Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z innych tworzyw niż tworzywa sztuczne przeznaczonych do kontaktu z żywnością
Treść aktu
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA
z dnia 15 stycznia 2008 r.
w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z innych tworzyw niż tworzywa sztuczne przeznaczonych do kontaktu z żywnością Na podstawie art. 54 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) zarządza się, co następuje:
§ 1.
1. Rozporządzenie określa:
1) wykaz substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z innych tworzyw niż tworzywa sztuczne;
2) dopuszczalne limity migracji lub zawartości substancji oraz inne ograniczenia i specyfikacje dla substancji lub materiałów i wyrobów;
3) sposób sprawdzania zgodności materiałów i wyrobów z ustalonymi limitami, o których mowa w pkt 2.
2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do syntetycznych osłonek z regenerowanej celulozy.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) folii z regenerowanej celulozy — należy przez to rozumieć materiał w postaci cienkiego arkusza ———————
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 216, poz. 1607).
Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia:
a) dyrektywy Rady 84/500/EWG z dnia 15 października 1984 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących wyrobów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L 277 z 20.10.1984, str. 12; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 7, str. 196, z późn. zm.),
b) dyrektywy Komisji 93/11/EWG z dnia 15 marca 1993 r. dotyczącej uwalniania N-nitrozoamin i substancji zdolnych do tworzenia N-nitrozoamin ze smoczków do karmienia niemowląt i smoczków do uspokajania wykonanych z kauczuku naturalnego lub elastomerów syntetycznych (Dz. Urz. WE L 93 z 17.04.1993, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 12, str. 35),
c) dyrektywy Komisji 2005/31/WE z dnia 29 kwietnia 2005 r. zmieniającej dyrektywę Rady 84/500/EWG w odniesieniu do deklaracji zgodności i kryteriów skuteczności metody analizy w przypadku wyrobów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. UE L 110 z 30.04.2005, str. 36),
d) dyrektywy Komisji 2007/42/WE z dnia 29 czerwca 2007 r. w sprawie materiałów i wyrobów wykonanych z folii z regenerowanej celulozy przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. UE L 172 z 30.06.2007, str. 71). otrzymany z oczyszczonej celulozy uzyskanej z drewna lub bawełny, pierwotnych, uprzednio nieprzetwarzanych, do której w procesie produkcji może być stosowany dodatek substancji chemicznych do masy celulozowej lub na powierzchnię; folia z regenerowanej celulozy może być niepowlekana albo powlekana jednostronnie albo dwustronnie;
2) wyrobach ceramicznych — należy przez to rozumieć wyroby wytwarzane z mieszaniny materiałów nieorganicznych, zawierających głównie glinkę lub krzemiany, mogące zawierać niewielkie domieszki substancji organicznych, wypalane; mogą być one pokryte szkliwem, emalią lub dekorowane;
3) smoczkach — należy przez to rozumieć smoczki wykonane z elastomeru lub gumy, przeznaczone do karmienia, uspokajania lub stanowiące substytut brodawki sutka.
§ 3.
1. Przepisy rozporządzenia dotyczące folii z regenerowanej celulozy, która jest przeznaczona do kontaktu z żywnością lub z uwagi na swoje przeznaczenie może wchodzić w kontakt z żywnością, mają zastosowanie do wyrobów końcowych:
1) składających się w całości z folii z regenerowanej celulozy;
2) składających się w części z folii z regenerowanej celulozy, a w części z innych materiałów.
2. Przepisy rozporządzenia dotyczące folii z regenerowanej celulozy mają zastosowanie do następujących typów folii:
1) niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy;
2) powlekanej folii z regenerowanej celulozy z powłoką zawierającą pochodne celulozy;
3) powlekanej folii z regenerowanej celulozy z powłoką zawierającą tworzywa sztuczne.
§ 4.
1. Do produkcji folii z regenerowanej celulozy wymienionej w § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 stosuje się substancje określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku. 2. Do produkcji folii z regenerowanej celulozy wymienionej w § 3 ust. 2 pkt 3 przed powlekaniem stosuje się substancje wymienione w części I załącznika nr 1 do rozporządzenia, zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku.
3. Powłoka stosowana do folii z regenerowanej celulozy zawierająca tworzywa sztuczne jest wytwarzana z zastosowaniem substancji zamieszczonych w wykazach określonych na podstawie art. 54 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
§ 5.
Wykaz substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z regenerowanej celulozy, z uwzględnieniem dopuszczalnych limitów migracji lub zawartości tych substancji oraz innych ograniczeń i specyfikacji dla substancji lub materiałów i wyrobów, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 6.
1. Na wszystkich etapach wprowadzania do obrotu, z wyjątkiem etapu sprzedaży detalicznej, do materiałów i wyrobów z folii z regenerowanej celulozy dołącza się pisemną deklarację zgodnie z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającego dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. WE L 338 z 13.11.2004, str. 4), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1935/2004”.
2. Wymagania określonego w ust. 1 nie stosuje się do materiałów i wyrobów wykonanych z folii z regenerowanej celulozy, które ze względu na swój charakter są wyraźnie przeznaczone do kontaktu z żywnością. 3. Materiały i wyroby z folii z regenerowanej celulozy, które mają być użytkowane w szczególny sposób lub w szczególnych warunkach, muszą zawierać w oznakowaniu informacje określające ten sposób lub warunki.
§ 7.
1. Maksymalne dopuszczalne ilości ołowiu i kadmu uwalnianych z wyrobów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
2. W przypadku wyrobu ceramicznego składającego się z pojemnika zamykanego pokrywką ceramiczną:
1) wewnętrzne powierzchnie wyrobu ceramicznego i pokrywki bada się oddzielnie w tych samych warunkach;
2) suma oznaczonego poziomu migracji ołowiu lub kadmu z wewnętrznej powierzchni pojemnika i pokrywki odniesiona do powierzchni lub objętości samego pojemnika nie może przekroczyć maksymalnych dopuszczalnych ilości ołowiu i kadmu, które zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
3. Metoda oznaczania ilości ołowiu i kadmu uwalnianych z wyrobów ceramicznych została określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
4. Ilości ołowiu i kadmu uwalniane z wyrobów ceramicznych oznacza się w warunkach określonych w części I załącznika nr 3 do rozporządzenia, stosując metodę analityczną spełniającą kryteria podane w części II tego załącznika.
§ 8.
Wyrób ceramiczny, dla którego maksymalne dopuszczalne ilości ołowiu i kadmu, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, nie zostały przekroczone o więcej niż 50 %, spełnia wymagania rozporządzenia, jeżeli:
1) średnia oznaczonych ilości ołowiu lub kadmu uwolnionych z co najmniej trzech innych wyrobów ceramicznych o takim samym kształcie, wymiarach, emalii i zdobieniach, które poddano badaniu metodą, określoną w załączniku nr 3 do rozporządzenia, nie przekroczyła limitów, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia, oraz
2) żaden otrzymany wynik nie przekroczył limitów, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o więcej niż 50 %.
§ 9.
1. Na wszystkich etapach wprowadzania do obrotu, włączając etap sprzedaży detalicznej, do wyrobów ceramicznych, które nie mają jeszcze kontaktu ze środkami spożywczymi, załącza się pisemną deklarację zgodnie z art. 16 rozporządzenia nr 1935/2004, stwierdzającą, że są one zgodne z przepisami o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. 2. Zakres informacji podawanych w deklaracji zgodności został określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
3. Deklaracja, o której mowa w ust. 1, jest wystawiana przez producenta lub dystrybutora mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub na terytorium państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
4. Producent lub importer wprowadzający na terytorium Wspólnoty Europejskiej wyroby ceramiczne udostępnia na żądanie organów urzędowej kontroli dokumentację wykazującą, że wyroby ceramiczne spełniają wymagania w zakresie maksymalnych dopuszczalnych ilości ołowiu i kadmu, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
5. Dokumentacja, o której mowa w ust. 3, powinna zawierać wyniki badań analitycznych, warunki badania oraz nazwę i adres laboratorium, w którym zostało przeprowadzone badanie.
§ 10.
1. Smoczki nie mogą uwalniać do roztworu sztucznej śliny N-nitrozoamin i związków ulegających N-nitrozowaniu, oznaczanych metodą analityczną o granicy wykrywalności wynoszącej:
1) 0,01 mg/kg elementu smoczka wykonanego z elastomeru lub gumy — dla N-nitrozoamin;
2) 0,1 mg/kg elementu smoczka wykonanego z elastomeru lub gumy — dla związków ulegających N-nitrozowaniu.
2. Oznaczanie N-nitrozoamin i związków ulegających N-nitrozowaniu uwalnianych ze smoczków oraz kryteria, jakie musi spełniać metoda analityczna, zostały określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
§ 11.
Pochodne epoksydowe w materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością stosuje się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1895/2005 z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie ograniczenia wykorzystania niektórych pochodnych epoksydowych w materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. Urz. UE L 302 z 19.11.2005, str. 28).
§ 12.
Wyroby ceramiczne, które nie mają jeszcze kontaktu ze środkami spożywczymi, do których nie została dołączona pisemna deklaracja zgodności, o której mowa w § 9, mogą być wprowadzone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przed dniem 20 maja 2007 r. zostały wyprodukowane w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym albo przywiezione z państw trzecich.
§ 14.
Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z innych tworzyw niż tworzywa sztuczne (Dz. U. Nr 145, poz. 1544 oraz z 2006 r. Nr 169, poz. 1215).
§ 15.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Zdrowia: E. Kopacz
Załącznik nr 1 WYKAZ SUBSTANCJI, KTÓRYCH STOSOWANIE JEST DOZWOLONE W PROCESIE WYTWARZANIA LUB PRZETWARZANIA MATERIAŁÓW I WYROBÓW Z REGENEROWANEJ CELULOZY, Z UWZGLĘDNIENIEM DOPUSZCZALNYCH LIMITÓW MIGRACJI LUB ZAWARTOŚCI TYCH SUBSTANCJI ORAZ INNYCH OGRANICZEŃ I SPECYFIKACJI DLA SUBSTANCJI LUB MATERIAŁÓW I WYROBÓW
1. Procenty w niniejszym załączniku podane w części I i części II wyrażone są w procentach wagowych w przeliczeniu na ilość niepowlekanej folii z regenerowanej bezwodnej celulozy.
2. W nawiasach kwadratowych podano zwyczajowe określenia techniczne.
3. Używane substancje powinny być dobrej technicznej jakości pod względem czystości.
C z ę ś ć I
Wykaz substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy*)
Nazwa w języku polskim/
Nazwa w języku angielskim
1
A. Regenerowana celuloza
B. Substancje dodatkowe
1. Zmiękczacze
Eter bis(2-hydroksyetylowy) [= glikol dietylenowy]/ Bis (2-hydroxyethyl) ether [= diethyleneglycol]
Etanodiol [= glikol monoetylenowy]/
Ethanediol [= monoethyleneglycol]
1,3-Butanodiol/
1,3-Butanediol
Glicerol/
Glycerol
1,2-Propanodiol [= glikol 1,2-propylenowy]/
1,2-Propanediol [= 1,2-propyleneglykol]
Poli(tlenek etylenu) [=poliglikol oksyetylenowy]/ Polyethylene oxide [=polyethyleneglycol]
Poli(1,2-tlenek propylenu) [=poliglikol
1,2-oksypropylenowy]/
1,2-polypropylene oxide [=1,2-polypropylene-glycol] Sorbitol/
Sorbitol
Glikol tetraetylenowy/
Tetraethyleneglycol
Glikol trietylenowy/
Triethyleneglycol
Mocznik/
Urea
Ograniczenia
2
Nie mniej niż 72 % (w/w)
Nie więcej niż 27 % (w/w) łącznej zawartości tych substancji w folii z regenerowanej celulozy
Tylko do folii z regenerowanej celulozy przeznaczonych do powlekania, do kontaktu z żywnością, która nie jest wilgotna, tj. która nie zawiera wody na powierzchni.
Łączna zawartość tych związków obecna w żywności kontaktującej się z tego typu folią nie może przekraczać 30 mg/kg środka spożywczego
Średnia masa cząsteczkowa od 250 do 1200
Średnia masa cząsteczkowa nie większa niż 400, a zawartość wolnego propanodiolu-1,3 w substancji nie większa niż 1 % (w/w)
1
2. Inne substancje dodatkowe grupa I
Kwas octowy i jego sole NH , Ca, Mg, K, Na/
Acetic acid and its NH , Ca, Mg, K and Na salts
Kwas askorbinowy i jego sole NH , Ca, Mg, K, Na/ Ascorbic acid and its NH , Ca, Mg, K and Na salts Kwas benzoesowy i benzoesan sodu/
Benzoic acid and sodium benzoate
Kwas mrówkowy i jego sole NH , Ca, Mg, K, Na/ Formic acid and its NH , Ca, Mg, K and Na salts Liniowe nasycone i nienasycone kwasy tłuszczowe o parzystej liczbie atomów węgla (C -C ) oraz kwas behenowy, kwas rycynolowy i ich sole NH , Ca, Mg, K, Na, Al, Zn/
Linear fatty acids, saturated or unsaturated, with an even number of carbon atoms from 8 to 20 inclusive and also behenic and ricinoleic acids and the NH , Ca, Mg, K, Na, Al, Zn salts of these acids
Kwas cytrynowy, D-(-)-mlekowy, L-(+)-mlekowy, maleinowy, L-(+)-winowy i ich sole Na i K/
Citric, d and l lactic, maleic, l-tartaric acids and their Na and K salts
Kwas sorbowy i jego sole NH , Ca, Mg, K i Na/
Sorbic acid and its NH , Ca, Mg, K and Na salts Amidy liniowych, nasyconych lub nienasyconych kwasów tłuszczowych o parzystej liczbie atomów węgla (C -C ) oraz amidy kwasu behenowego i rycynolowego/
Amides of linear fatty acids, saturated or unsaturated, with an even number of carbon atoms from 8 to 20 inclusive and also the amides of behenic and ricinoleic acids
Naturalne jadalne skrobie i mąki/
Natural edible starches and flours
Jadalne skrobie i mąka, chemicznie zmodyfikowane/ Edible starches and flour modified by chemical treatment
Amyloza/
Amylose
Węglany i chlorki wapnia i magnezu/
Calcium and magnesium carbonates and chlorides 2
Łączna zawartość nie więcej niż 1 % (w/w) Zawartość poszczególnych substancji lub grup substancji wymienionych w grupie I w każdej rubryce nie może przekraczać 2 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy 1
Estry glicerolu z liniowymi, nasyconymi lub nienasyconymi kwasami tłuszczowymi o parzystej liczbie atomów węgla (C -C ) i/lub estry z kwasem adypinowym, cytrynowym,
12-hydroksy-stearynowym (oksystearynowym), rycynolowym/
Esters of glycerol with linear fatty acids saturated or unsaturated, with an even number of carbon atoms from 8 to 20 inclusive and/or with adipic, citric,
12-hydroxystearic (oxystearin), ricinoleic acids
Estry poliglikolu oksyetylenowego (8-14 grup oksyetylenowych) z liniowymi nasyconymi lub nienasyconymi kwasami tłuszczowymi o parzystej liczbie atomów węgla (C -C )/
Esters of polyoxyethylene (8 to 14 oxyethylene groups) with linear farty acids, saturated or unsaturated, with an even number of carbon atoms from 8 to 20 inclusive
Estry sorbitolu z liniowymi, nasyconymi lub nienasyconymi kwasami tłuszczowymi o parzystej liczbie atomów węgla (C -C )/
Esters of sorbitol with linear fatty acids saturated or unsaturated, with an even number of carbon atoms from 8 to 20 inclusive
Mono i/lub diestry kwasu stearynowego z etanodiolem i/lub eterem bis(2-hydroksyetylowym) i/lub glikolem trietylenowym/
Mono and/or di-esters of stearic acid with ethanediol and/or bis(2-hydroxyethyl) ether and/or triethylene glycol
Tlenki i wodorotlenki glinu, wapnia, magnezu i krzemu oraz krzemiany i uwodnione krzemiany glinu, wapnia, magnezu i potasu/
Oxides and hydroxides of aluminium, calcium, magnesium and silicon and silicates and hydrated silicates of aluminium, calcium, magnesium and potassium
Poli(tlenek etylenu) [=poliglikol oksyetylenowy]/ Polyethylene oxide [= polyethyleneglycol]
Propionian sodu/
Sodium propionate grupa II
Sól sodowa kwasu alkilo(C -C )benzenosulfonowego/ Sodium alkyl (C to C ) benzene sulphonate
Sól sodowa kwasu izopropylonaftalenosulfonowego/ Sodium isopropyl naphthalene sulphonate
2
Średnia masa cząsteczkowa od 1200 do 4000 Łączna zawartość substancji wymienionych w grupie II nie może przekraczać 1 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy oraz zawartość poszczególnych substancji lub grup substancji w każdej rubryce nie może przekraczać 0,2 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy (lub niższego limitu, jeżeli został podany) 1
Sól sodowa kwasu alkilo(C -C )siarkowego/
Sodium alkyl (C -C ) sulphate
Sól sodowa kwasu alkilo(C -C )sulfonowego/
Sodium alkyl (C -C ) sulphonate
Dioktylosulfobursztynian sodu/
Sodium dioctylsulphosuccinate
Distearynian monooctanu dihydroksyetylodietylenotriaminy/
Distearate of dihydroxyethyl diethylene triamine monoacetate
Laurylosiarczany amonu, magnezu i potasu/
Ammonium, magnesium and potassium lauryl sulphates
N,N’-distearoilodiaminoetan, N,N’-dipalmitoil- odiaminoetan i N,N’-dioleoilodiaminoetan/
N,N’-distearoyl diaminoethane, N,N’-dipalmitoyl diaminoethane and N,N’-dioleoyl diaminoethane
2-Heptadecylo-4,4-bis(metylenostearyniano) oksazolina/
2-Heptadecyl-4,4-bis(methylene-stearate) oxazoline
Etylosiarczan polietyleno-aminostearamidu/
Polyethylene-aminostearamide ethylsulphate grupa III
Środki zwiększające przyczepność powłoki
Produkt kondensacji melaminy z formaldehydem, niemodyfikowany lub zmodyfikowany jedną lub kilkoma z następujących substancji: butanol, dietylenotriamina, etanol, trietylenoamina, tetraetylenopentaamina, tris-(2-hydroksyetylo)amina,
3,3’-diaminodipropyloamina,
4,4’-diaminodibutyloamina/
Condensation product of melamine-formaldehyde unmodified, or which may be modified with one or more of the following products: butanol, diethylenetriamine, ethanol, triethyleneamine, tetraethylenepentamine, tri-(2-hydroxyethyl)amine, 3,3’-diaminodipropyl amine,
4,4’-diaminodibutyl-amine
Produkt kondensacji melaminy z mocznikiem i formaldehydem zmodyfikowany tris-(2-hydroksyetylo)aminą/
Condensation product of melamine-urea-formaldehyde modified with tris-(2-hydroxyethyl) amine
2
Nie więcej niż 0,05 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
Nie więcej niż 0,1 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
Łączna zawartość wszystkich substancji wymienionych w grupie III nie może przekraczać 1 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
Zawartość wolnego formaldehydu nie większa niż 0,5 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy.
Zawartość wolnej melaminy nie większa niż
0,3 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
Zawartość wolnego formaldehydu nie większa niż 0,5 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy.
Zawartość wolnej melaminy nie większa niż
0,3 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
1
Usieciowane kationowe aminy polialkilenowe:
1) żywica poliamidowo-epichlorohydrynowa na bazie diaminopropylometyloaminy i epichlorohydryny;
2) żywica poliamidowo-epichlorohydrynowa na bazie epichlorohydryny, kwasu adypinowego, kaprolaktamu dietylenotriaminy i/lub etylenodiaminy;
3) żywica poliamido-epichlorohydrynowa na bazie kwasu adypinowego, dietylenotriaminy i epichlorohydryny lub mieszaniny epichlorohydryny i amoniaku;
4) żywica poliamidowo-poliaminowo-epichlorohydrynowa na bazie epichlorohydryny, dimetyloadypinianu i dietylenotriaminy;
5) żywica poliamidowo-poliaminowo-epichlorohydrynowa na bazie epichlorohydryny, amidu kwasu adypinowego i diaminopropylo-metyloaminy/
Cross — linked cationic polyalkyleneamines:
1) Polyamide-epichlorohydrin resin based on diaminopropylmethylamine and epichlorohydrin;
2) Polyamide-epichlorohydrin resin based on epichlorohydrin, adipic acid, caprolactam, diethylenetriamine and/or ethylenediamine;
3) Polyamide-epichlorohydrin resin based on adipic acid, diethylenetriamine and epichlorohydrin, or a mixture of epichlorohydrin and ammonia;
4) Polyamide-polyamine-epichlorohydrin resin based on epichlorohydrin, dimethyladipate and diethylenetriamine
5) Polyamide-polyamine-epichlorohydrin resin based on epichlorohydrin, adipamide and diaminopropylmethylamine
Polietylenoaminy i polietylenoiminy/
Polyethyleneamines and polyethyleneimines
Produkt kondensacji mocznika z formaldehydem, niemodyfikowany lub zmodyfikowany jedną lub kilkoma z poniższych substancji: kwas aminometylosulfonowy, kwas sulfanilowy, butanol, diaminobutan, diaminodietyloamina, diaminodipropylamina, diaminopropan, dietylenotriamina, etanol, guanidyna, metanol, tetraetylenopentamina, trietylenotetramina, siarczyn sodu/
Condensation product of urea-formaldehyde unmodified, or which may by modified with one or of the following products: aminomethylsulphonic acid, sulphanilic acid, butanol, diaminobutane, diaminodiethylamine, diaminodipropylamine, diaminopropane, diethylenetriamine, ethanol, guanidine, methanol, tetraethylenepentamine, triethylenetetramine, sodium sulphite grupa IV
2
Nie więcej niż 0,75 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
Zawartość wolnego formaldehydu nie większa niż 0,5 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
Łączna zawartość wszystkich substancji nie może przekraczać 0,01 mg/dm² niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy
1 2
Produkty reakcji amin olejów jadalnych poli(tlenku) etylenu/
Product resulting from the reaction of the amines of edible oils with polyethylene oxide
Siarczan laurylo-monoetanoloaminowy/
Monoethanolamine lauryl sulphate
*) U w a g i :
1) w procesie wytwarzania lub przetwarzania folii z regenerowanej celulozy mogą być stosowane barwniki, pigmenty lub kleje, pod warunkiem braku ich migracji do żywności, stwierdzanej zwalidowanymi metodami; jeżeli metoda taka nie istnieje, do czasu jej opracowania może być zastosowana metoda analityczna spełniająca odpowiednie kryteria;
2) zadrukowane powierzchnie opakowań wytworzonych z folii z regenerowanej celulozy nie mogą stykać się z żywnością. C z ę ś ć I I
Wykaz substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania powlekanej folii z regenerowanej celulozy*)
Nazwa w języku polskim/
Nazwa w języku angielskim
1
A. Regenerowana celuloza
B. Substancje dodatkowe
C. Powłoka
1. Polimery
Etylowe, hydroksyetylowe, hydroksypropylowe i metylowe etery celulozy/
Ethyl, hydroxyethyl, hydroxypropyl and methyl ethers of cellulose
Azotan celulozy/
Cellulose nitrate
2. Żywice
Kazeina/
Casein
Kalafonia i/lub jej produkty polimeryzacji, uwodornienia lub dysproporcjacji oraz ich estry z metanolem, etanolem lub wielowodorotlenowymi alkoholami (C -C ) lub mieszaninami tych alkoholi/ Colophony and/or its products of polymerization, hydrogenation, or disproportionation and their esters of methyl, ethyl or C to C polyvalent alcohols, or mixtures of these alcohols
Ograniczenia
2
Nie mniej niż 72 % (w/w)
Łącznie nie więcej niż 27 % (w/w) (patrz część I) Łączna zawartość wszystkich substancji nie może przekraczać 50 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Nie więcej niż 20 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością. Zawartość azotu w azotanie celulozy od 10,8 % (w/w) do 12,2 % (w/w) Łączna zawartość wszystkich substancji nie może przekraczać 12,5 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością; wyłącznie do produkcji folii z regenerowanej celulozy z powłokami na bazie azotanu celulozy
1
Kalafonia i/lub produkty jej polimeryzacji, uwodornienia lub dysproporcjacji skondensowane z kwasami akrylowym, maleinowym, cytrynowym, fumarowym i/lub kwasem ftalowym i/lub
2,2-bis(4-hydroksy-fenylo)propanoformaldehydem i które estryfikowano metanolem, etanolem lub polihydroksylowymi alkoholami (C -C ) lub mieszaninami tych alkoholi/
Colophony and/or its products of polymerization, hydrogenation, or disproportionation condensed with acrylic, maleic, citric, fumaric, and/or phthalic acids and/or 2,2-bis(4-hydroxyphenyl) propane formaldehyde and esterified with methyl, ethyl or C to C polyvalent alcohols or mixtures of these alcohols
Estry pochodnych eteru bis(2-hydroksyetylowego) produktów addycji b–pinenu i/lub dipentenu i/lub diterpenu z bezwodnikiem maleinowym/
Esters derived from bis(2-hydroxyethyl) ether with addition products of betapinene and/or dipentene and/or diterpene and maleic anhydride
Żelatyna spożywcza/
Edible gelatine
Olej rycynowy i produkty jego odwodnienia lub uwodornienia oraz produkty jego kondensacji z poliglicerolem lub kwasami adypinowym, cytrynowym, maleinowym, ftalowym i sebacynowym/
Castor oil and its products of dehydration or hydrogenation and its condensation products with polyglycerol, adipic, citric, maleic, phthalic and sebacic acids
Żywica naturalna [= damara]/
Natural gum [= damar]
Poli-b-pinen [= żywice terpenowe]/
Poly-b-pinene [= terpenic resins]
Żywice mocznikowo-formaldehydowe (patrz środki zwiększające przyczepność powłoki)/
Urea - formaldehyde resins
3. Zmiękczacze
Cytrynian acetylotributylu/
Acetyl tributyl citrate
Cytrynian acetylotris(2-etyloheksylu)/
Acetyl tri(2-ethylhexyl) citrate
Adypinian diizobutylu/
Di-isobutyl adipate
Adypinian di-n-butylu/
Di-n-butyl adipate
2
Łączna zawartość wszystkich substancji nie może przekraczać 6 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
1
Azelainian di-n-heksylu/
Di-n-hexyl azelate
Ftalan dicykloheksylu/
Dicyclohexyl phtalate
Fosforan difenylo-2-etyloheksylu (synonim: ester difenylo-2-etyloheksylo kwasu fosforowego)/
2-ethylhexyl diphenyl phosphate
Monooctan glicerolu [= acetyna]/
Glycerol monoacetate [= monoacetin]
Dioctan glicerolu [= diacetyna]/
Glycerol diacetate [= diacetin]
Trioctan glicerolu [= triacetyna]/
Glycerol triacetate [= triacetin]
Sebacynian dibutylu/
Di-butyl sebacate
Winian di-n-butylu/
Di-n-butyl tartrate
Winian diizobutylu/
Di-isobutyl tartrate
4. Inne substancje dodatkowe
4.1. Substancje dodatkowe wymienione w części I 4.2. Specyficzne substancje dodatkowe powlekające 1-heksadekanol i 1-oktadekanol/
1-hexadecanol and 1-octadecanol
Estry liniowych, nasyconych lub nienasyconych kwasów tłuszczowych o parzystej liczbie atomów węgla (C –C ) oraz kwasu rycynolowego z etanolem i liniowymi alkoholami butylowym, amylowym i oleilowym/
Esters of linear fatty acids, saturated or unsaturated, with an even number of carbon atoms from 8 to 20 inclusive, and of ricinoleic acid with ethyl, butyl, amyl and oleyl linear alcohols
Woski montanowe, obejmujące oczyszczone kwasy montanowe (C -C ) i/lub ich estry z etanodiolem i/lub 1,3-butano-diolem i/lub sole wapniowe i potasowe tych kwasów/
Montan waxes, comprising purified montanic (C to C ) acids and/or their esters with ethanediol and/or 1,3-butanediol and/or their calcium and potassium salts
2
Nie więcej niż 4,0 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Ilość tej substancji nie może przekraczać:
a) 2,4 mg/kg żywności kontaktującej się z tym typem folii lub
b) 0,4 mg/dm² w powłoce od strony przeznaczonej do kontaktu z żywnością
Łączna zawartość substancji nie może przekraczać 6 mg/dm² w niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy, włączając powłokę od strony kontaktującej się z żywnością
Ograniczenia takie jak w części I (jednakże zawartość wyrażona w mg/dm² odnosi się do niepowlekanej folii z regenerowanej celulozy oraz powłoki po stronie kontaktującej się z żywnością)
Zawartość poszczególnych substancji lub grup kilku substancji wymienionych w pkt 4.2. nie może przekraczać 2 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością (lub niższego limitu, jeżeli został podany)
1
Wosk karnauba/
Carnauba wax
Wosk pszczeli/
Beeswax
Wosk esparto/
Esparto wax
Wosk kandelilla/
Candelilla wax
Polidimetylosiloksan/
Dimethylpolysiloxane
Epoksydowany olej sojowy (zawartość tlenku etylenu 6 do 8 %)/
Epoxidized soya — bean oil (oxirane content 6 to 8 %)
Rafinowana parafina i woski mikrokrystaliczne/ Refined paraffin and microcrystalline waxes
Tetrastearynian pentaerytrytolu/
Pentaerythritol tetrastearate
Fosforany mono- i bis tlenku oktadecylo-dietylenu/ Mono and bis
(octadecyldiethyleneoxide)-phosphates
Estry kwasów alifatycznych (C -C ) z mono- lub bis-(2-hydroksyetylo)aminą/
Aliphatic acids (C to C ) esterified with mono- or di-(2-hydroxyethyl)amine
2- i 3-tert-butylo-4-hydroksyanizol
[= butylohydroksyanizol — BHA]/
2- and 3-tert-butyl-4-hydroxyanisole
[= butylated hydroxyanisole — BHA]
2,6-di-tert-butylo-4-metylofenol
[= butylohydroksytoluen — BHT]/
2,6–di–tert-butyl–4–methylophenol
[= butylated hydroxytoluene — BHT]
Di-n-oktylo-bis(2-etyloheksylo)maleinian cyny/ Di-n-octyltin-bis(2-ethylhexyl) maleate
5. Rozpuszczalniki
Octan butylu/
Butyl acetate
Octan etylu/
Ethyl acetate
Octan izobutylu/
Isobutyl acetate
Octan izopropylu/
Isopropyl acetate
2
Nie więcej niż 1 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Nie więcej niż 0,2 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Nie więcej niż 0,06 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Nie więcej niż 0,06 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Nie więcej niż 0,06 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
Łączna zawartość wszystkich substancji nie może przekraczać 0,6 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
1
Octan propylu/
Propyl acetate
Aceton/
Acetone
1-Butanol [= n-Butanol]/
1-Butanol
Etanol/
Ethanol
2-Butanol/
2-Butanol
2-Propanol [= Izopropanol]/
2-Propanol
1-Propanol [= n-Propanol]/
1-Propanol
Cykloheksan/
Cyclohexane
Eter monobutylowy glikolu etylenowego/
Ethyleneglycol monobutyl ether
Octan eteru monobutylowego glikolu etylenowego/ Ethyleneglycol monobutyl ether acetate
Keton etylowo-metylowy/
Methyl ethyl ketone
Keton izobutylowo-metylowy/
Methyl isobutyl ketone
Tetrahydrofuran/
Tetrahydrofuran
Toluen/
Toluene
*) U w a g i :
2
Nie więcej niż 0,06 mg/dm² powłoki od strony kontaktującej się z żywnością
1) w procesie wytwarzania lub przetwarzania folii z regenerowanej celulozy mogą być stosowane barwniki, pigmenty lub kleje, pod warunkiem braku ich migracji do żywności, stwierdzanej zwalidowanymi metodami; jeżeli metoda taka nie istnieje, do czasu jej opracowania może być zastosowana metoda analityczna spełniająca odpowiednie kryteria;
2) zadrukowane powierzchnie opakowań wytworzonych z folii z regenerowanej celulozy nie mogą stykać się z żywnością.
Załącznik nr 2 MAKSYMALNE DOPUSZCZALNE ILOŚCI OŁOWIU I KADMU UWALNIANYCH Z WYROBÓW CERAMICZNYCH PRZEZNACZONYCH DO KONTAKTU Z ŻYWNOŚCIĄ
Kategorie wyrobów ceramicznych
Kategoria 1 (naczynia płaskie):
Wyroby, których nie można napełniać, i wyroby, które mogą być napełniane, których wewnętrzna głębokość mierzona od najniższego punktu do płaszczyzny poziomej przechodzącej przez górny brzeg nie przekracza 25 mm Kategoria 2 (naczynia głębokie):
Wszystkie wyroby, które mogą być napełniane, inne niż określone w kategorii 1
Kategoria 3:
Naczynia do gotowania
Opakowania i naczynia do przechowywania o objętości powyżej 3 litrów
Pb (ołów) Cd (kadm) 0,8 mg/dm² 0,07 mg/dm² 4,0 mg/l 0,3 mg/l 1,5 mg/l 0,1 mg/l
Załącznik nr 3 METODA OZNACZANIA ILOŚCI OŁOWIU I KADMU UWALNIANYCH Z WYROBÓW CERAMICZNYCH I. O g ó l n e z a s a d y o z n a c z a n i a o ł o w i u i k a d m u u w a l n i a n y c h z n a c z y ń c e r a m i c z n y c h
1. Płyn modelowy jest to świeżo przygotowany 4 % (v/v) roztwór wodny kwasu octowego.
2. Warunki badania:
1) przeprowadzać badania w temperaturze 22 ± 2 °C w ciągu 24 ± 0,5 godziny;
2) w przypadku oznaczania uwalniania ołowiu badaną próbkę odpowiednio zabezpieczyć przed zanieczyszczeniem i stratami w wyniku parowania. Badanie wykonywać w warunkach normalnego oświetlenia laboratoryjnego;
3) w przypadku określania stopnia uwalniania kadmu lub ołowiu i kadmu próbkę przykrywa się w taki sposób, aby badana powierzchnia znajdowała się w całkowitych ciemnościach.
3. Napełnianie:
1) wyroby, które mogą być napełnione — wyrób napełnić 4 % (v/v) roztworem kwasu octowego do poziomu nie wyższego niż 1 mm od punktu przelewu; odległość jest mierzona od górnego brzegu wyrobu; próbki z płaskim lub lekko nachylonym brzegiem napełnia się w taki sposób, aby odległość pomiędzy powierzchnią cieczy a punktem przelewu nie była większa niż 6 mm, mierząc wzdłuż nachylonego brzegu;
2) wyroby, które nie mogą być napełnione — powierzchnię wyrobu, która nie jest przeznaczona do kontaktu ze środkami spożywczymi, pokrywa się odpowiednią warstwą ochronną, odporną na działanie 4 % (v/v) roztworu kwasu octowego, a następnie wyrób zanurza się w naczyniu zawierającym znaną ilość roztworu kwasu octowego w taki sposób, aby powierzchnia przeznaczona do kontaktu z żywnością była całkowicie przykryta płynem modelowym.
4. Określanie powierzchni — powierzchnia wyrobów należących do kategorii 1 jest równa powierzchni menisku utworzonego przez swobodną powierzchnię cieczy, uzyskaną przy spełnieniu wymogów dotyczących napełniania, określonych w ust. 3.
I I . M e t o d y a n a l i t y c z n e o z n a c z a n i a o ł o w i u i k a d m u u w a l n i a n y c h z n a c z y ń c e r a m i c z n y c h 1. Cel i zakres stosowania
Metody analityczne pozwalają na oznaczanie specyficznej migracji ołowiu i kadmu z wyrobów ceramicznych. 2. Zasada
Oznaczanie migracji specyficznej ołowiu i/lub kadmu wykonuje się przy zastosowaniu instrumentalnej metody analitycznej, która spełnia kryteria sprawności określone w ust. 4.
3. Odczynniki
Wszystkie odczynniki muszą mieć stopień czystości „czysty do analizy”, chyba że określono inaczej. Jeżeli wymieniana jest woda, zawsze jest to woda destylowana lub woda o równorzędnej jakości.
Sporządzanie roztworów:
1) 4 % (v/v) roztwór wodny kwasu octowego — dodać 40 ml kwasu octowego lodowatego do wody i dopełnić wodą do 1000 ml;
2) roztwory wzorcowe — przygotować roztwory wzorcowe zawierające odpowiednio 1000 mg ołowiu/litr oraz co najmniej 500 mg kadmu/litr w 4 % roztworze kwasu octowego, otrzymanym zgodnie z pkt 1. 4. Kryteria sprawności instrumentalnej metody analitycznej
1. Granica wykrywalności
Granica wykrywalności ołowiu i kadmu nie może być większa niż:
— 0,1 mg/l w przypadku ołowiu,
— 0,01 mg/l w przypadku kadmu.
———————
Podane kryteria spełnia w szczególności metoda podana w PN-EN 1388-1:2000. Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Powierzchnie krzemianowe. Oznaczanie ołowiu i kadmu uwalnianego z wyrobów ceramicznych.
Granicę wykrywalności określa się jako takie stężenie pierwiastka badanego w 4 % roztworze kwasu octowego otrzymanego zgodnie z ust. 3 pkt 1, które wywołuje sygnał równy dwukrotnemu poziomowi szumów aparatu.
2. Granica oznaczalności
Granica oznaczalności ołowiu i kadmu nie może być większa niż:
— 0,2 mg/l w przypadku ołowiu,
— 0,02 mg/l w przypadku kadmu.
3. Odzysk
Odzysk ołowiu i kadmu dodanych do 4 % roztworu kwasu octowego otrzymanego zgodnie z ust. 3 pkt 1 musi mieścić się w przedziale 80—120 % ilości dodanej.
4. Specyficzność
Instrumentalna metoda analityczna musi być wolna od interferencji matrycy i interferencji spektralnych. 5. Sposób postępowania
1. Przygotowanie próbek:
1) próbka musi być czysta oraz wolna od tłuszczu i innych substancji, które mogą wpłynąć na wyniki oznaczenia;
2) próbkę należy umyć w roztworze wodnym płynnego środka myjącego stosowanego w gospodarstwie domowym, o temperaturze ok. 40 °C; próbkę opłukuje się najpierw wodą wodociągową, a następnie wodą destylowaną lub wodą o równorzędnej jakości;
3) próbkę należy osuszyć tak, aby uniknąć wszelkich pozostałości i nie wprowadzić zanieczyszczeń;
4) nie należy dotykać oczyszczonej powierzchni, która ma być poddana badaniu.
2. Oznaczanie zawartości ołowiu i/lub kadmu:
1) próbka przygotowana w powyższy sposób jest badana w warunkach określonych w części I;
2) przed pobraniem roztworu badanego do oznaczenia zawartości ołowiu i kadmu należy wymieszać zawartość próbki w sposób, który wyklucza jakąkolwiek stratę roztworu lub ścieranie badanej powierzchni;
3) w każdej serii oznaczeń należy wykonać pomiar ślepej próby odczynnikowej;
4) przeprowadzić oznaczenie zawartości ołowiu i/lub kadmu w odpowiednich warunkach.
Załącznik nr 4 ZAKRES INFORMACJI PODAWANYCH W DEKLARACJI ZGODNOŚCI
Pisemna deklaracja, o której mowa w § 9 rozporządzenia, zawiera następujące informacje:
1) nazwę i adres firmy produkującej finalny wyrób ceramiczny oraz nazwę i adres importera wprowadzającego wyrób na terytorium Wspólnoty Europejskiej;
2) dane identyfikujące wyrób ceramiczny;
3) datę wydania deklaracji;
4) potwierdzenie, że wyrób ceramiczny spełnia odpowiednie wymagania dyrektywy Komisji 2005/31/WE z dnia 29 kwietnia 2005 r. zmieniającej dyrektywę Rady 84/500/EWG w odniesieniu do deklaracji zgodności i kryteriów skuteczności metody analizy w przypadku wyrobów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. UE L 110 z 30.04.2005, str. 36) i dyrektywy Rady 84/500/EWG z dnia 15 października 1984 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących wyrobów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz. Urz. WE L 277 z 20.10.1984, str. 12; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 7, str. 196, z późn. zm.), wdrożonych w niniejszym rozporządzeniu, a także rozporządzenia (WE) nr 1935/2004.
Pisemna deklaracja powinna umożliwiać łatwe zidentyfikowanie wyrobów, dla których została wydana, oraz powinna być uaktualniana w przypadku zmian w procesie produkcyjnym, które mogą spowodować zmiany migracji ołowiu i kadmu.
Załącznik nr 5 OZNACZANIE N-NITROZOAMIN I ZWIĄZKÓW ULEGAJĄCYCH N-NITROZOWANIU
UWALNIANYCH ZE SMOCZKÓW ORAZ KRYTERIA, JAKIE MUSI SPEŁNIAĆ METODA ANALITYCZNA 1. Roztwór sztucznej śliny
Roztwór sztucznej śliny sporządza się przez rozpuszczenie 4,2 g wodorowęglanu sodu (NaHCO ), 0,5 g chlorku sodu (NaCl), 0,2 g węglanu potasu (K CO ) oraz 30 mg azotynu sodu (NaNO ) w jednym litrze wody destylowanej lub o równoważnej jakości. Roztwór ten musi mieć pH równe 9.
2. Warunki badania
Próbki do badań otrzymane z odpowiedniej ilości smoczków należy zanurzyć w roztworze testowym i utrzymywać w temperaturze 40 ± 2 °C w ciągu 24 godzin.
3. Kryteria dotyczące oznaczania N-nitrozoamin
Poszczególne N-nitrozoaminy uwalniane ze smoczków do roztworu sztucznej śliny należy oznaczać osobno w każdym roztworze otrzymanym zgodnie z ust. 1. N-nitrozoaminy należy ekstrahować z roztworu sztucznej śliny za pomocą dichlorometanu (DCM) wolnego od nitrozoamin i oznaczać metodą chromatografii gazowej*).
4. Kryteria dotyczące oznaczania związków ulegających N-nitrozowaniu
Poszczególne związki ulegające N-nitrozowaniu uwalniane ze smoczków do oddzielnej porcji roztworu sztucznej śliny należy oznaczyć osobno w każdym roztworze otrzymanym zgodnie z ust. 1. Substancje te przekształca się w nitrozoaminy przez zakwaszenie roztworem kwasu solnego. Następnie nitrozoaminy ekstrahuje się za pomocą DCM i oznacza metodą chromatografii gazowej.
———————
*) Szczegółowy opis metody analitycznej do identyfikacji i oznaczania N-nitrozoamin i związków ulegających N-nitrozowaniu uwalnianych ze smoczków, która umożliwia sprawdzanie zgodności wyrobu z kryteriami określonymi w rozporządzeniu, podany jest w PN-EN 12868:2001. Artykuły do pielęgnowania i użytkowania dla dzieci. Metody oznaczania N-nitrozoamin i związków ulegających N-nitrozowaniu uwalnianych ze smoczków do karmienia i smoczków do uspokajania wykonanych z elastomeru lub gumy.
— 1016 —
ISSN 0867-3411 Cena 9,00 zł (w tym 7 % VAT)
Treść odtworzona z dokumentu Dz.U. 2008 nr 17 poz. 113 (plik PDF). Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym. To nie jest porada prawna.