Art. 23

1. Podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy jest obowiązany zapewnić w danym roku kalendarzowym co najmniej minimalny udział innych paliw odnawialnych lub biokomponentów zawartych w paliwach, stosowanych we wszystkich rodzajach transportu, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zużywanych przez niego na potrzeby własne na tym terytorium w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych stosowanych w transporcie drogowym i kolejowym, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zużywanych przez niego w ciągu roku kalendarzowego na potrzeby własne na tym terytorium.

1. Podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy jest obowiązany do zapewnienia w danym roku kalendarzowym co najmniej minimalnego udziału innych paliw odnawialnych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu lub biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych stosowanych we wszystkich rodzajach transportu rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się innych paliw odnawialnych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu lub biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium lub energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii dostarczanej do pojazdów drogowych lub kolejowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym objętej umową, o której mowa w art. 21c ust. 1, w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, stosowanych w transporcie drogowym i kolejowym, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zużywanych przez ten podmiot w danym roku kalendarzowym na potrzeby własne na tym terytorium.

1a. Podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy może zrealizować obowiązek, o którym mowa w ust. 1, uiszczając opłatę zastępczą w wysokości określonej w ust. 6, jeżeli wykaże, że w roku kalendarzowym, którego dotyczył ten obowiązek, zrealizował Narodowy Cel Wskaźnikowy na minimalnym określonym poziomie.

1a. (uchylony)

1b. Minimalny poziom realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, o którym mowa w ust. 1a, wynosi co najmniej 85 % poziomu obowiązku, o którym mowa w ust. 1.

1b. (uchylony)

1ba. Minimalny poziom realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego na lata 2020–2022 wynosi 80 %.

1ba. (uchylony)

1c. Minister właściwy do spraw klimatu może określić, w drodze rozporządzenia, minimalny poziom realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, o którym mowa w ust. 1a, uwzględniając minimalny poziom realizacji tego obowiązku określony w ust. 1b, a także biorąc pod uwagę sytuację na rynku biokomponentów, paliw ciekłych i biopaliw ciekłych. 1c. (uchylony)

1d. Podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy może zrealizować obowiązek, o którym mowa w ust. 1, z wykorzystaniem biokomponentów zawartych w paliwach powstałych w wyniku współuwodornienia.

W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 62.

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 64.

Przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 19 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 58; obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 64.

1e. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, zawartość biokomponentów, powstałych w wyniku współuwodornienia, w mieszaninie z węglowodorami z przerobu ropy naftowej, metodykę obliczania stopnia przereagowania biomasy oraz minimalny poziom przereagowania biomasy, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej w tym zakresie, postanowienia właściwych norm lub doświadczenia w stosowaniu biokomponentów.

1e. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, metodykę obliczania stopnia przereagowania biomasy oraz minimalny poziom przereagowania biomasy w procesie współuwodornienia, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej w tym zakresie, postanowienia właściwych norm lub doświadczenia w stosowaniu biokomponentów.

1f. Minister właściwy do spraw klimatu może określić, w drodze rozporządzenia, metodykę obliczania zawartości biowodoru w paliwach, do produkcji których w procesie wytwórczym wykorzystano biometan, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej w tym zakresie, wynikający z badań dotyczących zawartości tych biokomponentów w paliwach lub doświadczenia w ich stosowaniu.

1g. Wysokość Narodowego Celu Wskaźnikowego wynosi 14,9 %.

2. Minimalny udział, o którym mowa w ust. 1:

1) liczony jest według wartości opałowej poszczególnych biokomponentów.

2) (uchylony)

2. Minimalny udział, o którym mowa w ust. 1, oblicza się według wartości energetycznej poszczególnych biokomponentów, paliw ciekłych, biopaliw ciekłych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, innych paliw odnawialnych i energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, przy czym ilość:

1) energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii zaliczanej na poczet minimalnego udziału uznaje się za równą 4-krotności jej wartości energetycznej – w przypadku dostarczenia jej w drodze ładowania;

2) energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii zaliczanej na poczet minimalnego udziału uznaje się za równą 1,5-krotności jej wartości energetycznej – w przypadku dostarczenia jej do pojazdów kolejowych;

3) biokomponentów wytworzonych z surowców określonych w załączniku nr 1 do ustawy zaliczanych na poczet minimalnego udziału uznaje się za równą 2-krotności ich wartości energetycznej;

4) biokomponentów, innych paliw odnawialnych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu i gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu zawartych w paliwach lotniczych i w paliwach żeglugowych zaliczanych na poczet minimalnego udziału uznaje się za równą 1,2-krotności ich wartości energetycznej.

2a. Mnożnika, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, nie stosuje się do biokomponentów wytworzonych z naturalnych surowców spożywczych, które w wyniku zamierzonego lub niezamierzonego działania, w tym niezapewnienia odpowiednich warunków produkcji, przechowywania, transportu lub przetwarzania, niewynikającego z działania siły wyższej, nabyły cechy uniemożliwiające ich przeznaczenie do spożycia lub przestały spełniać wymogi dopuszczające te surowce do spożycia.

2b. Mnożnika, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie stosuje się do biokomponentów, które zostały wytworzone z roślin spożywczych lub pastewnych.

2c. Mnożników, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się do obliczania spełniania celów innych niż cele, o których mowa w ust. 1 i w art. 23c.

3. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, wartość energetyczną poszczególnych biokomponentów, biopaliw ciekłych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, innych paliw odnawialnych, paliw ciekłych i energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, biorąc pod uwagę konieczność ujednolicenia wskazań wartości energetycznej, stan wiedzy technicznej w tym zakresie, postanowienia właściwych norm oraz wartości określone w załączniku III do dyrektywy 2018/2001 (w brzmieniu z dnia 7 czerwca 2022 r.).

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 19 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 58; w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 67.

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 70.

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

4. W przypadku podmiotów realizujących Narodowy Cel Wskaźnikowy, które udokumentowały wykorzystanie w danym roku nie mniej niż 70 % biokomponentów wytworzonych przez wytwórców, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania biokomponentów, z:

1) surowców rolniczych pozyskiwanych z gospodarstwa rolnego położonego na obszarze co najmniej jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, w Republice Turcji albo w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym na podstawie umowy kontraktacji zawartej między producentem rolnym prowadzącym to gospodarstwo a wytwórcą, przetwórcą lub pośrednikiem lub

2) biomasy pozyskiwanej na podstawie umowy dostawy zawartej między wytwórcą a pośrednikiem lub przetwórcą, lub

3) surowców rolniczych pozyskiwanych z produkcji własnej wytwórców lub biomasy otrzymywanej przez wytwórców w prowadzonych przez nich procesach przetwarzania surowców rolniczych lub biomasy na cele inne niż paliwowe

3) surowców rolniczych pozyskiwanych z produkcji własnej wytwórców lub biomasy otrzymywanej przez wytwórców w prowadzonych przez nich procesach przetwarzania surowców rolniczych lub biomasy, lub

4) surowców, o których mowa w załączniku nr 1 do ustawy

– minimalny udział, o którym mowa w ust. 1, jest równy iloczynowi współczynnika redukcyjnego w wysokości 0,85 i Narodowego Celu Wskaźnikowego. W pozostałych przypadkach minimalny udział, o którym mowa w ust. 1, jest równy Narodowemu Celowi Wskaźnikowemu.

4a. Udział biokomponentów wytworzonych z surowców określonych w załączniku nr 1 do ustawy, zawartych w paliwach stosowanych we wszystkich rodzajach transportu, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium, liczony według wartości opałowej, w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych stosowanych w transporcie drogowym i kolejowym, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium, uznaje się za dwukrotnie wyższy w części, w jakiej zostały one wytworzone z surowców określonych w załączniku nr 1 do ustawy.

4a. (uchylony)

4b. Do surowców, z których udział liczony według wartości opałowej uznaje się za dwukrotnie wyższy w rozumieniu ust. 4a, nie zalicza się odpadów będących naturalnymi surowcami spożywczymi, które na skutek niecelowego lub celowego działania lub w wyniku braku odpowiednich warunków produkcji, przechowywania, transportu lub przetwarzania nabyły cechy uniemożliwiające ich przeznaczenie do spożycia lub przestały spełniać wymogi dopuszczające te surowce do spożycia. 4b. (uchylony)

4ba. Udział biokomponentów, o którym mowa w ust. 4a, nie może być wyższy niż 1,5 %.

4ba. (uchylony)

4c. Minister właściwy do spraw klimatu może określić, w drodze rozporządzenia, niższy niż wynikający z ust. 4ba, udział biokomponentów, o którym mowa w ust. 4a, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej w zakresie możliwości wykorzystania tych surowców do wytwarzania biokomponentów oraz ich dostępność.

4c. (uchylony)

4d. W przypadku podmiotu realizującego Narodowy Cel Wskaźnikowy, który realizując obowiązek, o którym mowa w ust. 1, rozporządza poprzez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej benzynami silnikowymi skutkującej trwałym wyzbyciem się benzyn silnikowych lub zużywa je na potrzeby własne, minimalny udział, o którym mowa w ust. 1, może być liczony w sposób określony w ust. 4, pod warunkiem że nie mniej niż 60 % biokomponentów zawartych w tych benzynach silnikowych zostało wytworzonych w sposób określony w ust. 4.

W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 74.

W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. h tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. h tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 77.

Przez art. 1 pkt 14 lit. i ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 19 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 58; obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 77.

5. Rada Ministrów w terminie do dnia 15 czerwca może określić, w drodze rozporządzenia, inną wysokość współczynnika redukcyjnego, o którym mowa w ust. 4, na kolejne dwa lata, biorąc pod uwagę warunki zaopatrzenia w biokomponenty i relacje cenowe na rynku biokomponentów i paliw ciekłych.

6. Opłatę zastępczą, o której mowa w ust. 1a, oblicza się według wzoru:

Oz = Ozj × W × (N − P), gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Oz – wysokość opłaty zastępczej, wyrażoną w złotych,

Ozj – jednostkową opłatę zastępczą wynoszącą 0,014, wyrażoną w złotych/MJ,

W – wartość energetyczną paliw ciekłych i biopaliw ciekłych rozporządzonych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot uiszczający opłatę zastępczą, a także zużytych przez niego na potrzeby własne na tym terytorium, liczoną za rok, w którym podmiot ten skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w ust. 1a, wyrażoną w MJ; wartość opałową poszczególnych biokomponentów i paliw ciekłych określa się zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 3,

N – wysokość Narodowego Celu Wskaźnikowego, do którego realizacji był obowiązany podmiot uiszczający opłatę zastępczą, wyrażoną w procentach,

P – wysokość zrealizowanego udziału innych paliw odnawialnych lub biokomponentów zawartych w paliwach, stosowanych we wszystkich rodzajach transportu, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zużywanych przez podmiot uiszczający opłatę zastępczą na potrzeby własne na tym terytorium w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych stosowanych w transporcie drogowym i kolejowym, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zużywanych przez niego w ciągu roku kalendarzowego na potrzeby własne na tym terytorium w roku, w którym podmiot uiszczający opłatę zastępczą skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w ust. 1a, wyrażoną w procentach. 6. (uchylony)

7. (uchylony)

8. Opłatę zastępczą uiszcza się na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w terminie do 60 dni po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w ust. 1. 8. (uchylony)

9. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedstawia ministrowi właściwemu do spraw klimatu i Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki informację o wpłatach z tytułu opłat zastępczych dokonywanych za dany rok kalendarzowy, do końca marca roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w ust. 1.

9. (uchylony)

10. Udział, wytworzonych z roślin spożywczych lub pastewnych, biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych stosowanych we wszystkich rodzajach transportu rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium nie może być w danym roku kalendarzowym większy niż 6,1 % w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, stosowanych w transporcie drogowym lub kolejowym, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium.

11. Do biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych, o których mowa w ust. 10, nie zalicza się biokomponentów wytworzonych z surowców określonych w załączniku nr 1 do ustawy. Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. j ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

12. Udział, wytworzonych z surowców wskazanych w części B załącznika nr 1 do ustawy, biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych stosowanych we wszystkich rodzajach transportu rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium nie może być w danym roku kalendarzowym, po zastosowaniu mnożnika, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, większy niż 3,4 % w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych stosowanych w transporcie drogowym lub kolejowym, rozporządzanych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw ciekłych i biopaliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaźnikowy lub zużywanych przez ten podmiot na potrzeby własne na tym terytorium.

13. Udział, o którym mowa w ust. 10 i 12, jest liczony według wartości energetycznej poszczególnych biokomponentów.