Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Rozdział 5b — Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy
Art. 49
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 524 z 16 kwietnia 2026. Późniejsze nowelizacje ustawy (4) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. W przypadku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego sprawdza:
1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowlanego;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno- -budowlanymi; jeżeli budowa została zakończona, sprawdza się zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy.
1a. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. 1b. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1a, przysługuje zażalenie.
2. (uchylony)
2a. W przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia, o którym mowa w ust. 1a, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej.
2b. Na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej przysługuje zażalenie.
3. (uchylony)
4. Po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji, która:
1) zatwierdza projekt budowlany albo projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz
2) zezwala na wznowienie budowy, jeżeli budowa nie została zakończona.
4a. Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w przypadkach gdy ocena ta jest możliwa do przeprowadzenia z uwzględnieniem analizy rozwiązań alternatywnych przedsięwzięcia i możliwości ustalenia warunków jego realizacji w zakresie ochrony środowiska.
4b. Do decyzji, o których mowa w ust. 4, poprzedzonych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 72 ust. 6 i 6a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 75.
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 12 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 58; wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2026 r. 4c. Do postępowań w sprawach wydania decyzji, o których mowa w ust. 4, poprzedzonych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
5. W przypadku budowy:
1) wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub
2) o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1–3
– w decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Jak powołać ten przepis
art. 49 p.b.
art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (8)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 14 marca 2013
IV KK 390/12
… i ocenie tej nie można odmówić słuszności. Decyzja legalizacyjna wydana na podstawie art. 49 ust. 4 pr. bud. może dotyczyć tylko tych, nielegalnych, robót, które nie były objęte decyzjami nakazowymi, zapadłymi na postawie art. 66 pr. bud. Dlatego decydujące z…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 20 kwietnia 2011
Kp 7/09
…ach nieprzeznaczonych pod zabudowę. Podkreślono, że projektowane przez KNPP uchylenie art. 49 likwiduje mechanizm zniechęcający do dokonywania samowoli budowlanych, czym niweczy wieloletnie działania administracji. Wskazano, że − w sytuacji zniesienia pozwoleń…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 5 maja 2009
P 64/07
…ego, również do konstytucyjności opłaty warunkującej legalizację samowoli budowlanej (art. 49 prawa budowlanego), która stanowi wybitnie surową, wręcz represyjną sankcję za niezastosowanie się przez inwestora do wymogów prawa, a nie ma w istocie charakteru opł…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 20 grudnia 2007
P 37/06
…est niezgodny z art. 2 Konstytucji, ale tylko „w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięciole…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 18 października 2006
P 27/05
…y – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obie…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 49 (8) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 524, 16 kwietnia 2026.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 4 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (4)
- Dz.U. 2026 poz. 605 · w życiu od 21 maja 2026 — zmienia art. 64
- Dz.U. 2026 poz. 646 · w życiu od 29 maja 2026 — zmienia art. 33
- Dz.U. 2026 poz. 1161 · w życiu od 2 października 2026 — zmienia art. 12, 96, 99
- Dz.U. 2026 poz. 1347 · wejdzie w życie 1 grudnia 2026 — zmienia art. 9
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.