Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Tytuł IV — Zwolnienie od kosztów sądowych
Art. 102
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 1228 z 8 września 2025. Późniejsze nowelizacje ustawy (3) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek.
2. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
3. Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”. Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111.
4. Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
5. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu w terminie 7 dni od dnia złożenia albo uzupełnienia jego braków formalnych.
Jak powołać ten przepis
art. 102 u.k.s.c.
art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (9)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 27 marca 2014
III CZP 133/13
…wnosi osobiście strona albo reprezentujący ją profesjonalny pełnomocnik. Stosownie do art. 102 u.k.s.c., zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbk…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 5 grudnia 2007
II PZP 7/07
…, a zatem nie powi- nien ponosić żadnych kosztów sądowych. Powód powołał się także na art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, regulujący sądowe zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny, rozpatrując zażalenie powoda, uznał, że do …
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 15 kwietnia 2014
SK 12/13
…nie ponieść owych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 102 ust. 1 u.k.s.c.), a także osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, która wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie (art. 10…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 14 stycznia 2014
SK 25/11
…onstytucyjnego na gruncie art. 34 ust. 2 u.k.s.c. zadowalająco nie rozwiązuje również art. 102 i art. 103 u.k.s.c., zgodnie z którymi zwolnienia przez sąd od obowiązków pokrycia kosztów sądowych – w całości lub w części – może się domagać osoba fizyczna, która…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 27 lipca 2012
P 8/12
…asady zawinienia (por. art. 101, art. 103 i art. 110 k.p.c.), zasady słuszności (por. art. 102 k.p.c.) oraz zasady kompensaty (por. art. 100 i art. 104 k.p.c., powołane wyżej). Część z wyjątków od zasady odpłatności postępowania cywilnego i odpowiedzialności z…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 102 (9) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1228, 8 września 2025.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 3 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (3)
- Dz.U. 2026 poz. 346 · wejdzie w życie 30 września 2028 — zmienia art. 52, 53, 55
- Dz.U. 2026 poz. 473 · w życiu od 8 lipca 2026 — zmienia art. 35, 36, 96
- Dz.U. 2026 poz. 1003 · w życiu od 11 sierpnia 2026 — zmienia art. 3, 32
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.