Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Rozdział 2 — Zakres podmiotowy ubezpieczenia, składki na ubezpieczenie i świadczenia pieniężne z ubezpieczenia A. Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie
Art. 16
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 1770 z 12 grudnia 2025. Późniejszych zmian tego aktu nie znamy.
1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:
1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;
2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1;
3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.
2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:
1) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;
2) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 12 lat i 6 miesięcy;
3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;
3a) osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym – do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.
4) (uchylony)
3. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Jak powołać ten przepis
art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
Orzeczenia powołujące ten przepis (64)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 2 lipca 2013
III UZP 2/13
…czemu, który nie powinien pokrywać się z ubezpieczeniem pracowniczym – art. 7 ust. 1, art. 16 ust. 3, art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), przysługiwania prawa do zasiłku dla bez…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 4 czerwca 1996
II UZP 5/96
…łecznym rolników (jednolity tekst: Dz. U. 1993 r., Nr 71, poz. 342 ze zm.). Zgodnie z art. 16 tej ustawy określającym krąg podmiotów podlegających ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy lub na wniosek (ust. 1 i 2) ubezpieczeniu nie podlegają osoby objęte inny…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 12 lutego 2015
I UK 222/14
…ezpieczeniu społecznym rolników i nie podlegali na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 tej ustawy obowiązkowym ubezpieczeniom: wypadkowemu, chorobowemu, macierzyńskiemu, rentowemu i emerytalnemu rolników. Poddając szczegółowej analizie materiał d…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 13 listopada 2014
I UK 117/14
… obowiązkowym ubezpieczeniem rolników z mocy ustawy w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Skoro nadal prowadził działalność gospodarczą to nie mógł być objęty ubezpieczeniem społecznym rolników. Stanowił o tym ówczesny art. 2 ust. …
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 7 maja 2014
K 43/12
…eniowej w rolniczych gospodarstwach rodzinnych, Sejm wyjaśnił dodatkowo, że zgodnie z art. 16 u.s.r. rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlegają z mocy ustawy rolnik, a także domownik rolnika. Ponadto art. 16 ust. 2 pkt 2 u.s.r. statuuje, iż ww. ub…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 16 (64) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1770, 12 grudnia 2025.
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.