego Unii na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 (5).
(8) Zakres i czas obowiązywania nadzwyczajnych środków wspierania rynku przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu należy ograniczyć do tego, co jest absolutnie niezbędne do wsparcia rynku. W szczególności nadzwyczajne środki wspierania rynku powinny mieć zastosowanie wyłącznie do produkcji wieprzowiny w gospodarstwach położonych w obszarach objętych ograniczeniami i w okresie obowiązywania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych ustanowionych w przepisach Unii i Włoch w odniesieniu do odpowiednich ognisk afrykańskiego pomoru świń, potwierdzonych w okresie od dnia 1 listopada 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2025 r.
(9) W celu zapewnienia elastyczności w przypadku różnicy między liczbą zwierząt kwalifikujących się do rekompensaty a maksymalnymi wartościami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, które oparto na szacunkach, w granicach określonych limitów rekompensata może zostać dostosowana, o ile przestrzegana jest maksymalna kwota wydatków współfinansowanych przez Unię.
(10) Aby zapewnić skuteczność tego środka wyjątkowego, beneficjenci powinni szybko otrzymać nadzwyczajne wsparcie finansowe. Należy zapewnić ponadto terminowe monitorowanie budżetu, a także bieżące śledzenie i efektywne wykorzystanie rezerwy rolnej, co zmaksymalizuje jej dostępność i zwiększy zdolność szybkiego reagowania na pojawiające się kryzysy. W związku z tym należy określić okres kwalifikowalności, w trakcie którego państwa członkowskie będą wypłacać wsparcie beneficjentom. Wszelkie płatności dokonane po określonej dacie końcowej należy uznać za niekwalifikujące się do finansowania unijnego.
(11) Unia powinna zatem finansować wydatki poniesione przez Włochy z tytułu niniejszych nadzwyczajnych środków wspierania rynku wyłącznie w przypadku, gdy wydatki te zostały poniesione przed określoną datą końcową. Wsparcie na rzecz tego środka wyjątkowego należy zatem wypłacić do dnia 31 maja 2027 r.
(12) Ponieważ żadne płatności dokonywane po dniu 31 maja 2027 r. nie powinny być w żadnych okolicznościach uznawane za kwalifikowalne, art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/127 (6), który przewiduje proporcjonalne zmniejszenie płatności miesięcznych dokonanych po terminie, nie powinien mieć zastosowania.
(13) Aby zagwarantować kwalifikowalność i prawidłowość płatności, Włochy powinny przeprowadzić kontrole ex ante.
(14) W celu zapewnienia natychmiastowego wdrożenia przez Włochy środków określonych w niniejszym rozporządzeniu powinno ono wejść w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(15) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Unia zapewnia częściowe finansowanie odpowiadające 50 % wydatków poniesionych przez Włochy w celu wsparcia rynku wieprzowiny poważnie dotkniętego wystąpieniem ognisk afrykańskiego pomoru świń, które to ogniska zostały wykryte i zgłoszone przez Włochy w okresie od dnia 1 listopada 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2025 r.
Artykuł 2
1. Wydatki poniesione przez Włochy kwalifikują się do częściowego finansowania przez Unię jedynie:
a) w okresie stosowania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych, o których mowa w aktach prawnych Unii wymienionych w załączniku, oraz w odniesieniu do okresu ustanowionego w art. 1; oraz
b) w odniesieniu do tych gospodarstw zajmujących się hodowlą trzody chlewnej, w których zastosowano środki w zakresie zdrowia zwierząt i środki weterynaryjne, i które znajdują się na obszarach, o których mowa w aktach prawnych Unii wymienionych w załączniku („obszary objęte ograniczeniami”); oraz
c) jeśli rekompensata została wypłacona beneficjentowi przez Włochy najpóźniej do dnia 31 maja 2027 r.; oraz
d) jeżeli za okres, o którym mowa w lit. a), na zwierzę lub produkt nie przyznano żadnej rekompensaty z tytułu pomocy państwa ani ubezpieczenia i w odniesieniu do którego nie otrzymano wkładu finansowego Unii na mocy rozporządzenia (UE) 2021/690.
2. Żaden z wydatków poniesionych przez Włochy po dniu 31 maja 2027 r. nie kwalifikuje się do częściowego finansowania przez Unię, niezależnie od części wydatków, jaką stanowi.
Artykuł 3
1. Maksymalna kwota częściowego finansowania przez Unię wynosi 12 564 303 EUR, w następującym rozbiciu:
a) 655 364 EUR z tytułu strat związanych z niższymi cenami sprzedaży z powodu opóźnionego uboju spowodowanego ograniczeniami przemieszczania na obszarach objętych ograniczeniami – do 17 650 zwierząt;
b) 7 887 241 EUR z tytułu strat w produkcji prosiąt w związku z przerwaniem hodowli macior – do 28 491 zwierząt;
c) 2 890 502 EUR z tytułu strat w produkcji tuczników w związku z przedłużonym okresem przerwy sanitarnej – do 268 392 zwierząt;
d) 1 131 196 EUR z tytułu strat spowodowanych przedłużonym okresem chowu świń w związku z ograniczeniami przemieszczania na obszarach objętych ograniczeniami – do maksymalnie 154 547 zwierząt.
2. W przypadku gdy liczba zwierząt kwalifikujących się do rekompensaty przekracza maksymalną liczbę zwierząt określoną w poszczególnych pozycjach ust. 1, wydatki kwalifikujące się do częściowego finansowania przez Unię mogą zostać dostosowane dla poszczególnych pozycji, pod warunkiem że łączna kwota dostosowań wyniesie mniej niż 20 % maksymalnej kwoty wydatków częściowo finansowanych przez Unię, o których mowa w ust. 1 zdanie pierwsze.
Artykuł 4
1. Włochy przeprowadzają wstępne kontrole administracyjne i kontrole na miejscu zgodnie z art. 59 i 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 (7).
W szczególności Włochy sprawdzają:
a) kwalifikowalność wnioskodawcy składającego wniosek o przyznanie wsparcia;
b) w odniesieniu do każdego kwalifikującego się wnioskodawcy: kwalifikowalność, ilość i wartość faktycznie poniesionych strat w produkcji;
c) czy żaden z kwalifikujących się wnioskodawców nie otrzymał finansowania z innych źródeł w celu zrekompensowania strat, o których mowa w art. 2 niniejszego rozporządzenia.
2. W odniesieniu do kwalifikujących się wnioskodawców, w przypadku których kontrole administracyjne są zakończone, można wypłacić rekompensatę, nie czekając na przeprowadzenie wszystkich kontroli, zwłaszcza tych dotyczących wnioskodawców wybranych również do kontroli na miejscu. Wszystkie kontrole na miejscu przeprowadza się nie później niż sześć miesięcy po dokonaniu płatności.
3. W przypadkach, w których kwalifikowalność wnioskodawcy nie została potwierdzona, rekompensata zostaje odzyskana i stosuje się sankcje zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/2116.
Artykuł 5
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 5 października 2026 r.
W imieniu Komisji
Przewodnicząca
Ursula VON DER LEYEN
(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1308/oj.
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz.U. L 84 z 31.3.2016, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/429/oj).
(3) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz.U. L 174 z 3.6.2020, s. 64, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2020/687/oj).
(4) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605 (Dz.U. L 79 z 17.3.2023, s. 65, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/594/oj).
(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014 i (UE) nr 652/2014 (Dz.U. L 153 z 3.5.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/690/oj).
(6) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/127 z dnia 7 grudnia 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 o przepisy dotyczące agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz.U. L 20 z 31.1.2022, s. 95, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2022/127/oj).
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2116/oj).
Załącznik
Wykaz unijnych aktów prawnych, o których mowa w art. 2 ust. 1, w których wymieniono obszary objęte ograniczeniami
Obszary objęte ograniczeniami w niektórych częściach Włoch ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/429 i rozporządzeniem delegowanym (UE) 2020/687 oraz określone w następujących rozporządzeniach wykonawczych Komisji zmieniających załączniki I i II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594:
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2886 (1),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2928 (2),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/3245 (3),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/164 (4),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/268 (5),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/448 (6),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/498 (7),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/624 (8),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/715 (9),
— rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/862 (10).
(1) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2886 z dnia 12 listopada 2024 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2024/2886, 13.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2024/2886/oj).
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2928 z dnia 20 listopada 2024 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2024/2928, 22.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2024/2928/oj).
(3) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/3245 z dnia 19 grudnia 2024 r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego szczególne środki zwalczania afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające decyzję wykonawczą (UE) 2024/2976 dotyczącą niektórych tymczasowych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń we Niemczech (Dz.U. L, 2024/3245, 31.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2024/3245/oj).
(4) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/164 z dnia 23 stycznia 2025 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/164, 24.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/164/oj).
(5) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/268 z dnia 4 lutego 2025 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/268, 6.2.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/268/oj).
(6) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/448 z dnia 28 lutego 2025 r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/448, 3.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/448/oj).
(7) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/498 z dnia 11 marca 2025 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/498, 13.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/498/oj).
(8) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/624 z dnia 24 marca 2025 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/624, 25.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/624/oj).
(9) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/715 z dnia 7 kwietnia 2025 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/715, 8.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/715/oj).
(10) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/862 z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. L, 2025/862, 2.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/862/oj).
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 32026R2208. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.